კატეგორია: ეთიკა

საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის საბჭომ,  საქმეზე - "ჩაიხანა" ნინუცა კახნიაურის წინააღმდეგ, პრეცედენტული გადაწყვეტილება მიიღო და მე-11, პლაგიატის პრინციპის დარღვევა დაადგინა.  აღნიშნულ საქმეზე გადაწყვეტილება დღეს,  15 მაისს გამოქვეყნდა.

⇒  რას ეხებოდა დავა

საქმე ეხებოდა მედია პლატფორმა "ჩაიხანას" დავას საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებლის წინააღმდეგ. „ჩაიხანა“ პირველი არხის გადაცემა „ახალ კვირას“ მასალის პლაგიატში ადანაშაულებდა.

უფრო კონკრეტულად, 2019 წლის 4 იანვარს მედია პლატფორმა Chai Khana-ს ვებგვერდზე გამოქვეყნდა ვიდეომასალა სახელწოდებით “გოგონა მზის ჩასვლის მხარიდან”. ვიდეო ისტორია სოფელ გუმბათის მასწავლებელზე ია ძირკვაძეზეა. 2019 წლის 27 იანვარს კი პირველი არხის ეთერში გავიდა სიუჟეტი სახელწოდებით “გოგონა მზის ჩასვლის სოფლიდან“, რომელიც ამავე გმირზეა.

მედია პლატფორმა „ჩაიხანას“ ხელმძღვანელობამ მიიჩნია, რომ პირველ არხზე გაშვებული სიუჟეტის ავტორებმა ქარტიის მე-11 პრინციპი   დაარღვიეს და საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიაში იჩივლა. 

 

              ქარტიის მე-11 პრინციპი:  „ჟურნალისტმა უმძიმეს პროფესიულ 
დანაშაულად უნდა მიიჩნიოს შემდეგი ქმედება - პლაგიატი“.

 

"ჩაიხანას" საჩივარში ნათქვამი იყო, რომ პირველ არხზე გაშვებული სიუჟეტის სათაური Chai Khana-ს ვებგვერდზე განთავსებული ვიდეომასალის სათაურის იდენტური იყო, ისევე როგორც მსგავსი იყო სიუჟეტები თემატურად.  ამ დროს, კი "პირველ არხზე გაშვებულ სიუჟეტში ავტორები არ უთითებენ პირველწყაროს და არც Chai Khana-ზე განთავსებული ვიდეომასალის ავტორებს ახსენებენ“, - ვკითხულობთ განცხადებაში.

ქარტიის საბჭომ საქმე 28 მარტის სხდომაზე განიხილა. საქმის განხილვაში მხოლოდ „ჩაიხანას“ წარმომადგენლობა - მასალის ავტორი და გამოცემის მედია მენეჯერი მონაწილეობდნენ. საზოგადოებრივი მაუწყებლიდან საბჭოს სხდომას არავინ დასწრებია. 

⇒  გარემოებები, რასაც საბჭომ ყურადღება მიაქცია

საქმის სირთულიდან გამომდინარე ქარტიის საბჭომ გადაწყვეტილება საბოლოოდ 2019 წლის 24 აპრილს მიიღო . როგორც გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილში ვკითხულობთ,  საბჭოს წევრებმა რამდენიმე გარემოებას მიაქციეს ყურადღება. 

კერძოდ, ორივე სიუჟეტი ერთსა და იმავე გმირს და ერთსა და იმავე ამბავს ეხებოდა. მასალა არ ასახავდა მიმდინარე ახალ ამბავს, რომელმაც აქტუალურობა მხოლოდ 2019 წლის იანვარში შეიძინა და ცნობილი იქნებოდა მედიასაშუალებებისთვის. მასალებიდან ცალსახაა, რომ გმირის საქმიანობის შესახებ  შეიტყო ჟურნალისტმა, თემა მიიჩნია საინტერესოდ და მოამზადა სიუჟეტი.

სამოტივაციო ნაწილის მიხედვით, ქარტიის საბჭომ დაადგინა, რომ წალკიდან 20 კილომეტრის დაშორებით, სოფელ გუმბათში მცხოვრები ირა ძირკვაძე "ჩაიხანას" ჟურნალისტმა აღმოაჩინა და მასალა თავდაპირველად მან მოამზადა. მეტიც, ამ სიუჟეტიდან შეიტყო პირველი არხის ჟურნალისტმა გმირის შესახებ. ამ ფონზე კი, პირველი არხის, გადაცემა “ახალი კვირის” წამყვანმა სიუჟეტი წარადგინა ისე, თითქოს მათ აღმოაჩინეს გმირიც და თემაც.


♦ წამყვანის შესავალი:
„ვის წარმოგვიდგენს დღეს ნინუცა კახნიაური, ტაქსისტი მერიკო გვახსოვს, 15 წლის გიდი უშგულიდან გვახსოვს, გიგის ფორთოხლის წვენები, ეს რეპორტაჟები ყველაფერი გვახსოვს, თიკა დუღაშვილის ბიზნესად ქცეული სოფელი ესეც გვახსოვს, რეპორტაჟები მარტოხელა მამაზე და 90 წლის ელიკო მასწავლებელზე ხომ გვახსოვს და გვახსოვს, კიდევ ბევრი კარგი და საინტერესო ადამიანი გავიცანით ნინუცა კახნიაურის რეპორტაჟებიდან „ახალ კვირაში“ და ყოველ კვირას ძალიან მაინტერესებს ვინ იქნება მისი შემდეგი რეპორტაჟის გმირი, რომელსაც მთელი საქართველო გაიცნობს „ახალი კვირის“ ეთერით, ასეთი ადამიანები საბედნიეროდ ქვეყანაში ბევრია, ამჯერად ჩვენი ჟურნალისტი ნინუცა კახნიაური და ვახტანგ ლეკიაშვილი გასულ კვირაში წალკაში გაემგზავრნენ იმისთვის, რომ დღეს თქვენ გაიცნოთ, გოგონა მზის ჩასვლის სოფლიდან. 23 წლის ქართულის მასწავლებელი ირა, საოცრად ლაღი და ძალიან ახალგაზრდა პედაგოგია, რომელიც მშვენივრად თამაშობს ფეხბურთს მოსწავლეებთან ერთად და ბურთის ჩაწოდების პარალელურად, ინგლისურსაც ასწავლის ბავშვებს, მაშ ასე, ამჯერად ახალ კვირაში, თქვენ გაიცნობთ გოგონას მზის ჩასვლის სოფლიდან“.


ამგვარი წარდგენიდან  მაყურებელს დარჩა შთაბეჭდილება, რომ გმირი - ირა ძირკვაძე “ახალი კვირის” ჟურნალისტმა აღმოაჩინა.  არც  შესავალში და არც შემდგომ რეპორტაჟში არ ახსენეს, რომ ამბავი დაახლოებით სამი კვირის წინ პირველად “ ჩაიხანამ“ გააშუქა.
 
სამოტივაციო ნაწილში ნათქვამია, რომ გადაცემის წამყვანისა და ჟურნალისტის მიერ სრულიად უგულვებელყოფილი იქნა “ჩაიხანას” ჟურნალისტის მიერ გაწეული შრომა. 

"თითოეული მასალის მომზადებას სჭირდება ადამიანური და მატერიალური რესურსი, წყაროსთან/წყაროებთან ურთიერთობა, გმირის აღმოჩენა, მასთან დაკავშირება და შეთანხმება, სიუჟეტის მთავარი აქცენტების გამოკვეთა. ეს ყველაფერი ხშირად დიდ შრომასთან არის დაკავშირებული. სწორედ ამ შრომას უნდა სცეს პატივი კეთილსინდისიერმა ჟურნალისტმა და საკუთარ ჟურნალისტურ პროდუქტში ახსენოს პირველწყარო. გარდა იმისა, რომ საზოგადოებრივი მაუწყებლის ჟურნალისტმა “ჩაიხანას” სიუჟეტიდან შეიტყო ახალგაზრდა პედაგოგის მოღვაწეობის ამბავი, არც კი ეცადა, რომ ირა ძირკვაძის ისტორია სხვა კუთხიდან გაეშუქებინა, ეპოვა სხვა რესპონდენტები და ახალი, განსხვავებული აქცენტებით მოემზადებინა მასალა", - ვკითხულობთ გადაწყვეტილების დასაბუთებაში.
 
 

"ეთიკური ჟურნალისტიკის მიზნებისათვის
პლაგიატი შეიძლება დადგინდეს

თუ სახეზეა სხვა ჟურნალისტის შრომის/
alt
ძალისხმევის უგულვებელყოფა, 
განსაკუთრებით მაშინ,
როცა ასეთი 
უგულვებელყოფა ხდება
ისეთი მედიასაშუალების მიერ,
რომელსაც როგორც აუდიტორია,
ისე ტექნიკურ - მატერიალური
შესაძლებლობები უფრო მეტი აქვს"



აქვე საბჭო კიდევ ერთ გარემოებაზე ამახვილებს ყურადღებას, კერძოდ, იმ დეტალზე, რომ თითქმის იდენტურია სიუჟეტების სათაურები: „ჩაიხანას“ მიერ მომზადებულ ვიდეოს ჰქვია „გოგონა მზის ჩასვლის მხარიდან“, სადავო სიუჟეტის სახელწოდებაა - „გოგონა მზის ჩასვლის სოფლიდან“.

ქარტიის საბჭო გადაწყვეტილებაში ხაზს უსვამს, რომ "შესაძლოა განსახილველი შემთხვევა პირდაპირ არ შეესაბამება პლაგიატის გავრცელებულ და მიღებულ განმარტებებს, მაგრამ ეთიკური ჟურნალისტიკის მიზნებისათვის პლაგიატი შეიძლება დადგინდეს თუ სახეზეა სხვა ჟურნალისტის შრომის/ძალისხმევის უგულვებელყოფა, განსაკუთრებით მაშინ, როცა ასეთი უგულვებელყოფა ხდება ისეთი მედიასაშუალების მიერ, რომელსაც როგორც აუდიტორია, ისე ტექნიკურ - მატერიალური შესაძლებლობები უფრო მეტი აქვს".

გადაწყვეტილებაში ყურადღება გამახვილებულია იმ გარემოებაზეც, რომ თანამედროვე ტექნოლოგიების განვითარებასთან ერთად სულ უფრო ადვილია  ერთი პლატფორმიდან მეორეზე მასალის გავრცელება. ავტორის აღნიშვნის გარეშე კი მედიასაშუალება, რომელმაც გასწია ძალისხმევა, მის მოსამზადებლად დახარჯა მატერიალური და ადამიანური რესურსი, კარგავს აუდიტორიას: "ამიტომაც მედიასაშუალებამ სათანადოდ უნდა მიუთითოს მასალის პირველწყარო და პატივი სცეს მის მიერ გაწეულ შრომას, ამ პირობებში პლაგიატი განიმარტება უფრო ფართოდ და მოიცავს არამხოლოდ პირდაპირ კოპირებას, არამედ არასათანადო ციტირებას, მითითებას და პირველწყაროს აღნიშვნას".
 
