კატეგორია: ანალიზი
საერთაშორისო ორგანიზაცია Freedom House-ის 2018 წლის ანგარიში ის თემა აღმოჩნდა, რომელიც მედიამ სხვადასხვა ჭრილში გააშუქა. ანგარიში 11 აპრილს გამოქვეყნდა. დოკუმენტში ნათქვამია, რომ საქართველოში დემოკრატიის საერთო ინდიკატორთან ერთად მედიის დამოუკიდებლობის მაჩვენებელი გაუარესდა და 2009 წლის მდგომარეობას დაუბრუნდა. ანგარიშის მიხედვით მედიის თავისუფლების კუთხით არსებული მაჩვენებლის შემცირება რამდენიმე მიზეზმა განაპირობა. ესენია: ხელისუფლების მიმართ კრიტიკული ტელევიზიის "რუსთავი 2"-ის საქმე, პროსახელისუფლებო კერძო ტელევიზიების - იმედის, GDS-ისა და მაესტროს გაერთიანება, საზოგადოებრივი მაუწყებლის პოლიტიზებული სარედაქციო პოლიტიკა ახალი ხელმძღვანელობის პირობებში და აზერბაიჯანელი ჟურნალისტის აფგან მუხტარლის გატაცება.

Freedom House-ის ამ შეფასებით განაწყენებული დარჩა როგორც მმართველი გუნდი, ისე მედიის კრიტიკულ კონტექსტში განხილული ნაწილიც. ეს, განსაკუთრებით ანგარიშის გამოქვეყნებიდან მეორე დღეს დოკუმენტის  შეფასებების შესახებ მომზადებულ მასალებში გამოჩნდა. 12 აპრილის სიუჟეტებში მთავარი აქცენტი სწორედ ანგარიშის შეფასებები იყო.

პირველი არხი

12 აპრილის საინფორმაციო გამოშვებაში საზოგადოებრივმა მაუწყებელმა, რომლის მენეჯმენტის მუშაობა მედიის დამოუკიდებლობის მაჩვენებელის შემცირების ერთ-ერთ მიზეზად არის დასახელებული, Freedom House-ის ანგარიშს უნდობლობა გამოუცხადა და შეცდომების ძებნა დაიწყო.

“ამერიკული საერთაშორისო ორგანიზაციის ბოლო ანგარიშის ობიექტურობა საქართველოში კითხვის ნიშნის ქვეშ დგება. მმართველი გუნდის ლიდერები Freedom House-ის კვლევის ავტორებს მიკერძოებულობაში ადანაშაულებენ. მწვავე კრიტიკის საგანია დოკუმენტის ის ნაწილი, რომლის მიხედვითაც 2017 წელს ქართული მედიისა და სასამართლოს დამოუკიდებელი მაჩვენებლი გაუარესდა და 2009-2012 წლების მონაცემებს გაუტოლდა. დოკუმენტში უზუსტობები მედიაორგანიზაციების ნაწილმაც იპოვა”, - ამ ტექსტით წარადგინა თემა მოამბის მთავარი გამოშების წამყვანმა.

საზოგდოებრივი მაუწყებლის მიერ დოკუმენტში აღმოჩენილ უზუსტობაზე საუბრით დაიწყო სიუჟეტი ჟურნალისტმაც. მან განმარტა, რომ Freedom House - ის ანგარიშში მეორე არხის დახურვასთან დაკავშირებით არსებული ჩანაწერი არაზუსტია. თქვა, რომ არხი მაუწყებლობას დღესაც განაგრძობს და სპორტულ ღონისძიებებთან ერთად პარლამენტის სხდომებისა და საკომიტეტო მოსმენების ტრანსლირებას უზრუნველყოფს.

ამის შემდეგ, ჟურნალისტმა ანგარიშში აღმოჩენილ იმ უზუსტობაზე ისაუბრა, რომელიც მისივე თქმით, ტელეკომპანია “იმედმა” აღმოაჩინა და მაყურებელს ტელეკომპანიის განცხადების ნაწილი გააცნო, რომელიც ასე იკითხება:

“შევახსენებთ Freedom House” - ს, რომ 2007 წლის ნოემბრიდან 2012 წლის ბოლომდე იმედი არათუ კონტროლდებოდა და შესაბამისად, არ იყო კრიტიკული მმართველი პარტიის “ნაციონალური მოძრაობის” მიმართ, არამედ უშუალოდ მათ მფლობელობაში იმყოფებოდა”.

სიტყვა “უზუსტობა” სიუჟეტში რამდენჯერმე გაჟღერდა. ასევე, ხაზი გაესვა იმას, რომ დოკუმენტი საზოგადოებასა და პოლიტიკურ წრეებში კამათისა და დაპირისპირების საგნად იქცა, რაც ქმნიდა შთაბეჭილებას, რომ ჟურნალისტი მსგავსი ჩანართებით საკუთარი ნათქვამის გამყარებას ცდილობდა და ხაზს უსვამდა, რომ ანგარიშს უნდობლობა არა მხოლოდ “საზოგადოებრივმა მაუწყებელმა”, არამედ საზოგადოებისა და პოლიტიკურ სპექტრის ნაწილმაც გამოუცხადა. რაც დოკუმენტში მათ მიერ აღმოჩენილი “უზუსტობების” აქცენტს უფრო მეტ სიმყარეს მატებდა.

სიუჟეტში Freedom House - ის ანგარიშის შესახებ საკანონმდებლო და აღმასრულებელი ხელისუფლების წარმომადგენლების არაერთი კრიტიკული შეფასებაც მოვისმინეთ.

იმედი

Freedom House -ის ანგარიშს თითქმის იდენტური პათოსით გაჯერებული მასალა მიუძღვნა ტელეკომპანია “იმედმაც”. მთავარი აქცენტი აქაც დოკუმენტში აღმოჩენილ უზუსტობებზე გაკეთდა.

