კატეგორია: მედიაგარემო
შინაგან საქმეთა სამინისტრო მედიასაშუალებებისგან მოითხოვს შეწყვიტონ ზუგდიდში მიმდინარე საპოლიციო ოპერაციის ადგილიდან პირდაპირი ეთერი. მინისტრის პირველი მოადგილის თქმით, წინააღმდეგ შემთხვევაში, სახელმწიფო მის ხელთ არსებული ყველა ბერკეტს გამოიყენებს.

კახაბერ საბანაძის თქმით, რამდენიმე მედიასაშუალებამ პირდაპირ ეთერში ჩართო დამნაშავე, რაც პირდაპირ საფრთხეს უქმნის საპოლიციო დანაყოფების ეფექტიან მუშაობას.

“აღნიშნულიდან გამომდინარე, ყველა მედიასაშუალებისა და მობილური ოპერატორისგან კატეგორიულად მოვითხოვთ - მძევლების და სამართალდამცველთა უსაფრთხოების დაცვის მიზნით, ასევე, საპოლიციო ღონისძიების ეფექტიანად წარმართვისთვის, დაუყოვნებლივ მოხდეს ადგილიდან ლაივსიგნალის გათიშვა/შეზღუდვა.

წინააღმდეგ შემთხვევაში, სახელმწიფო იტოვებს უფლებას გამოიყენოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული, მის ხელთ არსებული ყველა ბერკეტი, რათა ჩვენი მოქალაქეების სიცოცხლისა და ჯანმრთელობის უსაფრთხოება იყოს დაცული”, - განაცხადა შინაგან საქმეთა მინისტრის პირველმა მოადგილემ კახაბერ საბანაძემ.

ზუგდიდში, საქართველოს ბანკის ფილიალში სპეცოპერაცია დაახლოებით 14:30 საათიდან მიმდინარეობს. სპეცოპერაციას რამდენიმე მედიასაშუალება ამ დრომდე [18:30სთ] პირდაპირ ეთერში გადასცემს.
კატეგორია: ეთიკა

სამეგრელოში, ზუგდიდის ცენტრში მიმდინარე საპოლიციო ოპერაციის გაშუქებისას, "მთავარი არხის" ჟურნალისტმა, რესპონდენტის ინტერვიუს დაგეგმვა სცადა და შეეცადა მისთვის ეკარნახა, როგორ დაეწყო ინტერვიუ. საუბარია სპეციალურ გამოშვებაზე, რომელშიც არხი მაყურებელს “საქართველოს ბანკის” ფილიალის დაყაჩაღების მცდელობის გამო დაწყებული  საპოლიციო ოპერაციის დეტალებს აცნობს.

შემთხვევის ადგილზე მისული ჟურნალისტი ემა გოგოხია ცდილობდა პირდაპირ ეთერსი ჩაერთო თვითმხილველები და მათგან მიეღო ინფორმაცია მომხდარის შესახებ. ერთ-ერთ რესპონდენტს მან სთხოვა მოეყოლა რა მდგომარეობა იყო და რა ნახა საკუთარი თვალით. რესპონდენტმა ამბის მოყოლა შემდეგნაირად დაიწყო: "ზუსტად ნახევარი საათის წინ გამოვიარე ეს ტერიტორია, შიგნით შევიდნენ ტერორისტები და საქართველოს ბანკის ყაჩაღობა მიმდინარეობს და თქვენ კარგად ხედავთ, რომ ნაწილი გამოყვანილი არის … არა?” ამ დროს ჟურნალისტმა რესპონდენტს შეაწყვეტინა, სთხოვა, რომ თავიდან მოეყოლა ისტორია და უკარნახა, თუ რა უნდა ეთქვა მას.

რესპონდენტმა, ჟურნალისტის თხოვნისამებრ,  ამბის მოყოლა თავიდან დაიწყო, თუმცა, "მთავარმა არხმა" რამდენიმე წამში ჟურნალისტის ჩართვა შეწყვიტა და სამეგრელოში გადაღებული კადრების ფონზე მიმდინარე მოვლენებზე საუბარი საინფორმაციო გამოშვების წამყვანმა გააგრძელა.



მაუწყებელთა ქცევის კოდექსში ვკითხულობთ, რომ მედიამ არ უნდა დაამახინჯოს რესპონდენტის ციტატა და საზოგადოება შეცდომაში არ უნდა შეიყვანოს:

"ინტერვიუების, ჩაწერილი მასალის, მათ შორის, საარქივო მასალის რედაქტირებისას მაუწყებელმა არ უნდა დაამახინჯოს რესპონდენტის ციტატა, ან არ უნდა მოახდინოს სხვა სახით აუდიტორიის შეცდომაში შეყვანა ვიზუალური ან აუდიო მანიპულაციებით, დასმული კითხვების მნიშვნელობის შეცვლით ან კონტექსტიდან ამოვარდნილი კადრების გამოყენებით”.

"მედიაჩეკერი" შეეცადა გაერკვია, ექნება თუ არა არხის თვითრეგულირების ორგანოს რეაგირება მომხდარზე. არხის დირექტორმა თამთა მურადაშვილმა გვითხრა, რომ ჟურნალისტს პასუხის კარნახის მცდელობა არ ჰქონია, მას უბრალოდ სურდა, რომ მძევლების შესახებ დაესვა კითხვა და ამ საკითხზე მიეღო ინფორმაცია რესპონდენტისგან.

"ის, რომ თითქოს დადგმული იყო და მანიპულაციას ჰქონდა ადგილი, მე არ მგონია, რომ იმ კადრებში ასე ყოფილიყო და არ ვიცი, რატომ დაგრჩათ ეს შთაბეჭდილება. ჟურნალისტს უნდოდა კომენტარის მიღება მძევლებთან დაკავშირებით და არა ის, რომ ეკარნახა პასუხი წინასწარ, მე არ დამრჩა ამის შთაბეჭდილება. რაც შეეხება თვითრეგულირების ორგანოს, ამ სიტუაციაში ძალიან რთულია ამაზე საუბარი, მთავარია, დღევანდელმა დღემ მშვიდობიანად ჩაიაროს.

ფორსმაჟორში გადის ეთერი და ნახეთ თქვენც, რომ ტექნიკური ხარვეზებიც გვქონდა. თუმცა, ის რომ დადგმული იყო, ამას ნამდვილად არ ჰქონია აქ ადგილი და ამ ნაწილში ნამდვილად ვერ მივიღებ კრიტიკას. სხვა ნაწილებში შეიძლება იყო რაღაც ლაფსუსი კონკრეტულად ამ ჟურნალისტთან დაკავშირებით. ეთერში განაცხადა ინფორმაცია, რომ სპეცდანიშნულების რაზმი ადიოდა მეოთხე სართულზე და ეს ნამდვილად იყო შეცდომა და ჩვენ დაუყოვნებლივ შევწყვიტეთ ეთერი. ეს ჟურნალისტი აღარ ჩართულა იმის მერე ეთერში", - გვითხრა თამთა მურადაშვილმა.

⇒ შსს-ს მოწოდება მედიას

ზუგდიდში მიმდინარე საპოლიციო ოპერაციას არამხოლოდ "მთავარი არხი" გადასცემდა პირაპირ ეთერში. მოვლენებიდან რამდენიმე საათის გასვლის შემდეგ შინაგან საქმეთა სამინისტრომ მედიას მოუწოდა, რომ საზოგადოების უსაფთხოების დაცვისთვის, საპოლიციო ოპერაციის ამსახველი კადრები პირდაპირ ეთერში არ გადასცენ:

"შინაგან საქმეთა სამინისტრო მოუწოდებს მედიის წარმომადგენლებს დაიცვან უსაფრთხოების ნორმები, პირდაპირ ეთერის რეჟიმში არ გადასცენ საპოლიციო ღონისძიების და სპეცდანიშნულების თანამშრომელთა მიერ წარმართული ოპერაციის ამსახველი კადრები. ეს საფრთხეს უქმნის მოქალაქეების და პოლიციელთა სიცოცხლეს, ასევე მათ ჯანმრთელობას", - ვკითხულობთ განცხადებაში.

 საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის მიერ შემუშავებულ კრიმინალის გაშუქების სახელმძღვანელოში ყურადღება გამახვილებულია, ასეთ დროს თუ რამდენად მნიშვნელოვანია, რომ მედიამ პანიკისგან დაცლილი ინფორმაცია მიაწოდოს აუდიტორიას:


“მედიამ არ უნდა დაუშვას უსაფუძვლო პანიკის შექმნა საზოგადოებაში, ჭორების ან უსაფუძვლო ვარაუდების გავრცელება, რამაც შეიძლება გაუმართლებელი ზიანი მიაყენოს პირის რეპუტაციას ან კანონიერ ინტერესებს.”