"წინამდებარე შემთხვევაში ქარტიის საბჭოს მიერ მე-11 პრინციპის დარღვევის დადგენა არც ერთ შემთხვევაში არ უნდა იქნას გაგებული იმგვარად, თითქოს ქარტიის საბჭო ადგენს „თემის პლაგიატს“, საბჭო დასაშვებად და ეთიკურ ჟურნალისტიკასთან შესაბამისად მიიჩნევს სხვადასხვა მედიასაშუალების მიერ ერთი და იმავე თემის გაშუქებას. განსახილველ შემთხვევაში მე-11 პრინციპის დარღვევა გამოიწვია სხვა გარემოებების ერთობლიობამ, რომელიც აღწერილია წინამდებარე გადაწყვეტილებაში", - ვკითხულობთ ქარტიის საბჭოს მიერ გამოქვეყნებულ გადაწყვეტილებაში.
კატეგორია: მედიაგარემო

„მედიაჩეკერის“ მედიამონიტორის ლაშა ქავთარაძის სტატიამ „მედია და პოლარიზაცია“ გაიმარჯვა მედიაკონკურსში, რომელიც Democracy Reporting International (DRI), საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციისა (საია) და ფორსეტის პროექტის ,,პოლიტიკური პლურალიზმის გაძლიერება საქართველოში“ ფარგლებში იყო გამოცხადებული.

გამარჯვებული სტატია დღეს, 3 მაისს, მსოფლიო პრესის საერთაშორისო დღეს, ბათუმში მიმდინარე მედია ფორუმზე დაასახელეს. კონკურსის პირობების თანახმად, გამარჯვებული სტატიის ავტორი მონაწილეობს მედია ფორუმში, უახლოეს მომავალში კი სამდღიანი სასწავლო ვიზიტით ბერლინში გაემგზავრება.

 

 ⇒   გამარჯვებული სტატია:  "მედია და პოლარიზაცია"

 

სტატიაში,  რომელიც "მედიაჩეკერის" ვებგვერდზე მიმდინარე წლის 6 მარტს გამოქვეყნდა, რამდენიმე მნიშვნელოვან საკითხზეა საუბარი. მათ შორის: რას ნიშნავს პოლარიზაცია და როგორ ვლინდება ის ქართულ პოლიტიკაში, როგორია მედიის როლი პოლარიზაციაში, ასევე, რა გავლენას ახდენს ამგვარი მდგმარეობა საზოგადოებაზე და სად არის გამოსავალი.


მედია ფორუმი თემაზე - ,,მედია პოლარიზაციის დაძლევა საქართველოში“, რომელიც ბათუმში დღეს გაიხსნა, იმართება DRI-სა და საიას პროექტის ფარგლებში, აჭარის ტელევიზიასა და რადიოსთან ერთად. მედია ფორუმი ორი დღის განმავლობაში გაგრძელდება.

კატეგორია: ეთიკა
21 აპრილს, პანკისში, სოფელ ბირკიანთან სადაც ჰიდროელექტროსადგური უნდა აშენდეს, ადგილობრივებსა და პოლიციას შორის ფიზიკური დაპირისპირება მოხდა - პანკისის მცხოვრებლებმა სპეცრაზმს ქვები და ხელკეტები დაუშინეს, სპეცრაზმმა კი მათ წინააღმდეგ რეზინის ტყვიები და ცრემლსადენი გაზი გამოიყენა.

პანკისში მომხდარი დაპირისპირება მაუწყებლების კვირის შემაჯამებელი გადაცემების მთავარი თემა იყო. საზოგადოებრივმა მაუწყებელმა, „იმედმა“ და „რუსთავი 2-მა“ თემაზე რამდენიმე სიუჟეტი მოამზადეს, შემთხვევის ადგილზე მთელი დღის განმავლობაში მუშაობდნენ მათი გადამღები ჯგუფები.

მიუხედავად იმისა, რომ ამბავი ერთი იყო, მაუწყებლების მიერ მომზადებული მასალების აქცენტები ერთმანეთისგან საგრძნობლად განსხვავდებოდა. ამას სიუჟეტებსა და ჟურნალისტების ჩართვებში გამოყენებულ კადრებსა და თემის კომენტირებისთვის შერჩეულ რესპონდენტებზე დაკვირვება ცხადყოფს.  რაც ყველას აერთიანებდა, ეს იყო ჩართვა საავადმყოფოდან დაშავებულების მდგომარეობის შესახებ და სამედიცინო პერსონალის კომენტარები. 

⇒  დრო

საზოგადოებრივმა მაუწყებელმა კვირის შემაჯამებელ გადაცემაში  პანკისში მომხდარი ამბების გაშუქებას დაახლოებით 36 წუთი დაუთმო, "იმედმა" -25 , "რუსთავი 2-მა" კი ერთი საათი (აქედან პირველი 50 წუთი იყო სხვადასხვა სიუჟეტები პანკისის თემაზე და ამ თემას წამყვანი დაუბრუნდა გადაცემის ბოლოსაც, მაშინ როდესაც მესამე პრეზიდენტი, მიხეილ სააკაშვილი ჩართო პირდაპირ ეთერში.  ჩართვის პირველი 10 წუთი მიხეილ სააკაშვილი პანკისში მომხდარის შესახებ საუბრობდა).

  კადრები

საზოგადოებრივმა მაუწყებელმა ამბის თხრობა შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიერ გავრცელებული ვიდეოკადრებით დაიწყო. პირველივე კადრები, რაც თემის წარდგენისას წამყვანის შესავლის პარალელურად გადიოდა ეთერში, აჩვენებდა როგორ დაუშინეს ქვები ადგილობრივებმა სპეცრაზმს. ეს კადრები განმეორდა გადაცემაში მაშინაც, როდესაც ადგილზე მომუშავე ჟურნალისტი ყვებოდა, რა მოხდა ამ დღეს პანკისში, უფრო კონკრეტულად, საუბრობდა ადგილობრივებსა და მთავრობის წარმომადგენლებს შორის გამართული შეხვედრის დეტალებზე. მართალია წამყვანმა თქვა, რომ სპეცრაზმმა პროტესტის მონაწილეების წინააღმდეგ ცრემლსადენი გაზი და რეზინის ტყვიები გამოიყენა, თუმცა, ამის ამსახველი ვიდეომასალა სიუჟეტში არ გვინახავს. 

alt


ყველა ის ვიდეომასალა, რაც „ახალმა კვირამ“ ამბის თხრობისთვის გამოიყენა, გვაჩვენებდა ადგილობრივების თავდასხმას სპეცრაზმზე და შსს-სა და სამშენებლო კომპანიის ცეცხლმოკიდებულ ტექნიკას. არც რეზინის ტყვიები, არც სპეცრაზმის მხრიდან სროლის ამსახველი კადრები, რისი გადაღების საშუალებაც ჰქონდათ ჟურნალისტებს, რადგან ჩანდა ამავე თემაზე სხვა მედიასაშუალებების პირდაპირ ეთერებში, „ახალი კვირის“ მაყურებლისთვის არ უჩვენებიათ.

ასევე ადგილობრივების მიერ სპეცრაზმისთვის ქვებისა და ჯოხების დაშენის კადრებით დაიწყო თემაზე საუბარი ტელეკომპანია „იმედის“ გადაცემაში განსხვავებით საზოგადოებრივი მაუწყებლისგან, „იმედმა“ სპეცრაზმის მხრიდან ადგილობრივების წინააღმდეგ რეზინის ტყვიებისა და ცრემლსადენი გაზის გამოყენებაზე გაცილებით მკვეთრი აქცენტი გააკეთა, კადრში ჩანდა ტელეკომპანიის ჟურნალისტიც, რომელსაც ცრელმსადენი გაზის გამო საუბარი უჭირდა. თუმცა, „ახალი კვირის“ [საზოგადოებრივი მაუწყებლის გადაცემა] მსგავსად, როგორ უშენდა სპეცრაზმი ადგილობრივებს რეზინის ტყვიებს, ეს კადრები არც „იმედის კვირაში“ ["იმედის" გადაცემა] გვინახავს.


alt

„რუსთავი 2-მა“ ამბის წარდგენისას დაპირისპირების ის კადრები გამოიყენა, სადაც ორივე მხარის მიერ გამოყენებული ძალის შესახებ ჩანდა - როგორ უშენდნენ ადგილობრივები სპეცრაზმს ქვებსა და ურტყამდნენ ხელკეტებს და როგორ ისროდა სპეცრაზმი რეზინის ტყვიებს. ჟურნალისტის ჩართვა კი იმ მასალის ჩვენებით დაიწყო, რაც ამ დაპირისპირებას ასახავდა - ცრემლსადენი გაზის ყუმბარები, გილზები, ქვები, ხელკეტები, რეზინის ტყვიები.


alt


  რესპონდენტები

იმ 36 წუთის განმავლობაში, რაც საზოგადოებრივმა მაუწყებელმა პანკისში მომხდარი ამბების გაშუქებას დაუთმო, ეთერში 15 რესპონდენტის კომენტარი მოვისმინეთ. მათგან, 5 იყო მთავრობის წარმომადგენელი, 6 ადგილობრივი და 2 არასამთავრობო სექტორიდან (სახალხო დამცველი, EMC). სიუჟეტის დასაწყისში 2 რესპონდენტს მოვუსმინეთ დაშავებულების მდგომარეობის შესახებ (საგანგებო სიტუაციების სამსახური და საავადმყოფოს დირექტორი).

  • გიორგი გახარია - საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრი;
  • მაია ცქიტიშვილი - ვიცე პრემიერი, ინფრასტრუქტურის მინისტრი;
  • ლევან დავითაშვილი - გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრი;
  • ქეთევან ციხელაშვილი - სახელმწიფო მინისტრი შერიგებისა და სამოქალაქო თანასწორობის საკითხებში;
  • სოზარ სუბარი - მთავრობის ადმინისტრაციის რეგიონების მიმართულების ხელმძღვანელი.
სოზარ სუბარი სიუჟეტებში რამდენჯერმე გამოჩნდა. გადაცემის ბოლოს კი იგი დაახლოებით 10 წუთის განმავლობაში პასუხობდა წამყვანის კითხვებს. საუბარი ძირითადად ეხებოდა ადგილობრივებთან შეხვედრების დეტალებსა და ჰესების საჭიროებას.

პანკისის თემაზე „ახალ კვირაში“ საუბარი ისე დასრულდა, რომ არ მოგვისმენია არცერთი ექსპერტის მოსაზრება პანკისში ჰესის მშენებლობის შესახებ, ვერც ის გავიგეთ, რა ზიანი შეიძლება მიადგეს გარემოს და არ მოგვისმენია რა წერია გარემოზე ზემოქმედების შეფასების დოკუმენტში.

საქართველოს მთავრობიდან ზუსტად იგივე ჩინოვნიკების კომენტარები მოვისმინეთ „იმედის“ გადაცემაშიც, თითქმის იგივე თანამიმდევრობით.

  • გიორგი გახარია - საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრი;
  • სოზარ სუბარი - მთავრობის ადმინისტრაციის რეგიონების მიმართულების ხელმძღვანელი;
  • ლევან დავითაშვილი - გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრი;
  • ქეთევან ციხელაშვილი - სახელმწიფო მინისტრი შერიგებისა და სამოქალაქო თანასწორობის საკითხებში;
  • მაია ცქიტიშვილი - ვიცე პრემიერი, ინფრასტრუქტურის მინისტრი.
„იმედის“ სიუჟეტიდან მოვისმინეთ შს მინისტრის მოადგილის კახა საბანაძის კომენტარიც, რომელიც პანკისში იმყოფებოდა. მასალაში ადგილობრივების კომენტარები არ ყოფილა.

