კატეგორია: მედიაგარემო
პლატფორმა 'არა-ფობიას!' მედიას მოუწოდებს საკუთარი სარედაქციო პოლიტიკის ფარგლებში, შესაბამისი რეაგირება მოახდინოს მათი პლატფორმების სოციალურ გვერდებზე მედიის მომხმარებლის ქსენოფობიური შინაარსის კომენტარებზე.

პლატფორმა, რომელიც 11 არასამთავრობო ორგანიზაციას აერთიანებს, შეშფოთებას გამოთქვამს ქსენოფობიის იმ ტალღის გამო, რომელიც მარნეულში განვითარებულ მოვლენებს მოჰყვა.

"მოვუწოდებთ მედიას, პოლიტიკოსებსა და საჯარო პირებს მაქსიმალურად შეუწყონ ხელი საზოგადოებაში სწორი, ზუსტი და არადისკრიმინაციული ინფორმაციის გავრცელებას, ამასთან აქტიური როლი შეასრულონ ეთნიკურად აზერბაიჯანელი თანამოქალაქეების ინტეგრაციაში", - ვკითხულობთ განცხადებაში, რომელიც დღეს, 25 მარტს გავრცელდა. 

მას შემდეგ, რაც მარნეულში მცხოვრებ ერთ-ერთ მოქალაქეს ახალი კორონა ვირუსი - COVID 19 დაუდგინდა, საქართველოს მთავრობამ მარნეული და ბოლნისი საკარანტინო ზონად გამოაცახადა. "არა ფობიას" განცხადებით, აღნიშნული ფაქტის შემდგომ საზოგადოებაში, განსაკუთრებით კი სოციალურ მედიაში, გავრცელდა სიძულვილის ენის შემცველი და დისკრიმინაციის წამახალისებელი განცხადებები ეთნიკურად აზერბაიჯანელი მოსახლეობის მიმართ.

"ეთნიკური უმცირესობების წინაშე არსებული სისტემური პრობლემების გათვალისწინებით, (ენობრივი ბარიერები, ეთნიკური უმცირესობების ენებზე ინფორმაციის ნაკლებობა, დეზინფორმაციის მიმართ მოწყვლადობა, ინტეგრაციის დაბალი დონე, ნაკლები პოლიტიკური ჩართულობა და სხვა), ვირუსის გავრცელების შემდეგ გამოვლენილი ქსენოფობიური დამოკიდებულება კიდევ უფრო მეტად აღრმავებს არსებულ გამოწვევებს და ხელს უწყობს მათ გარიყულობას. მიმდინარე მოვლენების ფონზე, კრიტიკულად მნიშვნელოვანია სამოქალაქო პასუხისმგებლობის გათავისება თითოეული მოქალაქის მხრიდან და საზოგადოებრივი კონსოლიდაციის ხელშეწყობა" - ნათქვამია განცხადებაში.

პლატფორმა მოუწოდებს:

  • მედიას, საკუთარი სარედაქციო პოლიტიკის ფარგლებში, შესაბამისი რეაგირება მოახდინოს მათი პლატფორმების სოციალურ გვერდებზე მედიის მომხმარებლის ისეთ კომენტარებზე, რომლებიც ქსენოფობიური შინაარსისაა და კრიზისულ ვითარებაში კიდევ უფრო მეტად ახდენს საზოგადოების დაყოფას და ეთნიკური ან ჯანმრთელობის მდგომარეობის გამო მოქალაქეთა დისკრიმინაციას;
  • პოლიტიკოსებსა და საჯარო პირებს, გააკეთონ თანასწორობის მხარდამჭერი განცხადებები და ამით წვლილი შეიტანონ ეთნიკური უმცირესობების საზოგადოებრივ ინტეგრაციაში;
  • სამოქალაქო აქტივისტებს და სხვა ჯგუფებს, სოციალურ მედიაში ქსენოფობიური შინაარსის მასალების აღმოჩენის შემთხვევაში, გაასაჩივრონ ასეთი განცხადებები ფეისბუკის და ტვიტერის საზოგადოებრივი სტანდარტების შესაბამისად.
შეგახსენებთ, მარნეულისა და ბოლნისის საკარანტინო ზონად გამოცხადებისთანავე, სპეციალური განცხადება გაავრცელა საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიამაც. ქარტიის საბჭო მოუწოდებს მედიასაშუალებებს, განსაკუთრებული სიფრთხილით გააშუქონ მიღებული ინფორმაცია და ყველა ზომა მიიღონ ეთნიკური ნიშნით დისკრიმინაციის თავიდან ასაცილებლად.

"ჟურნალისტი პირდაპირ ეთერშივე უნდა გაემიჯნოს მოწვეული სტუმრის მიერ გაკეთებულ დისკრიმინაციულ განცხადებებს", - ვკითხულობთ განცხადებაში.
კატეგორია: ეთიკა
"ეთნიკურ აზერბაიჯანელებს არ სჯეროდათ კორონავირუსის არსებობა და რეკომენდაციებსაც არ იცავდნენ", - მსგავსი ტექსტით ჩაერთო 23 მარტს, გვიან ღამით, მარნეულის ტელევიზიის ჟურნალისტი „მაესტროს“ სპეციალურ გამოშვებაში. მან ვრცელი საუბარი, რომელიც ეთნიკური ნიშნით დისკრიმინაციას ახალისებდა, ისე დაასრულა, რომ გამოშვების წამყვანს რეაქცია არ ჰქონია, პირიქით, ის დაეთანხმა სტუმარს და ადგილობრივების გაუფრთხილებლობას "ერთგვარი უპასუხისმგებლობა" უწოდა.

„მაესტროს“ სპეციალური გამოშვება მარნეულში 62 წლის ქალისთვის კორონავირუსის დადგენის ამბავსა და მუნიციპალიტეტში ზომების გამკაცრებას დაეთმო. ვინაიდან ამ დაინფიცირების წყარო უცნობია, დაავადებულს კი ასობით მოქალაქესთან ჰქონდა შეხება, საქართველოს მთავრობის განმარტებით, მარნეული და ბოლნისი მკაცრ საკარანტინო რეჟიმზე გადავიდა და დაიკეტა. გვიან ღამით მიმდინარე სპეციალურ გამოშვებაში, წამყვანმა „მარნეული TV-ს“ ჟურნალისტი ჩართო, რომელთანაც მარნეულში ამ დღის განმავლობაში განვითარებულ მოვლენებს განიხილავდა. წამყვანის ერთ-ერთი კითხვა ადგილობრივების მხრიდან რეკომენდაციების შესრულების თემას შეეხო.