ტერორიზმთან დაკავშირებული თემების გაშუქების სახელმძღვანელოში კი ვკითხულობთ, რომ “ტერორისტული აქტები თუ მასთან დაკავშირებული სხვა ამბები უნდა გაშუქდეს ზუსტად, სრულად, შესაბამისი ტერმინოლოგიის გამოყენებით და დიდი პასუხისმგებლობით.”
კატეგორია: მედიაგარემო
სახელმწიფო ინსპექტორის სამსახურმა საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზია, თანამშრომლების პერსონალური მონაცემების გასაჯაროების გამო, 500 ლარით დააჯარიმა. ინფორმაციას ადამიანის უფლებების სწავლებისა და მონიტორინგის ცენტრი (EMC) ავრცელებს, რომელიც დასაქმებულების ინტერესებს იცავდა.

საქმე ეხება მაუწყებლის თანამშრომლების, ბაჩო გურაბანიძისა და გიორგი მურვანიძის პერსონალური მონაცემების გასაჯაროებას - 30 ივლისს მაუწყებლის სატელევიზიო ეთერში, გადაცემა „მთავარში“ გასულ ვიდეომასალას, რომელიც თანამშრომლებს შორის დაპირისპირებას ასახავდა და რომელშიც მარტივად იყო შესაძლებელი განმცხადებლების იდენტიფიცირება.

EMC აცხადებს, რომ სახელმწიფო ინსპექტორმა იმსჯელა მაუწყებლის მიერ განმცხადებლების მონაცემების დამუშავების კანონიერებაზე და სამართალდამრღვევად ცნო:

"სახელმწიფო ინსპექტორის სამსახურმა მიიჩნია, რომ მიუხედავად მაუწყებლის რეპუტაციის დაცვის ინტერესისა, მაუწყებლის თანამშრომლებს შორის დაპირისპირების ამსახველი ვიდეოჩანაწერის გასაჯაროვება ვერ იქნება მიჩნეული კანონიერი მიზნის მიღწევის აუცილებელ და პროპორციულ საშუალებად და მაუწყებელს შეეძლო რეპუტაციის დაცვა ვიდეომასალის გასაჯაროვების გარეშეც".

ორგანიზაცია ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზია დაჯარიმდა არა როგორც მაუწყებელი, არამედ როგორც დამსაქმებელი.

EMC საზოგადოებას ახსენებს, რომ "გიორგი მურვანიძე და ბაჩო გურაბანიძე აჭარის საზოგადოებრივ მაუწყებელში ახლადშექმნილი პროფესიული კავშირის - ა(ა)იპ "საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს ალტერნატიული პროფესიული კავშირის" აქტიური წევრები და მენეჯმენტის მიმართ კრიტიკულად განწყობილი თანამშრომლები არიან. განმცხადებლები აქტიურად უპირისპირდებიან და აკრიტიკებენ მაუწყებელის ახალი დირექტორის გიორგი კოხრეიძის უკანონო და დაუსაბუთებელ გადაწყვეტილებებს, მაუწყებელში თანამშრომლების მასობრივი დევნისა და შევიწროვების ფაქტებს, რომელიც ამ დრომდე გრძელდება".

შემოქმედებითი სამსახურის დილის გადაცემის "დილის ტალღის" რედაქტორი ბაჩო გურაბანიძე, შემოქმედებითი სამსახურის შემოქმედებითი მიმართულების მენეჯერი გიორგი მურვანიძე და მემონტაჟე გუგა ქადიძე მაუწყებლიდან 30 ივლისს გაათავისუფლეს. მოგვიანებით, მათგან ორი - ორი ბაჩო გურაბანიძე და გიორგი მურვანიძე მაუწყებელში განსხვავებულ პოზიციებზე დააბრუნეს. ორივე მათგანი მმართველობით რგოლს ჩამოაშორეს, ბაჩო გურაბანიძე პროდიუსერად, გიორგი მურვანიძე კი რეჟისორად გადაიყვანეს.
კატეგორია: მედიაგარემო
შენობას, რომელშიც პანკისის სათემო რადიოა განთავსებული, ახმეტის საკრებულო პირობიან აუქციონზე გასხვისებას უპირებს. რადიოს ხელმძღვანელი ფიქრობს, რომ ამას მათი შენობიდან გამოსახლება მოჰყვება. შენობის გაყიდვის საკითხი საკრებულომ დღევანდელ სხდომაზე განიხილა, თუმცა, გადაწყვეტილება არ მიუღია.

საკრებულოს თავმჯდომარის მოადგილემ რამაზ ბაღაკაშვილმა “მედიაჩეკერთან” განაცხადა, რომ საკითხის უკეთ შესწავლის მიზნით, განხილვა შემდეგი სხდომისთვის გადაიდო.

შენობის დაჩქარებული წესით გაყიდვის შესახებ ინფორმაცია 6 ოქტომბერს თავად პანკისის სათემო რადიომ გაავრცელა და განაცხადა, რომ მერია დაჩქარებულად აპირებს შენობის გასხვისებას, რადგან რაც შეიძლება მალე შეაფერხონ რადიოს მუშაობა.

საკრებულოს თავმჯდომარის მოადგილე ამბობს, რომ შენობის გაყიდვასთან დაკავშირებით საკრებულოში აზრები იყოფა და საკითხის უკეთ შესწავლას გეგმავენ:

“საკრებულოში ყველას თავისი აზრი აქვს და მიიღებს თუ არა განკარგულებას გაყიდვის შესახებ, ეგ ჯერ არ ვიცით. მაგრამ, გინდაც გაიყიდოს, სანამ ხელშეკრულების ვადა არ დამთავრდება, კაციშვილი ხელს ვერ ახლებს.”

პანკისის სათემო რადიოს 89.7 კვმ სამუშაო ფართი მუნიციპალიტეტისგან იჯარით 2015 წლიდან 2021 წლის ჩათვლით სარგებლობის უფლებით აქვს აღებული. ამავე შენობის პირველ სართულზეა პანკისის მუზეუმი, მცირე სამკერვალო საწარმო, სტომატოლოგიური კაბინეტი და, ასევე, ცხოვრობს ორი ხანდაზმული ქალი.

რამაზ ბაღაკაშვილი აკონკრეტებს, რომ მუნიციპალიტეტი განიხილავს მთლიანი შენობის გაყიდვას, იქ არსებული მუზეუმისა და მიმდებარე პატარა ნაკვეთის გარდა. მისივე თქმით, საკითხი დღის წესრიგში იმიტომ დადგა, რომ გაფართოების სურვილით, ფონდი “როდი სკოტის” ხელმძღვანელობამ მიმართათ. საკრებულოს თავმჯდომარე არ მალავს, რომ თვითონ “როდი სკოტი” სკოლის გაფართოების მომხრეა:

“მე მომხრე ვარ იმისა, რომ გაფართოვდეს და რადიოს ხარჯზე იქნება თუ იქ მოღვაწე სხვა იმეების ხარჯზე, ეგ არ ვიცი, მაგრამ მაგ ბავშვებს გაფართოება უნდათ, რომ განათლება მიიღონ. მე მირჩევნია ბავშვებმა განათლება მიიღონ. ერთადერთი რაც მე მამოძრავებს, ეს არის”.

მისივე თქმით, სათემო რადიოს არაფერს ერჩის, თუმცა მისთვის პრიორიტეტი სკოლის გაფართოებაა:

“მე რადიოს არაფერს არ ვერჩი, პირიქით, არაფერს არ მიშლის ეგ რადიო, იყოს, თუ კარგს არ აკეთებს, ცუდი არაფერი გაუკეთებია, ყოველი შემთხვევისთვის, ჩემი გაგებით. მე რადიოს ხარჯზე კი არ ვიძახი, მაგრამ არ ვიცი, მერია დაალაგებს. ჩემი პოზიციაა ეს, რომ გაფართოვდნენ ბავშვები, სკოლა გაფარდოვდეს და დანარჩენს მერია დაალაგებს”.

საკრებულოს თავმჯდომარის მოადგილე იმასაც ამბობს, რომ თუ შენობა გაიყიდება, რადიოს ალტერნატიული ფართის მოძებნაში დაეხმარებიან:

“იქნებ, რაღაც მოვნახოთ, თუ გაიყიდება ეს შენობა. დასაზუსტებელია ჯერ, აუქციონზე გავა თუ არა. თუ გაიყიდა, მერე ვიფიქროთ. ჩვენც დავეხმარებით, რა პრობლემაა, ალტერნატიული, ფართის მოძებნაში”.