პირველი სიუჟეტის შემდეგ, „იმედზე“ მეორე რეპორტაჟი დაიწყო თემაზე უსაფრთხოა თუ არა „ხადორი 3“, - ჰესი, რომლის მშენებლობის გამოც პანკისში დაპირისპირება მოხდა. ამ თემაზე ჰესის მშენებელი კომპანიის შპს „ფერის“ აღმასრულებელი დირექტორი ლაშა იორდანიშვილი, გეოლოგიის დეპარტამენტის უფროსი მერაბ გაფრინდაშვილი, ჰიდროლოგი - ლევან ვეფხვაძე და ენერგეტიკოსი გია არაბიძე საუბრობდნენ. ყველა მათგანი აქცენტს აკეთებდა იმაზე, რამდენად უსაფრთხო და საჭიროა ქვეყნისთვის პატარა ჰესების მშენებლობა.

ჯამში იმედმა 12 რესპონდენტის კომენტარი შემოგვთავაზა, მათგან, 6 -მთავრობის წარმომადგენელი იყო, 1- მშენებელი კომპანიის, 3 - სპეციალისტი (გეოლოგი, ჰიდროლოგი, ენერგეტიკოსი) და დირექტორი თელავის საავადმყოფოდან.

„რუსთავი 2-მა“ თემის განხილვა სახალხო დამცველისა და არასამთავრობო ორგანიზაციების წარმომადგენლების კომენტარებით დაიწყო. განსხვავებით „იმედისა“ და საზოგადოებრივი მაუწყებლისგან, „რუსთავი 2-ზე“ ნაკლებად ჩანდნენ მთავრობის წარმომადგენლები, თუმცა, მოვისმინეთ 6 ოპოზიციური პოლიტიკური პარტიის ლიდერის შეფასება.

მთავრობიდან „რუსთავი 2-მა“ მაყურებელს გიორგი გახარიას, მისი მოადგილის (ეს იყო ფრაგმენტი ადგილობრივებთან საუბრიდან) და ენერგეტიკული ფონდის განვითარების ხელმძღვანელის გიორგი ჩიქოვანის მოსაზრება შესთავაზა.

„რუსთავი 2-დან“ ყველაზე ხშირად ადგილობრივების კომენტარები ისმოდა. პირველი 50 წუთის განმავლობაში, ვიდრე თემაზე მომზადებული სხვადასხვა სიუჟეტები გადიოდა, ეთერში 16-მდე ადგილობრივისა და აქტივისტის (ლუიზა მუთოშვილი, სულხან ბორძიკაშვილი, შენგელ ტოხოსაშვილი) პოზიცია მოვისმინეთ, რომლებიც ყვებოდნენ, რატომ დაუპირისპირდნენ სამართალდამცველებს და რატომ ეწინააღმდეგებიან ჰესის მშენებლობას.

მხოლოდ „რუსთავი 2-მა“ შესთავაზა მაყურებელს იმ არასამთავრობო ორგანიზაციების მოსაზრებები, რომლებიც გარემოს თემებზე მუშაობენ: მწვანე ალტერნატივა და მწვანეთა მოძრაობა.

რაც შეეხება ოპოზიციურ პარტიებს, რომელთა წარმომადგენლები ამ დღეს ბრიფინგებს მართავდნენ, „რუსთავი 2-ზე“ მოვუსმინეთ შემდეგ პოლიტიკოსებს:

  • გრიგოლ ვაშაძე - ენმ;
  • გიგი უგულავა - ევროპული საქართველო;
  • ნინო გოგუაძე - თავისუფალი დემოკრატები;
  • თაკო ჩარკვიანი -კანონი და სამართალი;
  • ნინო ბურჯანაძე - დემოკრატიული მოძრაობა;
  • შალვა ნათელაშვილი - ლეიბორისტული პარტია.

     alt
კატეგორია:
21 აპრილს, პანკისში, სოფელ ბირკიანთან სადაც ჰიდროელექტროსადგური უნდა აშენდეს, ადგილობრივებსა და პოლიციას შორის ფიზიკური დაპირისპირება მოხდა - პანკისის მცხოვრებლებმა სპეცრაზმს ქვები და ხელკეტები დაუშინეს, სპეცრაზმმა კი მათ წინააღმდეგ რეზინის ტყვიები და ცრემლსადენი გაზი გამოიყენა.

პანკისში მომხდარი დაპირისპირება მაუწყებლების კვირის შემაჯამებელი გადაცემების მთავარი თემა იყო. საზოგადოებრივმა მაუწყებელმა, „იმედმა“ და „რუსთავი 2-მა“, თემაზე რამდენიმე სიუჟეტი მოამზადეს, შემთხვევის ადგილზე მთელი დღის განმავლობაში მუშაობდნენ მათი გადამღები ჯგუფები.

მიუხედავად იმისა, რომ ამბავი ერთი იყო, მაუწყებლების მიერ მომზადებული მასალების აქცენტები ერთმანეთისგან საგრძნობლად განსხვავდებოდა. ამას სიუჟეტებსა და ჟურნალისტების ჩართვებში გამოყენებულ კადრებსა და თემის კომენტირებისთვის შერჩეულ რესპონდენტებზე დაკვირვება ცხადყოფს.

⇒  დრო

საზოგადოებრივმა მაუწყებელმა კვირის შემაჯამებელ გადაცემაში პანკისში მომხდარი ამბების გაშუქებას დაახლოებით 36 წუთი დაუთმო, იმედმა -25 , რუსთავი 2-მა კი დაახლოებით 60 წუთი (აქედან პირველი 50 წუთი იყო სხვადასხვა სიუჟეტები პანკისის თემაზე და ამ თემას წამყვანი დაუბრუნდა გადაცემის ბოლოსაც, მაშინ როდესაც მესამე პრეზიდენტი, მიხეილ სააკაშვილი ჩართო პირდაპირ ეთერში. ჩართვის პირველი 10 წუთი მიხეილ სააკაშვილი პანკისში მომხდარის შესახებ საუბრობდა).

კადრები

საზოგადოებრივმა მაუწყებელმა ამბის თხრობა შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიერ გავრცელებული ვიდეოკადრებით დაიწყო. პირველივე კადრები, რაც თემის წარდგენისას წამყვანის შესავლის პარალელურად გადიოდა ეთერში, აჩვენებდა როგორ დაუშინეს ქვები ადგილობრივებმა სპეცრაზმს. ეს კადრები განმეორდა გადაცემაში მაშინაც, როდესაც ადგილზე მომუშავე ჟურნალისტი ყვებოდა, რა მოხდა ამ დღეს პანკისში, უფრო კონკრეტულად, საუბრობდა ადგილობრივებსა და მთავრობის წარმომადგენლებს შორის გამართული შეხვედრის დეტალებზე. მართალია წამყვანმა თქვა, რომ სპეცრაზმმა პროტესტის მონაწილეების წინააღმდეგ ცრემლსადენი გაზი და რეზინის ტყვიები გამოიყენა, თუმცა, ამის ამსახველი ვიდეომასალა სიუჟეტში არ გვინახავს.

ყველა ის ვიდეომასალა, რაც „ახალმა კვირამ“ ამბის თხრობისთვის გამოიყენა, გვაჩვენებდა ადგილობრივების თავდასხმას სპეცრაზმზე და შსს-სა და სამშენებლო კომპანიის ცეცხლმოკიდებულ ტექნიკას. არც რეზინის ტყვიები, არც სპეცრაზმის მხრიდან სროლის ამსახველი კადრები, რისი გადაღების საშუალებაც ჰქონდათ ჟურნალისტებს, რადგან ჩანდა ამავე თემაზე სხვა მედიასაშუალებების პირდაპირ ეთერებში, „ახალი კვირის“ მაყურებლისთვის არ უჩვენებიათ.

ასევე ადგილობრივების მიერ სპეცრაზმისთვის ქვებისა და ჯოხების დაშენის კადრებით დაიწყო თემაზე საუბარი ტელეკომპანია „იმედის“ გადაცემაში „იმედის კვირა“. განსხვავებით საზოგადოებრივი მაუწყებლისგან, „იმედმა“ სპეცრაზმის მხრიდან ადგილობრივების წინააღმდეგ რეზინის ტყვიებისა და ცრემლსადენი გაზის გამოყენებაზე გაცილებით მკვეთრი აქცენტი გააკეთა, კადრში ჩანდა ტელეკომპანიის ჟურნალისტიც, რომელსაც ცრელმსადენი გაზის გამო საუბარი უჭირდა. თუმცა, „ახალი კვირის“ მსგავსად, როგორ უშენდა სპეცრაზმი ადგილობრივებს რეზინის ტყვიებს, ეს კადრები არც „იმედზე“ გვინახავს.

„რუსთავი 2-მა“ ამბის წარდგენისას დაპირისპირების ის კადრები გამოიყენა, სადაც ორივე მხარის მიერ გამოყენებული ძალის შესახებ ჩანდა - როგორ უშენდნენ ადგილობრივები სპეცრაზმს ქვებსა და ურტყამდნენ ხელკეტებს და როგორ ისროდა სპეცრაზმი რეზინის ტყვიებს. ჟურნალისტის ჩართვა კი იმ მასალის ჩვენებით დაიწყო, რაც ამ დაპირისპირებას ასახავდა - ცრემლსადენი გაზის ყუმბარები, გილზები, ქვები, ხელკეტები, რეზინის ტყვიები.

⇒ რესპონდენტები

იმ 36 წუთის განმავლობაში, რაც საზოგადოებრივმა მაუწყებელმა პანკისში მომხდარი ამბების გაშუქებას დაუთმო, ეთერში 13 რესპონდენტის კომენტარი მოვისმინეთ. მათგან, 5 იყო მთავრობის წარმომადგენელი, 6 ადგილობრივი და 2 არასამთავრობო სექტორიდან (სახალხო დამცველი, EMC).

მთავრობა:

  • გიორგი გახარია - საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრი;
  • მაია ცქიტიშვილი - ვიცე პრემიერი, ინფრასტრუქტურის მინისტრი;
  • ლევან დავითაშვილი - გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრი;
  • ქეთევან ციხელაშვილი - სახელმწიფო მინისტრი შერიგებისა და სამოქალაქო თანასწორობის საკითხებში;
  • სოზარ სუბარი - მთავრობის ადმინისტრაციის რეგიონების მიმართულების ხელმძღვანელი.
სოზარ სუბარი სიუჟეტებში რამდენჯერმე გამოჩნდა. გადაცემის ბოლოს კი იგი დაახლოებით 10 წუთის განმავლობაში პასუხობდა წამყვანის კითხვებს. საუბარი ძირითადად ეხებოდა ადგილობრივებთან შეხვედრების დეტალებსა და ჰესების საჭიროებას.