გთავაზობთ ნაწყვეტს წამყვანისა და ჟურნალისტის დიალოგიდან:

წამყვანი: რეკომენდაციების შესრულებაზე რას გვეტყვით, სანამ მარნეული და ბოლნისი გადავიდოდა მკაცრ საკარანტინო რეჟიმზე, ის რეკომენდაცები, რომლებიც დაწესებული იყო მთელი საქართველოსთვის, რამდენად სიზუსტით სრულდებოდა ეს მანდ?

სტუმარი: როგორ იყო იცი, ჩვენი ტელევიზიაც ორენოვანია, ყოველდღიურად ვაწვდიდით ინფორმაციას, მაგრამ იყო ასეთი მიდგომა, რომ იცი რა ეს ვირუსი არ არის, სინამდვილეში ეს არის პოლიტიკური და თვითონ მოსახლეობას, ეთნიკურ აზერბაიჯანელებს, რატომღაც არ ჯეროდათ ამ ვირუსის.
წამყვანი: დიახ და შესაბამისად ისინი არ იცავდნენ ზედმიწევნით, ასე ვთქვათ, რეკომენდაციებს?
სტუმარი: არა, არა, არანაირად არ იცავდნენ, ქუჩებიც სავსე იყო, ჩაიხანები ძლივს დაკეტეს, ზოგ ადგილას პოლიციის ჩარევა გახდა საჭირო.
წამყვანი: ფიქრობთ, რომ ამას შეიძლებოდა გამოეწვია ის სურათი, რაც დღეს მივიღეთ? მოქალაქეთა დაუდევრობამ, ასე ვთქვათ, გაუფრთხილებლობამ? უპასუხისმგებლობამ, შეიძლება ასეც ვუწოდოთ...
სტუმარი: ზუსტად ეგ არის ის, რაც მივიღეთ, მოქალაქეების დაუდევრობა, გაუფრთხილებლობა, არ ჯეროდათ ამ ვირუსის, თან დაემთხვა ნოვრუზ ბაირამის დღესასწაული და ამ დღესასწაულზე ერთმანეთთან ალბათ ხშირად მიდიოდნენ - მოდიოდნენ სტუმრად. და ამ დაუდევრობამ გამოიწვია, რომ არ ჯეროდათ ამ ვირუსის, ეს ყველაფერი.

ამის შემდეგ, წამყვანმა მას ჰკითხა, რა ხდებოდა იმ წუთებში მარნეულში და დაემშვიდობა ისე, რომ არ გამიჯვნია მის ნათქვამს, რომელიც ეთნიკური უმცირესობების დისკრიმინაციას ახალისებდა.




აღსანიშნავია, რომ ვიდეოს იმ მოკლე მონაკვეთს, რომელშიც ეს დიალოგია, სოციალურ ქსელში არაერთი კომენტარი ახლავს და მათი უმეტესობა რასიზმსა და ქსეონოფობიას ახალისებს.

კორონავირუსის გავრცელებიდან დღემდე ეს არ არის პირველი შემთხვევა, როდესაც მედიაში გავრცელებული მასალები, სახიფათო შინაარსის გამო, ეთნიკური ნიშნით დისკრიმინაციის საფრთხეებს აჩენს. კორონავირუსის გავრცელებისთანავე მსოფლიო მედიაში გაჩნდა მასალები, რომლებშიც ხაზგასმული იყო, რომ გარკვეული ჯგუფების მიმართ უარყოფითი, რასისტული განწყობები იკვეთებოდა. საქართველოში ასეთი ჯგუფი თავდაპირველად ჩინეთის მოქალაქეები იყვნენ.

დღეს დილით, მას შემდეგ, რაც გუშინ მარნეულში ვირუსი დაუდასტურდა ადგლობრივ მცხოვრებს და ეს თემა მედიისთვის მთავარ თემად იქცა, საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის საბჭომ გაავრცელა განცხადება, რომელშიც რამდენიმე დეტალია განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი.

„ქარტია მოუწოდებს მედიასაშუალებებს, განსაკუთრებული სიფრთხილით გააშუქონ მიღებული ინფორმაცია და ყველა ზომა მიიღონ ეთნიკური ნიშნით დისკრიმინაციის თავიდან ასაცილებლად. ჟურნალისტი პირდაპირ ეთერშივე უნდა გაემიჯნოს მოწვეული სტუმრის მიერ გაკეთებულ დისკრიმინაციულ განცხადებებს“, - ვკითხულობთ დოკუმენტში.

ეს არ არის ქარტიის საბჭოს მხრიდან კორონავირუსის თემაზე გავრცელებული პირველი განცხადება. თემის სიფრთხილით გაშუქების აუცილებლობაზე ქარტია ზუსტად ერთი თვის წინ ალაპარაკდა, მაშინ, როდესაც ქვეყანაში ვირუსის პირველი შემთხვევა დადასტურდა.

„კონკრეტული შემთხვევების გაშუქებისას, არ გაამჟღავნოთ პაციენტის პირადი ინფორმაცია (ვინაობა, სამუშაო ან საცხოვრებელი ადგილი და ა.შ.), ასევე არ გააკეთოთ აქცენტი პაციენტის ეროვნებაზე, რამაც, შესაძლოა, წაახალისოს ქსენოფობია“, - ვკითხულობთ ერთი თვის წინ გავრცელებულ განცხადებაში.

