კატეგორია: ეთიკა
იუსტიციის სამინისტროს მიერ გავრცელებული ვიდეომასალა, რომელშიც ჩანს, როგორ ესხმიან თავს პატიმრები ციხის თანამშრომლებს, მედიის ნაწილმა უცვლელად გამოაქვეყნა. უწყების მიერ გავრცელებულ ვიდეომასალაში დაფარული მხოლოდ პატიმრების სახეა, ციხის თანამშრომლები კი ღიად ჩანან.

ვიდეომასალაში ხუთი შემთხვევაა ნაჩვენები, როდესაც პატიმარი თავს ესხმის ციხის თანამშრომელს. ხუთიდან ორ შემთხვევაში პატიმრის აგრესიის სამიზნე პენიტენციური დაწესებულების ექიმია, სამ შემთხვევაში კი უსაფრთხოების სამსახურის თანამშრომელი. მასალებში ჩანს, როგორ ეჩხუბებიან და ურტყამენ პატიმრები ციხის თანამშრომლებს (მაგ. მუშტს სახეში ბადრაგს, ესვრის სკამს ექიმს და ა.შ.). ყველა ის პირი, რომელსაც პატიმარი ღიად უსწორდება, ადვილად იდენტიფიცირებადია.

იუსტიციის სამინისტროს ეს ვიდეო დღეს, 21 იანვარს, პარლამენტის ადამიანის უფლებათა კომიტეტში, ციხეებთან დაკავშირებით საქართველოს სახალხო დამცველის კრიტიკული ანგარიშის წარდგენას მოჰყვა. იუსტიციის მინისტრმა, ამ ვიდეომასალის საფუძველზე, სახალხო დამცველს ჰკითხა, რამდენად შესაძლებელი იყო, მაგალითად, პატიმრებისა და ექიმების მარტო დატოვება, ასეთი შემთხვევების ფონზე.

ვიდეომასალა, მასში მონაწილე პირების დაფარვის გარეშე, სრულად, მინისტრის ახსნა-განმარტებებიანად, უცვლელად გამოაქვეყნა რამდენიმე მედიასაშუალებამ, მათ შორის: საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებლის პირველმა არხმა, იმედმა, TV პირველმა. ასევე გამოქვეყნდა imedinews.ge-ზე, itv.ge-ზე, მარშალპრესზე, allmedia-ზე, კვირა.ჯი-სა და ფაქტები.ჯი-ზე (ჩამოთვლილი მედიები იძებნება 21 იანვრის 19:00 საათის მონაცემებით).

ის, რომ სასჯელაღსრულების სისტემისადმი მაღალი საჯარო ინტერესი არსებობს და ეს ვიდეომასალა უნდა გავრცელებულიყო, მედიასფეროში მომუშავე პირები არ დავობენ. მათივე თქმით, ცალსახაა ისიც, რომ უწყება, რომელმაც ვიდეო ამ ფორმით გაავრცელა, უპასუხისმგებლოდ მოიქცა, მაგრამ, ეს არ ათავისუფლებს ეთიკურ მედიას პასუხისმგებლობისგან, ეპოვა სწორი ბალანსი საჯარო ინტერსსა და კონკრეტული პირების (ამ შემთხვევაში რიგითი მოხელეების) ინტერესების შელახვას შორის.

“ორი მხარე იკვეთება ჩემთვის, პირველი ეს არის იუსტიციის სამინისტროს დამოკიდებულება თავისივე უწყებაში, პენიტენციურ სამსახურში დასაქმებული თანამშრომლების მიმართ, საერთოდ არ აქვთ მგრძნობელობა, გაავრცელეს სახე დაუფარავი კადრები, წარმოიდგინეთ როდესაც ამ კადრებს მათი თანამშრომლების ოჯახის წევრები, შვილები, მეუღლეები, დედები ნახავენ, როგორი ასატანი იქნება ეს მათთვის”, - ამბობს საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის საბჭოს თავმჯდომარე ნანა ბიგანიშვილი და აქვე მეორე მხრივ, მედიის პასუხისმგებლობის ნაწილზე საუბრობს.

“მედია არაეთიკურად მოიქცა, იმიტომ, რომ გაავრცელა იმ ადამიანების სახეები და მოახდინა მათი იდენტიფიცირება ვინც სამსახურეობრივ მოვალეობას ასრულებდა და მოხვდა ამ სიტუაციაში - მათზე განხორციელდა თავდასხმა. არანაირი საჭიროება არ იყო მათი იდენტიფიცირების, ამის გარეშეც თავისუფლად შეიძლებოდა საჯარო ინტერესის დაკმაყოფილება და ფაქტის სრულფასოვნად გაშუქება. მედია განსაკუთრებული სიფრთხილით უნდა მოეკიდოს მსგავს ფაქტებს, როცა მისმა გაშუქებამ შესაძლოა ღირსების შემლახავად იმოქმედოს კონკრეტულ ადამიანებზე”, - ამბობს იგი და დასძენს, რომ მედიას უნდა აღეწერა მომხდარი, გაევრცელებინა ეს ვიდეობიც, თუმცა, უნდა დაეფარა რიგითი მოხელეები და მიენიშნებინა იმ კონკრეტულ შემთხვევაში ვისზე ხდებოდა ძალადობა.

"მედიაჩეკერი" შეეცადა პასუხი კითხვაზე, რატომ არ დაფარეს გავრცელებულ ვიდეოში ციხის თანამშრომელთა სახეები, ქმნის თუ არა ეს მათთვის და მათი ახლობლებისთვის გარკვეულ უხერხულობას, სასჯელაღსრულების  სამინისტროდან მიეღო. 

უწყებამ ჩვენს კითხვას ასე უპასუხა: "ამაზე სახალხო დამცველმა უნდა ინერვიულოს, როცა გვაძლევს რეკომენდაციას, ეს ხალხი ერთი ერთზე დავტოვოთ პატიმართან".
კატეგორია: ეთიკა
  • კონფლიქტი ხშირად ჰქონდათ?”
  • “ისე როგორი ოჯახი იყო, კონფლიქტური?”
  • “ ოდესმე ჰქონია ქმართან რამე პრობლემა?”
  • “მანამდე იჩხუბეს გუშინ, ან დილით?”
ამ და მსგავს კითხვებს მოისმენდით ჟურნალისტებისგან იმ რეპორტაჟებში, რომლებიც ბოლო რამდენიმე დღის განმავლობაში სურამში, ახალგაზრდა ქალის მკვლელობის შესახებ ცენტრალური მაუწყებლების ნაწილის საინფორმაციო გამოშვებებში გადიოდა. კითხვის ადრესატები გარდაცვლილისა და ბრალდებულის მეზობლები იყვნენ. ჟურნალისტებმა მაყურებელს შესთავაზეს ყველა ვერსია, რაც კი მეზობლებისგან მოისმინეს, გამოიკითხეს გარდაცვლილის პირადი ცხოვრების ყველა, სრულიად არასაჭირო დეტალი, ეძებს პასუხი სრულიად დამაზიანებელ კითხვაზე - რატომ მოკლა? და დაასკვნეს - “ყოფილმა ქმარმა ახალგაზრდა ქალი ეჭვიანობის ნიადაგზე მოკლა”.

ამ კითხვების გარდა, მედიას ამ თემაზე მომზადებულ მასალებში არ დაუსვამს სხვა კითხვები, ის კითხვები, რაც გაცილებით უფრო მნიშვნელოვანი და საინტერესო იყო და რაზეც პირველ რიგში უნდა ესაუბრა ფემიციდის შემთხვევის გაშუქებისას. არ მოგვისმენია არცერთი სიტყვა საქართველოში ფემიციდის პრობლემაზე, პრობლემის მასშტაბურობაზე, სახელმწიფო უწყებების მუშაობაზე, მსხვერპლი ქალებისთვის საჭირო სახელმწიფო სერვისების გამართულობა/გაუმართაობაზე და ა.შ. მედიის მთავარმა კითხვამ, ძიებამ - “რატომ მოკლა ყოფილმა ქმარმა ცოლი”, პრობლემებისა და ეთიკური სტანდარტების დარღვევის მთელი ჯაჭვი გამოიწვია.

***

შემთხვევა სურამში 18 იანვარს მოხდა. სოფელ ბუღაურში ახალგაზრდა ქალს ყოფილმა ქმარმა ნაჯახით სასიკვდილო ჭრილობები მიაყენა და მიიმალა. ბრალდებული მალევე დააკავეს, ის, დამამძიმებელ გარემოებაში, ოჯახის წევრის მიმართ ჩადენილი განზრახ მკვლელობის ბრალდებით არის დაკავებული.

ფემიციდის შემთხვევა ორი დღის განმავლობაში მაუწყებლების ერთ-ერთი მთავარი თემა იყო და არაერთი სიუჟეტი მომზადდა. “მედიაჩეკერმა” ცენტრალური მაუწყებლების: “მთავარი არხის”, “რუსთავი 2-ის”, “იმედის”, “საზოგადოებრივი მაუწყებლის” , ტელეკომპანია “ფორმულას” და “TV პირველის” ეთერში გასული მასალები შეისწავლა.