პანკისის სათემო რადიოს დამფუძნებელი გელა მთივლიშვილი რადიოს წინააღმდეგ განვითარებულ მოვლენებს პირდაპირ უკავშირებს კრიტიკულ სარედაქციო საქმიანობას - “კერძოდ, ჰესების მშენებლობასთან დაკავშირებული პროტესტის, ზეწოლის ფაქტების, გვარებს შორის დაწყებული დაპირისპირების, შეიარაღებული ჯგუფის მიერ პოლიციელების თვალწინ 37 წლის ახალგაზრდის მკვლელობის და სხვა საქმეების სიღრმისეულ გაშუქებას”.

პანკისის სათემო რადიოს წინააღმდეგ ორი საპროტესტო აქცია გაიმართა - 29 აგვისტოს და 5 სექტემბერს. აქციის მონაწილეები პანკისის რადიოს დარბევით, მის დამფუძნებელს კი ჟურნალისტურ საქმიანობაში ხელის შეშლით ღიად დაემუქრნენ.

საკრებულოს თავმჯდომარის მოადგილე რამაზ ბაღაკაშვილი გვიდასტურებს, რომ 29 აგვისტოს პანკისში, სოფელ დუისში გამართულ პირველ აქციაზე თავადაც იმყოფებოდა:

“მე რომ დამირეკეს, როგორც დეპუტატი კაცი, მე ვალდებული ვიყავი, რომ წავსულიყავი და იქ იყო ლაპარაკი მაგ სკოლის გაფართოებაზე. ხოდა, იქ რაღაც გამოხტომები იყო, კი, და ვუთხარით, რომ აქ მაგის ადგილი არ არის, ჩვენ ვართ რაზე მოსულები და თქვენ რას ლაპარაკობთ.”

პანკისის სათემო რადიოს ირგვლივ განვითარებულ მოვლენებზე სახალხო დამცველმა და მედიის საკითხებზე მომუშავე ორგანიზაციებმა არაერთხელ გამოთქვეს შეშფოთება და ხელისუფლებას მოუწოდეს, რომ უზრუნველყოს ჟურნალისტებისთვის დამოუკიდებელი და უსაფრთხო სამუშაო გარემოს შექმნა.


პანკისის სათემო რადიოს გარშემო მიმდინარე მოვლენებს დღეს, 7 ოქტომბერს კოალიცია"მედიის ადვოკატირებისთვის" კიდევ ერთხელ გამოეხმაურა და ხელისუფლებას რეაგირებისკენ მოუწოდა:

“მიგვაჩნია, რომ „პანკისის სათემო რადიოს“ წინააღმდეგ წარმოებული კამპანია არ შეიძლება დარჩეს სათანადო რეაგირების გარეშე და ხელისუფლება ვალდებულია დაუყოვნებლივ მიიღოს ზომები როგორც მომხდარი ფაქტის გამოძიების, ისე რადიოს 2020 წლის 06 ოქტომბრის განცხადების თაობაზე, რომლითაც კიდევ უფრო ნათლად ჩანს ჟურნალისტურ საქმიანობაში უკანონოდ ხელის შეშლის მიზნით დაგეგმილი ნაბიჯები.”
კატეგორია: მედიაგარემო

საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებელი ქარტიის მიერ ჩატარებული წინასაარჩევნო მონიტორინგის შუალედურ ანგარიშს მისი პრინციპების დისკრედიტაციისა და რეპუტაციის შელახვის მცდელობად აფასებს და საერთაშოორისო ორგანიზაციებს მიმართავს დაინტერესდნენ ანგარიშების მეთოდოლოგიით. ქარტიაში კი აცხადებენ, რომ ანგარიშები არის არგუმენტირებული და ისინი მზად არიან პასუხი გასცენ ყველა კითხვას. 
 

საჯარო განცხადებაში, რომლითაც საზოგადოებრივმა მაუწყებელმა საერთაშორისო ორგანიზაციებს მიმართა,  ნათქვამია, რომ მონიტორინგის ანგარიშში მოტანილი შეფასებები და რაოდენობრივი მონაცემები ერთმანეთს არ შეესაბამება:

"გვინდა აღვნიშნოთ, რომ მოცემული დოკუმენტი წარმოადგენს ცალსახა პოზიციას და არა ანგარიშს, იმ მხარის, რომელმაც უშუალოდ მონიტორინგი ჩაატარა და წარმოდგენილი დასკვნები არ ეფუძნება დაკვირვების შედეგს. მეტიც, რიგ შემთხვევებში, წინააღმდეგობაში მოდის მასთან. ანგარიშში მოტანილი შეფასებები არ ეხმიანება ამავე დოკუმენტში მოტანილ ფაქტობრივ მონაცემებს".

კერძოდ, მაუწყებელი აცხადებს, რომ ქარტიის მონიტორინგის ანგარიშის რაოდენობრივ ნაწილში წარმოდგენილი დიაგრამის თანახმად, პირველი არხის მიერ სუბიექტების გაშუქების ტონი დიდწილად ნეიტრალური იყო, შინაარსობრივ ნაწილში კი ქარტია წერს, რომ „მონიტორინგის პერიოდში საზოგადოებრივი მაუწყებლის პირველი არხის საინფორმაციო პოლიტიკა ხელისუფლებისადმი ლოიალური იყო“.

საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის საბჭოს თავმჯდომარე და სატელევიზიო ახალი ამბების მონიტორინგის ხელმძღვანელი ნანა ბიგანიშვილი ამბობს, რომ საზოგადოებრივი მაუწყებელი რომ ლოალურად არის განწყობილი ხელისუფლების მიმართ, ამის საფუძველს საინფორმაციო გამოშვების შინაარსობრივ ნაწილზე დაკვირვება იძლევა:

"ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია არაერთი წელია მონიტორინგს აკეთებს და სრული პასუხისმგებლობით შემიძლია ვთქვა, რომ ჩვენი ანგარიშები არის არგუმენტირებული და ჩვენი მონიტორები არიან პროფესიონალები. ჩვენ ანგარიშშიც ნათლად გვიწერია, რომ ვაკვირდებით არა მარტო რაოდენობრივ მონაცემებს, არამედ შინაარსობრივ მონაცემებსაც. სწორედ შინაარსობრივ ნაწილზე დაკვირვება აჩვენებს, რომ, საზოგადოებრივი მაუწყებელი, დიახ, ლოალურად განწყობილია აღმასრულებელი ხელისუფლების და მათ შორის პრემიერ მინისტრის მიმართ. ანგარიშში წარმოდგენილია რამდენიმე მაგალითი, თუმცა ჩვენ ამის თქმის საფუძველს გვაძლევს სხვა მრავალი მაგალითი. მონიტორინგის ფორმატის გამო, რა თქმა უნდა, ყველა მაგალითი ვერ იქნებოდა შეტანილი ანგარიშში".

ასევე, ნანა ბიგანიშვილი ამბობს, რომ მონიტორინგის ხელმძღვანელებს დაგეგმილი აქვთ შეხვედრა მედიებთან და მზაობას გამოთქვამენ თითოეულ კითხვას გასცენ პასუხი: "შეგვიძლია ერთად გავიაროთ თითოეული მაგალითი და კიდევ ერთხელ დავასაბუთოთ ჩვენ მიერ წარმოდგენილი პოზიცია".

საზოგადოებრივი მაუწყებელი პრობლემად მიიჩნევს ჩანაწერსაც, სადაც „ქართული ოცნების" მიერ ქალაქ რუსთავში მაჟორიტარობის კანდიდატად ნინო ლაცაბიძის წარდგენის გაშუქებისას მოყვანილი ფრაზა - "დაბოლოს, ის არის 4 შვილის დედა" - გენდერული სტერეოტიპების გამამყარებელად და სექსისტურად არის შეფასებული.

"საზოგადოებრივი მაუწყებელი თავად ახორციელებს მნიშვნელოვან მუშაობას სწორედ გენდერული სტერეოტიპების წინააღმდეგ და ზედმიწევნით იცავს ყველა ნორმას, შესაბამისად, მხოლოდ მაღალი სტანდარტით მომზადებულ მასალას სთავაზობს აუდიტორიას”, - წერს პიველი არხი.

ნანა ბიგანიშვილი კი მიიჩნევს, რომ ქალი კანდიდატის წარდგენისას, დახასიათებისა და კვალიფიკაციების ჩამონათვალში იმის აღნიშვნა, რომ “ის არის 4 შვილის დედა” არის სექსისტური და აძლიერებს სტერეოტიპს, რომ ქალის მთავარი მოვალეობა დედობაა.

მაუწყებლისთვის პრობლემურია სოციალური მედიის მონიტორინგის ანგარიშიც, სადაც ნათქვამია, რომ "სატელევიზიო არხების Facebook გვერდებზე დაკვირვების უმთავრეს მიზანს წარმოადგენს იმის დადგენა, თუ რამდენად განსხვავდება ტელევიზიების საეთერო მაუწყებლობა მათ მიერ სოციალური ქსელის მეშვეობით გავრცელებული ინფორმაციისგან".