მედიაექსპერტი ზვიად ქორიძე, რომელიც ამავე დროს ქარტის საბჭოს წევრია და აქტიურად მონაწილეობს ამ განცხადებების გავრცელებაში, ამბობს, რომ ახლა მედიის პასუხისმგებლობა სიფრთხილით გააშუქოს თემა, გაათმაგებულია. მასალაში, რომელიც ამავე თემის გაშუქებისას „TV პირველის“ ეთერით გაჟღერებულ ასევე დისკრიმინაციულ განცხადებებს შეეხებოდა, ზვიად ქორიძე ამბობს, რომ მედია ასეთ დროს არ უნდა იყოს ინფორმაციის მხოლოდ გამტარი და მას მართებს განსაკუთრებული სიფრთხილე, ისევე როგორც რესპონდენტების შერჩევისას, ასევე მათი განცხადებების მოსმენისას.

„როდესაც არის კრიტიკული ვითარება, სულერთია, ეს არის ეპიდემია, პანდემია, საომარი ვითარება თუ სხვა ტიპის საგანგებო ვითარებები, არ შეიძლება მედია მოქმედებდეს არარაციონალურად”, - უთხრა „მედიაჩეკერს“ ზვიად ქორიძემ.

„ვირუსს, დაავადებას არ აქვს არც მოქალაქეობრივი კუთვნილება არც ეთნიკური ნიშანი, ის ვრცელდება კონკრეტულ ქვეყანაში და ყველანაირი მიმართება, რომელიც ეხება ეთნიკურ ნიშანს, იქნება რასისტული და ქსენოფობიური“, - ამბობს ონლაინგამოცემა „ნეტგაზეთთან“ საუბარში “ტოლერანტობის და მრავალფეროვნების ინსტიტუტის” ხელმძღვანელი ეკა ჭითანავა.

გამოცემა ეკა ჭითანავას დაახლოებით ერთი თვის წინ ესაუბრა, მაშინ როდესაც ქვეყანაში ვირუსის პირველი შემთხვევები დადასტირდა და მედიაში ამ თემაზე წერა გააქტიურდა.

„ ცალკე უსაფრთხოების საკითხის იგნორირება არ შეიძლება და აქაც სახელმწიფოები იღებენ სპეციალურ ზომებს, მაგრამ ასე კონკრეტულად ეთნიკური ჯგუფისგან მტრის ხატის შექმნა ან ქსენოფობიური დამოკიდებულება არ არის გამართლებული”, - განაცხადა ეკა ჭითანავამ „ნეტგაზეთთან“ საუბარში.
კატეგორია: მედიაგარემო
საქართველოს მთავრობის მიერ დღეს, 23 მარტს გამოცემული დადგენილების თანახმად, რომელიც ადგენს საქართველოში ახალი კორონავირუსის (COVID-19) გავრცელების აღკვეთის მიზნით გასატარებელ ღონისძიებებს, საგანგებო მდგომარეობის პერიოდში ცვლილებები ეხება საჯარო ინფორმაციის გაცემის წესსაც. აღნიშნული დოკუმენტის მე-13 მუხლის თანახმად, საჯარო ინფორმაციისა და პერსონალური ინფორმაციის გაცემისთვის საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი ვადები ჩერდება.

საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის იურისტი ნიკოლოზ სიმონიშვილი ამბობს, რომ ეს შეზღუდვა არაპროპორციულია. მისი თქმით, ვირუსის გავრცელებასთან დაკავშირებით მოსახლეობის ინფორმირებისთვის, მედიისთვის მნიშვნელოვანია დროულად მიიღოს შესაბამისი უწყებებისგან ის დოკუმენტაცია, რაც შეიძლება უკავშირდებოდეს საზოგადოებრივ ჯანმრთელობას.

"აღნიშნული შეზღუდვა ხელს უშლის მედიის წარმომადგენლებს ასეთი დოკუმენტების მოპოვებაში. ისინი საგანგებო მდგომარეობის დასრულებამდე ვერ შეძლებენ საჯარო ინფორმაციის შემცველი დოკუმენტების მიღებას. იმ პირობებში, როდესაც პრეზიდენტის დეკრეტითა და მთავრობის დადგენილებით არ შეზღუდულა საჯარო სამსახურების მუშაობა და შესაძლებელია მუშაობის გაგრძელება ჯანდაცვის სამინისტროს რეკომენდაციების შესაბამისად, ასევე, გამომდინარე იქედან, რომ გარკვეული ინფორმაციის გაცემა შესაძლებელია ელექტრონული ფორმითაც, ასეთი შეზღუდვა არაპროპორციულად შეგვიძლია მივიჩნიოთ”, - აცხადებს ნიკოლოზ სიმონიშვილი.

საგანგებო მდგომარეობა საქართველოში 21 მარტს გამოცხადდა, რაც ნიშნავს იმას, რომ ქვეყანაში გარკვეული უფლებები შეზღუდულია. ამ შეზღდვებს შორის არ არის, აზრისა და გამოხატვის თავისუფლება, - მედია ამ დრომდე ჩვეულ რეჟიმში აგრძელებდა მუშაობას.

საგანგებო მდგომარეობის ფარგლებში გარკვეული შეზღუდვები მედიას 23 მარტიდან შეეხო, მას შემდეგ, რაც ბოლნისისა და მარნეულის მუნიციპალიტეტებში საკარანტინო რეჟიმი გამოცხადდა. ამ შეზღუდვების მიხედვით, მარნეულსა და ბოლნისში მუშაობას ჩვეულ რეჟიმში აგრძელებენ ადგილობრივი მედიასაშუალებები, სხვა ყველას კი ინფორმაცია და შესაბამისი კადრები საქართველოს საზოგადოებრივმა მაუწყებელმა უნდა მიაწოდოს.

მაცნეზე დაცული ინფორმაციის თანახმად, ბოლო ორი ათწლეულის განმავლობაში, ეს საქართველოში საგანგებო მდგომარეობის გამოცხადების მეხუთე შემთხვევაა. ამ შემთხვევების ისტორიას თუ გადავხედავთ, მედიას შეზღუდვა დეკრეტით მხოლოდ ერთხელ, 2007 წლის 7 ნოემბერს გამოცხადებული საგანგებო მდგომარეობის დროს შეეხო.