საზოგადოებრივ მაუწყებელსა და ტელეკომპანია ფორმულას 18 იანვარს ამ თემაზე მხოლოდ კადრ-სინქრონი ჰქონდათ მომზადებული და მასში ეთიკური სტანდარტები არ დარღვეულა. “რუსთავი 2-ის”, “იმედისა” და “ტვ პირველის” მასალებში რამდენიმე ტიპის პრობლემა იყო, განსაკუთრებით მძიმე ეთიკურ დარღვევებს კი “მთავარი არხის” ეთერში გასული მასალები შეიცავდა.

"მთავარი არხი"

“მთავარი არხის” ეთერში, 18 იანვარს გასული სიუჟეტი, რომელიც დაახლოებით 4.37 წუთის განმავლობაში გრძელდებოდა, ძირითადად ბრალდებულის დედისა და გარდაცვლილის მეზობლების კომენტარებზე იყო აგებული. 4.37 წუთიანი სიუჟეტიდან 3 წუთზე მეტი ოჯახის წევრებისა და მეზობლების სინქრონებს დაეთმო, აქედან თითქმის წუთნახევარი მაყურებელი ბრალდებულის დედის კომენტარს ისმენდა, რომელიც ოჯახურ დეტალებს იხსენებდა და გარდაცვლილის ბრალეულობაზე საუბრობდა. მთელი მისი კომენტარის არსი იყო ის, რომ გარდაცვლილი ბეტა ნაჭყებია ოჯახს ცუდ მდგომარეობაში აყენებდა,, ქმარს აიძულებდა მას ცუდად მოქცეოდა: “ჩემი შვილი ამბობდა, მაქსიმალურად თავს ვიკავებ, იმიტომ რომ არ მინდა, არც ციხე მინდა, არც ის მინდა, ჩემს შვილს დედა არ ჰყავდეს, ეს არ მინდა”. იქვე იგი ყვებოდა, რომ რძლის ძმას ბეტა სახლიდან გამოგდებული ჰყავდა და მის შვილსაც ეუბნებოდა ასე მოქცეულიყო: “ბაბოშენთან რატომ გყავს, გამოაგდეო, მე გავაგდე სახლიდან და შენ რად გინდაო, ძმამ უთხრა, მეზობლის კაცთან დავიჭირე, მე ეს დავაზუსტე ყველაფერი, ტელეფონითაც, ყველაფრით და შენ რათ გინდა სახლში რომ უშვებო”.

დედის ამ ვრცელი, გარდაცვლილის დამადანაშაულებელი კომენტარის შემდეგ, სიუჟეტში ვუყურებთ და ვისმენთ როგორ დადის ჟურნალისტი მეზობლებში და მათგან ცდილობს გაიგოს - რატომ მოკლა ქმარმა ცოლი და როგორი ურთიერთობა ჰქონდათ ცოლ-ქმარს.

კითხვები რესპონდენტებთან (ამონარიდები):

რესპონდენტი I

- სად მოკლა?
- სახლში.
- რითი მოკლა?
- არ ვიცი, ნაჯახითაო და...

რესპონდენტი II

- ნაჯახით მოკლაო...
- არ ვიცი ახლა, ჩვენ არ შეგვიშვეს იქ მილიციამ და რა ხდებოდა, არ ვიცი.

რესპონდენტი III

- თქვეს რომ მოუკლიაო და სხვა არაფერი არ ვიცი, ხან საღაცა სოფელია მაგათი, ქალის სოფელში და იქ იყვნენ და ხანა მანდ იყვნენ. ხშირად ჰქონდათ კონფლიქტი?
- არა, არა, არა!

რესპონდენტი IV

- ლოგინში მოკლაო, მეტი არაფერი არ ვიცი შენ შემოგევლე.
- დღეს დილით მოკლა ლოგინშიო?
არ ვიცი, დღეს დილითა თუ შუაღამისასა, არ ვიცი არაფერი, თორე გეტყოდით, ისე გაბრაზებული ვარ რო, როგორ შეიძლება მკვლელობა.

რესპონდენტი V

- აქ გაიზარდა, ჩვენთან და კარგი გოგო იყო.
- ოდესმე ჰქონია ქმართან რაიმე პრობლემა?
- ქმართან? ქმართან რა ვიცი მე ახლა, სურამში იყო ის და რამე პრობლემა თუ ჰქონდა მე რა ვიცი.

რესპონდენტი VI

- ძაან კაი გოგო იყო, სამეზობლო და ყველგან, რას გვიშლიდა ჩვენ?
და თუ გაგიგიათ რომ ქმართან ოდესმე რამე პრობლემა ჰქონდა?
არ ვიცი არაფერი, ქე იყვნენ კარგად.

და ამგვარი კომენტარების შემდეგ ჟურნალისტი ასკვნის:

“მეზობლებს მომხდარზე საუბარი უჭირთ და ყვებიან, რომ ცოლ-ქმარს კონფლიქტი ხშირად ჰქონდა”, და ბოლოს ისევ იმეორებს: “თანასოფლელებისთვის მკვლელობის მოტივი გაურკვეველია, თუმცა, წყვილს შორის არსებული კონფლიქტის შესახებ მოკლულის მეზობლებისთვის და ახლობლებისთვის ცნობილია”.

მთლიანობაში, ამ სიუჟეტიდან მაყურებელმა მოისმინა ოჯახის ორი წევრის და ექვსი მეზობლის კომენტარი, მათგან არც ერთი რესპონდენტის კომენტარი ინფორმაციული ღირებულების არ იყო.

დაახლოებით იგივე პათოსით მოამზადა ტელეკომპანია “მთავარმა არხმა” თემაზე მასალა მეორე დღესაც, რომელშიც ახალი რესპონდენტი, ბრალდებულის ბებია გამოჩნდა.

“ჩვენი მაყურებელი ახლა ექსკლუზიურად მოისმენს მკვლელობაში ბრალდებული ლევან ლომიძის ბებიის კომენტარს, დუშა ლომიძე ფაქტის ერთადერთი მთავარი მოწმეა”, - ამბობს ჟურნალისტი და ეს ექსკლუზიური ინფორმაცია არის ის, რომ “შემთხვევის დღეს ცოლ-ქმარი კამათობდა”.

ბრალდებულის დედა ისევ ერთ-ერთი მთავარი რესპონდენტია ამ სიუჟეტშიც და კვლავ დაბეჯითებით იმეორებს: “დაძაბული ურთიერთობა ჰქონდათ ხშირად, ხშირად კი, ოფიციალურადაც გაცლილები იყვნენ და პრობლემა იყო ბავშვი, სულ, ბავშვის ნახვა”.

და უკეთ რომ განმტკიცდეს მაყურებლის დასკვნა, რომ “მთავარი დამნაშავე გარდაცვლილია”, ისევ ვისმენთ მეზობლის ვერსიას “ახალგაზრდა ქალის მეგობარ კაცზე”: “დაძაბულობა კი ჰქონდა მის ძმასთან, ეს ორი თვე არის. რა ვიცი რაღაც მეგობარი კაცი ჰყავსო და ამაზე ძალადობდა ეს ძმა”.

“მთავარი არხი” მხოლოდ სიუჟეტების ამგვარი წყობით არ შემოფარგლულა. თემისთვის სიმძაფრის მისაცემად, პირველი სიუჟეტის დაშეარებისას სოციალურ ქსელში აღწერად ბრალდებულის დედის სიტყვები წაუმძღვარა.


alt




“რუსთავი 2”, “იმედი”, “TV პირველი”

საკითხის ზედაპირული გაშუქება, “ოჯახური კონფლიქტის” მაძიებელი ჟურნალისტები და არცერთი სიტყვა ფემიციდის პრობლემაზე - წითელ ხაზად გასდევდა “რუსთავი 2-ის”, “იმედისა” და “TV პირველის” ეთერში გასულ მასალებსაც. ამათგან, ოჯახურ კონფლიქტს მეზობლებში განსაკუთრებით “TV პირველის” ჟურნალისტი ეძებდა.

“რუსთავი 2-სა” და “იმედზე” პრობლემური იყო მასალების წარდგენა. საინფორმაციო გამოშვების წამყვანებიც, თემის წარდგენისას, და მასალის ავტორი ჟურნალისტებიც, თავიანთ ტექსტში, ამბობდნენ, რომ მკვლელობა ეჭვიანობის ნიადაგზე მოხდა (“დანაშაულის მოტივად ეჭვიანობა სახელდება” - "რუსთავი 2"; “წინასწარი ინფორმაციით, ყოფილ ცოლ-ქმარს შორის კამათი ეჭვიანობის ნიადაგზე მოხდა” - “იმედი”)


როგორ არ უნდა შუქდებოდეს ფემიციდის შემთხვევები


გენდერული საკითხების გაშუქების სახელმძღვანელო წესებში ვკითხულობთ, რომ ქალთა მიმართ ძალადობის შემთხვევების გაშუქებისას მედია უნდა ეცადოს, ხელი არ შეუწყოს მსხვერპლის ისე წარმოჩენას, თითქოს ის აძლევდა საფუძველს და უბიძგებდა მოძალადეს დანაშაულის ჩადენისკენ.