მაუწყებელი აცხადებს, რომ ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის მიერ საკუთარ დოკუმენტში დეკლარირებული მონიტორინგის მეთოდოლოგია და მიზანი ურთიერთგამომრიცხავია, ახდენს შერჩეული პლატფორმების სპეციფიკის აბსოლუტურ უგულებელყოფას და ერთმანეთს ადარებს არათანაზომიერ პროდუქტებს.

“მკვლევარ ორგანიზაციას განვუმარტავთ, რომ მაუწყებელი სოციალურ მედიაში ინფორმაციის გავრცელების საკუთარი სტრატეგიით ხელმძღვანელობს, ყველა გადაცემას, საზოგადოებრივ-პოლიტიკური გადაცემების ჩათვლით, საკუთარი გვერდი აქვს. ხაზს ვუსვამთ, რომ კვლევის ფარგლებში შერჩეული ფეისბუქის გვერდი არ წარმოადგენს სატელევიზიო ეთერის ფეისბუქის გვერდს და მისი შერჩევა იმის დასადგენად, „რამდენად განსხვავდება ტელევიზიის საეთერო მაუწყებლობა სოციალური ქსელის მეშვეობით გავრცელებული ინფორმაციისაგან“, არარელევანტურია. მონიტორინგის ფარგლებში თავიდანვე დამუშავდა პრინციპულად განსხვავებული მონაცემები, შესაბამისად, დოკუმენტში გამოქვეყნებული დასკვნა, „რომ ქართული ტელემედიის Facebook გვერდები კიდევ უფრო მეტად პოლარიზებულია, ვიდრე მათი საეთერო მაუწყებლობა“ რეალობას არ შეესაბამება”, - წერს საზოგადოებრივი მაუწყებელი.

სოციალური მედიის მონიტორინგის ხელმძღვანელი გიორგი ჯოლოგუა ამბობს, რომ მონიტორები აკვირდებოდნენ, თუ რა სახის ინფორმაციას ავრცელებს საზოგადოებრივი მაუწყებელი ფეისბუქ გვერდის მეშვეობით საარჩევნო პერიოდში. ასევე ამბობს, რომ მზად არიან ყველა არსებულ კითხვაზე პასუხის გასაცემად:

"ძალიან სასიამოვნოა, რომ მედიის მხრიდან არის დაინტერესება ჩვენი ანგარიშების მიმართ და არის კითხვები. ჩვენ მზად ვართ ამ შეკითხვებზე პასუხების გასაცემად. განცხადებაში ნათქვამია, რომ სხვადასხვა გადაცემას სხვადასხვა გვერდი აქვს და, რა თქმა უნდა, ჩვენ ვერ დავაკვირდებოდით ყველა გადაცემის ყველა გვერდს ყველა ტელეარხზე, ეს იქნებოდა სრულიად გამორიცხული, ამიტომ, ავიღეთ ოფიციალური გვერდები ჩვენ მიერ შერჩეული ტელეარხებიდან. ეს არის ოფიციალური გვერდი პირველი არხის და, შესაბამისად, ჩვენ ამ გვერდზე დაკვირვებით შეგვიძლია ვთქვათ და გამოვიტანოთ დასკვნები, რა სახის ინფორმაციას ავრცელებს საზოგადოებრივი მაუწყებელი მისი ფეისბუქ გვერდის მეშვეობით საარჩევნო პერიოდში".

მაუწყებელი ევროკავშირს და გაეროს განვითარების პროგრამას მიმართავს, რომ მოითხოვოს დეტალური ინფორმაცია მომზადებული ანგარიშების მეთოდოლოგიისა და სტანდარტების შესახებ.

განცხადების ბოლოს მაუწყებელი სავარაუდო ინტერესთან კონფლიქტზეც საუბრობს და წერს, რომ ქარტიის "ცალკეულ წევრებს დეკლარირებული აქვს მკვეთრად გამოხატული უარყოფითი დამოკიდებულება საზოგადოებრივი მაუწყებლის, როგორც ინსტიტუციის მიმართ. შესაბამისად, განსაკუთრებულად მნიშვნელოვანია განხორციელებული მონიტორინგის ობიექტურობის დასაბუთება. წინააღმდეგ შემთხვევაში, სახეზეა ინტერესთა კონფლიქტი მკვლევარსა და კვლევის ობიექტს შორის, რაც, ვფიქრობთ, ცალსახად არის ასახული ანგარიშში".

ნანა ბიგანიშვილი კი ამბობს, რომ "უკეთესი იქნება, თუ პატივისცემას გამოხატავენ საზოგადოების და ქარტიის მიმართ და დააკონკრეტებენ, რას გულისხმობენ".

მონიტორინგის შესახებ:

საქართველოს 2020 წლის საპარლამენტო არჩევნების მედიაში გაშუქების კვლევის შუალედური შედეგები ქარტიამ 24 სექემბერს გამოაქვეყნა. მონიტორინგის შედეგები 15 ივნისიდან 31 აგვისტოს პერიოდს მოიცავდა. შუალედურ ანგარიშში ნათქვამია, რომ საზოგადოებრივი მაუწყებლის პირველი არხის საინფორმაციო პოლიტიკა ხელისუფლებისადმი ლოიალური იყო:

“კვლავ მთავარ პრობლემად რჩება სიუჟეტების ზედაპირულობა, სიღრმისეული რეპორტაჟების ნაკლებობა. ,,პირველ არხს“, სამონიტორინგო პერიოდში, თითქმის არ ჰქონია მწვავე ექსკლუზიური მასალა - არ გამოვლენილა კორუფციული და ადამიანის უფლებების შემლახავი ფაქტები. გარკვეულ შემთხვევებში, ბალანსი ფორმალურად იყო დაცული. მონიტორინგის პერიოდში იყო ფაქტები, როდესაც “მოამბე” ავლენდა “ქართული ოცნებისადმი” მიკერძოებას და არღვევდა ეთიკურ პრინციპებს.” - ვკითხულობთ ანგარიშში.

სოციალური მედიის შუალედურ ანგარიშში კი ნათქვამია, რომ პირველი არხის საეთერო მაუწყებლობა მისი სოციალური ქსელის მეშვეობთ გავრცელებული მასალებისგან მკვეთრად განსხვავდება - სოციალურ ქსელში გავრცელებულ მასალებში მთავრობის დადებითი ტონში გაშუქების “უკიდურესად მაღალი მაჩვენებლებია”.

კატეგორია: მედიაგარემო
შემთხვევიდან თითქმის ერთი კვირის შემდეგ, მარნეულში, ჟურნალისტებზე თავდასხმაში ბრალდებულები დაკავებული არ არიან. შინაგან საქმეთა სამინისტროში აცხადებენ, რომ უნდა დაველოდოთ.

"მთავარი არხის"4 თანამშრომელსა და საზოგადოებრივი მაუწყებლის ოპერატორს ფიზიკური შეურაცხყოფა 29 სექტემბერს მიაყენეს. რეპორტიორები იმ დღეს მარნეულში, "ქართული ოცნებისა" და "ერთიანი ნაციონალური მოძარაობის" აქტივისტებს შორის მომხდარი დაპირისპირების თემას აშუქებდნენ. თავდასხმისას განსაკუთრებულად "მთავარი არხის" ჟურნალისტი ჯეიჰუნ მუჰამედალი დაშავდა, რომელსაც სამედიცინო დახმარებაც დასჭირდა.

მარნეულში მომხდარ შემთხვევაზე ძიება ჟურნალისტური საქმიანობისთვის ხელის შეშლის ფაქტზე, სისხლის სამართლის კოდექსის 154-ე მუხლით დაიწყო. გასარკვევად, თუ რა ეტაპზეა ამ დროისთვის გამოძიება და დაკავებულია თუ არა ვინმე ჟურნალისტების საქმეზე, “მედიაჩეკერი” შინაგან საქმეთა სამინისტროს დაუკავშირდა. უწყებაში გვითხრეს, რომ ამ ეტაპზე სიახლე არაფერია და იმაზე მეტს ვერ გვეტყვიან, რაც გუშინ მინისტრის მოადგილემ ბრიფინგზე განაცხადა.

გუშინ, მომხდარიდან მეექვსე დღეს, შინაგან საქმეთა მინისტრის მოადგილემ, ვლადიმერ ბორცვაძემ თქვა, რომ მარნეულში მომხდარი ძალადობის ფაქტებზე 4 პირი დააკავეს. თუმცა, მათ შორის არ არიან ის ადამიანები, რომლებიც ფიზიკურად დაუპირისპირდნენ მედიის წარმომადგენლებს.