,,შეჩერდეს ყველა ტელე და რადიომაუწყებლის მიერ ინფორმაციის მიღება და თავისუფლად გავრცელება ზეპირად, წერილობით ან სხვაგვარი საშუალებებით”,- ვკითხულობთ დეკრეტში, რომელიც მაშინ გამოიცა. ინფორმაციის მიღებისა და გავრცელების განხორციელება მხოლოდ საზოგადოებრივ მაუწყებელს შეეძლო. თუმცა, მაშინ საჯარო ინფორმაციის გაცემას ეს შეზღუდვა არ შეხებია.
კატეგორია: საერთაშორისო ამბები
საერთაშორისო ორგანიზაციის "რეპორტიორები საზღვრებს გარეშე" (RSF) ინფორმაციით, თურქეთში დააკავეს 7 ჟურნალისტი, რომლებიც კორონავირუსის თემაზე მუშაობდნენ. ჟურნალისტებს „პანიკის გავრცელებას“ ედავებიან.

“ჟურნალისტებს ეკრძალებათ Covid 19-ის შემთხვევების გამოაშკარავება და მათ ამ საკითხებზე მუშაობისას შეზღუდული აქვთ გადამოწმების შესაძლებლობა“, – აცხადებენ ორგანიზაციაში.

ამ დროისთვის თურქეთში ახალი კორონავირუსული ინფექციით, Covid-19-ით ინფიცირების 1236 შემთხვევაა დადასტურებული, ხოლო გარდაცვლილთა რიცხვი 30-ს აღწევს.



alt
კატეგორია: მედიაგარემო
მარნეულისა და ბოლნისის მუნიციპალიტეტებში, სადაც მკაცრი საკარანტინო რეჟიმი გამოცხადდა, მედიისთვის შეზღუდვები დაწესდა. 

საქართველოს პრემიერ მინისტრის გიორგი გახარიას განცხადებით, მარნეულსა და ბოლნისში ჩვეულ რეჟიმში განაგრძნობენ მუშაობას ადგილობრივი მედიასაშუალებები, სხვა ყველას ჩაკეტილ მუნიციპალიტეტებში შესვლა ეკრძალება, ისინი ინფორმაციას საზოგადოებრივი მაუწყებლის საშუალებით მიიღებენ.
 
"ყველა ადგილობრივი მედია და პრესა გააგრძელებს ჩვეულებრივ რეჟიმში ფუნქციონირებას. სხვა ყველა მედიასაშუალება ინფორმაციას და მედიარესურსს მიიღებს საზოგადოებრივი მაუწყებლის საშუალებით. საზოგადოებრივ მაუწყებელს ექნება რამდენიმე სპეციალურად აღჭურვილი ჯგუფი, რომელიც იფუნქციონირებს და იმოძრავებს ამ მუნიციპალიტეტების ფარგლებში", - განაცხადა პრემიერ მინისტრმა სპეციალურ ბრიფინგზე, რომელიც 23 მარტს, გვიან ღამით, 00:30 საათზე გაიმართა.

პრემიერის ეს ბრიფინგი მოჰყვა ინფორმაციის გავრცელებას იმის შესახებ, რომ მარნეულში კორონავირუსი დაუდგინა 62 წლის ქალს, რომელიც ბოლო 4 დღე მარნეულის ერთ-ერთ კლინიკაში იყო მოთავსებული. ამ ეტაპზე კლინიკაც საკარანტინო რეჟიმშია გადასული. 

 

კატეგორია: მედიაგარემო
საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო" საქართველოს მთავრობას მოუწოდებს შემოიღოს გარკვეული შეღავათები მედიისთვის, მათ შორის, საგადასახადო დავალიანების გადავადების კუთხით.

"მოვუწოდებთ ხელისუფლებას, გაითვალისწინოს დამოუკიდებელი მედიის შეუფასებელი როლი და ფუნქცია, რომელიც ამ დროს მას აკისრია და მიიღოს შესაბამისი გონივრული ზომები, რათა ტელეკომპანიებს დაუბრკოლებლად მუშაობის შესაძლებლობა მიეცეთ", - ნათქვამია განცხადებაში, რომელიც ორგანიზაციამ დღეს, 21 მარტს გამოაქვეყნა.

ამ განცხადებით "საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო" ტელეკომპანიებისთვის ინკასოს დადების საკითხს ეხმიანება. ორგანიზაციაში მიაჩნიათ, რომ 
კორონავირუსის პანდემიის გამო შექმნილი მძიმე ეკონომიკური კრიზისის პირობებში, ინკასო მნიშვნელოვნად შეაფერხებს ქვეყანაში ორი დამოუკიდებელი ტელევიზიის ფუნქციონირებას.

"მსოფლიოში გავრცელებული კორონავირუსი სერიოზულ საფრთხეს წარმოადგენს ადამიანების ჯანმრთელობისათვის. ვირუსის გავრცელების პრევენციისთვის განსაკუთრებული როლი მოქალაქეების ინფორმირებას ენიჭება. ამ საქმეში კი მედიის როლი შეუცვლელია.

ჩვენ გვესმის, რომ პანდემიის შესაჩერებლად გადადგმულმა ნაბიჯებმა და შემოღებულმა შეზღუდვებმა გლობალურად ეკონომიკის შენელება გამოიწვია. სამწუხაროდ, საქართველოშიც მძიმე მდგომარეობაში აღმოჩნდნენ ბიზნესსუბიექტები, რომელთა ნაწილსაც, მთავრობის რეკომენდაციების შესაბამისად, საქმიანობის შეჩერება მოუწია. სწორედ ბიზნესია მედიისთვის რეკლამის ძირითადი დამკვეთი და შემოსავლის მთავარი წყარო. მედიის წარმომადგენლების თქმით, არსებულ კრიზისის ფონზე ტელევიზიების შემოსავალი შემცირდა და გადასახადები დროულად ვერ გადაიხადეს", - ვკითხულობთ ორგანიზაციის განცხადებაში.
 