“მაგალითად, მოერიდეთ დანაშაულის მიზეზად “ეჭვიანობის ნიადაგის” დასახელებას. ამით თქვენ უნებურად მიანიშნებთ იმაზე, რომ მსხვერპლი ქალი “არასწორად” იქცეოდა, პროვოცირება გაუკეთა მოძალადეს და მისცა საფუძველი დანაშაულის ჩადენისა”, - ვკითხულობთ გენდერული საკითხების გაშუქების სახელმძღვანელო წესების იმ თავში, რომელიც ქალთა მიმართ ძალადობის თემას ეხება.

გენდერის საკითხების მკვლევარი იდა ბახტურიძე “მედიაჩეკერთან” განმარტავს, რომ ფორმულირება “ეჭვიანობის ნიადაგზე” კატეგორიულად დაუშვებელია: “ეს არის მორალზე აქცენტირება, მკვლელის გამართლება და იმის ახსნა, რომ დიახ, ჰქონდა მოტივი თითქოს მკვლელს”.

მისივე თქმით, ამგვარი გაშუქება, საკითხის ასე წარმოჩენა, თითქოს ეს არის მკვლელობის გამამართლებელი მიზეზი,ხელს უწყობს იგივე დანაშაულის სხვაგან ჩადენას: “იმიტომ, რომ ჩვენ ვხედავთ როგორ ხდება გამართლება, - თითქოს, ვინმე, ვისაც ეჭვიანობის ნიადაგზე მოუნდება პასუხი მოითხოვოს, ეს შეიძლება შეწყნარებული იყოს. ამიტომ არის ეს არასწორი და ამიტომ ვამბობთ რომ ასეთი ტიპის რეპორტინგის დროს ე.წ. გაშუქებას მოყოლილი დანაშაულებების სერია ხდება. ეს ძალიან სარისკოა”.

იდა ბახტურიძე ამბობს, რომ მთავარი პრობლემა იწყება მაშინ, როდესაც მედია იწყებს პასუხის ძიებას კითხვაზე - რატომ მოკლა?

“მკვლელობას გამამართლებელი მიზეზი, რასაც მედია ეძებს ხოლმე, არ შეიძლება ჰქონდეს, ამიტომ ეს კითხვაც არ შეიძლება რომ დაისვას. ამ კითხვის დასმის შემდგომ მოდის ის პრობლემური ნაწილი, რაც არის, ქალის მორალზე აქცენტი, რადგან ამ კითხვას, როგორც წესი, მოჰყვება ხოლმე მორალურ პრიზმაში განხილული აქცენტები ოჯახის წევრების, მეზობლებისა და სანათესაოს მხრიდან”.

იგივე ჩანაწერს ვკითხულობთ გენდერული საკითხების გაშუქების სახელმძღვანელოშიც: “ფემიციდის გაშუქებისას ისე, როგორც ძალადობის სხვა ფორმებზე ყურადღების გამახვილებისას, არ დაიწყოთ იმის გარკვევა, რა დააშავა ქალმა და რატომ მოკლეს ის. მნიშვნელოვანი არა მიზეზი, არამედ ფაქტი. არც ერთი მიზეზი არ არსებობს, რაც მკვლელობას გაამართლებს”.


რა უნდა იყოს მედიის აქცენტი ფემიციდის შემთხვევების გაშუქებისას


“ქალთა მიმართ ძალადობას სხვდასხვა ფორმა აქვს. მნიშვნელოვანია, რომ მედიამ ყურადღების მიღმა არ დატოვოს ასეთი შემთხვევები და სათანადო აქცენტის დასმით წარმოაჩინოს არსებული პრობლემები. ამასთან, ისე უნდა გააშუქოს ეს თემა, რომ არ მიაყენოს ზიანი მსხვერპლს, მის შვილებს, ახლობლებს”, - ვკითხულობთ გაიდლაინში.

“ერთადერთი, რისთვისაც შეიძლება გამოვიყენოთ მსგავსი ქეისები, არის კარგი ილუსტრირება იმის რა დასასრული აქვს ძალადობის არსებულ ჯაჭვს, სადამდე მოვყავართ საზოგადოებაში არსებულ გენდერულ უთანასწორობას”, - გვეუბნება იდა ბახტურიძე და ამატებს, რომ ამის ჩვენება უნდა იყოს გაშუქების მიზანი, - “საერთოდ არ არის საჭირო დეტალების ჩვენება, მაგალითად, რითი მოკლეს, რამდენჯერ გასროლით, რა იარაღით, ამის ახსნა საერთოდ არ არის რელევანტური, საინტერესო და რაიმეს მომცემი. რა სისტემურ პრობლემებს აწყდება მსხვერპლი, რა სისტემურმა პრობლემამ დააყენა ეს შედეგი, ეს შეიძლება იკვლიოს მედიამ, ეს უნდა იყოს ფუნქცია და ასევე აქცენტი იმ კულტურულ თუ სოციალურ კონტექსტზე, რა იწვევს ასეთი ტიპის მსხვერპლების თუ მოძალადეების არსებობას. და რა თქმა უნდა ამას უნდა აკეთებდნენ დარგის ექსპერტები".

მისივე თქმით, დეტალები - მეზობელმა რა თქვა, რომელი იარაღით მოკვდა, რამდენი გასროლა მოხდა, გარდაცვლილი ადამიანის სხეულის, სისხლის და კუბოს ჩვენება, ეს მხოლოდ და მხოლოდ სენსაციაზე ორიენტირებულობაა და საერთოდ არ ემსახურება პრობლემების მოგვარებას, პირიქით, შესაძლოა ხელს უწყობდეს ამ დანაშაულის განგრძობითად ან განმეორებითად ჩადენას.
კატეგორია: ეთიკა
17-18 იანვარს “newsreport.ge-ს” და “ალიას” გვერდებზე გამოქვეყნდა პარლამენტის თავმჯდომარის არჩილ თალაკვაძისა და საქართველოს პრეზიდენტის სალომე ზურაბიშვილის ვიდეოდან ფრაგმენტი, მანიპულაციური სათაურით. 9 წამიან ვიდეოში ისმის რამდენიმე სიტყვიანი ამონარიდი პარლამენტის თავმჯდომარის ისტორიიდან, რომელსაც იგი საქართველოს პრეზიდენტს უყვება.

"შოკოლადებს მოგცემ, ოღონდ შენ ხმა არ ამოიღოო" - არჩილ თალაკვაძე სალომე ზურაბიშვილს” - newsreport.ge აღნიშნული სათაურით აქვეყნებს მასალას. იგივე ფრაგმენტი გამოცემა “ალიამაც” გამოაქვეყნა შემდეგი სათაურით - “შოკოლადებს მოგცემ, ოღონდ შენ ხმა არ ამოიღო“- რა მოუყვა თალაკვაძემ პრეზიდენტს”.

ორივე გამოცემა ვიდეოს თან ურთავს იდენტურ განმარტებას: “სოციალურ ქსელში არჩილ თალაკვაძის სახალისო ვიდეო გავრცელდა. პარლამენტის თავმჯდომარე არჩილ თალაკვაძე სალომე ზურაბიშვილს ბავშვობის ისტორიას უყვება, რომელიც მის მუსიკალურ ნიჭს ეხება.”

აღნიშნული სათაურებით გამოქვეყნებული ვიდეო ფრაგმენტი, რომელიც კონტექსტიდან ამოგლეჯილია, მკითხველისთვის შეცდომაში შემყვანია, რადგან არ იძლევა რეალურ ინფორმაციას და აღიქმება ისე, თითქოს ამგვარი თხოვნით პარლამენტის თავმჯდომარემ პრეზიდენტს მიმართა.
კატეგორია: ეთიკა
“ახალი ჩინური ვირუსით ასობით ადამიანი დაავადდება - მეცნიერები” - ამ სენსაციური სათაურით გამოქვეყნდა სტატია 18 იანვარს პრტაიმტაიმის გვერდზე. მიუხედავად იმისა, რომ ჩინეთში ახალი ტიპის ვირუსი ნამდვილად გავრცელდა, მტკიცებით ფორმაში იმის თქმა, რომ ასობით ადამიანი დაავადდება, მაინც უსაფუძვლოა და მანიპულაციურად აღიქმება, ვინაიდან სტატიაში ამ საფრთხეზე არაფერია ნათქვამი და არ ჩანს, რას ეფუძნება ამგვარი დასკვნა.