“დასკვნას, რომლის მიხედვითაც საქართველოში დემოკრატიის ხარისხი გაუარესდა, პრემიერი უკიდურესად არაობიექტურს და დაუბალანსებელს უწოდებს. ორგანიზაციის არგუმენტების გაბათილება საგანგებო ბრიფინგით სცადა ირაკლი კობახიძემაც, პარლამენტის თავმჯდომარე მიკერძოებაზე საუბრობს და ანგარიშში არსებულ ფაქტობრივ შეცდომებზე მიუთითებს. ანგარიშში, რომელიც აზრთა სხვადასხვაობის მიზეზი გახდა, მოხვდა ტელეიმედიც, თუმცა საკმაოდ უცნაური შინაარსით და არასწორი კონტექსტით” - ამ ტექსტით წარადგინეს თემა დღის მთავარი საინფორმაციო გამოშვების წამყვანებმა და ასპარეზი ჟურნალისტს დაუთმეს, რომელმაც თემა ასევე ტელეკომპანიის მიერ გაკეთებული განცხადებით გახსნა, სადაც აღნიშნული იყოს რომ

“გამაოგნებელია მაღალი რეპუტაციის მქონე ორგანიზაციისთვის ასეთი ტიპის არასწორი ინფორმაციის გავრცელება”, შემდეგ Freedom House-ს შეახსენეს ის, რომ “იმედი” “ნაციონალური მოძრაობის” მფლობელობაში იმყოფებოდა. რასაც წინ უძღვოდა “შეიარაღებული თავდასხმა და ფიზიკური ტერორი ტელეკომპანიის ჟურნალისტებზე...ჩვენ არ ვართ პარტიულ-ოპოზიციური ტელევიზია, ჩვენ უბრალოდ ვაშუქებთ მოვლენებს, ისე, როგორც ეს არის და ვაძლევთ ტრიბუნას ყველას, ვინც მოვლენებში მოაწილეობს…”

ტელეკომპანიამ საერთაშორისო ორგანიზაციის მისამართით არც რჩევები დაიშურა: “იმედს ვიტოვებთ, რომ ორგანიზაცია გამონახავს უფრო მაღალი კომპეტენციის თანამშრომლებს და კვლავ იქნება მედიათავისუფლების სადარაჯოზე…”

Freedom House - ის ანგარიშის გარშემო გაკეთებული პოლიტიკური შეფასებები ყურადღების მიღმა არც “იმედმა” დატოვა და საზოგადოებას ანგარიშით განაწყენებულებისა და კმაყოფილების საპირისპირო შეფასებები გააცნო.

რუსთავი 2

თემის აბსოლუტურად განსხვავებული კონტექსტი შემოგვთავაზა ტელეკომპანია “რუსთავი 2- მა”. ზემოთ განხილული მაგალითებიგან განსხვავებით, აქ დოკუმენტებში შეცდომების ძებნა არავინ დაიწყო. მასალაში ხელისუფლების წარმომადგენლების მხრიდან Freedom House - ის ანგარიშის მიმართ გამოთქმული უკმაყოფილება საერთაშორისო ორგანიზაციაზე შეტევად შეფასდა და მთავარი ფოკუსი არაფორმალურ მმართველობასა და ყოფილ პრემიერზე ბიძინა ივანიშვილზე გაკეთდა.

“მმართველი პარტიის ლიდერები შიდა დაპირისპირების შემდეგ, საერთაშორისო კონფლიქტში ერთვებიან, მთავრობისა და პარლამენტის მეთაურები მსოფლიოში ერთ-ერთ ყელაზე გავლენიან ორგანიზაციას მკაცრად და უხეშად აკრიტიკებენ. გიორგი კვირიკაშვილისა და ირაკლი კობახიძის გაღიზიანება საქართველოს დემოკრატიის ინდექსის დაწევამ და ამ გადაწყვეტილების მიზეზებმა გამოიწვია, მაგრამ, მათი განცხადებების შემდეგ გაუგებარი დარჩა ვის იცავენ პოლიტიკური ლიდერები, ქვეყნის იმიჯს, ხელისუფლებას, თუ არაფორმალურ მმართველს, ბიძინა ივანიშვილს, რომელიც საერთაშორისო ორგანიზაციის კრიტიკის პირდაპირი ადრესატი იყო”, - ამ ტექსტით გახსნა თემა საინფორმაციო გამოშვების წამყვანმა.

ბიძინა ივანიშვილის კონტექსტი შეინარჩუნა ჟურნალისტმაც, რომელმაც განმარტა, რომ პოლიტიკური ლიდერები Freedom House - ს ერთმანეთის მიყოლებით და იდენტური სიტყვებით იმის გამო აკრიტიკებდნენ, რომ ბიძინა ივანიშვილის ეპოქის დემოკრატიის ხარისხით ისეთივე კმაყოფილები არ არიან, როგორც ოცნების ლიდერები. ხაზი გაესვა ანგარიშის იმ ნაწილსაც, სადაც ივანიშვილის მხრიდან პოლიტიკურ ვენდეტაზე და მის მიერ წამოწყებულ და დაგეგმილ პროექტებზეა საუბარი.

მმართველი გუნდის განცხადებების პარალელურად, წარმოდგენილი იყო ოპოზიციური სპექტრის ის განცხადებები, სადაც აქცენტი კვლავ ბიძინა ივანიშვილზე იყო გადატანილი. მათი შეფასებით, მმართველი პოლიტიკური ძალის გაღიზიანება, Freedom House - ის ანგარიშში პანორამა თბილისისა და ბიძინა ივანიშვილის ხსენებამ გამოიწვია. სიუჟეტში ასევე წარმოდგენილი იყო ტელეკომპანია “იმედის” მიერ გავრცელებული განცხადებაც.

ტელეკომპანია პირველი

“ხელისუფლება Freedom House - ის წინააღმდეგ” - სწორედ ასე დაასათაურა ტელეკოპმანია “პირველმა” სიუჟეტი, რომელიც ამავე თემას ეხებოდა. აქ მთავარი აქცენტი ხელისუფლების მხრიდან გავლენიან საერთაშორისო ორგანიზაციაზე მმართველი გუნდის თავდასხმა იყო. მთავარი საინფორმაციო გამოშვების წამყვანმა განმარტა, რომ დემოკრატიის ხარისხის გაუარესებას და “Freedom House” - ის შეფასებას არ ეთანხმება ქვეყნის პრემიერი. მანვე თქვა, რომ კრიტიკას კრიტიკითვე უპასუხეს მთავრობის ხვა წარმომადგენლებმაც. პარლამენტის თავმჯდომარე კი დოკუმენტს ღიმილისმომგვრელი უწოდა.