შეგახსენებთ, გუშინ ცნობილი გახდა, რომ ტელეკომპანიების "მთავარი არხისა" და  "TV პირველის" ანგარიშებს ინკასო დაედო. რეგიონულ მაუწყებელთა ალიანსის ხელმძღვანელის ნათია კუპრაშვილის განცხადებით, გუშინ, ოდნავ მოგვაინებით, ინკასო დაედო ორი რეგიონული არხის ანგარიშებსაც. (ეს ტეელვიზიები ასეთ შედეგს რომ ელოდენენ, ეს ნათია კუპრაშვილმა "მედიაჩეკერს" მანამდეც დაუდასტურა).

ასეთ დროს ტელევიზიებისთვის ინკასოს დადებაში ტელეკომპანიების მფლობელები პოლიტიკურ მოტივს ხედავენ, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროში ირწმუნებიან, რომ პროცესი ავტომატური იყო და კონკრეტულად ტელევიზიებთან მიმართებით ეს გადაწყვეტილება არ მიუღიათ.

საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიაში მიაჩნიათ, რომ მაუწყებლების მიმართ შერჩევითი საგადასახადო პოლიტიკის წარმოება იყო და რჩება საქართველოს სხვადასხვა ხელისუფლების იარაღად მედიაზე ზეწოლისათვის და ახლა ტელეკომპანიებისთვის ინკასოს დადება დაუშვებელია. კოალიციაში მედიის თავისუფლებისთვის აცხადებენ, რომ მედიის შეუფერხებლად მუშაობა, როდესაც COVID-19-თან დაკავშირებით შექმნილი ვითარების გამო, მოსახლეობისთვის მნიშვნელოვანია ინფორმაციის მიღება, სახელმწიფოს პასუხისმგებლობას აასმაგებს. მედიაკოალიცია მოუწოდებს საქართველოს მთავრობას მიიღოს დროებითი ზომები და დაუყოვნებლივ მოეხსნას ინკასო ტელეკომპანიებს.
კატეგორია: მედიაგარემო
20 მარტს ტელეკომპანიების “მთავარი არხისა” და “TV პირველის” ანგარიშებს ინკასო დაედო. მომდევნო დღეებში ინკასოს ელის ორი რეგიონული ტელეარხიც. ასეთ დროს ტელევიზიებისთვის ინკასოს დადებაში ტელეკომპანიების მფლობელები პოლიტიკურ მოტივს ხედავენ, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროში ირწმუნებიან, რომ პროცესი ავტომატური იყო და კონკრეტულად ტელევიზიებთან მიმართებით ეს გადაწყვეტილება არ მიუღიათ. საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიაში კი მიაჩნიათ, რომ  მაუწყებლების მიმართ შერჩევითი საგადასახადო პოლიტიკის წარმოება იყო და რჩება საქართველოს სხვადასხვა ხელისუფლების იარაღად მედიაზე ზეწოლისათვის.

ტელეკომპანია “მთავარი არხის” დამფუძნებელი ნიკა გვარამია ამბობს, რომ მიუხედავად იმისა, რომ მათ თანხა გადასახდელი აქვთ, ასეთ ვითარებაში ინკასოს დადება მისთვის სიურპრიზი აღმოჩნდა. მისი ვარაუდით, ხელისუფლების მიზანია, რომ კრიტიკული მედიები, TV პირველი და მთავარი არხი გამოირთოს და ამას ემსახურება ინკასოს დადება.

“ამ ვითარებაში ასეთი დამოკიდებულება, არ ვამბობ, რომ არალეგიტიმურია და ფორმალურად არასწორად მოიქცა მთავრობა, თუმცა დისკრეცია აქვთ მათ ინკასო გამოიყენონ თუ არა, ამ ვითარებაში ეს ნამდვილად სიურპრიზია, შეზღუდვა იმის, რაც ყველაზე მეტად გეხმარება დაძლიო ასეთი მძიმე სიტუაცია”, - განაცხადა მან “მთავარ არხთან” საუბარში.

ნიკა გვარამია ამბობს, რომ ახლა ტელევიზიის შემოსავლებმა იკლო, ვინაიდან ქვეყანაში მძიმე ეკონომიკური ვითარებაა და იანვრის თვის საშემოსავლო გადასახადი მათ ამიტომ ვერ გადაიხადეს.



ქვეყანაში არსებული ვითარების ფონზე ტელევიზიის ანგარიშისთვის ინკასოს დადება აღმოჩნდა მოულოდნელი “Tv პირველის” მფლობელის, ვატო წერეთლისთვისაც.

“ინფორმაცია, რომელიც არა ნაკლებ მნიშვნელოვანია, ვიდრე წამალი ! მაშინ, როცა ერთიანობა ახლა ყველაზე მნიშვნელოვანია ! ტელეკომპანია ,,პირველს" ისევ ინკასო დაადეს ! გაოგნებული ვარ და სიტყვები არ მყოფნის ! ბატონებო, ჩვენი და თქვენი მტერი კორონაა და არა თავისუფალი მედია !”, - დაწერა TV პირველის მფლობელმა ვატო წერეთელმა.

დღეის მდგომარეობით ინკასო არ ადევს სხვა ტელევიზიების ანგარიშებს. ტელეკომპანია “კავკასიის” დირექტორი ნინო ჯანგირაშვილი ამბობს, რომ ამჯერად მათ დავალიანება გადახდილი ჰქონდათ და “ხელისუფლებას არ ჰქონდა ბედნიერება მათი ანგარიშისთვისაც დაედო ინკასო”.

როგორც “მედიაჩეკერს” რეგიონულ მაუწყებელთა ალიანსის ხელმძღვანელმა ნათია კუპრაშვილმა უთხრა, მომდევნო დღეებში ინკასოს ელის ორი რეგიონული ტელეარხიც.

საქართველოს ფინანსთა მინისტრის ივანე მაჭავარიანის განმარტებით, მათ რამდენიმე კვირის წინ წარადგინეს შეღავათების პაკეტი გადასახადების გადავადებისთვის, რომელიც ეხებოდა იმ სექტორს, რომელიც ყველაზე უფრო დაზარალდა: “შეგახსენებთ, ეს იყო ქონების და საშემოსავლოს გადასახადების გადავადება მიმდინარე წლის პირველ ნოემბრამდე. ამისთვის უნდა მიემართათ ელექტრონულად შემოსავლების სამსახურისთვის, შეევსოთ ფორმა და, შესაბამისად, მათ ინკასო აღარ დაედებოდათ. სხვა ყველა სფერო ჩვეულებრივად ფუნქციონირებს და ინკასოს დადება ავტომატურად ხდება. ტელევიზია ან რამე სხვა ნებისმიერი კომპანია არანაირად გამონაკლისს არ წარმოადგენს”.