“უცნობი კორონავირუსით ჩინეთის ოფიციალური ინფორმაციით, ორი ადამიანი გარდაიცვალა... ჩინეთში უცნობი ვირუსის აფეთქება დეკემბერში მოხდა. მთლიანად ვირუსი 41 ადამიანს აღმოუჩინეს, მათგან 7 კრიტიკულ მდგომარეობაშია. აღსანიშნავია, რომ ვირუსის მქონე ბევრი ადამიანი ზღვის პროდუქტების ბაზარში გამყიდველები და მყიდველები იყვნენ”, - წერს ავტორი.

მიუხედავად იმისა, რომ სათანადო არგუმენტები მასალაში არ მოიძებნება, სათაური მკითხველს არწმუნებს, რომ ასობით ადამიანის ვირუსით დაავადდების საშიშროება არსებობს. უფრო მეტიც, სტატიაში საპირისპირო ინფორმაციასაც ვკითხულობთ - ბოლოში განმარტებულია, რომ არ არსებობს იმის მტკიცებულება, რომ ვირუსი ადამიანიდან ადამიანზე გადადის და მის საშიშროებაზე საუბარი ნაადრევია:

“ლაბორატორიულმა ტესტებმა აჩვენა, რომ საქმე შეიძლება ეხებოდეს კორონოვირუსის ახალ ტიპს. პეკინში აცხადებენ, რომ ჯერჯერობით ადრეა იმაზე საუბარი, რომ ეს ვირუსი საშიშია, რადგან არ არსებობს მის მტკიცებულება, რომ ვირუსი ადამიანიდან ადამიანზე გადადის”.

ჩინეთში ახალი ვირუსის გავრცელების შესახებ უკვე იწერება საერთაშორისო მედიაშიც. ვირუსის არსებობას ადასტურებენ ჩინეთის ოფიციალური უწყებებიც. თუმცა, ეს ყველაფერი მაინც არ იძლევა იმის საფუძველს, რომ ამგვარი, მტკიცებით ფორმაში მოცემული სათაურით გამოქვეყნდეს მასალა. შესაბამისად, აღნიშნული სტატიის სათაური მანიპულაციად აღიქმება და ტოვებს შთაბეჭდილებას, რომ მკითხველის განზრახ შეცდომაში შეყვანას ისახავს მიზნად.
კატეგორია: ეთიკა
NDI-ის უახლესი კვლევა 16 იანვარს თითქმის ყველა მაუწყებლის დღის მთავარ საინფორმაციო გამოშვებაში ერთ-ერთ წამყვან თემად გაშუქდა. მაუწყებლებმა სხვადასხვა აქცენტით გააშუქეს კვლევის შედეგები. “მედიაჩეკერი” საზოგადოებრივი მაუწყებლის “პირველ არხს”, ტელეკომპანია “იმედს”, “მთავარ არხს”, “TV პირველს”, “ფორმულას” და “რუსთავი2-ს” დააკვირდა.

რადიკალურად განსხვავებული ინფორმაცია მიიღო “იმედისა” და “მთავარი არხის” მაყურებელმა. ტელეკომპანია “იმედმა” ორგანიზაციის სანდოობა ეჭვქვეშ დააყენა, “მთავარმა არხმა” კი მაყურებელს კვლევა წარუდგინა, როგორც მმართველი პარტიის “პოლიტიკურად გაკოტრების” მტკიცებულება.

ტელეკომპანია “იმედმა” 20:00 საათიან საინფორმაციო გამოშვებაში NDI-ის კვლევის შედეგების განხილვა ტელეკომპანიისთვის პოზიტიური ამბით დაიწყო. წამყვანმა მაყურებელს ამცნო, რომ “იმედი” მედიაბაზრის ლიდერია” და არხს მოსახლეობის 30% ენდობა. შემდეგ კი კვლევის შედეგების პოლიტიკური ნაწილის მიმოხილვაზე გადავიდა და კვლევის სანდოობა ეჭვქვეშ დააყენა.

ჟურნალისტმა კვლევის შედეგებზე საუბარი შემდეგი ტექსტით დაიწყო:

“ეროვნულ-დემოკრატიული ინსტიტუტის - NDI-ის მიერ დღეს გამოქვეყნებული მორიგი კვლევა ტრადიციულად ისევ სადავო და საეჭვო გახდა. პოლიტიკოსები, სოციოლოგები და ანალიტიკოსები გამოქვეყნებულ შედეგს რეალობას აცდენილს უწოდებენ და იმ მაღალ ცდომილებებზე უსვამენ ხაზს, რაც კვლევის შედეგებსა და არჩევნების საბოლოო მონაცემებს შორის ყოველთვის ფიქსირდება. ეს ცდომილება ყველა არჩევნებზე თვალსაჩინოა, თუმცა, განსაკუთრებით, 2012 წელს გამოჩნდა, როდესაც ორგანიზაცია ამტკიცებდა, რომ ნაციონალური მოძრაობა მოსახლეობის სრული მხარდაჭერით სარგებლობდა. საბოლოოდ კი, არჩევნებში დამარცხდა და მაშინდელ მმართველ პარტიას ოპოზიციაში გადანაცვლება მოუწია. ასეთი წარსულის გათვალისწინებით, ვნახოთ, როგორია დღეს გამოქვეყნებული შედეგების შეფასებები.”

აღნიშნული შესავლის შემდეგ კი, ეთერში გავიდა სიუჟეტი, რომელშიც ჟურნალისტმა მაყურებელს განსხავებული აზრი არ შესთავაზა. სიუჟეტში ჟურნალისტის მიერ შერჩეული თითოეული რესპონდენტი ამტკიცებდა, რომ NDI-ის კვლევა არასანდოა და ნაციონალურ მოძრაობასთან აკავშირებდა ორგანიზაცია CRRC-ის, რომელმაც კვლევის საველე სამუშაოები ჩაატარა.

ჟურნალისტი თავადაც ეჭვქვეშ აყენებს ორგანიზაციის სანდოობას და ამბობს, რომ “ექსპერტები ანეგდოტურ მონაცემებს უწოდებენ იმ კვლევის შედეგებს, რომელიც NDI-იმ ორგანიზაცია CRRC-ის დაუკვეთა. ეს ის ადგილობრივი კვლევითი კომპანიაა, რომლის მიმართაც კითხვები ხშირად ჩნდება. მათ შორის, წინა ხელისუფლებასთან კავშირებზე. ბოლო კვლევით, ერთმანეთის გვერდით თავს იწონებენ შალვა ნათელაშვილი, ალეკო ელისაშვილი და მიხეილ სააკაშვილიც კი - ქვეყნიდან გაქცეული მთავარსარდალი”.

altჟურნალისტს, თავისი სიტყვების საპირწონედ, სოციოლოგის სტატუსით ჩაწერილი ჰყავს “იმედის” გადაცემა “არენას” წამყვანი ვაკა გორგილაძე და ხელისუფლებისადმი ლოიალურად განწყობილი ექსპერტი ზაალ ანჯაფარიძე. ორივე რესპონდენტი ამტკიცებს, რომ NDI-ის კვლევას რეალობასთან არანაირი კავშირი არ აქვს.

ვაკა გორგილაძისა და ზაალ ანჯაფარიძის გარდა, სიუჟეტში მაყურებელმა მოისმინა “ქართული ოცნების” ორი წარმომადგენლის - კახა კალაძის და მამუკა მდინარაძის შეფასებები. სიუჟეტის ბოლოს კი NDI საქართველოს დირექტორის ლორა თორნტონის კომენტარი, რომელიც კვევაზე დეტალურად არ საუბრობს და აცხადებს რომ ორგანიზაცია CRRC-ის სრულ ნდობასა და მხარდაჭერას უცხადებს.

საბოლოო ჯამში, “იმედის” მაყურებელმა ვერ მოისმინა ვერც ოპოზიციის და ვერც დამოუკიდებელი ექსპერტების შეფასებები კვლევის სანდოობასთან დაკავშირებით. შესაბამისად, სიუჟეტი ტოვებდა შთაბეჭდილებას, რომ არ მოიძებნება ადამიანი, ვინც NDI-ის კვლევას ნდობას უცხადებს.

“მთავარმა არხმა” 21:00 საათიან საინფორმაციო გამოშვებაში NDI-ის კვლევა პირველ ამბად გააშუქა და შედეგების მიმოხილვას 15 წუთზე მეტი დაუთმო. გადაცემის წამყვანებმა კვლევის შედეგები მაყურებელს “ქართული ოცნების” ხელისუფლების დასასრულის უტყუარ მტკიცებულებად წარუდგინეს.