ჟურნალისტის კითხვაზე, რა ეტაპზეა გამოძიება საზოგადოებრივი მაუწყებლისა და “მთავარი არხის” ჟურნალისტებზე თავდასხმის ფაქტზე, ბორცვაძემ განაცხადა, რომ კვლავ საგამოძიებო მოქმედებები მიმდინარეობს და უნდა დაველოდოთ:

"ჟურნალისტური საქმიანობის ხელის შეშლის ფაქტზე გამოძიება დაწყებულია, არაერთი საგამოძიებო მოქმედება ჩატარებულია, ტარდება საგამოძიებო მოქმედებები კვლავ ინტენსიურ რეჟიმში და დაველოდოთ. მას შემდგომ, რაც გამოიკვეთება კონკრეტული პირების ბრალეულობა და ჩვენ შევქმნით სათანადო სტანდარტს სისხლის სამართლებრივი დევნის დასაწყებად, რა თქმა უნდა, ჩვენი რეაქცია ამ ფაქტთან დაკავშირებით იქნება მყისიერი". 


*** 

შეგახსენებთ, 29 სექტემბერს მარნეულში "ქართული ოცნებისა" და "ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის" წევრებს შორის დაპირისპირება მოხდა. ამავე დღეს ჟურნალისტებიც დაშავდნენ. "მთავარი არხის" ინფორმაციით, მარნეულში თავს დაესხნენ მათ 2 ჟურნალისტსა და 2 ოპერატორს და დააზიანეს ტექნიკა - მაუწყებლის კამერა და მიკროფონი. საზოგადოებრივი მაუწყებლის ინფორმაციით კი, მარნეულში ფიზიკურად გაუსწორდნენ მათ ოპერატორს და დაამტვრიეს გადამღები ჯგუფის კამერა.

საქართველოს პირველი არხის ჟურნალისტი ამბობს, რომ შემთხვევა „ქართული ოცნებისა“ და ნაციონალური მოძრაობის“ აქტივისტებს შორის შეხლა-შემოხლის დროს მოხდა. "მთავარი არხის" ჟურნალისტის ინფორმაციით კი, დაპირისპირება მას შემდეგ მოხდა, რაც "ქართული ოცნების" წევრების ჩასაწერად მივიდა შტაბთან მისულს კი თავს დაესხნენ მას და მის ოპერატორს: “კიბეებზე ასვლას ვაპირებდი, მახსოვს, ბრბო წამოიწია ჩემკენ, 10-ზე მეტი ადამიანი იყო, ძალიან ბევრი. ყვირილი დამიწყეს, ოპერატორს დაარტყეს, ნუ ურტყამთ-მეთქი და ამის მერე, მახსოვს, უკვე ძირს ვეგდე”, – თქვა ჟურნალისტმა "მთავარ არხთან" ჩართვაში და ასევე აღნიშნა, რომ მას ფიზიკურად "ქართული ოცნების" შტაბის წინ უსწორდებოდნენ და ამ ყველაფერს ხედავდა პოლიციაც.

ჟურნალისტებზე თავდასხმას მარნეულის საკრებულოს თავჯდომარე ამირან გიორგაძე 1-ელ ოქტომბერს გამოეხმაურა. მან თქვა, რომ ჟურნალისტი ჯეიჰუნ მუჰამედალი არ უცემიათ:

"ჯეიჰუნი გარბოდა ფეხით და მერე მითხრეს ბიჭებმა, რომ როგორც კი ღობეზე გადახტა, წამოწვა, ვითომ ნაცემი იყო", – თქვა გიორგაძემ "ტვ პირველთან".

ჟურნალისტების დაშავების ფაქტს პირველ ოქტომბერს გამოეხმაურა ჟურნალისტების უფლებადამცველი საერთაშორისო ორგანიზაცია „რეპორტიორები საზღვრებს გარეშე“ (RSF) და ხელისუფლებას გამჭვირვალე გამოძიებისა და ჟურნალისტების უსაფრთხოების უზრუნველყოფისკენ მოუწოდა. მომხდარს იმავე დღეს გამოეხმაურნენ არასამთავრობო ორგანიზაციები და საქართველოს სახალხო დამცველი. განცხადებებში, რომელიც სამოქალაქო სექტორმა გაავრცელა, ნათქვამია, რომ იმისათვის, რომ არ წახალისდეს მსგავსი ძალადობა, შესაბამისმა უწყებებმა მომხდარი დაუყოვნებლივ უნდა გამოიძიონ.

ამ თემაზე იხილეთ: მარნეულში ფიზიკურად გაუსწორდნენ ჟურნალისტებსა და ოპერატორებს
კატეგორია: საერთაშორისო ამბები
რუსმა ჟურნალისტმა ირინა სლავინამ პოლიციის შენობის წინ თავი დაიწვა. თვითმკვლელობამდე რამდენიმე საათით ადრე კი ჟურნალისტმა ფეისბუქზე დაწერა:

"გთხოვთ, ჩემს სიკვდილში რუსეთის ფედერაცია დაადანაშაულოთ".

შემთხვევა ქალაქ ნიჟნი ნოვგოროდში მოხდა.



თვითმკვლელობამდე ერთი დღით ადრე, სლავინა ფეისბუკის პირად გვერდზე წერდა, რომ პოლიციამ გაჩხრიკა მისი ბინა, სადაც ეძებდნენ პრო-დემოკრატიული მოძრაობის - "ღია რუსეთის" მასალებს. მისივე თქმით, 12 ადამიანი იძულებით შეიჭრა მის ბინაში. პოლიციელებმა სალვინას და მისი ქალიშვილის ლეპტოპი, ასევე, მისი და მეუღლის ტელეფონები წაიღეს.

ირინა სლავინა ადგილობრივი გამოცემის, "Koza Press-ის" მთავარი რედაქტორი იყო. BBC-ის ინფორმაციით, გასულ წელს სალვინა თავის ერთ-ერთ სტატიაში "ხელისუფლებისადმი უპატივცემულობისთვის" დაჯარიმდა.
კატეგორია: ეთიკა
წინასაარჩევნო მედიამონიტორინგმა აჩვენა, რომ გაზეთების უმრავლესობაში ჟურნალისტური სტანდარტებისა და ეთიკის ნორმების უხეში დარღვევის ფაქტები გამოვლინდა. ამავე კვლევაში ნათქვამია, რომ გაზეთების უმრავლესობა ყველა პოლიტიკური ძალის მიმართ უარყოფითი განწყობით გამოირჩეოდა და რომელიმე პოლიტიკური გუნდის მიმართ მკვეთრად დადებითი დამოკიდებულება არ შეინიშნებოდა.

“გაზეთების უმრავლესობაში გვხვდებოდა ჟურნალსიტური სტანდარტებისა და ეთიკის ნორმების უხეში დარღვევის ფაქტები: შეურაცხმყოფელი და დისკრიმინაციული ტერმინოლოგია რესპონდენტთა განცახდებების გარდა, ჟურნალისტთა ტექსტებშიც ხშირად გამოიყენებოდა. თუმცა, წინა წლებთან შედარებით შემცირდა შეურაცხმყოფელი და დისკრიმინაციული შინაარსის ფოტოების რაოდენობა (გამონაკლისს წარმოადგენს „ასავალ-დასავალი“)”

ანგარიშში ნათქვამია, რომ გაზეთების ერთ-ერთ მთავარ პრობლემად დაუბალანსებელი და გადაუმოწმებელი ინფორმაციის გავრცელება რჩება. გამოცემებში საეჭვო წყაროებზე დაყრდნობით მოპოვებული ინფორმაციის გავრცელების შემთხვევები ხშირად გვხვდებოდა.

“ჟურნალისტები არ ასახელებდნენ წყაროს და არც ფაქტობრივი მასალით ასაბუთებდნენ ხელისუფლების და ამა თუ იმ პოლიტიკოსის მისამართით წაყენებულ მძიმე ბრალდებებს. ამიტომ, ზოგ შემთხვევაში ჟურნალისტების მიერ გამოთქმული კრიტიკა და მწვავე კითხვები მიკერძოებული და სუბიექტური უფრო იყო, ვიდრე ფაქტებით გამყარებული. გადამოწმების გარეშე შუქდებოდა სხვადასხვა პოლიტიკური გუნდის წარმომადგენელთა ბრალდების შემცველი განცხადებებიც. ამასთან, კრიტიკის ობიექტს, ხშირ შემთხვევაში, საპასუხო კომენტარის გაკეთების შესაძლებლობა არ ეძლეოდა.”

მედიამონიტორინგმა აჩვენა, რომ გაზეთების უმრავლესობა მკითხველს ერთ წყაროზე დაყრდნობით მომზადებულ მასალებს სთავაზობდა, რაც ამა თუ იმ კონკრეტულ საკითხზე განხსვავებული მოსაზრებების გაცნობის საშუალებას არ იძლეოდა.