მისივე თქმით, იმ ტელევიზიებთან, რომლებსაც მილიონობით ლარის დავალიანება ჰქონდათ, გაფორმდა შეთანხმება და მათ დავალიანება 5 წელზე გადაუნაწილათ:

“ტელევიზიებთან თქვენ გახსოვთ ჩვენი შეთანხმება, რომელიც ითვალისწინებდა, რომ პირველ ოქტომბრამდე არსებული დავალიანებისთვის ჩვენ მზად ვიყავით, რომ მაქსიმალურად შეღავათიანი პეიოდი მიგვეცა და იცით, რომ რამდენიმე ტელეკომპანიამ, მსხვილმა მათ შორის, ისარგებლა. 5 წლიანი საგადასახადო შეთანხმება უკვე გავაფორმეთ, მიმდინარეს ჩვეულებრივად იხდიდნენ,” - განაცხადა ივანე მაჭავარიანმა.

"დღეს ტელეკომპანიებისთვის ინკასოს დადება დაუშვებელია" - ასე გამოეხმაურა საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია მომხდარს. განცხადებაში, რომელიც ქარტიის საბჭომ გაავრცელა, ნათქვამია, რომ დღეს, როდესაც COVID-19-თან დაკავშირებით შექმნილი ვითარების გამო, განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მოქალაქეების ინფორმირებულობა, ხოლო ხელისუფლების ანგარიშვალდებულების ამაღლებაში მნიშვნელოვან როლს სწორედ კრიტიკული მედია ასრულებს, შემოსავლების სამსახურის ქმედება სრულიად გაუგებარია.

ქარტია განცხადებაში ხაზს უსვამს წლების განმავლობაში დაგროვილ პრაქტიკას სახელმწიფო ბიუჯეტის წინაშე დავალიანების გამო სანქციის გამოუყენებლობასთან დაკავშირებით.

"საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია მიიჩნევს, რომ მაუწყებლების მიმართ შერჩევითი საგადასახადო პოლიტიკის წარმოება იყო და რჩება საქართველოს სხვადასხვა ხელისუფლების იარაღად მედიაზე ზეწოლისათვის.

ქარტია მოუწოდებს შემოსავლების სამსახურს გააზრებული იქნას ის კრიტიკული ვითარება, რომელშიც დღეს ვიმყოფებით და დროულად მოეხსნას ინკასო ტელეკომპანიებს, რომ ყველა მედიასაშუალებას მიეცეს შესაძლებლობა გააგრძელოს საზოგადოებისთვის ინფორმაციის მიწოდება", - ნათქვამია ქარტიის განცხადებაში.
კატეგორია: მედიაგარემო

"Tv პირველთან" ერთად, ინკასო დაედო ტელეკომპანია "მთავარი არხის" ანგარიშებსაც. ამის შესახებ სოციალურ ქსელში ტელეკომპანიის საინფორმაციო სამსახურის უფროსმა, ნოდარ მელაძემ დაწერა.

"მაშინ როდესაც ბიზნესი კრიზისშია, შესაბამისად ვერც ტელევიზიებს ურიცხავს სარეკლამო მომსახურების თანხას, ფინანსთა სამინისტრომ გადაწყვიტა, რომ მედიის მუშაობაა არა საჭირო და ინკასო დაადო ორ ტელევიზიას, მთავარ არხს და ტვ პირველს", - წერს მელაძე სოციალურ ქსელში.


შეგახსენებთ, იგივე შინაარსის სტატუსი დაწერა დღეს "Tv პირველის" მფლობელმა ვატო წერეთელმაც. 

კატეგორია: მედიაგარემო

ახალი კორონავირუსული ინფექციის Covid-19-ის გამო, ტელეკომანია "რუსთავი 2-ის" საინფორმაციო სამსახური მუშაობის საგანგებო რეჟიმზე გადავიდა.

"კურიერი" ყოველ ერთ საათში მოგაწვდით ამომწურავ ინფორმაციას და საათში ერთხელ გაგაცნობთ ყველა ახალ ამბავს COVID-19-თან დაკავშირებით. დარჩით სახლში და ჩვენ - ჟურნალისტები ვიმუშავებთ იმისთვის, რომ თქვენ სრულად იყოთ ინფორმირებული, თუ როგორ დაიცვათ საკუთარი თავი და ოჯახის წევრების ჯანმრთელობა და უსაფრთხოება", - ნათქვამია არხის განცხადებაში, რომელიც დღეს, 20 მარტს გავრცელდა.


შეგახსენებთ,  Covid-19-ის გავრცელებამ მედიის დღის წესრიგი და მუშაობის ფორმა შეცვალა მთელი მსოფლიოს მასშტაბით. საქართველოში მომუშავე ონლაინ გამოცემები თითქმის მთლიანად დისტანციურ მუშაობაზე არიან გადასული, მუშაობის სტილი შეიცვალა მაუწყებლებშიც, ზოგ მაუწყებელმა ცვლილებები შეიტანა საეთერო ბადეშიც. 

 

ამ თემაზე იხილეთ:


საერთაშორისო ამბები:



20 მარტის მონაცემებით, საქართველოში კორონავირუსის 43 დადასტურებული შემთხვევაა; 1 ადამიანი გამოჯანმრთელდა; კარანტინის რეჟიმშია -1925, სტაციონარში მეთვალყურეობის ქვეშ კი 271 ადამიანი. 