კვლევის “კატასტროფული” შედეგების გაცნობა წამყვანებმა შემდეგი შესავლით დაიწყეს: “სახელისუფლებო გუნდის პოლიტიკური ნდობის კრედიტი ამოწურულია. ხალხს ოცნების აღარ სჯერა, ამერიკის ეროვნულ-დემოკრატიული ინსტიტუტის კვლევის შედეგები პირდაპირ მიუთითებს, რომ მმართველი პარტია პოლიტიკურად გაკოტრებულია. მოსახლეობა ივანიშვილის პარტიაში აღარავის და არაფერს ენდობა. კვლევა აჩვენებს, რომ ისტორიულ მინიმუმზეა ინსტიტუტების მიმართ ნდობა. რაც შეეხება პრეზიდენტს, სალომე ზურაბიშვილი ანტირეკორდების პიკშია.

altეკლესია, სასამართლო და პარლამენტი, ქართული ოცნება და პირადად ბიძინა ივანიშვილი რეიტინგის ვარდნის რეკორდსმენები არიან. მმართველმა პოლიტიკურმა ელიტამ ხელისუფლებაში ყოფნის განმავლობაში მოახერხა იმდენი, რომ საზოგადოებაში საბოლოოდ გააუფასურა ყველაზე სანდო ინსტიტუტებისადმი დამოკიდებულება და უფრო მეტიც, ხალხი ამბობს, რომ დემოკრატია ქვეყანაში საერთოდ აღარ არის. კვლევის შედეგები ასევე ადასტურებს, რომ მომავალ არჩევნებზე მოსახლეობა ოლიგარქს მხარს აღარ დაუჭერს, ოპოზიციის წარმატების შანსი კი განსაკუთრებულად მაღალია, თუმცა გარკვეული პირობით.” აღნიშნული შესავლის შემდეგ, წამყვანების ნარატივი ჟურნალისტებმა გააგრძელეს და კვლევა ორ ნაწილად მიმოიხილეს. პირველ ნაწილში ჟურნალისტმა საზოგადოებრივ განწყობაზე ისაუბრა და მაყურებელს კვლევის შედეგებიდან “ქართული ოცნების” რეიტინგების ანტირეკორდები წარუდგინა. ჟურნალისტი თავის მონოლოგში ამტკიცებს, რომ “ასეთი ცუდი შედეგები ისტორიას არ ახსოვს”, “უმძიმესია პარლამენტის მდგომარეობა”, “არ დარჩენილა არც ერთი სამინისტრო, რომელსაც ნეგატივის ზრდა არ აქვს” და “მოსახლეობა ივანიშვილის პარტიაში არავის და არაფერს არ ენდობა”. მეორე ნაწილში კი ჟურნალისტმა მაყურებელს პოლიტიკოსების შეფასებები შესთავაზა.

NDI-ის კვლევის შედეგების გაშუქებისას, “მთავარი არხის” მაყურებელმა მოისმინა ოპოზიციის ლიდერების კრიტიკული კომენტარები, ხელისუფლების წარმომადგენლების შეფასებები. ასევე, ყოფილი პრეზიდენტის, მიხეილ სააკაშვილის კომენტარი. სამოქალაქო და არასამთავრობო სექტორის წარმომადგენლების შეფასებები.

“მთავარი არხის” მსგავსად, ტელეკომპანია "ფორმულამ"დღის მთავარი გამოშვება 20:00 საათზე NDI-ის კვლევის შედეგების გაშუქებით დაიწყო. სიუჟეტში მთავარი აქცენტი მმართველი პარტიის რეიტინგის დაცემაზე კეთდებოდა. წამყვანიც და ჟურნალისტიც ყურადღებას ამახვილებდნენ კვლევის იმ ნაწილზე, სადაც საპარლამენტო არჩევნებთან დაკავშირებული მონაცემები იყო წარმოდგენილი. “ფორმულას” მაყურებელმა მოისმინა როგორც ოპოზიციის, ასევე ხელისუფლების წარმომადგენლების შეფასებები.

alt"რუსთავი 2-მა" 21:00 საათიან საინფორმაციო გამოშვებაში NDI-ის კვლევის შედეგები ორ ნაწილად მიმოიხილა. პირველ ნაწილში ჟურნალისტმა ყურადღება გაამახვილა პოლიტიკური პარტიებისა და მათი ლიდერების რეიტინგებზე. მეორე ნაწილში კი სიუჟეტი კვლევაში სახელმწიფო ინსტიტუტებისადმი ნდობის ნაწილს მიეძღვნა. თემის გაშუქებისას მაყურებელმა მოისმინა როგორც ოპოზიციის, ისე მმართველი პარტიის შეფასებები.

NDI-ის კვლევის შედეგების გაშუქებისას ტელეკომპანია “პირველის” აქცენტი მმართველი პარტიის ნდობის მაჩვენებელის კლებაზე, დემოკრატიის ხარისხსა და პოლიტიკურ რეიტინგებზე იყო გაკეთებული. 22:00 საათიან საინფორმაციო გამოშვებაში გასულ სიუჟეტში მაყურებელმა, კვლევასთან დაკავშირებით, მოისმინა ხელისუფლებისა და ოპოზიციის წარმომადგენლების, ასევე, პოლიტოლოგების შეფასებები.

სხვა მაუწყებლებისგან განსხვავებით, საზოგადოებრივი მაუწყებლის “პირველი არხისთვის” NDI-ის კვლევა დღის წამყვანი თემა არ ყოფილა. მაუწყებელმა ამბავი 21:00 საათიანი საინფორმაციო გამოშვების 32-ე წუთზე კადრსინქრონად გააშუქა. წამყვანმა ჯერ კვლევის შედეგები მიმოიხილა, შემდეგ კი მაყურებელს ოპოზიციისა და მთავრობის შეფასებები შესთავაზა.
კატეგორია: მულტიმედია
2019 წელს ჟურნალისტების პროფესიული საქმიანობის შესახებ არაერთი საინტერესო წიგნი დაიწერა.

“მედიაჩეკერი” 10 წიგნს გაგაცნობთ



ვიდეო მომზადებულია Bookauthority.org-ის მასალის გამოყენებით



კატეგორია: მედიაგარემო
2019 წლის აპრილთან შედარებით, უმნიშვნელოდ, თუმცა მაინც შემცირდა მათი რიცხვი, ვისთვისაც ინფორმაციის პირველწყარო ტელევიზიაა; შემცირდა ნდობა “იმედისა” და “რუსთავი 2-ის” მიმართ, ამ უკანასკნელის მიმართ უფრო მკვეთრად (16%-ით); თითქმის უცვლელია ინტერნეტის მოხმარების მაჩვენებელი (2019, აპრილი 65%, 2020 იანვარი 64%) და აზერბაიჯანის AzTV-ს მსგავსად, კვლავ მყარად 3%-იანი ნდობა აქვს საქართველოს საზოგადოებრივ მაუწყებელს, რომელიც ამ მაჩვენებლით მხოლოდ “არმენია ტე-ვეს”, “ობიექტივს”, “პალიტრა TV-ს” და “მაესტროს” უსწრებს.

ეს არის ძირითადი მიგნებები ეროვნულ დემოკრატიული ინსტიტუტისა (NDI) მიერ დღეს, 16 იანვარს გამოქვეყნებული კვლევის მედიის ნაწილიდან.


რას ამბობს კვლევა მედიაზე

 

⇒  მაყურებლების ნდობა და ტელევიზიების მიკერძოებულობა

NDI-ს კვლევის მიხედვით, ნდობის ყველაზე მაღალი მაჩვენებელი ტელეკომპანია “იმედს” აქვს - 30% (2019 წლის აპრილში ეს მაჩვენებელი 32% იყო). თუმცა, ამავე კვლების შედეგების მიხედვით, გამოკითხულთა 53% მიიჩნევს, რომ “იმედი” “ქართული ოცნების” ინტერესებს გამოხატავს.

კვლევის შედეგების მიხედვით, ახალდაარსებულ “მთავარ არხს” უფრო მეტი მაყურებელი ენდობა, ვიდრე “რუსთავი 2-ს”. ამ უკანასკნელის მიმართ ნდობა, 2019 წლის აპრილთან შედარებით, 16%-ით არის შემცირებული. თუ აპრილის თვეში, პოლიტიკისა და მიმდინარე მოვლენების შესახებ სანდო ინფორმაციის მისაღებად, მოსახლეობის 28% “რუსთავი 2-ს” ენდობოდა, ნოემბრის მონაცემებით, მათი რიცხვი 12%-ს შეადგენს.

“მთავარ არხს”, რომელმაც მაუწყებლობა სექტემბრიდან დაიწყო, ნდობას 18% უცხადებს. “მთავარი არხის” შემთხვევაში, გამოკითხულთა 63% ფიქრობს, რომ პოლიტიკისა და მიმდინარე მოვლენების შესახებ მომზადებული გადაცემებით, არხი ოპოზიციის ინტერესების გამტარებელია. 


alt

NDI-ს კვლევა, 2020, იანვარი. ინფოგრაფიკა კვლევის შედეგებიდან


უცვლელია საზოგადოებრივი მაუწყებლის პირველი არხის ნდობის მაჩვენებელი - 3% და ამ მაჩვენებლით ის უსწორდება აზერბაიჯაინის AzTv-ს. გამოკითხულთა 21% მიიჩნევს, რომ არხი “ქართული ოცნების” ინტერესებს გამოხატავს, 7% ფიქრობს, რომ მაუწყებელი ოპოზიციის ინტერესებს ატარებს, 27% კი თვლის, რომ პირველი არხი არცერთის ინტერესებს არ ატარებს. ტელეკომპანია “ფორმულაზე” გამოკითხულთა 26% , “რუსთავი2-ზე” - 29%, “TV პირველზე” კი - 18% ფიქრობს, რომ ეს მაუწყებლები ოპოზიციის ინტერესებს გამოხატავენ.