ტელეკომაპნია “პირველის” სიუჟეტიდან გავიგეთ, რომ “Freedom House” - მა გამოქვეყნებული ანგარიშის გამო ხელისუფლებისგან თავდასხმების უპრეცედენტო კასკადი დაიმსახურა. მასალაში ანგარიშის შესახებ წარმოდგენილი იყო როგორც მმართველი გუნდის კრიტიკული შეფასებები, ისე ოპოზიციური ფლანგის კომენტარები, რომლებიც ხელისუფლების პოზიციას სირაქლემის პოზაში ყოფნას ადარებდნენ.

განხილული მაგალითები აჩვენებს, თუ როგორ როგორ ქმნის მედია ერთი და იმავე თემის გარშემო რადიკალურად განსხვავებულ პერსპექტივებს და საკუთარი დღის წესრიგის გათვალისწინებით, როგორ სთავაზობს მაყურებელს ერთმანეთისგან რადიკალურად განსხვავებულ კონტექსტს და რეალობის აღქმის პარალელურ “სინამდვილეს”.
კატეგორია: ანალიზი
27 ივლისს არასამთავრობო ორგანიზაცია „ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტმა“ (IDFI) გამოაქვეყნა 2011-2016 წლებში ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს ადმინისტრაციული ხარჯების შესახებ კვლევა, რასაც „რუსთავი 2-მა“ და „იმედმა“ სიუჟეტები მიუძღვნეს, თუმცა, მკვეთრად განსხვავებული კუთხით წარმოაჩინეს.

კვლევაში მოყვანილი მონაცემები IDFI-მ 2015 წლის მარტში გამოითხოვა, მაგრამ მისი მიღება 2017 წლის ივნისში მხოლოდ სასამართლოს სამი ინსტანციის გავლის შემდეგ აღსრულების ეროვნული ბიუროს ჩართვით შეძლო. კვლევაში მიმოხილული იყო ეკონომიკის სამინისტროს მიერ გაწეული ხარჯები, მათ შორის ხელფასების, პრემიებისა და დანამატების, წარმომადგენლობითი და ავტოპარკის განახლებისთვის საჭირო თანხები. კვლევაში ერთი ნაწილი საქართველოს პრემიერ-მინისტრის, გიორგი კვირიკაშვილის თანამდებობრივ სარგოსაც ეხებოდა.

რა გააშუქა რუსთავი 2-მა?

IDFI-ს კვლევით „რუსთავი 2“ გამოქვეყნების დღესვე დაინტერესდა და საკითხი მთავარ საინფორმაციო გამოშვებაში გააშუქა. ჟურნალისტმა საუბარი სამინისტროს მხრიდან ინფორმაციის გაცემისას წარმოქმნილ დარღვევებზე საუბრით დაიწყო. ამის მაგალითად კი 2014 წელს ეკონომიკის მინისტრის (ამჟამად პრემიერ მინისტრის, გიორგი კვირიკაშვილის) სახელფასო ანაზღაურების შესახებ IDFI-სთვის მიწოდებულ ინფორმაციასა და დეკლარაციას შორის უზუსტობა დაასახელა.

სიუჟეტიდან მაყურებელი იგებდა, რომ სამინისტროს ხარჯებზე ინფორმაციის მისაღებად IDFI-ს სამი წელი და სამი ინსტანციის სასამართლო დავა დასჭირდა. აქვე განმარტებული იყო, რომ ამის მიუხედავად უწყება ფაქტებს მაინც მალავდა.

მასალიდან ცნობილი ხდებოდა, რომ კვირიკაშვილის მინისტრობის დროს ეკონომიკის სამინისტროს ჩინოვნიკებზე გაცემული პრემია-დანამატები ბიუჯეტს 2 მილიონ ლარზე მეტი დაუჯდა. სიუჟეტში ასევე ნათქვამი იყო, რომ სამინისტროს მიერ გაცემული პრემია-დანამატების შესახებ მანამდე გასაჯაროებულ ინფორმაციასა და უწყების მიერ IDFI-ისთვის მიწოდებულ მონაცემებს შორის სხვაობა 300 000 ლარია. კვლევაში კი აღნიშნულია, რომ სხვაობა 205 ათასი ლარი იყო.

კიდევ ერთი საკითხი, რაზეც სიუჟეტში ყურადღება გამახვილდა ეკონომიკის სამინისტრო მიერ რესტორნებსა და საჩუქრებში დახარჯული თანხებია. გარდა ამისა, მასალაში ჟურნალისტი აღნიშნავდა, რომ კვირიკაშვილის მინისტრობის დროს „რეკორდი მოიხსნა“ და 2011 წლიდან დღემდე ყველა წინა და მომდევნო მინისტრზე მეტი დაიხარჯა მივლინებაში.

რა გააშუქა იმედმა?

„რუსთავი 2-სგან“ განსხვავებით, რომელმაც აქცენტი ეკონომიკის სამინისტროს მიერ გაზრდილ ხარჯებზე გააკეთა, ტელეკომპანია „იმედმა“ IDFI-ს კვლევა განსხვავებული კუთხით გამოიყენა და შეეცადა აუდიტორიისთვის ეჩვენებინა ეკონომიკის სამინისტროს ხარჯვის მიზნობრიობა.

30 ივლისს გადაცემა „იმედის კვირაში“ ამ თემაზე მომზადებულ სიუჟეტის დასაწყისშივე საქართველოს ყოფილი პრეზიდენტის, მიხეილ სააკაშვილის მიერ გაწეული ხარჯებიც გაიხსენეს, რომელიც IDFI-ს კვლევაში საერთოდ არ ფიგურირებდა.

„მისთვის [მიხეილ სააკაშვილისთვის] ხალხზე უფრო მნიშვნელოვანი პირადი კომფორტი იყო. მასაჟი, საუნა, ბოტოქსი, პიჯაკი და მსოფლიოს ძვირადღირებულ კურორტებზე დასვენება სახელმწიფოს ხარჯზე, სააკაშვილისთვის კანონდარღვევა არ იყო“, - აღინიშნა სიუჟეტის წარდგენისას .

იმ დროს, როდესაც წამყვანი მიხეილ სააკავშვილის ხარჯების არამიზნობრიობაზე საუბრობდა, ეკონომიკის სამინისტროს ხარჯებს „ქამრების შემოჭერის შთამბეჭდავ ეფექტს“ უწოდებდა. სიუჟეტში კი საუბრობდნენ ხარჯების პოზიტიურ ტენდენციებზე, შემცირებული სახელფასო, სამივლინებო, სატელეფონო, საწვავის, როუმინგის და ავტოპარკის განახლების ხარჯებზე.