ძირითადი მიგნებები:

  • ყველაზე მეტად გაშუქდნენ: მთავრობა, „ქართული ოცნება - დემოკრატიული საქართველო“, „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა“ და ექსპრეზიდენტი მიხეილ სააკაშვილი;
  • მონიტორინგის სუბიექტების გაშუქებისას უარყოფითი ტონი ბევრად სჭარბობდა ნეიტრალურს, დადებითი ტონი თითქმის არ დაფიქსირებულა.
  • გამონაკლისს წარმოადგენდნენ გაზეთები: „რეზონანსი“, „ახალი თაობა“ და „გურია ნიუსი“, სადაც სუბიექტები, ძირითადად, ნეიტრალურად გაშუქდნენ;
  • შეურაცხმყოფელი და დისკრიმინაციული ტერმინოლოგიის გამოყენებით გამოირჩეოდნენ გაზეთები: „ასავალ-დასავალი“, „ქრონიკა+“; გაზეთ „ალიაში“, წინა წლებთნ შედარებით, სიძულვილის ენის გამოყენების შემთხვევები შემცირებული იყო;
  • წინა წლებთან შედარებით, შემცირებულია შეურაცხმყოფელი და დისკრიმინაციული შინაარსის ფოტოების რაოდენობა (გამონაკლისს წარმოადგენს „ასავალ-დასავალი“);
  • გაზეთი „საქართველო და მსოფლიო“ გამოირჩეოდა მკვეთრად პრორუსული და ანტისდასავლური განწყობით; პრობლემად რჩება გადაუმოწმებელი ინფორმაციის გავრცელება: ჟურნალისტები არ ერიდებოდნენ მტკიცებულებების გარეშე ამა თუ იმ პოლიტიკოსის მისამართით მძიმე ბრალდების წაყენებას;
  • გადამოწმების გარეშე შუქდებოდა რესპონდენტთა ბრალდების შემცველი განცხადებებიც. ხშირ შემთხვევებში, კრიტიკის ობიექტს საპასუხო კომენტარის გაკეთების შესაძლებლობა არ ჰქონდა;
  • გაზეთების უმრავლესობა მკითხველს ერთ წყაროზე დაყრდნობით მომზადებულ მასალებს სთავაზობდა, რაც ამა თუ იმ კონკრეტულ საკითხზე, განხსვავებული მოსაზრებების გაცნობის საშუალებას არ იძლეოდა;
  • გამოცემების ერთ-ერთ მთავარ გამოწვევად ინფორმაციის საეჭვო წყაროებზე („კულუარული ინფორმაციით“, „გავრცელებული ინფორმაციით“, „წყაროს ცნობით“, „ამბობენ, რომ..“) დაყდნობით მომზადებული სტატიები რჩება;
  • ბეჭდურ მედიაში გენდერული სტერეოტიპების გამყარებას ხელს უწყობდნენ როგორც რესპონდენტები, ასევე ჟურნალისტები.


მონიტორინგის შესახებ:

ანგარიში მოიცავს 15 ივნისიდან 31 აგვისტოს ჩათვლით პერიოდის მონიტორინგის შედეგებს. ამ დროის განმავლობაში მედიამონიტორები 8 გამოცემას აკვირდებოდნენ: „რეზონანსი“, „ახალი თაობა“, „კვირის პალიტრა“, „ალია“, „ასავალ-დასავალი“, „ქრონიკა+“, „საქართველო და მსოფლიო“, „გურია news“.

„2020 წლის საპარლამენტო არჩევნების მედიაში გაშუქების კვლევა“ „ინტერნიუსი-საქართველო“ ახორციელებს და ევროკავშირისა და გაეროს განვითარების პროგრამის მიერ არის დაფინანსებული.
კატეგორია: ეთიკა
წინასაარჩევნო მედიამონიტორინგის შუალედური ანგარიშის თანახმად, რადიომაუწყებლების უმეტესობა რომელიმე პოლიტიკური გუნდის მიმართ მიკერძოებულ დამოკიდებულებას არ ავლენდა, სიახლეები დაბალანსებულად, თუმცა მშრალად და ზედაპირულად შუქდებოდა. ანგარიშში ასევე ნათქვამია, რომ რადიოების უმეტესობის ეთერში ერთი და იგივე თემები ტრიალებდა და კვლავ გამოწვევად რჩება ექსკლუზიური კონტენტის შექმნა.

ანგარიშში ყურადღება გამახვილებულია მოვლენების პასიურ გაშუქებაზეც, ანუ როდესაც პოლიტიკოსებს შესაძლებლობა ეძლევათ, რომ რადიოეთერი საკუთარ ტრიბუნად გამოიყენონ და ჟურნალისტი სათანადოდ მომზადებული არ არის, რომ საპასუხო მწვავე კითხვა შეაგებოს.

“რადიომაუწყებლების ნაწილი ხელისუფლების მწვავე კრიტიკასაც არ ერიდებოდა და სიუჟეტებში პოლიტიკოსთა ურთიერთსაპირისპირო კომენტარებიც ისმოდა, მაგრამ მათი უმეტესობა რესპონდენტთა განცხადებების გადამოწმებას არ ცდილობდა, არ ჩანდა ჟურნალისტის როლი, რომ კრიტიკა მის მიერ მოპოვებულ ფაქტობრივ მასალებს დაფუძნებოდა და არა პოლიტიკოსთა ზოგად შეფასებებს”,- ვკითხულობთ დოკუმენტში.

დაკვირვებამ აჩვენა, რომ კვლავ გამოწვევად რჩება, რეგიონების, სოფლების, სოციალური პრობლემების, უთანასწორობისა თუ სხვადასხვა მოწყვლადი ჯგუფების საჭიროებების გაშუქება. დოკუმენტში ვკითხულობთ, რომ ამ თემებზე სიუჟეტები თითქმის არ მზადდება და ჟურნალისტები ამ საკითხების წინ წამოწევას ვერ ახერხებენ:

“მართალია, რადიომაუწყებლები სიძულვილის ენას არ იყენებენ და არც რომელიმე ჯგუფის მიმართ დისკრიმინაციული ენის გამოყენების შემთხვევები დაფიქსირებულა, მაგრამ ჟურნალისტები იმასაც ვერ ახერხებენ, რომ პრობლემები წინ წამოწიონ და პოლიტიკოსთა დღის წესრიგში დააყენონ, პასუხისმგებელი პირების მიმართ დასვან კითხვები, ეცადონ ამომწურავი პასუხების მიღებას, ფაქტების გადამოწმებასა და რაც მთავარია, თემის ბოლომდე მიყოლას”.

ძირითადი მიგნებები:

  • ყველაზე მეტი დრო მთავრობასა და ადგილობრივ ხელისუფლებას დაეთმოთ, პარტიებიდან კი - „ქართულ ოცნებას“, „ერთიან ნაციონალურ მოძრაობასა“ და „ევროპულ საქართველოს“;
  • წინა წლებთან შედარებით, მკვეთრად მოიმატა ირიბი გაშუქების წილმა. ახალი ამბების უმეტეს ნაწილს პოლიტიკოსთა საჯარო განცხადებების ციტირება შეადგენდა;
  • საზოგადოებრივი მაუწყებლის საინფორმაციო გამოშვებების კონტენტი მშრალი და ზედაპირული იყო;
  • თემების აქტუალურობას კვლავაც პოლიტიკოსთა განცხადებები განსაზღვრავდნენ და არა ჟურნალისტების მიერ მოპოვებული ინფორმაცია;
  • წინა წლების მსგავსად, რადიოარხების უმეტესობაზე, პრობლემად რჩება ინფორმაციის წყაროთა და კრიტიკული კითხვების ნაკლებობა - ჟურნალისტები ფაქტების გადამოწმებას ნაკლებად ცდილობდნენ;
  • სოციალურ თემებს, რეგიონებისა და უმცირესობების პრობლემებს კვლავაც ნაკლები ყურადღება ექცეოდა;
  • რადიომაუწყებლები გენდერული სტერეოტიპების გავრცელებას ხელს არ უწყობდნენ, ეთერში არ ისმოდა სექსისტური, ჰომოფობიური, რომელიმე გენდერული ნიშნის მიმართ სიძულვილის ან საფრთხის შემცველი განცხადებები;
  • ჟურნალისტური ეთიკის სტანდარტები უხეშად არ ირღვეოდა: ხმით/მუსიკით მანიპულაციის, სიძულვილის ენის შემთხვევები არ გამოვლენილა


    მონიტორინგის შესახებ:

ანგარიში მოიცავს 15 ივნისიდან 31 აგვისტოს ჩათვლით პერიოდის საღამოს საინფორმაციო გამოშვებების მონიტორინგის შედეგებს.