პოლიტიკისა და მიმდინარე მოვლენების შესახებ სანდო ინფორმაციის მისაღებად, არცერთ არხს არ ენდობა გამოკითხულთა 20%. ზოგადად, საინფორმაციო საშუალებებს საქართველოში სრულად გამოკითხულთა მხოლოდ 6% ენდობა, 10% საერთოდ არ ენდობა, 66% კი მხოლოდ ნაწილობრივ უცხადებს ნდობას.


⇒ ახალი ამბები და ინტერნეტი


altპოლიტიკისა და მიმდინარე მოვლენების შესახებ ინფორმაციის მიღების ყველაზე მნიშვნელოვანი პირველი წყარო გამოკითხულთა უმრავლესობისთვის (69%) ტელევიზია, 24%-ისთვის კი ინტერნეტი/ფეისბუქია. აღსანიშნავია, რომ 2019 წლის აპრილში ინფორმაციის მიღების პირველწყაროდ ტელევიზიას 72%, ინტერნეტს/ფეისბუქს კი 21% ასახელებდა.

კვლევის მიხედვით, ინტერნეტის მოხმარებისას, გამოკითხულთათვის ყელაზე ხშირი აქტივობა ფეისბუქის გამოყენებაა. ფეისბუქის მოხმარებისას კი 53%-ს ხშირად პოლიტიკური ახალი ამბები ხვდება.

ინტერნეტის მომხმარებლების 37% ფიქრობს, რომ სოციალური მედია (ფეისბუკი, ტვიტერი, ბლოგები და ა.შ.) მიმდინარე მოვლენების უკეთესად გაგებაში ეხმარება. 14%-სთვის უფრო მეტად დამაბნეველია, 36 % კი ამბობს, რომ მათზე გავლენა საერთოდ არ აქვს. 


alt


NDI-ს კვლევა, 2020, იანვარი. ინფოგრაფიკა კვლევის შედეგებიდან



alt



NDI-ს კვლევა, 2020, იანვარი. ინფოგრაფიკა კვლევის შედეგებიდან



⇒ კვლევის შესახებ

NDI-ის კვლევებს, დიდი ბრიტანეთის მთავრობის UK aid-ის ფინანსური ხელშეწყობით, CRRC საქართველო ატარებს.

NDI-ის აღნიშნული კვლევა, 2019 წლის 19 ნოემბერისა და 13 დეკემბრის პერიოდში, საქართველოს მასშტაბით 2,180 პირისპირი ინტერვიუს წარმომადგენლობითი შერჩევის საფუძველზე, ქვეყნის ქართულ, სომხურ და აზერბაიჯანულენოვან სრულწლოვან მოსახლეობას შორის ჩატარდა (ოკუპირებული ტერიტორიების გამოკლებით). გამოკითხვის საშუალო ცდომილების ზღვარი +/- 1.9 პროცენტია.

კატეგორია: მედიაგარემო
აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებლის მრჩეველთა საბჭოს მეხუთე კანდიდატად ფრაქცია ''ნაციონალურმა მოძრაობამ'' გია ქარცივაძე დაასახელა. სპეციალურად შექმნილმა საკონკურსო კომისიამ ცხრა განმცხადებლიდან სამი - ირმა ზოიძე, გია ქარცივაძე და ლაშა ზარგინავა, 24 დეკემბერს შეარჩია. “ნაციონალურმა მოძრაობამ” კი მათგან სასურველი კანდიდატი აჭარის უმაღლეს საბჭოს დღეს, 27 დეკემბერს წარუდგინა.

გია ქარცივაძე საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის აჭარის ფილიალის ყოფილი ხელმძღვანელი და აჭარის ტელევიზიის HR-ია. “ნაციონალური მოძრაობის” წარმომადგენელი ასმათ დიასამიძე “მედიაჩეკერთან” განმარტავს, რომ სამივე კანდიდატი კვალიფიციური იყო, თუმცა გია ქარცივაძეზე არჩევანის შეჩერება რამდენიმე მიზეზის გამო გადაწყვიტეს:

“დილემის წინაშე აღმოვჩნდით, რადგან ყველა კანდიდატი იყო კვალიფიციური, ღირსეული და ჩვენს პატივისცემას ვუდასტურებთ თითოეულს. გია ქარცივაძეზე არჩევანი, პირველ რიგში, იმიტომ შევაჩერეთ, რომ გიამ ძალიან კარგად იცის მთელი შიდა სამზარეულო ტელევიზიის. წლებია იქ მუშაობს და პროცესებში იყო ჩართული ორივე დირექტორის შემთხვევაში(იგულისხმება ნათია კაპანაძე და დირექტორის მოვალეობის შემსრულებელი ნათია ზოიძე). მეორე მიზეზი არის, რომ ის არის კვალიფიციური იურისტი და ამ ეტაპზე ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ ბორდში იყოს წარმომადგენელი, რომელსაც არ გამოეპარება იურიდიული ნიუანსები. ამ ძირითადი მიზეზების გამო შევაჩერეთ მასზე არჩევანი.”

ჩვენს კითხვაზე, თუ რა მოლოდინი აქვთ ფრაქციაში, ასმათ დიასამიძე გვპასუხობს:

“მე ვფიქრობ, რომ უმაღლეს საბჭოს კითხვის ნიშნები, კვოტირებასთან და პარტიულობასთან დაკავშირებით, არ უნდა ჰქონდეს. ჩვენ პარტიული ნიშნით არ შეგვირჩევია. ვალდებული არიან, რომ მხარი დაუჭირონ, რადგან ეს არის საზოგადოების და ჩვენი კვოტა, საზოგადოების პოზიცია.”

მრჩეველთა საბჭოში ამ ეტაპზე ოთხი წევრია. სამი მათგანი - სოსო სტურუა, თამილა დოლიძე და გიგა ჩხარტიშვილი ბორდში ''ქართული ოცნების'', ხოლო ერთი თამარ წილოსანი დამოუკიდებელი დეპუტატების კვოტით არის შესული. წილოსანი, ამავე დროს, არჩევისას უმაღლესი საბჭოს მოქმედი თანამშრომელი იყო, - ადამიანის უფლებათა დაცვის კომიტეტის თავმჯდომარის თანაშემწე.
კატეგორია: ეთიკა
“ვინ დაიწყო დაპირისპირება, რომელსაც გამსახურდიას დაჭრა მოჰყვა?! - "კურიერმა" სისხლიანი გარჩევის ყველა დეტალი გაარკვია” - ამ სათაურით, 24 დეკემბერს “რუსთავი 2-ის” მთავარ საინფორმაციო გამოშვებაში, ცოტნე გამსახურდიას დაჭრის საქმეზე, მანიპულაციური სიუჟეტი გავიდა. მასალის ავტორი და გადაცემის წამყვანი მთავარ აქცენტს აკეთებდნენ იმაზე, რომ “ცოტნე გამსახურდია იმ დღეს აგრესიით გამოირჩეოდა და თავად იყო დაპირისპირების ინიციატორი”.

“ვინ დაიწყო დაპირისპირება, რომლის შემდეგაც ცოტნე გამსახურდია უკვე რამდენიმე დღეა სიკვდილს ებრძვის”, - ამ კითხვით იწყებს წამყვანი სიუჟეტის წარდგენას და თავისივე ტექსტში, თვითონვე პასუხობს კითხვას - მოწმეთა ჩვენებებზე დაყრდნობით, წამყვანი ამბობს, რომ საქმის გარჩევა თავად ცოტნე გამსახურდიამ დაიწყო.

alt“კურიერმა” მოიპოვა საქმეში არსებული ჩვენებები, სადაც დეტალურად არის აღწერილი გალის ქუჩაზე მომხდარი სისხლიანი დაპირისპირების დეტალები. საქმეში ფიგურირებს სუფრის დანა და ყავარჯენი. მოწმეთა აბსოლუტური უმრავლესობა კი ამბობს, რომ საქმის გარჩევა პირველად თავად ცოტნე გამსახურდიამ დაიწო. ასევე, ირკვევა, რომ მკვლელობის მცდელობაში ბრალდებული პირები ქვეყნის დატოვებას ცდილობდნენ. მათ შორის არის გიორგი სოლოღაშვილი, რომლის დაკითხვის ოქმი ასევე მოიპოვა სალომე ბოკუჩავამ. სწორედ ის ისაუბრებს ყველა დეტალზე. სალომე, რა ირკვევა ჩვენებებიდან, რას მოყვა ჩხუბი და რატომ დაიწყო უთანხმოება” - ამ კითხვით წამყვანი გადადის ჟურნალისტთან, რის შემდეგაც, ჟურნალისტი აგრძელებს წამყანის ნარატივს და მაყურებელს არწმუნებს, რომ გამსახურდიას მკვლელობის მცდელობაში ბრალდებულები სიტუაციის განეიტრალებას ცდილობდნენ, ცოტნე გამსახურდიამ კი კონფლიქტი თავად გაამწვავა.

სიუჟეტის შესავალ ნაწილში, ჟურნალისტი მტკიცებით ფორმაში ყვება, რომ “სწორედ ცოტნე გამსახურდია გამოირჩეოდა აგრესიით” და მას “კონფლიქტის გამწვავებაში” ადანაშაულებს:

“ჩვენებების მიხედვით ირკვევა, რომ ყოფით საკითხზე დაიწყო დაპირისპირება. თუმცა, შეიძლება თავისუფლად ითქვას, რომ ცოტნე გამსახურდია, ახლა უკვე დაკავებული პირების მიმართ, მთელი დღის განმავლობაში იყო საკმაოდ აგრესიული. ისინი ერთად იმყოფებოდნენ გარდაცვლილი მეგობრის დაბადების დღეზე და პირებმა, რომლებიც ახლა უკვე ბრალდებულები არიან, სცადეს ტერიტორიიდან წამოსვლა ვითარების გასანეიტრალებლად. თუმცა, მათ ქუჩაში დაეწია ცოტნე გამსახურდია, რა დროსაც უკვე გამწვავდა კონფლიქტი და, ჩვენებების მიხედვით, სწორედ ცოტნე გამსახურდია გამოირჩეოდა თავიდან აგრესიით”, - ამბობს ჟურნალისტი სიუჟეტის წარდგენისას.

altსიუჟეტის ძირითადი ნაწილი აგებული იყო მოწმეთა ჩვენებებზე. ავტორმა, აღნიშნულ ჩვენებებზე დაყრდნობით, საზოგადოებას ქრონოლოგიის მიხედვით მოუყვა 19 დეკემბერს მომხდარის შესახებ. რის შემდეგაც მაყურებელმა მოისმინა ბრალდებულების ადვოკატების შეფასებები. სიუჟეტის დასკვნით ნაწილში კი, ცოტნე გამსახურდიას ადვოკატის და ოჯახის წევრების კომენტარები გავიდა, რომლებიც მომხდარის სავარაუდო ვერსიაზე და გამოძიებასთან დაკავშირებით არსებული კითხვების შესახებ საუბრობდნენ.

და მიუხედავად იმის, რომ მასალა ცოტნე გამსახურდიას ახლობლების კომენტარებსაც შეიცავდა და ერთი შეხედვით, მასალას მხარეების თანაბრად წარმოჩენის მცდელობა არ აკლდა, წამყვანისა და ჟურნალისტის ტექსტებმა მას იმგვარი ელფერი შესძინა, რომ თითქოს საქმეში მთავარი დამნაშავე ცოტნე გამსახურდიაა. რისი მტკიცება ანდა უარყოფა, ცხადია, არ არის მართებული, რადგან ოფიციალურად დადასტურებული ინფორმაცია და გამოძიების შედეგები ამ დრომდე უცნობია.
კატეგორია: მედიაგარემო

“მედიაზე ზეწოლა სირცხვილია”, “სოლიდარობა კავკასიას“, “ვერ დაგვადუმებთ”, “სოლიდარობა ტვ პირველს”, “თავისუფლება მედიას” - ამ ლოზუნგებით დღეს 12:00 საათზე ტელეკომპანია “კავკასიასთან” საპროტესტო აქცია გაიმართა. ჟურნალისტებმა, სამოქალაქო აქტივისტებმა და ოპოზიციის წარმომადგენლებმა მაუწყებლების ანგარიშებზე ინკასოს დადება გააპროტესტეს.

სამოქალაქო აქტივისტი გიგა მაქარაშვილი ტელევიზიებზე ინკასოს დადებას უსამართლობად მიიჩნევს და ამბობს, რომ ყველა არხი თანაბარ პირობებში უნდა იყოს:

“ეს არის მარტივად დასანახი ხელწერა “ქართული ოცნების”, რომელსაც არ მოსწონს მასზე კრიტიკულად განწყობილი, თავისუფალი მედია… თითზე ჩამოსათვლელი მედია დაგვრჩა, რომელსაც ვერ აკონტროლებს, მათ შორის ერთ-ერთი კავკასიაა, რომელსაც ძალიან უსამართლოდ ექცევა”, - თქვა გიგა მაქარაშვილმა “მთავარ არხთან” საუბრისას.

ტელეკომპანია TV პირველის, რუსთავი 2-ის, კავკასიის და ერთი რეგიონული არხის ანგარიშებს, დავალიანების გადაუხდელობის გამო, ფინანსთა სამინისტრომ ინკასო 25 დეკემბერს დაადო. ფინანსთა სამინისტროს გადაწყვეტილებას მაუწყებლებში უსამართლობად აფასებენ და მიიჩნევენ, რომ ხელისუფლება ორმაგი სტანდარტებით ხელმძღვანელობს.


ერთდღიანი ვადა, რომელიც ფინანსთა სამინისტრომ მაუწყებლებს პირველი ოქტომბრიდან დაგროვებული დავალიანებების დასაფარად მისცა, 24 დეკემბერს ამოიწურა. “ტვ პირველი”, “რუსთავი 2” და, ასევე, ერთი რეგიონული არხი, რომელსაც ინკასო დაედო, დავალიანების დაფარვას შეძლებისთანავე აპირებენ. რაც შეეხება ტელეკომპანია “კავკასიას”, არხის დირექტორი ნინო ჯანგირაშვილი მიმდინარე დავალიანების გადახდას არ აპირებს და ამბობს, რომ “კავკასია” იქამდე არ გადაიხდის გადასახადს, სანამ “იმედი” და “მაესტრო” მილიონობით ლარის დავალიანებას არ დაფარავენ.



სტატიაში გამოყენებულია ინტერპრესნიუსის ფოტო.

კატეგორია: მედიაგარემო
ტელეკომპანიების: TV პირველის, რუსთავი 2-ის, კავკასიის, ასევე, ერთი რეგიონული არხის ანგარიშებს, დავალიანების გადაუხდელობის გამო, ფინანსთა სამინისტრომ ინკასო დაადო. მიმდინარე პროცესებს მაუწყებლებში უსამართლობად აფასებენ და მიიჩნევენ, რომ ხელისუფლება ორმაგი სტანდარტებით ხელმძღვანელობს. მაუწყებლები ფინანსთა მინისტრთან შეხვედრას ითხოვენ.

“აღშფოთებას და პროტესტს იწვევს, როდესაც სხვა ტელევიზიები აგროვებენ მილიონობით ვალს და ჩვენ მიმდინარე დავალიანებაზე სახელმწიფო გვებრძვის და ულტიმატუმებს გვიყენებს. ეს არის პრობლემა, თორემ ვალდებულებებს ჩვენ არ გავურბივართ და არც არასდროს არ გავქცევივართ”, - ამბობს “TV პირველის” კომერციული დირექტორი ნანა აბურჯანიძე.

მისი თქმით, ნოემბრის მიმდინარე დავალიანება დაახლოებით 100 000 ლარი იყო.

“TV პირველისგან” განსხვავებით, “კავკასიის” დირექტორი ნინო ჯანგირაშვილი არ აპირებს მიმდინარე დავალიანების გადახდას, რაც მისი თქმით, ძალიან სასაცილო თანხაა. ჯანგირაშვილი ფინანსთა მინისტრთან შეხვედრას ითხოვს. იგი მიიჩნევს, რომ ხელისუფლება არათანაბარ პირობებში აყენებს ტელევიზიებს და ამბობს, რომ “კავკასია” იქამდე არ გადაიხდის გადასახადს, სანამ “იმედი” და “რუსთავი 2” მილიონობით ლარის დავალიანებას არ დაფარავენ:

“ეს არის კატასტროფული უსამართლობა, ეს არის საბაზრო უპირატესობის მინიჭება სამი კონკრეტული არხისთვის. რაც მათ იმდენად დიდ უპირატესობას აძლევს, რომ წარმოუდგენელია ასეთ კონკურენციაზე ლაპარაკი. პირველ რიგში, მე ვითხოვ, რომ ფინანსთა მინისტრმა გაგვაგებინოს, “რუსთავი 2-თან” და “იმედთან” რა მოლაპარაკებას აწარმოებს. თუ მეტყვიან, რომ ისინი ფარავენ ხვალ 55 მილიონს, მეც უსიტყვოდ, მივდივარ და ჩემს დავალიანებას მთლიანად ვფარავ ხვალ”.