კატეგორია: ეთიკა

ვითარება ავტობუსის გაჩერებასთან - ამ წარწერით დღეს, 18 მარტს, "ტელეკომპანია პირველის" ფეისბუკის გვერდზე გამოქვეყნდა ფოტო, რომელზეც ავტობუსის გაჩერებაზე მდგარი ბევრი ხალხი ჩანს. "პოსტს" არ ახლდა არანაირი დამატებითი აღწერა, ასევე, არ იყო დაკონკრეტებული სად იყო ფოტო გადაღებული, ამიტომ მომხმარებელთა დიდი ნაწილისთვის იგი შეცდომაში შემყვანი და პანიკის შემცველი აღმოჩნდა, - ფოტო, რომელიც სინამდვილეში არ არის საქართველოში გადაღებული, აუდიტორიის დიდმა ნაწილმა თბილისში გადაღებულად მიიჩნია.

აქვე, მნიშვნელოვანია, რომ ამ ფოტოს გამოქვეყნება დაემთხვა პირველ დღეს, როდესაც თბილისში მიკროავტობუსების მოძრაობა აიკრძალა და სოციალურ ქსელში დილიდანვე ვრცელდებოდა ინფორმაცია გადატვირთული ავტობუსებისა და მეტროს შესახებ. 

მოგვიანებით, ტელეკომპანიის დირექტორმა ინგა გრიგოლიამ სოციალურ ქსელში დაწერა, რომ აუდიტორიამ ფოტო არასწორად აღიქვა და შეცდომისთვის ბოდიში მოიხადა.

"ბევრმა ადამიანმა ჩათვალა, რომ ეს იყო საქართველო, არადა, როგორც ვიცი, ეს იყო უკრაინაში გადაღებული ფოტო, მნიშვნელობა არ აქვს ვინ ატვირთა. მე, როგორც კომპანიის დირექტორი, პირადად ვუხდი ბოდიშს ყველა ადამიანს, ვინც შეცდომაში შევიყვანეთ ამ ფოტოს გავრცელებით. ძალიან ვწუხვარ და ვიღებ პასუხისმგებლობას. რაც კორონავირუსის ამბავს ვაშუქებთ, მაქსიმალური სიფრთხილით ვეკიდებით ყველა ინფორმაციას, მაგრამ მაინც მოხდა გაუთვალისწინებელი შეცდომა. ძალიან დიდი ბოდიში", - წერს გრიგოლია.



იგივე შინაარსის ტექსტი, ოდნავ მოგვიანებით, TV პირველის ფეისბუკის გვერდზეც გამოქვეყნდა. აუიტორიას ბოდიში ტელეკომპანიამაც მოუხადა.




ამ დროისათვის TV პირველის ფეისბუკის გვერდზე ეს ფოტო პირველადი სახით აღარ იძებნება, მას აღარც საძიებო სისტემა ეძებს. ტექსტს, რომელსაც თან ერთვის თავდაპირველად გამოქვეყნებული ინფორმაციის ე.წ. სქრინშოთი, გამოქვეყნებიდან ერთ საათში 36-ზე მეტი გაზიარება და 200-ზე მეტი კომენტარი აქვს. მომხმარებელთა დიდი ნაწილი განმარტებას - რომ ფოტო ხალხმა აღიქვა არასწორად, არ ენდობა და წერს, რომ ტელევიზიამ ეს შეგნებულად გააკეთა პანიკის დათესვის მიზნით.

განმარტებისთვის რა მოხდა სინამდვილეში - მთავარი პრობლემა ფოტოზე არასრულად დართული ტექსტი იყო თუ ფოტოს გამავრცელებელმაც არასწორად აღიქვა იგი, "მედიაჩეკერი" ინგა გრიგოლიას დაუკავშირდა. 

ტელეკომპანიის დირექტორი ამბობს, რომ რა მოხდა სინამდვილეში ახლა ეს აღარ არის მნიშვნელოვანი, ფაქტი არის ერთი - რომ მათ შეეშალათ და ის სრულიად იღებს ამაზე პასუხისმგებლობას. 

"პირველ რიგში, კიდევ ერთხელ მინდა ვთქვა, რომ ძალიან ვწუხვარ, იმიტომ რომ მთელი ამ დროის განმავლობაში რაც ჩვენ გვიწევს კორონავირუსის საფრთხეზე საუბარი, ვართ ძალიან მოზომილი, ყველა ინფორმაციას და ყველა სიტყვას ვწონით და შესაბამისად, ბუნებრივია, რომ ძალიან ვინერვიულე. ახლა ჩემი მხრიდან იმაზე პასუხს ვისი მიზეზით მოხდა ეს ძალიან ცუდი შეცდომა, არ აქვს მნიშვნელობა, იმიტომ რომ მე ვარ ამ კომპანიის დირექტორი და მთლიანად ვიღებ პასუხისმგებლობას ჩემს თავზე. მე კიდევ ერთხელ ვუხდი დიდ ბოდიშს ყველას, ვინც შეცდომაში შევიყვანეთ", - ამბობს იგი.

ინგა გრიგოლია ვარაუდობს, რომ ეს იყო მექანიკური შეცდომა, როდესაც არ მიუთითეს ფოტოს გადაღების ადგილი.

"იქ არ ყოფილა, რომ ეს თბილისია, მაგრამ ზუსტად რადგანაც არ იყო მითითებული, რომ ეს თბილისი არ არის, ეს იყო სწორედ ყველაზე დიდი შეცდომა. მე გვიან ვნახე ეს ფოტო, როცა უკვე აღებული იყო გვერდიდან. ბუნებრივია, მესმის ყველა იმ ადამიანის, რომელსაც გაუჩნდა კითხვა, ამიტომ ბოდიში ნამდვილად ჰქონდა ტელეკომპანიას მოსახდელი. კიდევ ერთხელ ვიმეორებ, ამ ვითარებაში, როდესაც ყველა სიტყვა უნდა ავწონ-დავწონოთ, ეს იყო ძალიან ცუდი შეცდომა, რომელიც ჩვენ დავუშვით, ვწუხვარ, რომ ასე მოხდა და კიდევ ერთხელ ვიხდი ბოდიშს", - განაცხადა მან "მედიაჩეკერთან" საუბარში. 