გარდა ამისა, სიუჟეტში ყურადღება გამახვილდა სამინისტროს მიერ 2014 წელს გაღებულ წარმომადგენლობით ხარჯებზე. ეკონომიკის მინისტრის მოადგილე სიუჟეტში ხარჯებს წარმატებული მოლაპარაკებებით ასაბუთებდა. ამავე მიზეზით ხსნიდა მინისტრის მოადგილე პრემია-დანამატების „უმნიშვნელო ზრდას“ 95 ათასი ლარით. რეალურად კვლევაში ნათქვამია, რომ 2014 წელს პრემია-დანამატები 2011 წელთან შედარებით გაიზარდა 994 162 ლარით.

სიუჟეტის ბოლოს აქცენტი კვლავ ეკონომიკის სამინისტროს მიერ ხარჯების ოპტიმიზაციაზე გაკეთდა.

ამ თემაზე საუბარი ისე დასრულდა, არ უხსენებიათ რომ კანონით გათვალისწინებული 10 დღის ნაცვლად IDFI-მ ინფორმაცია 3 წლის შემდეგ მიიღო.
კატეგორია: ანალიზი
26 ივნისს ნაციონალურმა მოძრაობამ მერობის კანდიდატად „კურიერის“ ყოფილი წამყვანი, ზაალ უდუმაშვილი წარადგინა. თემა 26 ივნისის დღის მთავარ საინფორმაციო გამოშვებებშიც მოხვდა, თუმცა განსხვავებული ფოკუსით.

„კურიერი 9 საათზე“


წამყვანმა სიუჟეტის შესავალ ტექსტში ზაალ უდუმაშვილი მერობის მთავარ პრეტენდენტად მოიხსენია, ასეთივე შეფასება დაიმსახურა „ნაციონალურმა მოძრაობამ“ წამყვანისგან, ის „მთავარ ოპოზიციურ პარტიად“ შეფასდა.

წამყვანის შესავალი ტექსტი: "თბილისის მერობის მთავარი პრეტენდეტი წინასაარჩევნო კამპანიას იწყებს. ზაალ უდუმაშვილი დღეს ოფიციალურად წარადგინა მთავარმა ოპოზიციურმა პარტიამ. თავის პირველივე გამოსვლაში ცნობილი ტელეწამყვანი ამბობს - "მე შევძლებ" და თბილისის მთავარ გამოწვევებზე საუბრობს. პოლიტიკურ კონკურენტად ნაციონალური მოძრაობის კანდიდატი მმართველი პარტიის კანდიდატს ასახელებს".

სიუჟეტს, რომელიც ამ შესავალ ტექსტს მოსდევდა, ერქვა „ზალიკო თბილისის მერად“. ეს სიტყვები, როგორც ჩანს, კანდიდატის საარჩევნო სლოგანიცაა, რადგანაც მისი წარდგენისას ტრიბუნას სწორედ ეს წინადადება ეწერა. თავად სიუჟეტი კი წარდგენისას გადაღებული კადრით - ზაალ უდუმაშვილისა და ბავშვის ჩახუტებით იწყება.

ზაალ უდუმაშვილის სამომავლო გეგმებზე საუბრის შემდეგ, მისი მხარდამჭერი ცნობილი სახეების, ლექსენის, დავით დეფის, გიული ალასანიას, მარინა ბერიძის კომენტარებიც შემოგვთავაზეს, სადაც ისინი მერობის კანდიდატის პოზიტიურ მხარეებზე აკეთებდნენ აქცენტს და მას მხარდაჭერას უცხადებდნენ.

სიუჟეტის ბოლოს კი ჟურნალისტმა აღნიშნა, რომ ზალიკო უდუმაშვილი „მოქალაქეებთან ერთად გეგმავს თბილისში ოლიგარქიული მმართველობის დამარცხებას.“

ამავე სიუჟეტიდან ვიგებთ, რომ ნიკა მელია პარლამენტს დატოვებს და საკრებულოს თავმჯდომარეობისთვის იბრძოლებს.

„ქრონიკა“ 8 საათზე


"ქრონიკის" სიუჟეტი ეხებოდა არა უშუალოდ ზაალ უდუმაშვილის წარდგენას, არამედ ზოგადად, თბილისის მერობის კანდიდატებს. „თბილისის მერობის კანდიდატები“ - სიუჟეტსაც სწორედ ასე ერქვა, მასალა კი უდუმაშვილის წარდგენაზე საუბრით დაიწყო.

წამყვანის შესავალი ტექსტი: "მარათონი დაიწყო, ერთიანმა ნაციონალურმა მოძრაობამ, თბილისის მერობის კანდიდატად ყოფილი ტელეწამყვანი ზაალ უდუმაშვილი, ამომრჩევლისთვის უკვე ზალიკო წარადგინა. გამარჯვებული ხალხის ტელევიზიიდან ზალიკო დღეს გაბრაზებული თბილისელების მერობის კანდიდატი გახდა. გაბრაზებულები დღეს ვახტანგ გორგასლის ძეგლთან შეიკრიბნენ და იქიდან უსმენდნენ ნაციონალების მერობის და საკრებულოს თავმჯდომარეობის კანდიდატების ემოციურ გამოსვლებს. ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა, როგორც ჩანს, მორიგ არჩევნებზეც ისტორიული პარალელების ერთგული რჩება. სოფო ბერიძე ესწრებოდა დღეს გაბრაზებულების კანდიდატების პრეზენტაციას და ის ახლა პირდაპირ ეთერში გვერთვება“.

ჩართვისას, ჟურნალისტმა ზაალ უდუმაშვილის წარდგენაზე საუბრის შემდეგ, გვითხრა, რომ „თბილისის მერობა სურს კანადის ქალაქ კალგარის პოლიციის შერიფს მერაბ მარკ ტაბიძეს. ეს მან ექსკლუზიურად რადიო თავისუფლებას უთხრა“.

ზაალ უდუმაშვილის სამომავლო გეგმებზე საუბრის შემდეგ კი ჟურნალისტი ხაზს უსვამს წარდგენაზე დამსწრეთა რაოდენობას, მათ გაბრაზებულებად მოიხსენებს და ამბობს: „გაბრაზებული თბილისელები დღეს მეტეხის ტაძრის ეზომ დაიტია“.

თბილისის მერობის კანდიდატად წარდგენის დღეს, ზაალ უდუმაშვილს, ქრონიკის დღის მთავარი გამოშვების 6 წუთიანი სიუჟეტიდან მხოლოდ 2 წუთი დაეთმო. ამავე სიუჟეტში მერობის სხვა კანდიდატებზე - ელენე ხოშტარიაზე, კახი კალაძესა და მერაბ მარკ ტაბიძეზეც ისაუბრეს.

ნიკა მელიას საკრებულოს თავმჯდომარეობის კანდიდატად დასახელება, "რუსთავი 2-ის" გან განსხვავებით, „ქრონიკაში“, ისევე, როგორც „მოამბეში“ ნეგატიურ კონტექსტში გაშუქდა: „პარლამენტიდან მიდის ნიკა მელია, ანუ უარს ამბობს მანდატზე, რომელიც საქართველოს ამომრჩეველმა მის პარტიას მისცა“ - აღნიშნა ჟურნალისტმა.

სიუჟეტში ვისმენთ საპარლამენტო უმრავლესობის წევრის ანრი ოხანაშვილის კომენტარს, სადაც ის ამბობს, რომ მელიას თავი, როგორც კარგ კანონმდებელს, არავისთვის დაუმახსოვრებია.

„ქართულ ოცნებაში ამბობენ, რომ სავარაუდოდ ნიკა მელია უმუშევარი რჩება“ - ამ წინადადებით ასრულებს ჟურნალისტი მელიაზე საუბარს.

„მოამბე“ 8 საათზე“


"მოამბის" სიუჟეტი, "ქრონიკისგან" განსხვავებით, ეხებოდა არა ზოგადად, თბილისის მერობის კანდიდატებს, არამედ უშუალოდ ზაალ უდუმაშვილის კანდიდატად წარდგენას. "კურიერთან" და "ქრონიკასთან" შედარებით, ნეიტრალური იყო საზოგადოებრივი მაუწყებლის დღის მთავარი საინფორმაციო გამოშვების შესავალი ტექსტი:

"ჟურნალისტიკიდან პოლიტიკაში - ნაციონალური მოძრაობის თბილისის მერობის კანდიდატმა წინასაარჩევნო კამპანია დაიწყო. რუსთავი 2-ის გენერალური დირექტორის ყოფილი მოადგილე, ზაალ უდუმაშვილი მთავარ კონკურენტად მმართველი პარტიის კანდიდატს მიიჩნევს, პრიორიტეტებს შორის კი ქალაქის საცობებისგან განტვირთვას, კორუფციის წინააღმდეგ ბრძოლას და ეკოლოგიური მდგომარეობის გაუმჯობესებას ასახელებს. საარჩევნო მარათონში ერთვება დეპუტატი ნიკა მელიაც, რომელიც პარლამენტის დატოვებას და დედაქალაქის საკრებულოს თავმჯდომარეობისთვის ბრძოლას გეგმავს".

„ქრონიკის“ მსგავსად, მელიას მიერ პარლამენტის დატოვება და არჩევნებში საკრებულოს თავმჯდომარეობისთვის ბრძოლა ნეგატიურ კონტექსტში გაშუქდა „მოამბეშიც“. ამ საკითხზე, გამოშვებაში საპარლამენტო უმრავლესობის წევრის ანრი ოხანაშვილის ზუსტად ის სინქრონი მოვისმინეთ, რაც „ქრონიკაში“:

„ბატონ მელიას არაფრით არ დაუმახსოვრებია თავი საპარლამენტო ცხოვრებაში, როგორც კანონმდებელს, ასე რომ თუ მან ეს გადაწყვეტილება მიიღო, მიმაჩნია, რომ ფაქტობრივად, უსამსახუროდ დარჩენილა, იმიტომ რომ შანსიც არ აქვს მას საკრებულოში“ - აღნიშნა ოხანაშვილმა. მისი ეს კომენტარი „კურიერში“ არ ყოფილა.

„მოამბეში“ აღინიშნა, რომ მელია პარლამენტის დატოვებას აპირებს, მიუხედავად ამისა, როგორც ჟურნალისტი ამბობს, „მოამბე“ დაინტერესდა, „რამდენად შეიძლება მას დეპუტატის საქმიანობის პარალელურად, გარკვეულწილად, დარჩეს დრო წინასაარჩევნო კამპანიის წარმოებისთვის“, იმ შემთხვევაში თუ პარლამენტარის უფლებამოსილებას არ შეიჩერებს. ამ კითხვაზე პასუხის მისაღებად, „მოამბემ“ პარლამენტიდან გამოითხოვა ინფორმაცია, დეპუტატთა დასწრების შესახებ , საიდანაც გაირკვა, რომ ნოემბრიდან მაისის შუა რიცხვებამდე სულ 30 რიგგარეშე და პლენარული სხდომა გამართა, აქედან 25 ნიკა მელიამ გააცდინა. შესაბამისად, საზოგადოებრივი მაუწყებლის ჟურნალისტი ასკვნის, რომ „მას (ნიკა მელიას) ალბათ ექნება დრო წინასაარჩევნო კამპანიისთვის, თუ ის არ შეიჩერებს უფლებამოსილებას“.

კატეგორია: ანალიზი
27 აპრილს მედიის ყურადღების ცენტრში კიდევ ერთხელ მოექცა "ნაციონალური მოძრაობის" მიერ გავრცელებული ინფორმაცია, რომ საპარლამენტო უმრავლესობის წევრის, ირაკლი სესიაშვილის შვილი, დავით სესიაშვილი სუსში დაასაქმეს და მის მიერ ჩადენილი ქურდობის ფაქტი მიჩქმალეს. "ნაციონალური მოძრაობის" ინფორმაციით, საგამოძიებო უწყებამ დავით სესიაშვილის თითის ანაბეჭდები თბილისში მომხდარი ქურდობის ადგილიდან ამოიღო. როგორც 27 აპრილს გაირკვა, მანქანა, რომელიც გაიქურდა და რომელშიც დავით სესიაშვილის ანაბეჭდები აღმოჩნდა, ეკუთვნოდა მის მეგობარს. მედიაში მისი კომენტარიც გავრცელდა, საიდანაც ირკვეოდა, რომ იგი დავით სესიაშვილის მონაწილეობას ქურდობის საქმეში კატეგორიულად გამორიცხავს. რაც შეეხება თითის ანაბეჭდებს, მანქანის მეპატრონე ამბობს, რომ სესიაშვილი ხშირად ჯდებოდა ხოლმე მის მანქანაში და ლოგიკურია, რომ მისი თითის ანაბეჭდები შემთხვევის ადგილზე აღმოჩნდა.