პანკისის თემაზე „ახალ კვირაში“ საუბარი ისე დასრულდა, რომ არ მოგვისმენია არცერთი ექსპერტის მოსაზრება პანკისში ჰესის მშენებლობის შესახებ, ვერც ის გავიგეთ, რა ზიანი შეიძლება მიადგეს გარემოს და არ მოგვისმენია რა წერია გარემოზე ზემოქმედების შეფასების დოკუმენტში.

საქართველოს მთავრობიდან ზუსტად იგივე ჩინოვნიკების კომენტარები მოვისმინეთ „იმედის“ გადაცემაშიც, თითქმის იგივე თანამიმდევრობით.

  • გიორგი გახარია - საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრი;
  • სოზარ სუბარი - მთავრობის ადმინისტრაციის რეგიონების მიმართულების ხელმძღვანელი;
  • ლევან დავითაშვილი - გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრი;
  • ქეთევან ციხელაშვილი - სახელმწიფო მინისტრი შერიგებისა და სამოქალაქო თანასწორობის საკითხებში;
  • მაია ცქიტიშვილი - ვიცე პრემიერი, ინფრასტრუქტურის მინისტრი.
„იმედის“ სიუჟეტიდან მოვისმინეთ შს მინისტრის მოადგილის კახა საბანაძის კომენტარიც, რომელიც პანკისში იმყოფებოდა. მასალაში ადგილობრივების კომენტარები არ ყოფილა.

პირველი სიუჟეტის შემდეგ, „იმედზე“ მეორე რეპორტაჟი დაიწყო თემაზე უსაფრთხოა თუ არა „ხადორი 3“, - ჰესი, რომლის მშენებლობის გამოც პანკისში დაპირისპირება მოხდა. ამ თემაზე ჰესის მშენებელი კომპანიის შპს „ფერის“ აღმასრულებელი დირექტორი ლაშა იორდანიშვილი, გეოლოგიის დეპარტამენტის უფროსი მერაბ გაფრინდაშვილი, ჰიდროლოგი - ლევან ვეფხვაძე და ენერგეტიკოსი გია არაბიძე საუბრობდნენ. ყველა მათგანი აქცენტს აკეთებდა იმაზე, რამდენად უსაფრთხო და საჭიროა ქვეყნისთვის პატარა ჰესების მშენებლობა.

ჯამში იმედმა 10 რესპონდენტის კომენტარი შემოგვთავაზა, მათგან, 6 -მთავრობის წარმომადგენელი იყო, 1- მშენებელი კომპანია და 3 - სპეციალისტი (გეოლოგი, ჰიდროლოგი, ენერგეტიკოსი).

„რუსთავი 2-მა“ თემის განხილვა სახალხო დამცველისა და არასამთავრობო ორგანიზაციების წარმომადგენლების კომენტარებით დაიწყო. განსხვავებით „იმედისა“ და საზოგადოებრივი მაუწყებლისგან, „რუსთავი 2-ზე“ ნაკლებად ჩანდნენ მთავრობის წარმომადგენლები, თუმცა, მოვისმინეთ 6 ოპოზიციური პოლიტიკური პარტიის ლიდერის შეფასება.

მთავრობიდან „რუსთავი 2-მა“ მაყურებელს გიორგი გახარიას, მისი მოადგილის (ეს იყო ფრაგმენტი ადგილობრივებთან საუბრიდან) და ენერგეტიკული ფონდის განვითარების ხელმძღვანელის გიორგი ჩიქოვანის მოსაზრება შესთავაზა.

„რუსთავი 2-დან“ ყველაზე ხშირად ადგილობრივების კომენტარები ისმოდა. პირველი 50 წუთის განმავლობაში, ვიდრე თემაზე მომზადებული სხვადასხვა სიუჟეტები გადიოდა, ეთერში 16-მდე ადგილობრივისა და აქტივისტის (ლუიზა მუთოშვილი, სულხან ბორძიკაშვილი, შენგელ ტოხოსაშვილი) პოზიცია მოვისმინეთ, რომლებიც ყვებოდნენ, რატომ დაუპირისპირდნენ სამართალდამცველებს და რატომ ეწინააღმდეგებიან ჰესის მშენებლობას.

მხოლოდ „რუსთავი 2-მა“ შესთავაზა მაყურებელს იმ არასამთავრობო ორგანიზაციების მოსაზრებები, რომლებიც გარემოს თემებზე მუშაობენ: მწვანე ალტერნატივა და მწვანეთა მოძრაობა.

რაც შეეხება ოპოზიციურ პარტიებს, რომელთა წარმომადგენლები ამ დღეს ბრიფინგებს მართავდნენ, „რუსთავი 2-ზე“ მოვუსმინეთ შემდეგ პოლიტიკოსებს:

  • გრიგოლ ვაშაძე- ენმ;
  • გიგი უგილავა - ევროპული საქართველო;
  • ნინო გოგუაძე - თავისუფალი დემოკრატები;
  • თაკო ჩარკვიანი -კანონი და სამართალი;
  • ნინო ბურჯანაძე - დემოკრატიული მოძრაობა;
  • შალვა ნათელაშვილი - ლეიბორისტული პარტია.
კატეგორია: მედიაგარემო

4 ხმით 1-ის წინააღმდეგ, აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებლის მრჩეველთა საბჭომ მაუწყებლის დირექტორი ნათია კაპანაძე იმპიჩმენტის წესით გადაირჩია. 

აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებლის მრჩეველთა საბჭომ მაუწყებლის დირექტორის ნათია კაპანაძის თანამდებობიდან გადაყენების საკითხი 19 აპრილს განიხილა. სხდომა რამდენიმე საათს ხმაურის ფონზე მიმდინარეობდა.  

იმპიჩმენტის საკითხი 10 აპრილს, აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს მრჩეველთა საბჭოს ორმა წევრმა, გიგა ჩხარტიშვილმა და ირაკლი დარცმელიძემ დააყენეს. გაგა ჩხარტიშვილი „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“, ირაკლი დარცმელიძე კი „ქართული ოცნების“ კვოტით არის არჩეული საბჭოში.

სხდომაზე გიგა ჩხარტიშვილმა განაცხადა, რომ ნათია კაპანაძის დირექტორობის პირობებში მაუწყებლის რეიტინგი შემცირდა.  მან ასევე განაცხადა, რომ დირექტორი  პატივს არ სცემს და არ თანამშრომლობს მრჩეველთა საბჭოს წევრებთან და მათთან ურთიერთობას ტელევიზიის თანამშრომლებსაც უკრძალავს. მისივე თქმით, ტელევიზიაში არ სრულდება პრიორიტეტები და გარკვეული საკითხები კანონის გვერდის ავლით წყდება.  ირაკლი დარცმელიძემ კი დირექტორისადმი პრეტენზიებზე საუბარი მის მიერ გარკვეული გადაცემების დახურვის საკითხით დაიწყო. 
 
მაუწყებლის დირექტორმა ნათია კაპანაძემ მრჩეველთა საბჭოს ბრალდებები უარყო და განაცხადა, რომ მზადა ამის დამადასტურებელი ყველა დოკუმენტაცია წარადგინოს. მან ასევე ისაუბრა მაუწყებლის სანდოობაზე, რაც ბოლო პერიოდში არაერთი კვლევით, მათ შორის, საერთაშორისო ანგარიშებით დადასტურდა. 

აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებლის მრჩეველთა საბჭოს სხდომას ესწრებოდნენ  არასამთავრობო ორგანიზაციების და სახალხო დამცველის წარმომადგენლები, აჭარის ტელევიზიის და რადიოს მოქმედი და ყოფილი თანამშრომლები და საკითხით დაინტერესებული სხვა მოქალაქეები. 


ნათია კაპანაძე აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს დირექტორად 2016 წლის ოქტომბერში სამწლიანი ვადით აირჩიეს. უფლებამოსილების ვადის ამოწურვამდე მას დაახლოებით 6 თვე ჰქონდა დარჩენილი.  შედეგების გამოცხადების შემდეგ ნათია კაპანაძემ განაცხადა, რომ სასამართლოს მიმართავს.
 
 
 
კატეგორია: მედიაგარემო

აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებლის მრჩეველთა საბჭო მაუწყებლის დირექტორის ნათია კაპანაძის თანამდებობიდან გადაყენების საკითხს განიხილავს. იმპიჩმენტის საკითხი 10 აპრილს, აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს მრჩეველთა საბჭოს ორმა წევრმა, გიგა ჩხარტიშვილმა და ირაკლი დარცმელიძემ დააყენეს. გაგა ჩხარტიშვილი „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“, ირაკლი დარცმელიძე კი „ქართული ოცნების“ კვოტით არის არჩეული საბჭოში.

 

ამბის გასაჯაროვებისთანავე შესაძლო იმპიჩმენტის საკითხს სამოქალაქო საზოგადოების მხრიდან მკვეთრად უარყოფითი შეფასება და არაერთი განცხადება მოჰყვა.

„დირექტორის იმპიჩმენტის საკითხის განხილვისას კარგად უნდა იყოს გათვითცნობიერებული ის ზიანი, რაც მიადგება ქვეყნის დემოკრატიულ განვითარებას და მედიის თავისუფლებას“, - ნათქვამია განცხადებაში.


„არ მაქვს განზრახვა აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებელის მრჩეველთა საბჭოს მიერ მისაღებ გადაწყვეტილებებში ჩარევისა, თუმცა მინდა მოვიშველიო შეფასება, რომელიც გამოთქმული იყო 2018 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების შემდეგ გამოქვეყნებულ ეუთოს დემოკრატიული ინსტიტუტებისა და ადამიანის უფლებების ოფისის სადამკვირვებლო მისიის ბოლო ანგარიშსა და მედიის მონიტორინგის შესახებ ევროკავშირისა და გაეროს ანგარიშში, რომ აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებელი იყო ე. წ. ,,ნეიტრალური სივრცე“ და ერთადერთი ტელეკომპანია, რომელმაც მაყურებელს შესთავაზა არჩევნებში მონაწილეთა პლატფორმების ზოგადი შედარება. ეს ნამდვილად არის ის აქტივი, რომელსაც დღევანდელ მედიაგარემოში გაფრთხილება სჭირდება. ჩვენ კვალვაც ყურადღებით დავაკვირდებით ამ საკითხთან დაკავშირებულ მოვლენებს“, - განაცხადა ევროკავშირის ელჩმა კარლ ჰარცელმა.

აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებლის დირექტორის შესაძლო იმპიჩმენტს გამოეხმაურა ეუთოს წარმომადგენელი მედიის თავისუფლების საკითხებში ჰარლემ დეზირი.


“ვაკვირდები აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებლის დირექტორის, ნათია კაპანაძის წინააღმდეგ ბრალდებებთან დაკავშირებით მოვლენების განვითარებას. ვიმედოვნებ, რომ მაუწყებელი გააგრძლებს შეასრულოს თავისი მნიშვნელოვანი მანდატი, ემსახუროს საზოგადოებას და მისი დამოუკიდებლობა იქნება შენარჩუნებული”, – დაწერა მან ტვიტერზე.


“აშშ-ის საელჩომ, როგორც თავისუფალი და დამოუკიდებელი მედიის ძლიერმა მხარდამჭერმა, მოიწონა ეუთოს დემოკრატიული ინსტიტუტებისა და ადამიანის უფლებების ოფისის სადამკვირვებლო მისიის (ODIHR), ევროკავშირისა და გაეროს მედიამონიტორინგის (EU-UNDP) ანგარიშებში ასახული აჭარის საზოგადოებრივი ტელევიზიის, როგორც მიუკერძოებელი მედიასაშუალების, ბოლოდროინდელი შეფასება. ჩვენ თვალყურს ვადევნებთ მაუწყებლისა და მისი გენერალური დირექტორის, ნათია კაპანაძის გარშემო მიმდინარე მოვლენებს. იმედს გამოვთქვამთ, რომ ტელევიზია და მისი ხელმძღვანელობა გააგრძელებენ დადებითი როლის შესრულებას საქართველოში თავისუფალი მედიის განვითარების საქმეში”, – განაცხადა აშშ-ის საელჩომ.
კატეგორია: ეთიკა
9 აპრილს ტელეკომპანია იმედის გადაცემას „პირისპირ“ პარტია „ქართული ოცნების“ თავმჯდომარე ბიძინა ივანიშვილი სტუმრობდა. საპრეზიდენტო არჩევნების შემდეგ ტელეეთერით ეს მისი პირველი ინტერვიუ იყო. ბიძინა ივანიშვილის სხვა ინტერვიუებისგან, (მაგ.: მისი ინტერვიუ საზოგადოებრივ მაუწყებელზე მაკა ცინცაძესთან) განსხვავებით ამ გადაცემაში წამყვანი ცდილობდა, სტუმარი არ ყოფილიყო მონოლოგის რეჟიმში და საკუთარი სურვილისამებრ არ წარემართა ინტერვიუს პროცესი, თუმცა, ზოგ შემთხვევაში მას უჭირდა ოპონირება და გარკვეული ფაქტების დაზუსტება, იმისათვის, რომ მაყურებელი შეცდომაში არ შესულიყო და სტუმარს მანიპულაციის საშუალება არ ჰქონოდა.

ასეთი შთაბეჭდილება განსაკუთრებით სასამართლოს თემაზე საუბრის დროს შეიქმნა. მართალია, მოსამართლე მურუსიძეზე საუბრისას გადაცემის წამყვანმა არ მისცა სტუმარს საშუალება, რომ ეს გვარი „ნაციონალური მოძრაობის“ მიერ წამოწეულად წარმოეჩინა და შეახსენა, რომ საზოგადოების დიდი ნაწილისთვის მურუსიძის გვარი სანდრო გირგვლიანის საქმესთან ასოცირდება, მაგრამ გაუჭირდა არგუმენტირებული ოპონირება შალვა შავგულიძესთან დაკავშირებით. ამან კი სტუმარს მანიპულაციის საშუალება მისცა.

უფრო კონკრეტულად, ბიძინა ივანიშვილმა გირგვლიანის საქმის ადვოკატი შალვა შავგულიძე ამ საქმეში მთავარ დამნაშავედ წარმოაჩინა და განაცხადა, რომ საზოგადოებაში შავგულიძის გმირად წარმოჩენა არასწორია. მისი თქმით, „ეს მან [შალვა შავგულიძემ] არ გაასაჩივრა სასამართლოს პირველი ინსტანციის გადაწყვეტილება ზემდგომ ინსტანციაში და პირდაპირ უზენაეს სასამართლოში შეიტანა სარჩელი, რითაც მურუსიძეს აღარ ჰქონდა საშუალება საქმე განსახილველად პირველ ინსტანციაში დაებრუნებინა“. გარდა ამისა, ბიძინა ივანიშვილმა შალვა შავგულიძე „ნაციონალურ მოძრაობასთან“ ალიანსში დაადანაშაულა.

altწამყვანს არც სტუმრისა და არც მაყუებლისთვის არ შეუხსენებია, რომ რეალურად, 2006 წელს მოქმედი საპროცესო კანონმდებლობის თანახმად, დაზარალებულს არ შეეძლო, მოეთხოვა მსჯავრდებულის ქმედებისთვის უფრო მძიმე კვალიფიკაციის მინიჭება და არც საქმის გამოძიებაში დაბრუნება დანაშაულში სხვა პირთა სამხილებლად. ეს ფაქტი ინტერვიუს შემდეგ თავად შალვა შავგულიძემ განმარტა. შესაძლოა ამგვარი სამართლებრივი დეტალი უცნობი ყოფილიყო გადაცემის წამყვანისთვის, თუმცა, ვინაიდან გირგვლიანის მკვლელობა ერთ-ერთი გახმაურებული საქმეა, წამყვანი ამ თემაზე გაცილებით მომზდებული უნდა ყოფილიყო.

სასამართლოს თემაზე საუბრისას წამყვანმა სტუმარს ასევე მისცა საშუალება ეჭვქვეშ დაეყენებინა ერთ-ერთი არასამთავრობო ორგანიზაციის „საერთაშორისო გამჭვირვალობა საქართველოს“ სანდოობა და მისი ხელმძღვანელის, ეკა გიგაურის დისკრედიტაცია მოეხდინა.

საუბარია ამ ორგანიზაციის მიერ გამოქვეყნებულ საზოგადოებრივი აზრის კვლევაზე სასამართლო სისტემის შესახებ. ბიძინა ივანიშვილი ამ კვლევის შედეგებს საერთაშორისო კვლევების შედეგებს ადარებდა და ამბობდა, რომ ამ კვლევების მიხედვით ძალიან მაღალია საზოგადოების ნდობა სასამართლოსადმი, რასაც სრულიად ეწინააღმდეგება „კაპიტანი გიგაურის მიერ გამომცხვარი კვლევა“. წამყვანი არ შეკამათებია და არ მოუყვანია ასევე არაერთი საეთაშორისო ანგარიში, სადაც ქვეყანაში მართლმსაჯულების მძიმე მდგომარეობასა და სასამართლოსადმი დაბალ ნდობაზეა ლაპარაკი.

altგარდა ამისა, „კაპიტანი გიგაური“ - სწორედ ასე ახსენებდა ორგანიზაციის დირექტორს ეკა გიგაურს ბიძინა ივანიშვილი მთელი ინტერვიუს განმავლობაში. იქამდეც, ვიდრე ამ კვლევებს ახსენებდა, ეკა გიგაური გადაცემის სტუმარმა მოსამართლეთა უვადო დანიშვნასთან კავშირში ახსენა და მის შესახებ თქვა: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა, მე მგონი, სადაც გიგაურია, ის კაპიტანი გიგაური, რომელმაც 26 მაისის დარბეული (გულისხმობდა აქციის დამრბევებს. რედ) ხალხი დააჯილდოვა და დღეს ჩვენ ენჯეოდ წარმოგვიდგება“.

წამყვანს კი მის ამგვარ მოხსენებაზე რაიმე კომენტარი არცერთხელ არ გაუკეთებია. მას არც ის ფაქტი დაუზუსტებია სტუმრისა და მაყურებლისთვის, რომ ეკა გიგაურის სახელს 7 ნოემბრის აქციასთან კავშირში ახსენებდნენ და არა 26 მაისის, ვინაიდან ამ დროს იგი უკვე აღარ მუშაობდა სასაზღვრო უწყებაში და საერთაშორისო გამჭვირვალობის დირექტორი იყო. გარდა ამისა, მისი ბრალეულობა სასამართლომ არც 7 ნოემბრის აქციის დარბევაში დაადგინა.

აღსანიშნავია, რომ ეს არ არის პირველი შემთხვევა, როდესაც ტელეკომპანია „იმედის“ ეთერიდან ისმის მსგავსი ბრალდებები და დისკრედიტაციის მცდელობა „საერთაშორისო გამჭვირვალობის“ მისამართით. ამგვარი პათოსის სიუჟეტი გავიდა არხის მთავარ საინფორმაციო გამოშვებაში 5 აპრილსაც, იმ დღეს, როდესაც ამ ორგანიზაციის კვლევის შედეგები გამოქვეყნდა. მასალის მთავარი ფოკუსი მაშინაც იყო არა ის, რა აჩვენა კვლევამ, არამედ რამდენად სანდოა „საერთაშორისო გამჭვირვალობის“ მიერ ჩატარებული კვლევები და რამდენად სწორად იყო დასმული კითხვები.

ბიძინა ივანიშვილს მანიპულაციის საშუალება ჰქონდა ყოფილი თანაგუნდელების გუნდიდან წასვლის თემაზე საუბრის დროსაც. მიუხედავად იმისა, რომ წამყვანი ცდილობდა მისგან მოესმინა კონკრეტული პასუხი კითხვაზე, რა მიზეზით გადაწყვიტეს გუნდის ყოფილმა წევრებმა წასვლა, ბიძინა ივანიშვილი მთელი ინტერვიუს განმავლობაში ამბობდა, რომ ისინი „ღია კარების მტვრევით წავიდნენ, პოლიტიკოსებს არ ჰქონდათ წასვლის მიზეზი“, ასევე, მათაც ადანაშაულებდა „ნაციონალური მოძრაობის“ ინტერესების გატარებაში.

ფაქტების დაზუსტებას ითხოვდა ინტერვიუს ის ნაწილი, როდესაც ბიძინა ივანიშვილი გაეროს ბავშვთა ფონდის კვლევაზე დაყრდნობით, მოსახლეობის გაღარიბებასა და ყოფილი პრემიერ-მინისტრის, გიორგი კვირიკაშვილის შესახებ საუბრობდა. სიღარიბის ზრდა პარტიის თავმჯდომარემ საფინანსო სექტორში რეგულაციების არარსებობას დაუკავშირა. გარდა ამისა, მან თქვა, რომ მისთვის ტრაგიკული იყო, როდესაც გაიგო, რომ „ქართული ოცნების“ ხელისუფლების პირობებში მოსახლეობის გარკვეული ნაწილის ყოფა გაუარესდა“, მაგრამ, 600 000 ადამიანისთვის სესხის განულებით „მათ მოახერხეს და 600 000 ადამიანი დაუბრუნეს ზომიერ ცხოვრებას“.

არც რეგულაციების არარსებობისა და სიღარიბის კავშირზე, არც სესხების განულებით ხალხის მდგომარეობის გაჯანსაღებაზე წამყვანს ოპონირება არ გაუწევია. მიუხედავად იმისა, რომ ეს საკითხი ბიძინა ივანიშვილმა რამდენჯერმე ახსენა. მსჯელობა, რეალურად რა შეცვალა რეგულაციებმა, გადაცემაში აღარ ყოფილა და შესაბამისად, მაყურებელს დარჩა შთაბეჭდილება, რომ სიღარიბის მთავარი გამომწვევი იყო სესხები და ჭარბვალიანობა, რასაც სხვა დროსაც ხშირად ახსენებს ხელისუფლება.

წამყვანის კითხვები არც სტუმრის შემდეგ ფრაზებს მოჰყოლია: „მედია თავისუფალია, განსხვავებით „ნაცებისგან“, ოპონირებაც შეიძლება, ბიზნესი თავისუფალია“...

კითხვა-პასუხი კიდევ ერთ საკითხზე, თიბისი ბანკის საქმეზე გადაცემის წამყვანსა და სტუმარს შორის ისე წარიმართა, რომ მაყურებელს დარჩებოდა შთაბეჭდილება, თითქოს ამ საქმეში მთავარი კითხვაა თუ რატომ დაიწყო ერთი კონკრეტული ტრანზაქციის შესახებ საქმის ძიება ამდენი წლის შემდეგ ეს მაშინ, როდესაც ამ საქმეზე ბევრი კითხვა და ეჭვი არსებობს, თუმცა, ბიძინა ივანიშვილმა ამ კითხვის ლეგიტიმაციაც ეჭვქვეშა დააყენა და თქვა, რომ დროის ათვლა უნდა დავიწყოთ არა ტრანზაქციის განხორციელებიდან, არამედ, ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის შეცვლიდან.

ინტერვიუს ბოლოს ბიძინა ივანიშვილი შეეხო მედიის თემას, რომელიც მანამდე მხოლოდ გაკვრით ახსენა, თავისუფლების კონტექსტში. პარტია „ქართული ოცნების“ თავმჯდომარემ თქვა, რომ მედიაში გახშირდა ბილწსიტყვაობა, გინება (რაზეც ბოლო პერიოდში ასევე ისმის გარკვეული გზავნილები ტელეკომპანია „იმედის“ ეთერიდან. რედ), მდარე სერიალები, რამაც შეიძლება „საზოგადოების გამოთაყვანება“ გამოიწვიოს, ამიტომ მან კინოინდუსტრიის წარმოებას უნდა შეუწყოს ხელი და სერიალები დააფინანსოს.

დასკვნის სახით შეიძლება ითქვას, რომ 1.40 საათიანი ინტერვიუს განმავლობაში წამყვანმა მეტ-ნაკლებად მოახერხა პარტიის თავმჯდომარისა და ქვეყნის არაფორმალური მმართველისთვის (როგორადაც ბიძინა ივანიშვილს ხშირად მოიხსენიებს ოპოზიცია და არამხოლოდ ოპოზიცია), თითქმის ყველა იმ საკითხზე დაესვა კითხვა, რაც ბოლო არჩევნებიდან (ივანიშვილის ბოლო ინტერვიუდან) დღემდე საზოგადოებაში დაგროვდა. ცხადია, თემა ბევრი იყო და ჟურნალისტს შესაძლოა არ სცოდნოდა ყველა საქმის ყველა დეტალი. თუმცა, როდესაც წამყვანი გადაცემაში ასეთ სტუმარს იწვევს, მაყურებელში განსაკუთრებული მოლოდინი იქმნება და მან უნდა შეძლო აუდიტორიისთვის ამომწურავი, და რაც ყველაზე მთავარია, დაზუსტებული ინფორმაციისა და ფაქტების მიწოდება სტუმართან ოპონირების რეჟიმით. ამგვარი დისკუსიის ნაკლებობამ კი გადაცემის სტუმარს გარკვეულ თემებზე სპეკულაციის საშუალება მისცა, რამაც მაყურებელში არასწორი წარმოდგენების ჩამოყალიბების საფრთხე გააჩინა.
კატეგორია: ეთიკა

დილის გადაცემა, რომელშიც სუშის ჭამის იაპონური ტრადიციის აღსაწერად ქალი, როგორც დეკორაცია ისე იყო გამოყენებული, „რუსთავი 2-მა“ თვითრეგულირების ორგანოში განიხილა და  „მაუწყებლობის შესახებ“ საქართველოს კანონისა და მაუწყებელთა ქცევის კოდექსის ორი მუხლის დარღვევა დაადგინა. გადაცემა "რუსთავი 2-ის" ვებგვერდიდან აიღეს, „დილა მშვიდობისა საქართველოს“ სარედაქციო გუნდმა კი მაყურებელს დილის ეთერში გასული კადრების გამო ბოდიში მოუხადა.

საქართველოში სუშის ფედერაციის გახსნისა და სუშის ჭამის იაპონური ტრადიციის შესახებ გადაცემა 21 მარტს გავიდა, უფრო ზუსტად, ამ თემას „დილა მშვიდობისა საქართველოს“ ერთ-ერთი ნაწილი დაეთმო. გადაცემაში იაპონურ კულტურასა და სამზარეულოზე საუბრობდნენ. სუშის მირთმევის ერთ-ერთი ტრადიციის (ნიატაიმორი) აღსაწერად კი აჩვენეს შიშველი ქალი, რომელსაც სხეულის ნაწილები დაფარული ჰქონდა მცენარეებითა და სუშით. რუსთავი 2-ის ერთ-ერთი ჟურნალისტი და გადაცემის სტუმარი სუშს მოდელის სხეულიდან მიირთმევდნენ.

გადაცემის ამ ნაწილს საზოგადოებაში დიდი განხილვა მოჰყვა. იურისტი, ქალთა უფლებების დამცველი გვანცა ხონელიძე ბლოგში, რომელიც „მედიაჩეკერისთვის“ დაწერა, ამბობს, რომ ამ სცენაში ქალი გამოყენებული იყო როგორც დეკორაცია, ნივთი და ეს აღრმავებდა საზოგადოებაში ისედაც არსებულ გენდერულ სტერეოტიპებს.

ეს ფაქტი, მოგვიანებით, თავად „რუსთავი 2-ის“ თვითრეგულირების ორგანომაც დაადგინა. კომისიამ გადაცემის ამ ნაწილზე თვითინიცირებით იმსჯელა.

გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილის მიხედვით, კომისიამ რამდენიმე გარემოებაზე გაამახვილა ყურადღება.  გადაწყვეტილებაში ვკითხულობთ, რომ გადაცემის ნაწილი იაპონური სამზარეულოს კულტურის შესახებ ქმნიდა შთაბეჭდილებას, რომ ქალის სხეული წარმოადგენს საჭმლის ლანგარს, რაც არის დამამცირებელი, სექსისტური და ლახავს ადამიანის უფლებებს. ასევე, გადაცემის ეს ნაწილი იყო სექსისზმის გამოვლინება, მოხდა ქალის ობიექტივიზაცია, მისი ნივთად წარმოჩენა, გადაცემა იყო შეურაცხმყოფელი და აკნინებდა ქალს, რაც თავის მხრივ, ხელს უწყობს ქალთა მიმართ ისედაც არსებული სტერეოტიპული განწყობების გაძლიერებას.

ამავე, სამოტივაციო ნაწილში ნათქვამია, რომ ნიატაიმორი (ქალის სხეულიდან სუშის მირთმევა) ნამდვილად არის იაპონური კულტურის ნაწილი, თუმცა, ეს არ გამორციხვას მაუწყებლის პასუხისმგებლობას აიცილოს ქალთა მიმართ დამამცირებელი მოპყრობა.

ამ გარემოებების გამო, კომისიამ გადაცემას „მაუწყებელთა ქცევის კოდექსის“ 31-ე („მრავალფეროვნების, თანასწორობისა და შემწყნარებლობის პრინციპი) და 33-ე (სახელმწიფო რეკომენდაციები მაუწყებლის მიერ მრავალფეროვნების, თანასწორობისა და ტოლერანტობის პრინციპების დაცვის შესახებ) პრინციპების დარღვევა დაუდგინა.

„მაუწყებელმა თავიდან უნდა აიცილოს რელიგიური, ეთნიკური, ან სხვა ნიშნის მიხედვით მიხედვით რომელიმე ჯგუფის შეურაცხყოფა, მათ შორის, გარკვეული ლექსიკის ან გამოსახულების გამოყენება“, - ვკითხულობთ გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილში.

თვითრეგულირების ორგანოს გადაწყვეტილებით, "რუსთავი 2-ს" გადაცემის მაუწყებლის ინტერნეტ წყაროებიდან ამოღება, დილის გადაცემის სარედაქციო გუნდს კი მომხდარზე საჯარო რეაგირება დაევალა.

გადაწყვეტილების შემდეგ, „დილა მშვიდობისა საქართველოს“ სარედაქციო გუნდმა მაყურებელს ბოდიში მოუხადა.

„გუნდის მიზანს იაპონური კულტურის შესახებ ინფორმაციის გადმოცემა წარმოადგენდა, თუმცა ჩვენ ვაცნობიერებთ, რომ გადაცემაში გამოყენებული მეთოდი იყო შეცდომა, რომელსაც ნეგატიური შედეგების მოტანა შეუძლია ქალთა უფლებებისთვის. გვსურს, აღვნიშნოთ, რომ გადაცემის სარედაქციო გუნდი სრულად იაზრებს ამ პასუხისმგებლობას, ბოდიშს იხდის ეთერში გასული კადრების გამო და შეეცდება, მომავალში აღარასდროს დაუშვას მსგავსი მედიაკონტენტის განთავსება“, - ნათქვამია სარედაქციო გუნდის განცხადებაში.

 

კატეგორია: მედიაგარემო

საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს ახალ წევრს, კანდიდატის შესარჩევი კომისია, 9 მსურველისგან შეარჩევს. ბორდის წევრის პოზიცია ვაკანტური მას შემდეგ გახდა, რაც იგი ზაზა შათირიშვილმა, ვადაზე ადრე დატოვა.

ვაკანტურ ადგილზე გამოცხადებულ ღია კონკურსში ცხრა კანდიდატი მონაწილეობს. 

  1. მალხაზ ასლამაზაშვილი
  2. დონარა შონავა 
  3. მიხეილ ჩიკვილაძე 
  4. ზაალ ანჯაფარიძე 
  5. მიხეილ ჭიაურელი 
  6. მანანა ღოღობერიძე 
  7. ნინო მინდიაშვილი 
  8. ია მამალაძე 
  9. იოსებ ჭუმბურიძე 

 წევრობის სამი კანდიდატი დასახელებულია სამი ოპოზიციური საპარლამენტო პარტიის მიერ, ერთი სუბიექტი აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ხელისუფლების მიერ, ერთი კანდიდატი - სახალხო დამცველის მიერ, დანარჩენები კი საპარლამენტო უმრავლესობის მიერ.

ბორდის წევრმა, ზაზა შათირიშვილმა, რომელიც საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოში საპარლამენტო უმრავლესობის კვოტით იყო არჩეული, უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტის თაობაზე განცხადებით პარლამენტს 2018 წლის 24 დეკემბერს მიმართა. როგორც მან გამოცემა „ლიბერალს“ განუცხადა, აფუძნებს ახალ ტელევიზიასა და ჟურნალს, ამიტომ ინტერესთა კონფლიქტის გამო ბორდიდან გადის. კითხვაზე ვისთან ერთად აფუძნებს ტელევიზიას, შათირიშვილმა გამოცემას უთხრა, რომ „ეს საიდუმლოა“.

სამეურვეო საბჭოს წევრობის − მეურვეობის ერთი კანდიდატის შესარჩევი ღია კონკურსი საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარის, ირაკლი კობახიძის ბრძანებით, 8 თებერვალს გამოცხადდა, ხოლო, ბორდის წევრის შესარჩევი კომისიის შემადგენლობა 21 თებერვალს დამკიცდა.

კომისიის წევრები არიან:

• სოსო გალუმაშვილი – საზოგადოებასთან ურთიერთობის კონსულტანტი, პიარსააგენტო „ჯეპრას“ დამფუძნებელი და ხელმძღვანელი;
•  გოდერძი შარაშია – ტელეკომპანია „იმედის“ ჟურნალისტი;
•  ბონდო მძინარაშვილი – ტელეკომპანია „ობიექტივის“ მთავარი რედაქტორი;
•  ეთერ (ბაია) გადაბაძე – მედიამენეჯერი;
•  ნინო ახვლედიანი – ჟურნალისტი, ქართული სახვითი ხელოვნების მუზეუმის პიარ ხელმძღვანელი;
•  სალომე უგულავა – ჟურნალისტი, ონლაინგამოცემა „ტაბულას“ მთავარი რედაქტორი;
•  ერმილე მესხია – ბათუმის ხელოვნების სახელმწიფო სასწავლო უნივერსიტეტის რექტორი, პროფესორი;
•  დავით ცხადაძე – კინოპერატორი, ხელოვნებათმცოდნე;
•  ნათია კუპრაშვილი – ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასოცირებული პროფესორი, ჟურნალისტიკის რესურსცენტრის თავმჯდომარე.

საკონკურსო კომისიამ კომისიის თავმჯდომარედ PR-სააგენტოს „ჯეპრას“ დამფუძნებელი და ხელმძღვანელი, საზოგადოებასთან ურთიერთობის კონსულტანტი სოსო გალუმაშვილი, ხოლო კომისიის მდივნად ბათუმის ხელოვნების სახელმწიფო სასწავლო უნივერსიტეტის რექტორი ერმილე მესხია აირჩია.

კომისიის წევრთა უმრავლესობის გადაწყვეტილებით, პარლამენტს წარედგინება სამეურვეო საბჭოს წევრობის-მეურვეობის ყველა ის კანდიდატი, ვინც კომისიის წევრთა არანაკლებ 5 ხმას მიიღებს. 

კატეგორია: მულტიმედია

alt

2019 წლის 22 თებერვალს 7 წელი შესრულდა Sunday Times-ის კორესპონდენტის მარი კოლვინის მკვლელობიდან. 

 მარი კოლვინი ალბათ ყველა დროის ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი და გამბედავი ომის რეპორტიორი ქალი იყო ჟურნალისტიკის ისტორიაში. ბრიტანული The Sunday Times -ის საზღვარგარეთის კორესპონდენტი 27 წლის განმავლობაში მუშაობდა გამოცემაში და ყველაზე აქტიურად ცხელ წერტილებსა და კონფლიქტის ზონებს აშუქებდა. ერთ-ერთი სამუშაო ვიზიტის დროს, შრი-ლანკაში, კოლვინმა მარცხენა თვალი დაკარგა. თუმცა, არც ამ ამბავს შეუშინებია და ჩვეულ რეჟიმში საქმიანობა აქტიურად განაგრძო.

მარი კოლვინი  2012 წელს, სირიაში, ქალაქ ჰომსში მოკლეს. ის 56 წლის იყო. 

2019 წლის 30 იანვარს, გამოქვეყნდა ვაშინგტონის სასამართლოს ვერდიქტი, რომელშიც ნათქვამია, რომ სირიის სამხედროებმა ქალაქ ჰომსში მდებარე დროებით მედიაცენტრზე, სადაც კოლვინი და სხვა ჟურნალისტები მუშაობდნენ, მიზანმიმართული იერიში განახორციელეს. ამავე ვერდიქტით, ვაშინგტონის სასამართლომ სირიის მთავრობა 300 მლნ დოლარით დააჯარიმა მარი კოლვინის ოჯახის სასარგებლოდ.

მედიაჩეკერის" არქივში მარი კოლვინის შესახებ არაერთი სტატია იძებნება. ამ მასალაში არქივიდან ინფორმაცია შევკრიბეთ და თავი მოვუყარეთ ყველა მნიშვნელოვან ამბავს ჟურნალისტის ცხოვრებასა და მოღვაწეობაზე.

 

♦    კარიერის დასაწყისი, ჯილდოები, უკანასკნელი რეპორტაჟი



♦     ფილმები მარი კოლვინზე


    •  A Private War
        2018წ. 

2018 წელს ამერიკელმა რეჟისორმა მეთიუ ჰაინემანმა მარი კოლვინის შესახებ ბიოგრაფიული დრამა გადაიღო. ფილმში ჟურნალისტი ცხოვრების საკვანძო მომენტები, მისი განცდები და დილემებია აღწერილი. ჰაინემანი დოკუმენტური კინოს ცნობილი რეჟისორია, თუმცა „პირადი ომი“ მისი პირველი სრულმეტრეაჟიანი მხატვრული ფილმია.

ნამუშევარს დებიუტისთვის მოსალოდნელზე კარგი გამოხმაურება ჰქონდა. კრიტიკოსებმა საქებარი სიტყვები არ დაიშურეს როგორც რეჟისორის, ისე მთავარი როლის შემსრულებელი როზამუნ პაიკის მიმართ. ფილმი ჟურნალ Vanity Fair-ში 2012 წელს გამოქვეყნებულ სტატიას ეფუძნება, რომლის ავტორიც საგამოძიებო ჟურნალისტი, მარი ბრენერია.




ასევე დაგაინტერესებთ  ამ ფილმისა და კოლვინის ცხოვრების შესახებ ჟურნალ Time-ის 2018 წლის 12 ნოემბრის ნომერში გამოქვეყნებული სტატიის თარგმანი.


 
       • Bearing Witness
          2004 წ.

2004 წელს გამოვიდა მარიანა უოტსონის, ბობ ეიზენჰარდტისა და ბარბარა კუპლის ფილმი "მოწმე" (Bearing Witness).

დოკუმენტური ფილმი მოგვითხობს ხუთ ჟურნალისტ ქალზე ერაყის ომის გაშუქებისას. ფოტოგრაფი ბოლო ბინგემის, ჯენინ დი ჯოვანისა და ოპერატორი მერი როჯერსის ისტორიებთან ერთად, ფილმი მარი კოლვინის ისტორიასაც აღწერს.



♦    წიგნები მარი კოლვინზე 


•  In Extremis: The Life and Death of the War Correspondent Marie Colvin - უკიდურესობებში: ომის კორესპონდენტის მარი კოლვინის სიცოცხლე და სიკვდილი 

altმარი კოლვინს, რომელიც თავისი უშიშარი რეპორტინგითა და საქმისადმი თავდადებით გამოირჩეოდა, მისი მეგობარი და ომის რეპორტინგში თანამგზავრი ლინდსი ჰილსუმი იხსენებს.

წიგნში მოთხრობილია კოლვინის ბავშვობა ამერიკულ გარეუბანში, მისი შთამაგონებელი კარიერა, რომელიც ერაყიდან, ლიბიიდან კოსოვოდან, აღმოსავლეთ ტიმორიდან, შრი ლანკადან და ჩეჩნეთიდან თუ სირიიდან რეპორტაჟების მთელ სერიას მოიცავდა.

გარდა პროფესიული დეტალებისა, წიგნში მოთხრობილია კოლვინის სასიყვარულო ისტორიების, მეგობრისა თუ დაუსრულებელი გართობის შესახებ. სწორედ კოლვინის ეს სასიცოცხლო ენერგია და ვნება იყო მიზეზი იმისა, რომ მასთან შეხვედრისთანავე ყველას მასთან მეგობრობა უნდოდა, იასირ არაფატიდან მოყოლებული მუამარ კადაფით დამთავრებული.


მარი კოლვინის შესახებ არის აგრეთვე წიგნები:

 •  A Private War: Marie Colvin and Other Tales of Heroes, Scoundrels, and Renegades    
     Marie Brenner
     2018

 •  Under the Wire
     Paul Conroy
     2013

2012 წელს კი მისი ჟურნალისტური ჩანაწერების კრებული გამოიცა 

  • On the Front Line: The Collected Journalism of Marie Colvin
    2012


სხვა რესურსი:

⇒ მარი კოლვინთან ქართულენოვანი ინტერვიუ შეგიძლიათ წაიკითხოთ ჟურნალ ლიბერალის 57-ე ნომერში, რომელიც 2010 წელს გამოქვეყნდა;
⇒  2010 წელს კოლვინი თბილისში ჩამოვიდა თბილისის საერთაშორისო კინოფესტივალზე. კლუბ ფრონტლაინში იგი სტუდენტებს შეხვდა. ნახეთ ვიდეო ამ შეხვედრიდან. 

 

 

კატეგორია: ეთიკა

10 თებერვალს ბელგიის ქალაქ ლიეჟში საქართველოს მესამე პრეზიდენტის, მიხეილ სააკაშვილის ემიგრანტებთან შეხვედრა გაიმართა. კონგრესზე მოქალაქეების ნაწილი არ შეუშვეს, რასაც შეხლა-შემოხლა მოჰყვა. გამოიყენეს სავარაუდოდ ე.წ. „წიწაკის სპრეი“. კონგრესის მიმდინარეობისას მოქალაქეთა ის ნაწილი, რომელიც შენობაში არ შეუშვეს, გარეთ აქციას მართავდა. მათ თან ჰქონდათ სხვადასხვა პლაკატები, მათ შორის ბანერი წარწერით - „არა ნაცებს“, რომელიც საპრეზიდენტო არჩევნების წინ საქართველოში, სხვადასხვა ქალაქში იყო გამოკრული. ისინი, ვინც შეხვედრაზე დასასწრებად არ შეუშვეს, ამბობდნენ, რომ სპრეი მიხეილ სააკაშვილის მომხრეებმა გამოიყენეს, ხოლო ექსპრეზიდენტის მომხრეები ირწმუნებოდნენ, რომ ლიეჟში პროვოკაცია „ქართულმა ოცნებამ“ მოაწყო.

საქართველოს მესამე პრეზიდენტისა და ემიგრანტების შეხვედრა მაუწყებელთა კვირის მთავარი გადაცემების ერთ-ერთი წამყვანი თემა იყო. ლიეჟში მიმდინარე შეხვედრის გაშუქებას „მედიაჩეკერი“ სამ არხზე, საზოგადოებრივ მაუწყებელზე, “იმედსა” და “რუსთავი 2-ზე” დააკვირდა. ბელგიაში თითო ტელევიზიიდან რამდენიმე გადამღები ჯგუფი მუშაობდა. განსაკუთრებული ყურადღება თემას „რუსთავი 2-მა“ და „იმედმა“ დაუთმეს. ლიეჟში განვითარებული მოვლენები მაუწყებელთა ღამის ეთერებში გვიანობამდე განიხილებოდა, თუმცა, სრულიად განსხვავებული აქცენტებით.

⇒   გაშუქების დრო

altემიგრანტებთან მიხეილ სააკაშვილის შეხვედრას საზოგადოებრივმა მაუწყებელმა დაახლოებით - 11, „რუსთავი 2-მა“ - 55, "იმედმა" კი 25 წუთი დაუთმო.

"ახალ კვირაში" [საზოგადოებრივი მაუწყებელი] ლიეჟის თემა მესამე სიუჟეტად გავიდა. გადაცემის 10 მასალიდან, ამ თემას ეს ერთი ეძღვნებოდა.

„იმედმა“ და „რუსთავი 2-მა“ კი კვირის შემაჯამებელი გადაცემები ამ ამბით გახსნეს.