მათ გარდა, ინკასო დაედო ტელეკომპანია “რუსთავი 2-ის” ანგარიშებს. მაუწყებლის დირექტორი პაატა სალია “რუსთავი 2-თან” აცხადებს, რომ არხისთვის ინკასოს დადება აბსოლუტურად უპასუხისმგებლო მოქმედებაა, რადგან, შესაძლოა, ტელეკომპანიის საქმიანობა შეფერხდეს.

“მენეჯმენტი ვაკეთებთ ყველაფერს, რომ ეს არ მოხდეს და ახალი წლის წინ, დღესასწაულების წინ, არხის პარალიზება არ მოხდეს. თუმცა, კიდევ ერთხელ ვაცხადებ, რომ 27 მილიონი ლარი დავალიანება დაგროვდა სწორედ იმის გამო, რომ ასეთი პრინციპულობა, რასაც ახლა იჩენს ფინანსთა სამინისტრო და შემოსავლების სამსახური, მათ არ გამოუჩენიათ წინა მენეჯმენტის პირობებში, წლების განმავლობაში, როდესაც ეს ვალი გროვდებოდა”, - ამბობს იგი და ამატებს, რომ ახლა ისინი ვალებს იხდიდნენ, უბრალოდ, აქვთ მცირედი გადაცილება დროში, - “აქედან გამომდინარე, ვთვლი, რომ ესეთი დამოკიდებულება აბსოლუტურად მიუღებელია ჩვენთვის და, კიდევ ერთხელ ვამბობ, მოვუწოდებ ფინანსთა სამინისტროს, რომ არ გამოიყენოს ესეთი ღონისძიებები მომავალში. ჩვენ ვეცდებით, რომ მიმდინარე გადასახადები დავფაროთ”

დავალიანების გამო დღეს ინკასო დაედო ერთი რეგიონული არხის ანგარიშებსაც. რეგიონულ მაუწყებელთა ალიანსის ხელმძღვანელის, ნათია კუპრაშვილის განცხადებით, ამ ტელევიზიის დავალიანება 1200 ლარი იყო.

“ჩვენ უკვე რამდენიმე წელია ვფიქრობთ, რომ ხელისუფლება ჩადის დანაშაულს, შერჩეული საგადასახადო პოლიტიკით. კონკრეტულად ვამბობთ, რომ დანაშაული იყო ჩადენილი, როცა კონკრეტული პირის მხრიდან (და გასარკვევია, ვისი მხირდან) გაიცა ბრძანება, რომ შერჩევითი საგადასახადო პოლიტიკა უნდა ეწარმოებინათ კონკრეტულ მაუწყებლებთან დაკავშირებით, რამაც გამოიწვია ვალების დაგროვება. ჩვენ ვითხოვთ გამოძიებას, ვითხოვთ შედეგებს, ვითხოვთ პირობების გათანაბრებას”, - ამბობს იგი.

ფინანსთა მინისტრთან შეხვედრას ითხოვს რეგიონულ მაუწყებელთა ალიანსიც.

“ხელისუფლება იყენებს ეკონომიკურ ბერკეტს დამოუკიდებელი მედიის შესავიწროვებლად, ეს ჩანს ძალიან ბევრ რამეში. ხელისუფლება თვითონ უნდა იყოს მოწადინებული, ესაუბროს მედიას და აუხსნას, რატო აწარმოებს ამგვარ პოლიტიკას. მიხვდეს, რომ არასწორია ეს პოლიტიკა და შეეცადოს გამოსწორებას. თუმცა არანაირი მცდელობა არ აქვთ და პირიქით, უფრო სადამსჯელო ნაბიჯებს დგამენ, რაც ძალიან ცუდად აისახება ქვეყანაზე. ეს კარგად არ დასრულდება”, - ამბობს ნათია კუპრაშვილი.

როგორ განვითარდა მოვლენები

ფინანასთა სამინისტროს განცხადება, რომ ძველი ვალების დასაფარად მაუწყებლებს შემოსავლების სამსახურისთვის მათეული განრიგები უნდა წარედგინათ, 1 ოქტომბრიდან კი ვალები აღარ დაეგროვებინათ, მიმდინარე წლის აგვისტოში გავრცელდა.

„ვიქნებით ლოიალური წარსულ დავალიანებასთან, მაგრამ პრინციპული მიმდინარე ვალებთან“, - განაცხადეს მაშის სამინისტროში და მაუწყებლებს ორკვირიანი ვადა მისცეს ვალის დაფარვის მათთვის მოსახერხებელი პირობების შესათავაზებლად.

მაშინ მინისტრმა განაცხადა, რომ ყველაზე მსხვილი დავალიანება სამ ტელეკომპანიას ჰქონდათ ესენია: „რუსთავი 2“ – 28 მლნ დავალიანებით, „იმედი“ – 19 მლნ და „მაესტრო“ დაახლოებით 8 მლნ ლარით.



“მედიაჩეკერი” მთელი დღის განმავლობაშ ცდილობდა ამ ტელევიზიებთან დაკავშირებას იმის გასარკვევად, რა შეიცვალა მინისტრის ამ განცხადების შემდეგ, დაფარეს თუ არა დავალიანება, ან დაიწყეს თუ არა მათი დაფარვა, რამე განრიგის მიხედვით, თუმცა, არც "იმედიდან" და არ "რუსთავი 2-დან" მედიაჩეკერის ზარებსა და შეტყობინებებს არ უპასუხეს.

რაც შეეხება დავალიანებებს, რომლებიც 1-ლი ოქტომბრიდან წარმოეშვებოდათ ტელევიზიებს, მათი დაფარვისთვის 1-დღიანი ვადა მაუწყებლებს 23 დეკემბერს მისცეს და ეს ვადა გუშინ, 24 დეკემბერს ამოიწურა.

კატეგორია: მედიაგარემო
ირმა ზოიძე, გია ქარცივაძე და ლაშა ზარგინავა - “ნაციონალური მოძრაობის” კვოტით წარდგენილ აჭარის ტელევიზიის მრჩეველთა საბჭოს მეხუთე წევრს აჭარის უმაღლესი საბჭო ამ სამი კანდიდატიდან შეარჩევს. ეს კანდიდატები საკონკურსო კომისიამ 9 განმცხადებლიდან დღეს, 24 დეკემბერს შეარჩია.

ხუთკაციანი საკონკურსო კომისიის ხმები ასე გადანაწილდა:

  • ირმა ზოიძე - 5 ხმა
  • გია ქარცივაძე - 4 ხმა
  • ლაშა ზარგინავა - 3 ხმა



როგორც საკონკურსო კომისიის თავმჯდომარე, თამარ მამეიშვილი “მედიაჩეკერთან” ამბობს, კომისიამ საბჭოსთვის წარსადგენი კანდიდატები კენჭისყრით, მიღებული ხმების მიხედვით შეარჩია: “საკმაოდ კარგი კანდიდატები იყვნენ, გვქონდა ფუფუნება, რომ კარგებს შორის საუკეთესოები შეგვერჩია"

მისივე განმარტებით, კანდიდატების შერჩევისას კომისიამ რამდენიმე კრიტერიუმით იხელმძღვანელა. მათ შორის: კანდიდატის პრინციპულობა, ბრძოლისუნარიანობა, კეთილსინდისიერება, ასევე, მათი ხედვა, კონცეფცია და აჭარის საზოგადოებრივ მაუწყებელში არსებული სიტუაციის მათეული შეფასება.

“დებატები გაიმართა აჭარის მაუწყებელზე კანდიდატებს შორის და გარკვეული მოსაზრებები ამ დებატების შემდეგაც გაგვიჩნდა. პარალელურად, რა თქმა უნდა, ძალიან მნიშვნელოვანი იყო გასაუბრება, სადაც უკვე ცოცხალ რეჟიმში ვცდილობდით, რომ გაგვეგო კანდიდატების ხედვა და მიგვეღო კონკრეტულ კითხვებზე კონკრეტული პასუხები”, - ამბობს თამარ მამეიშვილი.

აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს მრჩეველთა საბჭოს მეხუთე წევრს, ამ სამი კანდიდატიდან, უმაღლესი საბჭო შეარჩევს. ბორდში ვაკანტური “ნაციონალური მოძრაობის” კვოტაა.

ფრაქცია “ერთიან ნაციონალურ მოძრაობაში” ვაკანტურ ადგილზე განაცხადების მიღების დასრულებამდე ერთი დღით ადრე, 5 დეკემბერს განაცხადეს, რომ თავიანთ კვოტას საზოგადოებისთვის და მაუწყებლის ჟურნალისტებისთვის მისაღებ კანდიდატს დაუთმობდნენ.

''ჩვენს კვოტას ვთმობთ საზოგადოების სასარგებლოდ... ჩვენ აჭარის ტელევიზიის იმ ჟურნალისტებისთვის, ვინც იბრძვიან სარედაქციო დამოუკიდებლობისათვის და საზოგადოებისათვის მისაღებ კანდიდატს დავუჭერთ მხარს", - განაცხადეს დეპუტატებმა​.