მედიამონიტორები 10 რადიომაუწყებლის საღამოს საინფორმაციო გამოშვებებს აკვირდებიან. ეს რადიოებია: „რადიო 1“ (საზოგადოებრივი მაუწყებელი), „თავისუფლება“, „იმედი“, „მაესტრო“, „პალიტრა“, „პირველი რადიო“, „ჰერეთი“, „მარნეული“, „ძველი ქალაქი“ (ქ. ქუთაისი), „სამხრეთის კარიბჭე“ (ქ. ახალციხე).

„2020 წლის საპარლამენტო არჩევნების მედიაში გაშუქების კვლევა“ ევროკავშირისა და გაეროს განვითარების პროგრამის მიერ არის დაფინანსებული. მონიტორინგის ფარგლებში, „ინტერნიუსი-საქართველო“ რადიომაუწყებლების საღამოს საინფორმაციო გამოშვებებს 16 ივნისიდან აკვირდება.

იხილეთ ასევე:

კატეგორია: მედიაგარემო

საზოგადოებრივი მაუწყებლის დირექტორის შესარჩევ კონკურსში მონაწილე ერთ-ერთი კანდიდატი ხათუნა ლაგაზიძე ამბობს, რომ დღეს მაუწყებელს სჭირდება ადამიანი, რომელსაც აქვს ხედვა, თუ როგორ შეიმუშავოს საზოგადოებრივი მაუწყებლობის მეშვეობით, სწორი საინფორმაციო თავდაცვითი პოლიტიკა:

“დღეს საზოგადოებრივ მაუწყებელს სჭირდება არა მხოლოდ ადამიანი, რომელმაც კარგად იცის ნიუსი, ან კარგად იცის ამ ტელევიზიის დერეფნები, არამედ ადამიანი, რომელსაც აქვს ხედვა, დღეს გამოწვევების წინაშე მდგარი საქართველოსთვის როგორ შეიმუშავოს სწორედ საზოგადოებრივი მაუწყებლობის მეშვეობით, სწორი საინფორმაციო პოლიტიკა, საინფორმაციო თავდაცვითი პოლიტიკა, თუ გნებავთ. რომელმაც იცის თანამედროვე განათლების სისტემის გამოწვევები, თანამედროვე ეკონომიკის გამოწვევები, თანამედროვე შრომის ბაზრის გამოწვევები”, - ამის შესახებ მან სამეურვეო საბჭოს წევრებთან გასაუბრებისას განაცხადა.

მისივე თქმით, ბორდმა მაუწყებლის დირექტორად იმიტომ უნდა აირჩიოს, რომ მას აქვს მმართველობითი და სხვადასხვა სფეროში მუშაობის წლების გამოცდილება:

“მაქვს მმართველობითი გამოცდილება. აღარაფერს ვსაუბრობ იმაზე, რომ თითქმის 20 წელი გავატარე მედიაში ხან ჟურნალისტის, ხან ანალიტიკოსის, ხან რესპონდენტის რანგში, როგორც გაზეთებში, ისე რადიოში და იმედი მაქვს მომეცემა შესაძლებლობა ტელევიზიაში. ამავდროულად მაქვს გამოცდილება სამეცნიერო, სასწავლო საქმიანობაში. მაქვს გამოცდილება არასამთავრობო სექტორში საქმიანობის და რაც მთავარია, სწორედ ამ კრიზისების პერიოდში, ჩემი კომპანიები იყვნენ იმ გამონაკლისთა შორის, რომლებმაც შეინარჩუნეს თანამშრომლები და ჩემს თანამშრომლებს არ დასჭირვებიათ სახელმწიფოსგან სოციალური დახმარებები. ასე რომ, კრიზის მენეჯერიც არის თქვენ წინაშე".

კონკურსში მონაწილე ერთ-ერთი კანდიდატის, ირმა სოხაძის მსგავსად, მან ასევე ისაუბრა მაუწყებელში არსებულ ე.წ. “შავ სიაზე” და თქვა, რომ ტელევიზია მისით არ ინტერესდება: “ის, რომ დღეს საზოგადოებრივ მაუწყებელზე არ არის სიტყვის სრული თავისუფლება, აგერ გიზივართ ცოცხალი მაგალითი”.

ლაგაზიძე შეეხო მაუწყებლის დირექტორის 4 ათასიდან 10 ათას ლარამდე გაზრდილ ანაზღაურებასაც. მისი თქმით, დირექტორად არჩევის შემთხვევაში, იგი გაზრდილი ხელფასის ნაწილზე უარს იტყვის და მისი ხელფასიდან 5 000 ლარი ყოველთვიურად გადაირიცხება ჟურნალისტურ ფონდში, რომლის განკარგვის საშუალებაც ექნებათ ჟურნალისტებს - “ეს წავა პრემიების სახით, სოციალური დახმარებების სახით”.

შეგახსენებთ, დღეს, 24 სექტემბერს, საზოგადოებრივი მაუწყებლის დირექტორობის მსურველებთან გასაუბრება მიმდინარეობდა. კონკურსის ამ ეტაპზე 4 კანდიდატი გადავიდა, თუმცა, მათგან ერთმა, ალექსანდრე ვახტანგოვმა გასაუბრების შემდეგ კანდიდატურა მოხსნა. 

სამეურვეო საბჭოს თავმჯდომარის, ირინა ფუტკარაძის თქმით, მაუწყებლის დირექტორს  ხვალ 25 სექტემბერს აირჩევენ. ბორდმა დირექტორი სამი კანდიდატიდან უნდა შეარჩიოს. ესენი არიან: თინათინ ბერძენიშვილი, ირმა სოხაძე და ხათუნა ლაგაზიძე.

ამავე თემაზე:

კატეგორია: მედიაგარემო

წინასაარჩევნო მედიამონიტორინგის შუალედური ანგარიშის თანახმად, საზოგადოებრივი მაუწყებლის პირველი არხის საინფორმაციო პოლიტიკა ხელისუფლებისადმი ლოიალური დამოკიდებულებით გამოირჩევა. ეს დამოკიდებულება განსაკუთრებით იგრძნობა მაუწყებლის ფეისბუქის გვერდზე გაზიარებულ მასალებში. აღსანიშნავია, რომ მონიტორინგის შედეგების მიხედვით, პირველი არხის საეთერო მაუწყებლობა მისი სოციალური ქსელის მეშვეობთ გავრცელებული მასალებისგან მკვეთრად განსხვავდება - სოციალურ ქსელში გავრცელებულ მასალებში მთავრობის დადებითი ტონში გაშუქების “უკიდურესად მაღალი მაჩვენებლებია”.

მედიამონიტორინგის ფარგლებში, ახალი ამბების მონიტორები აკვირდებოდნენ მთავარ საინფორმაციო გამოშვებას - “მოამბე” 21 საათზე და გადაცემას - “ახალი კვირა”, სოციალური მედიის მონიტორები კი - პირველი არხის ფეისბუკის გვერდს.

ახალი ამბების ანგარიშის თანახმად, 2020 წლის 15 ივნისიდან 31 აგვისტომდე პერიოდში “მოამბეში” ყველაზე მეტი დრო “ქართულ ოცნებას” დაეთმო. ყველაზე დადებითად, პრემიერ-მინისტრი, გიორგი გახარია გაშუქდა; მისთვის დათმობილი დროის 12% პოზიტიური იყო. ყველაზე უარყოფითად კი მიხეილ სააკაშვილი, რომლისთვისაც დათმობილი დროის 47% ნეგატიური იყო.

სოციალური მედიის მონიტორინგის ანგარიშის თანახმად, რომელიც ახალი ამბების მონიტორინგის დაწყებიდან ერთი თვის შემდეგ, 15 ივლისიდან დაიწყო, საზოგადოებრივი მაუწყებლის პირველი არხის Facebook გვერდზე ცალსახად შეინიშნებოდა, ერთი მხრივ, მმართველი გუნდის მხოლოდ დადებითად წარმოჩენის, მეორე მხრივ კი, ოპოზიციონერ პოლიტიკოსთა უარყოფითად წარმოჩენის მცდელობა: “ ამ გარემოებას ადასტურებს დადებითი ტონის უპრეცედენტოდ მაღალი მაჩვენებლები პრემიერ-მინისტრის (88%), ადგილობრივი თვითმმართველობების (80%), მთავრობის (70%), პრეზიდენტისა (63%) და „ქართული ოცნების“ (53%) გაშუქებისას”.

ამ მაჩვენებლებით მკვეთრი განსხვავებაა ტელევიზიის საეთერო მაუწყებლობასა და მის სოციალური ქსელის მეშვეობით გავრცელებული ინფორმაციას შორის.

მაგალითად, თუ პირველი არხის მთავარ საინფორმაციო გამოშვებაში მთავრობა 6%-ით დადებითად გაშუქდა, სოციალურ ქსელში მთავრობის პოზიტიურად გაშუქების მაჩვენებელი 70%-ია. მკვეთრად განსხვავდება პრემიერ-მინისტრის გაშუქების მაჩვენებელიც. გიორგი გახარია ეთერში 6%-ით დადებითად გაშუქდა, სოციალურ ქსელში კი - 88%-ით. სხვაობაა “ქართული ოცნების” გუნდის გაშუქების თვალსაზრისითაც, თუ სახელისუფლებო გუნდი ეთერში 4%-ით დადებითად გაშუქდა, სოციალურ ქსელში ეს მაჩვენებელი 53%-ია.

altalt

“სატელევიზიო არხების Facebook გვერდებზე დაკვირვების უმთავრესი მიზანი იმის დადგენა იყო, თუ რამდენად განსხვავდება ტელევიზიების საეთერო მაუწყებლობა მათ მიერ სოციალური ქსელის მეშვეობით გავრცელებული ინფორმაციისგან და როგორ იყენებენ ტელევიზიები მათ Facebook გვერდებს ინფორმაციის გასავრცელებლად საარჩევნო პერიოდში”, - ვკითხულობთ სოციალური მედიის მონიტორინგის ანგარიშში.

რაც შეეხება შუალედური ანგარიშების სხვა მიგნებებს, ახალი ამბების მედიამონიტორინგის ანგარიშის მიხედვით, პირველი არხის საინფორმაციო გამოშვებაში, მიმდინარე საზოგადოებრივ-პოლიტიკური ამბების გაშუქების დროს, მეტწილად დაცული იყო ეთიკური სტანდარტები. კერძოდ, საარჩევნო სუბიექტებისა და პოლიტიკური პარტიების აქტივობა, ძირითადად, შუქდებოდა ნეიტრალურად.

ანგარიშში ასევე აღნიშნულია, რომ მონიტორინგის პერიოდში, საზოგადოებრივი მაუწყებლის პირველი არხის საინფორმაციო პოლიტიკა ხელისუფლებისადმი ლოიალური იყო: “გარკვეულ შემთხვევებში, ბალანსი ფორმალურად იყო დაცული. მონიტორინგის პერიოდში იყო ფაქტები, როდესაც ,,მოამბე“ ავლენდა ,,ქართული ოცნებისადმი“ მიკერძოებას და არღვევდა ეთიკურ პრინციპებს”. გარდა ამისა, ანგარიშის თანახმად, არხზე კვლავ მთავარ პრობლემად რჩება სიუჟეტების ზედაპირულობა, სიღრმისეული რეპორტაჟების ნაკლებობა. ,,პირველ არხს“, სამონიტორინგო პერიოდში, თითქმის არ ჰქონია მწვავე ექსკლუზიური მასალა.


*****

მონიტორინგის შესახებ:

საქართველოს 2020 წლის საპარლამენტო არჩევნების მედიაში გაშუქების კვლევის შუალედური შედეგები დღეს 24 სექემბერს გამოქვეყნდა. სოციალური მედიის მონიტორინგი მიმდინარეობდა 15 ივლისიდან 31 აგვისტოს ჩათვლით პერიოდში. სატელევიზიო ახალი ამბების მონიტორინგი კი მოიცავს 15 ივნისიდან 31 აგვისტოს პერიოდს.

2020 წლის საპარლამენტო არჩევნების გაშუქებას „საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია“ გაეროს განვითარების პროექტის „საქართველოს 2020 წლის საპარლამენტო არჩევნების მედიაში გაშუქების კვლევა“ ფარგლებში, ევროკავშირის ფინანსური დახმარებით აკვირდება.

კატეგორია: მედიაგარემო
საზოგადოებრივი მაუწყებლის დირექტორის შესარჩევ კონკურსში მონაწილე ერთ-ერთმა კანდიდატმა, ირმა სოხაძემ გასაუბრებისას თქვა, რომ არხზე კადრების პრობლემებია, რაც იმაში გამოიხატება, რომ გადაცემის წამყვანებისა და ავტორების უმეტესობა ახალგაზრდები არიან.

გასაუბრებაზე სოხაძემ აღნიშნა, რომ ტელევიზია მოსწონს და “არავითარი რევოლუცია და არავითარი ქირურგიული ჩარევა არ სჭირდება ამ არხს, მაგრამ რაღაცები არის გასასწორებელი და გამოსასწორებელი”.

მაგალითად, ირმა სოხაძეს მიაჩნია, რომ პირველ არხს ძირითადად, უფროსი თაობა უყურებს და, შესაბამისად, უფროსი თაობა უნდა მუშაობდეს, რადგან არ ჰგონია, რომ ახალგაზრდები იმას აკეთებენ და ლაპარაკობენ, რაც მისთვის საინტერესო და მისაღებია:

“40 წელს ზემოთ არ ზის არც წამყვანი, არც გადაცემის ავტორი… არ შეიძლება, იცით რატომ? იმას რომ თავი დავანებოთ, სხვა ტელევიზიებს, ჩვენი მაყურებელი, ძირითადი, მაინც უფრო არის უფროსი თაობა. მე არ მგონია, რომ თინეიჯერები გვიყურებენ, იმიტომ, რომ ისინი სხვა რაღაცებით არიან დაკავებული, ძირითადად. ამიტომ, ამაზეც უნდა ვიფიქროთ… ჩემიანს რომ ვხედავ, მე უფრო მჯერა, ვიდრე პირტიტველა, ლამაზ, საყვარელ, მაგრამ ბავშვს, რომლისაც, რატომღაც არ მჯერა. არამგონია, რომ ის იმას აკეთებს და ლაპარაკობს, რაც ჩემთვის საინტერესო და მისაღებია”.

მისივე თქმით, საზოგადოებრივ მაუწყებელს ავტორიტეტები და ენთუზიასტი პროფესიონალები სჭირდება, რომლებიც, შესაძლოა სხვა ტელევიზიებიდან გადმოიყვანონ:

“ერთი სიტყვით, ავტორიტეტები სჭირდება არხს, “ფეისები”, როგორც ზაზა ამბობდა, შენგელია. აი, ფეისები, იცით, მე რატომ მგონია რომ მნიშვნელოვანია? იმიტომ, სწორედ, რომ ყურადღება მოიზიდოს მაყურებლის. რაღაცა ისეთი გვჭირდება, რითიც ჩვენ უნდა დავარწმუნოთ მაყურებელი. რაღაცა ნაცრისფერი, ცოტა უსულო. სული თუ არ შთაებერა ამ ყველაფერს, ჩვენ ხომ საწარმო არ ვართ. კი, პროდუქტს ვაკეთებთ აუცილებლად გარკვეული დროისთვის, მაგრამ ეს ხომ არ არის აგური, ეს არის შემოქმედებითი რაღაცა პროდუქტი, რომელსაც სჭირდება სული, ენთუზიაზმი… დიახ, აი, ენთუზიასტი პროფესიონალები ჩვენ ბევრი უნდა მოვიზიდოთ, სხვა ტელევიზიებიდან გადმოვიყვანოთ. მე თვითონ ვარ ასეთი…”

გასაუბრებაზე სოხაძე საუბრობდა იმის შესახებაც, რომ მისი აზრით არხი გარკვეული ტიპის ადამიანებს ბლოკავს, შავ სიებში ჰყავს. ამ სიაში იგი საკუთარ თავსაც მოიაზრებდა, იმ არგუმენტით, რომ არასოდეს არცერთ გადაცემაში არ მიიწვიეს, მაგალითად, თუნდაც, მუსიკალურ გადაცემებში, ჟიურის წევრად.

“მე მინდა, რომ ოქროს ხანა დადგეს საზოგადოებრივ მაუწყებელზე” - თქვა გასაუბრების დასასრულს და აღნიშნა, რომ ბორდი ალბათ მის კონკურენტს (გულისხმობს თინათინ ბერძენიშვილს) დაუჭერს მხარს, მაგრამ თუ მაუწყებლის გაცოცხლება და “აყვავება” სურთ, ის აქ არის და მზად არის ძირეული ცვილებებისთვის.

შეგახსენებთ, დღეს, 24 სექტემბერს, საზოგადოებრივი მაუწყებლის დირექტორობის მსურველებთან გასაუბრებები დაიწყო.

კონკურსის ამ ეტაპზე 4 კანდიდატი გადავიდა, თუმცა, მათგან ერთმა, ალექსანდრე ვახტანგოვმა, დღეს, გასაუბრებაზე თქვა, რომ კანდიდატურას ხსნის.

საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს თავმჯდომარის, ირინა ფუტკარაძის თქმით, დირექტორს სავარაუდოდ პარასკევს, 25 სექტემბერს აირჩევენ.

საზოგადოებრივი მაუწყებლის პირველი არხის გენერალური დირექტორის თანამდებობაზე კონკურსი 18 აგვისტოს, მას შემდეგ გამოცხადდა, რაც ყოფილმა დირექტორმა ვასილ მაღლაფერიძემ თანამდებობა დატოვა.