„იმედზე“ პირველი 14-წუთიანი მასალის შემდეგ, მეორე სიუჟეტიც სახელწოდებით - „გაქცეული მთავარსარდლის ლაშქარი - მიხეილ სააკაშვილი ვირტუალური რევოლუციისთვის ემზადება”მიხეილ სააკაშვილს მიეძღვნა. ბელგიაში მიმდინარე მოვლენებს „იმედის კვირა“ გადაცემის ბოლოსაც დაუბრუნდა, ამჯერად ლიეჟიდან კადრები, ჟურნალისტის ჩართვები და რესპონდენტების კომენტარები 11 წუთს გაგრძელდა. ჯამში, კვირის მთავარი გადაცემის 9 მასალიდან სამი ყოფილ პრეზიდენტს მიხეილ სააკაშვილს შეეხებოდა. 

„რუსთავი 2-მა“ ლიეჟში მიმდინარე ამბებს გადაცემის პირველი ნაწილი, თითქმის მთელი ერთი საათი დაუთმო. ამ თემის გარდა გადაცემის ბოლოს  მხოლოდ 4 სხვა სიუჟეტი ვნახეთ.

⇒    მთავარი აქცენტები და გზავნილები

„იმედი“ და საზოგადოებრივი მაუწყებელი სიუჟეტებშიც და ჩართვებშიც განსაკუთრებულ ყურადღებას ამახვილებდნენ განსხვავებული აზრის მქონე ემიგრანტების დევნაზე, რომლებიც შეხვედრაზე არ დაუშვეს და რომლებსაც ყოფილმა პრეზიდენტმა არ მოუსმინა; ამ არხებზე ეს გზავნილი ჩანდა ჟურნალისტების ტექსტებიდანაც და იმ კადრებიდანაც, რასაც აჩვენებდნენ. გარდა ამისა, ორივე არხის ჟურნალისტები ჩართვებში ხაზგასმით იმეორებდნენ, რომ ექსპრეზიდენტმა მათ შეკითხვებს არ უპასუხა. „რუსთავი 2-ის“ მთავარი აქცენტი იყო ის, რომ ლიეჟში სუს-ის აგენტები და "ქართულ ოცნებასთან" დაახლოებული პირები  ჩავიდნენ და შეხვედრის ჩაშლა სცადეს. 

alt"იმედისა" და საზოგადოებრივი მაუწყებლის კადრებში ვნახეთ რომ სავარაუდო, ე.წ. წიწაკის სპრეით ის ემიგრანტები დაშავდნენ, რომლებიც დარბაზში არ შეუშვეს, "რუსთავი 2-ის" თქმით კი, სპრეი დარბაზის მიმართულებით გაუშვეს და დაზიანებები რეგისტრატორებმა მიიღეს. 

"რუსთავი 2-ის" ეთერიდან ისმოდა, რომ ლიეჟში, დარბაზში შეხვედრა მშვიდად მიმდინარეობს, "იმედის" ჟურნალისტი კი ჩართვაში ამბობდა, რომ "დარბაზშიც დაძაბული სიტუაციაა, რადგან (მათი ინფორმაციით) ისეთი განცხადებები კეთდებოდა, რაც მიუღებელი იყო თავად მიხეილ სააკაშვილისთვის". 

მთავარი გზავნილები მოკლედ ასე შეიძლება ჩამოყალიბდეს:

-    საზოგადოებრივი მაუწყებელი [ახალი კვირა] - სააკაშვილთან შეხვედრაზე არ დაუშვეს განსხვავებული აზრის მქონე ადამიანები, ისინი აღმოჩნდნენ ჩარაზულ კარს მიღმა, ექსპრეზიდენტ სააკაშვილის მხარდამჭერები ყველაფერს გაიზიარებენ და გააკეთებენ, რასაც მისგან მოისმენენ.

-    „იმედი“ [იმედის კვირა] - ექსპრეზიდენტი ემიგრანტების იმედად ვირტუალური რევულუციის მოწყობას გეგმავს; სააკაშვილის მოლოდინი არ გამართლდა, ბელგიაში „ნაციონალურ მოძრაობაზე“ განაწყენებული ემიგრანტებიც ჩავიდნენ და „ნაციონალური მოძრაობის“ საწინააღმდეგო აქცია გამართეს; განსხვავებული აზრის მქონე მოქალაქეები შეხვედრაზე არ დაუშვეს.

-   „რუსთავი 2“ [პოსტსკრიპტუმი] - „ქართული ოცნების“ მიერ წარგზავნილმა სუს-ის აგენტებმა ლიეჟში პროვოკაციების მოწყობა სცადეს, ლიეჟში მთელი მსოფლიოდან ჩავიდნენ ემიგრანტები, „ქართულმა ოცნებამ“ ბელგიაში შეხვედრის ჩაშლა სცადა.

⇒     წამყვანების ტექსტი

ერთმანეთისგან მკვეთრად განსხვავდებოდა კვირის მთავარი გადაცემების წამყვანების ტექსტების აქცენტებიც. ეს განსაკუთრებით თვალშისაცემი „იმედსა“ და „რუსთავი 2-ზე“ იყო.

„ერთსაათიანი დაგვიანებით იწყება საქართველოს პრეზიდენტის - ორგზის მოქალაქეობა დაკარგული მიხეილ სააკაშვილის შეხვედრა ქართველ ემიგრანტებთან ქალაქ ლიეჟში. მოლოდინი არ გამართლდა, სააკაშვილთან შესახვედრად მხოლოდ მხარდამჭერი ემიგრანტები არ მივიდნენ. ბელგიაში იმყოფებიან ადამიანები, რომლებმაც ქვეყანა სააკაშვილის რეპრესიული მმართველობის დროს დატოვეს. ლიეჟში ჩავიდნენ ნაციონალური მოძრაობის დროს მოკლული და ნაწამები ადამიანების მეგობრები და ოჯახის წევრებიც. როგორც უკვე იცით, ლიეჟში სააკაშვილთან შეხვედრის მიზანი ყოფილი პრეზიდენტის სამშობლოში დაბრუნებაა“, - ასეთი იყო „იმედის კვირის“ წამყვანის შესავალი სიტყვა. 

„სულ რამდენიმე წამში ჩვენ შემოგთავაზებთ ექსკლუზიურ კადრებს ლიეჟიდან, სადაც სავარაუდოდ სუს-ის თანამშრომლები გამოჩნდნენ. ამ ადამიანების მისია არის პროვოკაციების მოწყობა და შესაძლოა შეკრების საერთოდ ჩაშლაც კი. შეგახსენებთ, ლიეჟში ქართველი ემიგრანტები მთელი მსოფლიოდან არიან ჩასულები და იქვე არიან ეს პროვოკატორები. ტიტუშკები ლიეჟის კონგრესის სასახლის მიმდებარე ტერიტორიას აკონტროლებენ, თუმცა „კურიერის“ კამერის გამოჩენისთანავე უკანმოუხედავად გარბიან. რა მისიით იმყოფებიან ისინი იქ, რამდენიმე წამში თამარ ნუცუბიძე მოგვიყვება ამას უშუალოდ, მანამდე კი გადავინაცვლოთ ლიეჟის კონგრესის შენობაში, სადაც რამდენიმე ინციდენტს უკვე ჰქონდა ადგილი. დაუდგენელმა პროვოკატორებმა დარბაზის შესასვლელში ცრემლსადენი გაზი გაუშვეს, ადგილი ჰქონდა ფიზიკურ დაპირისპირებასაც, ასევე სიტყვიერ შელაპარაკებას. აგრესიული ადამიანების ჯგუფი სხდომათა დარბაზში შესვლას ცდილობს“, - ასეთი შესავლით დაიწყო გადაცემა "პოსტსკრიპტუმი".  

alt"ახალი კვირის" მასალას ლიეჟის თემაზე კი ასეთი შესავალი ჰქონდა: “ერთად სახლში ბელგიაში, ქალაქ ლიეჟში, მიხეილ სააკაშვილის და მისი მხარდამჭერების შეხვედრაზე ცოტა ხნის წინ დაპირისპირება მოხდა. ემიგრანტებისა და ჟურნალისტების წინააღმდეგ, რომლებსაც შეხვედრაზე არ უშვებდნენ, წიწაკის სპრეი გამოიყენეს. ლიეჟში, სადაც ნაციონალური მოძრაობის მხარდამჭერების შეკრება მიმდინარეობს, დარბაზში შესვლისას სიტყვიერ და ფიზიკურ დაპირისპირებას ჰქონდა ადგილი“.  

კატეგორია: ეთიკა

საქართველოს უზენაესი სასამართლო ექვს გამოცემას ქარტიის პირველი (სიზუსტე), მესამე (დადასტურებული წყარო) და მეხუთე (შესწორება) პრინციპის დარღვევას ედავება. ეს მედიასაშუალებებია: ვერსია, მარშალპრესი, დაიჯესტი, ექსკლუზივნიუსი, რეზონანსი და ITV.ge.

ქარტიის მიერ გავრცელებული განცხადების თანახმად, სადავო გახდა სტატია სათაურით "ეკა ბესელიას იჭერენ?! რატომ არ იყიდა ივანიშვილმა ბესელიას კომპრომატები". მასალა თავდაპირველად "ვერსიამ" გამოაქვეყნა, დანარჩენმა ვებსაიტებმა კი იდენტური ინფორმაცია "ვერსიაზე" დაყრდნობით გაავრცელეს.

ქარტიისთვის გაგზავნილ განცხადებაში უზენაესი სასამართლო აღნიშნავს, რომ სადავო სტატიებში პარლამენტის წევრის, ეკა ბესელიას მიმართ გამოთქმულ ბრალდებებთან ერთად "პიროვნების პატივისა და ღირსების შემლახავ, მკვეთრად შეურაცხმყოფელ კონტექსტშია ნახსენები საქართველოს უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარის მოვალეობის შემსრულებლის, სამოქალაქო საქმეთა პალატის თავმჯდომარის მზია თოდუას სახელი და საქმიანი რეპუტაცია. მეტიც, უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარის მოვალეობის შემსრულებელი ჟურნალისტის მიერ პირდაპირ, მტკიცებითი ფორმით დადანაშაულებულია კორუფციულ გარიგებებსა და ქრთამის აღებაში."

უზენაესი სასამართლოს განცხადება საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის საბჭოს სამდივნომ 30 იანვარს სცნო დასაშვებად. ქარტიის საბჭო განცხადებას ღია სხდომაზე განიხილავს. სხდომა ჯერ ჩანიშნული არ არის.


⇒ პრინციპი 1

ჟურნალისტმა პატივი უნდა სცეს სიმართლეს და საზოგადების უფლებას – მიიღოს ზუსტი ინფორმაცია.

⇒  პრინციპი 3 

ჟურნალისტმა უნდა გადასცეს ინფორმაცია მხოლოდ იმ ფაქტებზე დაყრდნობით, რომელთა წყარო დადასტურებულია. ჟურნალისტმა არ უნდა მიჩქმალოს მნიშვნელოვანი ფაქტები, არ უნდა გააყალბოს დოკუმენტები და ინფორმაცია.

⇒  პრინციპი 5 

მედია ვალდებულია, შეასწოროს გამოქვეყნებული არსებითად არაზუსტი ინფორმაცია, რომელსაც შეცდომაში შეჰყავს საზოგადოება.