რუსთავი 2-ის დღის მთავარმა საინფორმაციო გამოშვება „კურიერმა“ და იმედის 8 საათიანმა „ქრონიკამ“ მაყურებელს თემაზე პარალელური რეალობა შესთავაზა.

რადიკალურად განსხვავებული აქცენტები გაკეთდა წამყვანების შესავალ ტექსტებში.

შესავალი ტექსტები

კურიერი: „თავდაცვისა და უშიშროების კომიტეტის თავმჯდომარის შვილთან დაკავშირებული სკანდალი დღეს კიდევ უფრო ხმაურიანი გახდა. მას შემდეგ, რაც ნაციონალურმა მოძრაობამ ორი წლის წინ მომხდარი ქურდობის საქმეში დავით სესიაშვილის თითის ანაბეჭდების არსებობის შესახებ გააკეთა განცხადება, დღეს უკვე ურთიერთგამომრიცხავი ვერსიები ვრცელდება. განცხადებების შინაარსი შეცვალა თავად უმრავლესობის დეპუტატმაც. შინაგან საქმეთა სამინისტრო აღარ უარყოფს, რომ ქურდობის ფაქტზე თავის დროზე გამოძიება დაიწყო და საქმეში დავით სესიაშვილიც ფიგურირებს, ოღონდ არა ბრალდებულის სტატუსით. დღეს განსხვავებული იყო დაზარალებულების პოზიციაც, გუშინდელი უარყოფის შემდეგ, მათ აღირეს, რომ დეპუტატის შვილს კარგად იცნობენ“.

ქრონიკა: "ნაციონალური მოძრაობის მორიგი ფუჭი პრესკონფერენცია, რომელიც, საბოლოოდ, მხოლოდ ჭორაობა აღმოჩნდა. ოპოზიციურმა პარტიამ გუშინ საგანგებო ბრიფინგი გამართა და თქვა, რომ პარლამენტის თავდაცვისა და უშიშროების კომიტეტის თავმჯდომარის შვილი, რომელიც სუსის თანამშრომელია, სკანდალშია გახვეული. უფრო ზუსტად მისი თითების ანაბეჭდები ქურდობის საქმეში ფიგურირებს და ეს გამოძიებამ დამალა. დღეს კი ირკვევა, რომ თითის ანაბეჭდები ნამდვილად აღმოჩნდა, ოღონდ ავტომანქანა ირაკლი სესიაშვილის შვილის მეგობრის იყო და ამას ეჭვი თავად გაქურდული ავტომობილის პატრონში არ გამოუწვევია. ყველას გვახსოვს ბათუმის მოვლენების დროს ნაციონალების მიერ გაკეთებული მხარდამჭერი განცხადებები, რომლის უარყოფაც მათ მეორე დღესვე მოუხდათ, იგივე განმეორდა ახლაც. ოპოზიციური პარტია გუშინდელი სკანდალური ბრიფინგს შემდეგ, დღეს იძულებული გახდა ტონი შეერბილებინა".

სიუჟეტების მთავარი აქცენტები

კურიერის სიუჟეტში მთავარი აქცენტი გაკეთდა იმაზე, რომ ირაკლი სესიაშვილი და გაქურდული მანქანის საქმეში დაზარალებულები ურთიერთგამომრიცხავ განცხადებებს აკეთებენ.

ქრონიკის სიუჟეტში ძირითადი აქცენტი იმაზე გაკეთდა, რომ ნაციონალურმა მოძრაობამ ცრუ ინფორმაცია გაავრცელა.

კურიერის სიუჟეტში მოვისმინეთ, რომ „თავდაცვისა და უშიშროების კომიტეტის თავმჯდომარე, რომელიც ინფორმაციის გასაჯაროებიდან მალევე საერთოდ უარყოფდა 2015 წელს ჩადენილ ქურდობის საქმეში მისი შვილის კვალის არსებობას, დღეს აცხადებს, რომ ამ საქმეში დავით სესიაშვილის ანაბეჭდებიც არის და ამას მანქანის სავარაუდო მეპარტონესთან მეგობრობით ხსნის“. სიუჟეტში ვერ მოვისმინეთ, რამ გამოწვია განსხვავებული განცხადებების გაკეთება, ეს სესიაშვილისთვის ჟურნალისტს არ უკითხავს.

ქრონიკის სიუჟეტში მოვისმინეთ, რომ ირაკლი სესიაშვილი პროკურატურას მიმართავს, საქმის გამოძიებასა და სიმართლის დადგენას ითხოვს, მისივე თქმით, ნაციონალური მოძრაობის მიერ გავრცელებული ინფორმაცია ყალბია. სიუჟეტში, კურიერის მასალისგან განსხვავებით, აქცენტი არ გაკეთებულა იმაზე, რომ სესიაშვილის განცხადებები ურთიერთგამომრიცხავია.

კურიერის სიუჟეტში ისიც ითქვა, რომ მანქანის ქურდობის საქმეში დაზარალებულები გუშინ „კატეგორიულად გამორიცხავდნენ დავით სესიაშვლთან მეგობრობას“, დღეს კი ამბობენ რომ მას ახლოს იცნობენ.

ქრონიკის სიუჟეტის მიხედვით კი, „ნიკოლოზ სანაია 2015 წელს მომხდარ ქურდობაში მეგობრის, დავით სესიაშვილის მონაწილეობას კატეგორიულად გამორიცხავს“. “პოლიტიკაში გადატანილი საქმის მთავარი გმირი“ - ასე გაგვაცნეს მანქანის მფლობელი ნიკოლოზ სანაია ქრონიკის სიუჟეტში, აღინიშნა, რომ ის სესიაშვილის შვილის უახლესი მეგობარია. შემოგვთავაზეს სანაიას კომენტარები, რომელიც იმავეს იმეორებდა, რაც ჟურნალისტმა პერიფრაზის სახით თქვა.

კურიერის სიუჟეტში ჟურნალისტი ამბობს: “ირაკლი სესიაშვილის მხრიდან ურთეირთგამომრიცხავი განცხადებების გაკეთების შესახებ საუბრობენ ნაციონალურ მოძრაობაში“, მის ამ ტექსტს მოსდევს ნაციონალური მოძრაობის წევრის, კოტე იოსელიანის, კომენტარი, რომელშიც ის კიდევ ერთხელ უსვამს ხაზს, რომ ირაკლი სესიაშვილი ურთიერთგამომრიცხავ განცხადებებს აკეთებს.

ქრონიკის სიუჟეტში ჟურნალისტი ამბობს: „კოტე იოსელიანმა გუშინ საგანგებო ბრიფინგზე ნათქვამი დღეს შედარებით შეარბილა, აქამდე ქურდობასთან დავით სესიაშვილის კავშირს დარწმუნებით ამტკიცებდა, დღეს კი აცხადებს, რომ კავშირი ნაწილობრივ დადასტურდა". ჟურნალისტის ტექსტს იოსელიანის სინქრონი მოსდევს, სადაც ამბობს, რომ "სესიაშვილი აღიარებს, რომ მისი შვილი საქემში რაღაც დოზით ფიგურირებს".

კურიერში ცალკე სიუჟეტში მიეძღვნა დავით სესიაშვილის სუს-ში დასაქმების საკითხს და განიხილეს, იკვეთებოდა თუ არა ამ საქმეში ნეპოტიზმის ნიშნები.

ქრონიკაში დავით სესიაშვილის სუს-ში დასაქმებას არ შეხებიან.
კატეგორია: ანალიზი
მედიაში გავრცელებული ინფორმაციით, მამისონის უღელტეხლზე ახალი ხიდი შენდება. ამის შესახებ სიუჟეტები 10 აგვისტოს რუსთავი 2 - ის დღის მთავარ საინფორმაციო გამოშვებაში, ხოლო 11 აგვისტოს GDS - ის 2030 -ში გავიდა. ტელეკომპანიების მიერ ერთ თემაზე მომზადებული სიუჟეტები ურთიერთგამომრიცხავი იყო და გვიჩვენებდა პარალელურ რეალობას.

3 თუ 25?

რუსთავი 2: სიუჟეტის მიხედვით, მამისონის უღელტეხილზე, რუსეთ-საქართველოს საზღვრიდან 2-3 კილომეტრში ახალი ხიდი შენდება.

GDS: სიუჟეტის მიხედვით, “რუსეთ- საქართველოს საზღვართან ახლოს, მამისონის უღელტეხილიდან დაახლოებით 25 კმ- შიახალი ხიდი შენდება“.

ეს ის ხიდია/ ეს ის ხიდი არ არის

რუსთავი 2: სიუჟეტში მოვისმინეთ, რომ ხიდი, რომლის რეაბილიტაციაც ახლა მიმდინარეობს, ის ხიდია, რომელიც ქართულმა მხარემ რუსეთიდან მომავალი სამხედრო საფრთხის გამო ააფეთქა. „გზა, რომელიც საქართველოს რუსეთთან დააკავშირებს... ამ ეტაპზე მხოლოდ იმ ხიდის აღდგენა მიმდინარეობს, რომელიც თავის დროზე ქართულმა მხარემ შეგნებულად ააფეთქა, რათა რუსული არმიის შესაძლო ინტერვენცია, ამ მიმართულებიდან, აეცილებინა. ახლა კი სამუშაოები ინტენსიურად მიმდინარეობს, რაც სავარაუდოდ, რუსულ მაგისტრალთან მიერთებით დასრულდება. თავად რუსეთის მხრიდან, სქართველოს საზღვრებამდე გზა, უკვე მოყვანილია“ - ასეთი იყო წამყვანის შესავალი ტექსტი, იგივე აზრი, ჟურნალისტის მიერ, გამეორდა სიუჟეტშიც, რომ „ეს ხიდი 2008 წელს ქართულმა მხარემ ააფეთქა, რადგან საზღვრიდან რუსი სამხედროების და მძიმე ტექნიკის გადმოსვლის საფრთხე არსებობდა“.

GDS: წამყვანის შესავალ ტექსტში მოვისმინეთ: „ხიდი, რომლის მშენებლობაც ახლა მიმდინარეობს,ის ხიდი არ არის, რომელიც 2009 წელს საქართველოს ხელისუფლებამ ააფეთქა. ხიდის რეაბილიტაცია მაშინდელი პრემიერის ნიკა გილაურის ბრძანებით 2009 წელსვე განხორციელდა“.

მოგვიანებით, სიუჟეტში საავტომობილო გზების დეპარტამენტის თავმჯდომარე რუკაზე გვიჩვენებს, რომ ის ხიდი, რომელიც აფეთქდა და 2009 წელს აღადგინეს და ის ხიდი, რომლის რეაბილიტაციაც ახლა მიმდინარეობს, სხვადასხვაა. ჩაწერილი ადგილობრივიც ადასტურებს, რომ ეს ორი სხვადასხვა ხიდია.

2030-ს, საკითხში მეტი სიცხადის შეტანის მიზნით, არ უჩვენებია ხიდი, რომელიც ააფეთქეს და 2009 წელს აღადგინეს და ახლადმშენებარე ხიდი.

ხიდი 2009 -ში აღადგინეს?

/media/1001663/2018/03/05/ae9d7e6426c10746fdb6757f239a00b3.jpg

რუსთავი 2: სიუჟეტში ნათქვამი იყო, რომ ხიდი ქართულმა მხარემ აგვისტოს ომის დროს დაანგრია, რუსეთიდან მომავალი საფრთხის გამო, მაგრამ 2009 წელს მისი რეაბილიტაციის შესახებ აღნიშნული არ ყოფილა.

GDS: სიუჟეტის მიხედვით, კი "აგვისტოს ომის შემდეგ, ქართული მხარის მიერ აფეთქებული ხიდის რეაბილიტაცია მაშინდელი პრემიერის ნიკა გილაურის ბრძანებით 2009 წელსვე განხორციელდა“.

შეუერთდება თუ არა გზა, რუსეთის მიერ გაყვანილ გზას?

რუსთავი 2: სიუჟეტში ჟურნალისტების მხრიდან გამოთქმულია ვარაუდი, რომ ხიდთან ერთად მშენებარე გზაც საბოლოოდ, „სავარაუდოდ, რუსეთის მიერ საზღვრამდე მოყვანილი გზის გაგრძელება იქნება“. რა წყაროს ეყრდნობა ჟურნალისტი, ან რითი მტკიცდება მისი ვარაუდი, სიუჟეტში არ ჩანს, ის მხოლოდ პირად მოსაზრებას გვიზიარებს. არ ჩანს მცდელობა, ინფორმაციის ოფიციალურ წყაროებთან გადამოწმების.

GDS: წამყვანი შესავალ ტექსტში ამბობს: „ინფრასტურქტურის სამინისტროს განცხადებით, ხიდის მეორე მხარეს, რუსეთისკენ მიმავალი გზის მშენებლობა არ იგეგმება“. საავტომობილო გზების დეპარტამენტის თავმჯდომარე იმავეს, სინქრონშიც იმეორებს.

მოსახლეობა კმაყოფილი/ მოსახლეობა უკმაყოფილოა

რუსთავი 2: სიუჟეტში მოსახლეობის პოზიციაცაა წარმოჩენილი, ჟურნალისტი რესპონდენტების პერიფრაზირებისას ამბობს, რომ მოსახლეობა შიშობს,თუკი ეს ხიდი გაიხსნება, რუსები ქვეყნის ტერიტორიაზე გადმოსვლას უპრობლემოდ შეძლებენ. თავად ადგილობრივები კი, რომელთა კომენტარებიც ჟურნალისტის პერიფრაზს მოსდევს, ამბობენ:

„ხიდი კეთდება კი, ხიდი კეთდება“

ჟურნალისტი : რა ხიდი კეთდება?

„რა არის და მესაზღვრეები არიან ზემოთ და სათიბებია და საძოვრებია“

„სათიბების გულისთვის ამხელა ხიდს არ გაგვიკეთებდნენ, ზოგი ამბობს ჭორად, რომ ტუნელი იხსნებაო, ჩრ. ოსეთთან დამაკავშირებელი“

„ვიცი რომ გზა კეთდებაო და ხიდიო და რა დანიშნულება აქვს არ ვიცი.....თუ გაკეთდება გადმოვლენ, აბა რას იზამენ. საშიშროება იქნება?"

სხვა რესპონდენტი, რომელიც გზის აშენებით კმაყოფილია და მის დადებით მხარებზე საუბრობს, სიუჟეტში არ ჩანს.

GDS: წამყვანი: „ახალი ხიდი შენდება, რასაც მოსახლეობა მიესალმება. მათი განმარტებით, შესაძლებლობა ექნებათ, სახნავ-სათეს მიწებზე გადავიდნენ".

ადგილობრივი მოქალაქე:

„ყველაფერში გვჭირდება შვილო, იქიდან ჩვენ ვეზიდებით, თივას“.... სიუჟეტის ავტორი: „რუსეთ-საქართველოს საზღვრიდან, კერძოდ, მამისონის უღელტეხილიდან 25 კილომეტრში ხიდის მშენებლობას ადგილობრივები მხარს უჭერენ. მოსახლეობა ამბობს, რომ ხიდი მათ შესაძლებლობას მისცემს, სახნავ-სათეს მიწებზე გადავიდნენ, რასაც ადრე ვერ ახერხებდნენ. მათივე განმარტებით ხიდის მშენებლობას ტურისტული მნიშვნელობაც გააჩნია“. ამის შემდეგ, კიდევ ერთხელ ვისმენთ „კმაყოფილი მოსახლეობის“ პოზიციებს. არცერთი რესპონდენტი, რომელიც საფრთხეებზე საუბრობს, წარმოჩენილი არ არის.

საფრთხე არის/ საფრთხე არ არის

რუსთავი 2: სიუჟეტში ჩაწერილი ორივე ექსპერტი (ბათუ ქუთელია, ზურაბ აგლაძე) ამბობს, რომ გზა ქვეყნის უსაფრთხოებას ეჭვქვეშ აყენებს, რომ „არასწორი პოლიტიკით მთავრობა ქვეყანაში ოკუპანტის ინტერესებს ატარებს".

GDS: სიუჟეტში ორივე ტიპის მოსაზრებაა წარმოჩნელილი, ჯერ შოთა მალაშხიას პოზიცია მოვისმენთ, რომ ამგვარი ინფრასტრუქტურული პროექტებით ფაქტობრივად, რუსეთისთვის პლაცდარმი მზადდება, რომ ეს ყველაფერი ქვეყანას საფრთხეს უქმნის, შემდეგ კი, მამუკა არეშიძის აზრს ვისმენთ, რომ ამ ინფრასტრუქტურულ პროექტში სახიფათო არაფერია, თუკი რუსეთს ისევ მოუნდება ქვეყანაში შემოსვლა, ამას სხვა, უფრო მარტივი გზებითაც მოახერხებს.

საბოლოოდ, მამისონის უღელტეხილზე, ან მამისონის უღელტეხილთან (გააჩნია, რომელ არხს უყურებთ) მიმდინარე ინფრასტრუქტურულ სამუშაოებზე, ორი არხის მიერ ურთიერთგამომრიცხავი სიუჟეტების ნახვის შემდეგ მაყურებელმა ვერ მიიღო სრული და ამომწურავი ინფორმაცია.

დამატებითი ინფორმაციის მოძიების გარეშე, მხოლოდ ამ ორი სიუჟეტის ყურებით, კვალავ გაუგებარი დარჩა:

1.ახლა სად მიმდინარეობს რეაბილიტაცია, მამისონის უღელტეხილზე, თუ მამისონის უღელტეხილთან? რუსეთ-სქართველოს საზღრიდან 3 კილომეტრში თუ 25 კილომეტრში?

2.არის თუ არა ახლა მშენებარე ხიდი, ის ხიდი, რომელიც 2009 წელს აფეთქდა და რომლის რეაბილიტაციაც 2009 წელსვე მოხდა...

3. შეუერთდება თუ არა გზა, რუსეთის მიერ საქართველოს საზღვრამდე მოყვანილ გზას?

რუსთავი 2 - ის სიუჟეტი

2030-ის სიუჟეტი