შეგახსენებთ, 18 მარტის მდგომარეობით, კორონავირუსული ინფექცია Covid-19-ით, მსოფლიოში 200 000-მდე ადამიანია ინფიცირებული. ამ დროისათვის გამოჯანმრთელებულია 82 000-მდე დაავადებული, ხოლო გარდაცვლილთა რიცხვი 8000-ს აღწევს. ბოლო ინფორმაციით, საქართველოში ოფიციალურად დადასტურებულია დაავადების 38 და გამოჯანმრთელების 1 შემთხვევა. დაავადებათა კონტროლის ცენტრის ინფორმაციით, კარანტინში 1261, სტაციონარული მეთვალყურეობის ქვეშ კი 216 ადამიანია. 

კორონავირუსული ინფექციის გამო საქართველოში მთელი რიგი შეზღუდვები მოქმედებს. გუშინ შეზღუდვები შეეხო საზოგადოებრივ ტრანსპორტსაც. 

კორონავირუსი ახლა მსოფლიო მედიის სამუშაო თემაა. ქვეყნდება არაერთი რეკომენდაცია, როგორ უნდა გააშუქონ ჟურნალისტებმა ეპიდემიის ეს შემთხვევა. ამ რეკომენდაციებს შორის უპირველესია გადამოწმების მნიშვნელობა, განსაკუთრებული სიფრთხილე ციფრებთან, მანიპულაციური სათაურებისგან თავის არიდება და სიფრთხილე იმ ფოტო და ვიდეომასალის გამოქვეყნებისას, რომელსაც მედია ამ თემასთან კავშირში აქვეყნებს. 

 

ამ თემაზე დაგაინტერესებთ:

 

კატეგორია: მედიაგარემო
ორწლიანი პატიმრობის შემდეგ, თბილისიდან გატაცებული აზერბაიჯანელი ჟურნალისტი, აფგან მუხთარლი, თავისუფალია. ინფორმაცია ამის შესახებ მისმა ძმამ, რამაზან მუხთარლიმ გაავრცელა.

აფგან მუხთარლი, რომელიც აზერბაიჯანის ხელისუფლების მისამართით კრიტიკული სტატიებით გამოირჩეოდა, თბილისის ცენტრიდან 2017 წლის 29 მაისს გაუჩინარდა. მეორე დღეს იგი ბაქოს ციხეში აღმოჩნდა. რვა თვის შემდეგ, დევნილ ჟურნალისტს, რომელიც თბილისს აფარებდა თავს, აზერბაიჯანის სასამართლომ საზღვრის უკანონოდ კვეთისა და 10 000 ევროს არადეკლარირებულად გადატანის ბრალდებით 6-წლიანი პატიმრობა მიუსაჯა. იმავე წლის სექტემბერში აზერბაიჯანის უზენაესმა სასამართლომ განაჩენი ძალაში დატოვა.

აფგან მუხთარლის დაკავებას დიდი რეზონანსი მოჰყვა საქართველოში. საქართველოში მომუშავე ჟურნალისტებმა გამართეს არაერთი აქცია მუხთარლის მხარასაჭერად.

აფგან მუხთარლის საქართველოდან გაუჩინარება უარყოფიდა აისახა საქართველოს იმიჯზე არაერთ საერთაშორისო ანგარიშში. 

აფგან მუხთარლის გაუჩინარების შემდეგ, საქართველოში იმ დროისთვის მყოფი სხვა აზერბაიჯანელი ჟურნალისტები და აქტივისტები ალაპარაკდნენ იმაზე, რომ აქ მათთვის უსაფრთხო გარემო აღარ იყო. მათმა დიდმა ნაწილმა, ამ ფაქტის შემდეგ, საქართველო დატოვა. 

მუხთარლის გაუჩინარების შემდეგ საქართველოდან წავია მისი ცოლი ლეილა მუსტაფაევაც. ახლა ის თავის შვილთან ერთად გერმანიაში ცხოვრობს, სადაც მას პოლიტიკური თავშესაფარი მისცეს.
კატეგორია: მედიაგარემო

საზოგადოებრივი მაუწყებლის მეორე არხზე ტელეგაკვეთილები გავა. გაკვეთილებს სხვადასხვა საგნის ცნობილი პედაგოგები ჩაატარებენ. გამოყენებული იქნება წამყვანი კომპანიების მიერ გადაღებული სასწავლო ფილმებიც.

საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებლის ინფორმაციით, პროექტი საქართველოს განათლების სამინისტროსთან ერთად განხორციელდება.

ახალი პროექტისთვის ასევე გამოყენებული იქნება საქართველოს პირველი არხის სხვადასხვა მედიაპლატფორმებიც – ვებპორტალი 1tv.ge, საქართველოს პირველი არხის youtube და ფეისბუქგვერდები. შემუშავების პროცესშია სასწავლო საეთერო ბადე (გაკვეთილების ცხრილი), რომელიც უახლოეს დღეებში გამოქვეყნდება.

როგორც გავრცელებულ ინფორმაციაში ვკითხულობთ, აღნიშნული პროექტის დაწყება კორონავირუსის გამო შექმნილ ვითარებას უკავშირდება, თუმცა მისი მნიშვნელობიდან გამომდინარე, იგი ვითარების განმუხტვის შემდეგაც გაგრძელდება.

საქართველოს პირველი არხის გენერალური დირექტორის, ვასილ მაღლაფერიძის განცხადებით, უახლოეს დღეებში გამოქვეყნდება ეროვნული სასწავლო პროგრამით გათვალისწინებული სასწავლო ბადე, ერთგვარი გაკვეთილების ცხრილი.

"ამჟამად გვაქვს ყოველდღიური სამუშაო შეხვედრები. სწავლების ხარისხზე პასუხისმგებელი იქნება განათლების სამინისტრო. გრძელვადიან პერსპექტივაში საქართველოს პირველი არხი მსოფლიო საუკეთესო საგანმანათლებლო პროგრამების თარგმნასა და პროექტის ფარგლებში ჩვენებას უზრუნველყოფს. შაბათ-კვირას დაგეგმილია საინტერესო კლასგარეშე მეცადინეობები და ეთერი მთლიანად საგანმანათლებლო პროგრამად იქნება აწყობილი“, – აცხადებს ვასილ მაღლაფერიძე.


გარეკანის ფოტო: საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებელი