კატეგორია: ბლოგი
alt
ფოტოზე: პაატა იმნაძე, ამირან გამყრელიძე და თენგიზ ცერცვაძე. 
ზაალ სულაკაურის მიერ შესრულებული კარიკატურა

„დასვი იმდენი კითხვა, რამდენიც საჭიროა და გაიმეორე იმდენჯერ, ვიდრე რესპონდენტისგან სასურველ პასუხს არ მიიღებ, მიუხედავად მისი ავტორიტეტისა. გახსოვდეს, რომ ეს პროფესია „კერპებს“ და „გმირებს“ ვერ იტანს და ნურც შენ ეცდები ვინმესგან ასეთის შექმნას“, - ალბათ, ასე ვუპასუხებდი სტუდენტს ახლა ჟურნალისტიკის მიმართულების ლექტორი რომ ვიყო და მასაც ჟურნალისტის მთავარი ფუნქციის შესახებ ეკითხა.

ეს, ერთი შეხედვით მარტივი ჭეშმარიტება, რომელზეც, წესით ყველა უნდა თანხმდებოდეს, ხშირად სადავო ხდება ხოლმე. განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც საქმე საზოგადოებაში დიდი ავტორიტეტის მქონე პირს, ან ამა თუ იმ დარგის დამსახურებულ წარმომადგენელს ეხება. ასეთ დროს ემოცია რაციონალურ განსჯას სცილდება და საზოგადოებაც ჟურნალისტის კრიტიკას მხოლოდ იმის გამო იწყებს, რომ მან მისი „ფავორიტისა" თუ "გმირისთვის" უბრალოდ კითხვის დასმა გაბედა, რამაც თავის მხრივ კითხვის ადრესატიც გააღიზანა. 

არადა, ჟურნალისტის, როგორც საზოგადოებასა და რესპონდენტს შორის ინფორმაციის გამტარის მთავარი ვალდებულება ზუსტად საკითხის გარშემო არსებულ კითხვებზე პასუხების მიღება და მათი აუდიტორიამდე მიტანაა. ეს ვალდებულება გაასმაგებულ დატვირთვას იძენს, როდესაც საქმე კრიზისულ შემთხვევებთან გვაქვს და ინფორმირებულობის როლიც, შესაბამისად, გაასმაგებულია. 

პრობლემა სრულფასოვნად რომ გავიაზროთ, თავდაპირველად მისი საწყისი უნდა გავშიფროთ და ყველაფერი საკუთარ ადგილს მალევე თავად მონახავს. ასე მაგალითად, საყოველთაო ბრაზი ერთი მიმართულებით მაშინ იხეთქებს ხოლმე, როდესაც საზოგადოების დიდი ნაწილის ფავორიტებს მედია ზომაზე მეტად შეიყვარებს, საყოველთაო აღტყინებაში შეტოპავს, მათი მისამართით გადამეტებულ რევერანსებს არ იშურებს და მეტიც, ეშხში შესულს რესპონდენტისთის პირადპირ ეთერში საიუბილეო ტორტის მირთმევაც არ ეთაკილება. შედეგად, იშლება ყველა ის ზღვარი და დისტანცია, რომლის დაცვაც მედიას პროფესიული ეთიკის ფარგლებში მოეთხოვება.

განზოგადებული მაგალითი, ალბათ, ყველამ ზედმეტად კონკრეტულად გაიგო და არც ამბის მთავარი გმირების ამოცნობა გაუჭირდა. დიახ, ზუსტად მიხვდით, ამბავი სწორედ ქართველ „სამ მუშკეტერად“ წოდებული სამეულის ამირან გამყრელიძის, პაატა იმნაძისა და თენგიზ ცერცვაძის მედიასთან ურთიერთობას ეხება, როდესაც თავდაპირველი „ფლირტი“ პროფესიულ დრამაში გადაიზარდა და ასე ვთქვათ კომფორტულ გარემოს შეჩვეული „გმირები“ მათთვის უსიამოვნო, თუმცა სრულიად ლეგიტიმურმა კითხვებმა გააღიზიანა, რაც საბოლოოდ, კითხვების ავტორის მიმართ საყოველთაო უკმაყოფილებაში გადაიზარდა.

არადა, ყველაფერი იმით დაიწყო, რომ ჟურნალისტმა ქვეყანაში კორონავირუსის დადასტურებული შემთხვევების ზრდის პარალელურად, სტუმრთან მხოლოდ იმის გარკვევა სცადა, თუ რატომ არ გვაქვს ვირუსის დამდგენი სწრაფი ტესტები? როდის გვექნება ისინი და დგას თუ არა პროცესის დაყოვნების უკან ვინმეს კომერციული ინტერესი? კითხვებით ნაწყენი დარჩა ადრესატი, კიდევ უფრო მეტად კი - საზოგადოება. აუდიტორიის ნაწილმა ჟურნალისტს მისი „გმირისთვის“ კითხვების დასმა ვერ აპატია. ერთი კატეგორია მას არაპროფესიონალიზმს, მეორე კი - უმადურობას ედავებოდა.

არადა, რა ქნას ასეთ დროს ჟურნალისტმა, როდესაც კითხვები არსებობს და ამ კითხვებზე პასუხის გასაცემად სტუდიას „ჩვენი გმირები“ სტუმრობენ? როდესაც კითხვის რეალური ადრესატი მოუცლელობის მოტივით, პასუხებისგან თავს იკავებს [თუმცა მისთვის კომფორტულ გარემოში სტუმრობისთვის მაინც იცლის], ცხადია, კითხვებიც სწორედ მათ მიემართება, ვისაც ზემდგომებმა სპიკერობა და მედიასთან ურთიერთობა არგუნეს.

შესაბამისად, აღებული პასუხისმგებლობის ფარგლებში, ყველა დასმულ კითხვაზე ადეკვატური პასუხიც მათი ვალდებულის ნაწილია, რაც უნდა უსიამოვნო და არაკომფორტული იყოს ეს მათთვის. წინააღმდეგ შემთხვევაში, ის ინფორმაციული ვაკუუმი, რომელიც კონკრეტული საკითხის გარშემო არსებობს, კიდევ უფრო გაღრმავდება, რაც საგანგებო მდგომარეობის ფარგლებში დაწესებული მთელი რიგი შეზღუდვების პირობებში, ერთ დიდ უფსკრულად იქცევა, რომლის ამოვსებაც სულ უფრო და უფრო გართულდება.

დასვას კითხვა და მასზე მიიღოს პასუხი, ეს ჟურნალისტის პირდაპირი მოვალეობაა აუდიტორიის წინაშე, კითხვის არდასმა მისი რაიმე ფორმით შელამაზება და გარკვეული მიზეზით თავის არიდება კი - ამ მოვალეობაზე უარის თქმა და იმ მთავარი პრინციპის ღალატია, რომლის დაცვასაც მას საკუთარი პროფესია ავალდებულებს.

თემაზე დისკუსიების ნაწილში ერთ საინტერესო მოსაზრებას წავაწყდი და საუბარს მეც ამით დავასრულებ - „საქართველო საბჭოთა კავშირი არ არის და ის თანამედროვე დემოკრატიის ნაწილია, დემოკრატიულ ქვეყნებში კი - კითხვებს სვამენ და პასუხებსაც იღებენ. საქართველო არასდროს გახდება ჩრდილოეთ კორეა, სადაც კითხვის დასმა დასჯადია“.
 
კატეგორია: საერთაშორისო ამბები

კორონავირუსის გამო მედიაში შექმნილი კრიზისის შესამსუბუქებლად კომპანია Facebook-ი 100 მილიონ აშშ დოლარს გამოყოფს. ამ თანხიდან, 25 მილიონი გაიცემა გადაუდებელი დახმარების საგრანტო დაფინანსების სახით ლოკალური მედიებისთვის, 75 მილიონი კი დაიხარჯება მარკეტინგში კრიზისის გაშუქებისას ჟურნალისტებისა და საინფორმაციო ორგანიზაციების მხარდასაჭერად.

„საზოგადოების ინფორმირებისთვის ჟურნალისტები ახლა რთულ პირობებში მუშაობენ. ახალი ამბების ბევრი ორგანიზაცია დაავადების გავრცელების გამო გამოწვეულ ეკონომიკურ კოლაფსს ებრძვის. ადგილობრივი ამბები განსაკუთრებული დარტყმის ქვეშაა.

ასე რომ, ჩვენ გამოვყოფთ 25 მილიონ აშშ დოლარს გადაუდებელი დახმარების საგრანტო დაფინანსებისთვის Facebook ჟურნალისტიკის პროექტის საშუალებით, ასევე 75 მილიონი აშშ დოლარი დაიხარჯება მარკეტინგში კრიზისის გაშუქებისას ჟურნალისტებისა და საინფორმაციო ორგანიზაციების მხარდასაჭერად.

მომდევნო რამდენიმე წლის განმავლობაში, ახალი სასწრაფო დახმარების პროგრამა, ახალი ამბებისa და განსაკუთრებით ადგილობრივი ახალი ამბების მხარდასაჭერად ჯამში 300 მლნ აშშ დოლარს დახარჯავს.

ვიმედოვნებთ, რომ ამ პერიოდში ეს დაეხმარება ბევრ ჟურნალისტს გააგრძელოს საქმიანობა ჩვენი ინფორმირების მიზნით“, - წერს Facebook-ის დამფუძნებელი მარკ ზაკერბერგი.

კატეგორია: მედიაგარემო
31 მარტიდან საქართველოში კომენდანტის საათი წესდება, რაც იმას ნიშნავს, რომ 21:00 საათიდან 06:00 საათამდე იკრძალება როგორც ქვეითად, ისე ტრანსპორტით ქალაქებში და ქვეყნის მასშტაბით გადაადგილება. შეზღუდვა ეხება მედიასაც.

როგორც მთავრობის ადმინისტრაციაში განმარტავენ, აღნიშნულ პერიოდში გადაადგილება შესაძლებელი იქნება მხოლოდ სპეციალური საშვების მქონე პირებისა და ავტომანქანებისთვის. 

ადმინისტრაციის ცნობითვე, სპეციალური საშვების მისაღებად მედიამ წერილობით უნდა მიმართოს მთავრობის ადმინისტრაციის პრესსამსახურს , 30 მარტის 23:30 საათამდე, ოფიციალურ მეილზე - pressoffice@gov.ge

ოფიციალურ წერილში მითითებული უნდა იყოს მედიასაშუალების წარმომადგენელთა სახელი, გვარი, პირადი ნომერი, თანამდებობა და ავტოსატრანსპორტო საშუალების სახელმწიფო ნომერი.

საშვების გაცემის შესახებ გადაწყვეტილებას იღებს საქართველოს მთავრობა, რის შესახებაც მედიის წარმომადგენლებს პრესსამსახურისგან ეცნობებათ.
კატეგორია: მედიაგარემო
დღეიდან, 30 მარტიდან, საზოგადოებრივი მაუწყებლის მეორე არხზე პროექტი "ტელესკოლა" დაიწყო. პროექტის ფარგლებში, განათლების სამინისტროსთან ერთად შემუშავებულია გაკვეთილების ცხრილი, რომელიც, კლასების მიხედვით, ეროვნული სასწავლო გეგმით გათვალისწინებულ საკითხებს მოიცავს.

გაკვეთილები ტარდება 1-დან მე-12 კლასის ჩათვლით, როგორც საჯარო, ისე კერძო სკოლების მოსწავლეებისთვის. ამავდროულად, გაკვეთილები მოიცავს როგორც ქართულ, ასევე არაქართულენოვან სექტორს (სომხური, აზერბაიჯანული).

პირველი არხის ცნობით, გარდა ამისა, არხის საეთერო ბადეში განთავსდება დოკუმენტური ფილმების ციკლი „ქართლის ცხოვრება მარიამ ლორთქიფანიძესთან ერთად“ (16 სერია); „არტესა“ და „ბიბისის“ დოკუმენტურ-შემეცნებითი ფილმები, რომლებსაც პედაგოგები სასწავლო პროგრამის ნაწილად გამოიყენებენ. გაკვეთილებს შორის იქნება მცირე ქრონომეტრაჟის სპორტის გაკვეთილები.

საქართველოს საჯარო და კერძო სკოლებში სასწავლო პროცესი, Covid-19-ის გამო გამოცხადებული საგანგებო მდგომარეობის ფარგლებში, 21 აპრილამდეა შეჩერებული. 

30 მარტის მონაცემებით, საქართველოში კორონავირუსით დაინფიცირების 98 შემთხვევაა დაფიქსირებული, ამათგან, 18 ადამიანი გამოჯანმრთელდა. 21 მარტიდან ქვეყანაში საგანგებო მდგომარეობა მოქმედებს, 23 მარტიდან კი მკაცრი კარანტინის რეჟიმშია მარნეულისა და ბოლნისის მუნიციპალიტეტები.



გარეკანოს ფოტო: საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებელი
კატეგორია: მედიაგარემო
აჭარის ტელევიზიის მთავარი საინფორმაციო გამოშვების ყოფილი წამყვანი თეონა ბაკურიძე TV პირველზე გადაცემა "ღამის ამბებს" წაიყვანს. დღეს, 26 მარტს, TV პირველზე მისი დებიუტია.



ტელეკომპანიის დირექტორმა ინგა გრიგოლიამ TV პირველში მუშობა თეონა ბაკურიძეს, მაშინ როცა ის დირექტორმა სამსახურიდან გაათავისუფლა, პირდაპირ ეთერში შესთავაზა.

"გულით მინდოდა, ჩვენი თანამშრომლობა შემდგარიყო. ეს თანამშრომლობა შედგა და დღეს Teona Bakuridze -ს დებიუტს იხილავთ ტვ ,,პირველზე". ისე მოხდა,რომ მის პირველ ეთერებს მე ვერ დავესწრები, ჩემი ტრავმის გამო, მაგრამ ზუსტად ვიცი, რომ იქნება ერთ-ერთი საუკეთესო ჩვენს არხზე", - წერს ინგა გრიგოლია სოციალურ ქსელში.



თეონა ბაკურიძე აჭარის ტელევიზიიდან 13 მარტს გაათავისუფლეს, გათავისუფლებას მისთვის დროებით უფლებამოსილების შეწყვეტა უძღოდა. გათავისუფლების საფუძვლად, დირექტორის ბრძანებაში მითითებულია რომ, "თეონა ბაკურიძის მხრიდან ადგილი ჰქონდა შრომითი ხელშეკრულებისა და შრომის შინაგანაწესის პირობების აშკარა უხეშ დარღვევას". ასევე, "ფსიქოლოგიური ზეწოლა სამსახურის ხელმძღვანელისა და რედაქტორის მიმართ, რითაც ხელი შეუშალა საინფორმაციო საქმიანობას".
კატეგორია: საერთაშორისო ამბები
სომხეთის მთავრობამ ცვლილებები შეიტანა საგანგებო მდგომარეობის გამოცხადების შესახებ გადაწყვეტილებაში, რომლის თანახმად, მედიისთვის ახალი შეზღუდვები დაწესდა. ამის შესახებ ინფორმაციას სამთავრობო გვერდი e-gov.am ავრცელებს.

ცვლილებების შემდეგ მედიასთან დაკავშირებული პუნქტი შემდეგნაირადაა ფორმულირებული: “იმ პუბლიკაციების, საინფორმაციო მასალების, ინტერვიუების, შეტყობინებების გასაჯაროებას, გადაცემას, მათ შორის ინტერნეტ-გვერდებზე და სოციალურ ქსელებში გამოქვეყნებას, რომლებიც შეეხება სომხეთის რესპუბლიკაში ახალი კორონავირუსით დაავადებულთა არსებულ და ახალ შემთხვევებს, კონკრეტული პირების ჯანმრთელობის მდგომარეობას, ინფექციის წყაროებს, სხვა პირთა წრეს, რომლებსაც ჰქონდათ კონტაქტი ინფიცირებულთან, ან ინფექციის შესაძლო მატარებელ პირებს, იმ პირებს, რომლებიც გადიან გამოკვლევებს (ინფექციაზე ტესტირებას), იზოლირებულ პირებს; ასევე, იმ ღონისძიებებს, რასაც ახორციელებს შესაბამისი პასუხისმგებელი ორგანო ჯანდაცვის სფეროში და მათთან დაკავშირებულ მონაცემებს, მასობრივი ინფორმაციის საშუალებები ახორციელებენ მხოლოდ ოფიციალურ ინფორმაციაზე დაყრდნობით, რომელიც გადაიცემა სრულად (რედაქტირების გარეშე)”.

ამასთან, მიღებული იქნა გადაწყვეტილება, რომ თუკი ნაწილობრივ ან სრულად მოხდება უცხოურ მედიაში გამოქვეყნებული მასალის გადაბეჭდვა ახალი ტიპის კორონავირუსის თემაზე, მედია ვალდებულია მასალის წყარო სათაურშივე მიუთითოს.

საგანგებო მდგომარეობის ფარგლებში სომხეთში მედიისთვის არაერთი შეზღუდვაა დაწესებული. რამდენიმე დღის წინ, სომხეთის შინაგან საქმეთა სამინისტრომ, სომხეთის ორი მედიის, „არავოტისა“ და „ჰრაპარაკის“ მასალები “პანიკის გამომწვევ ინფორმაციად" შეაფასა. საგანგებო მდგომარეობის ფარგლებში სომხეთში ასეთი მასალების გავრცელება აკრძალულია. აკრძლვები ეხება როგორც საინფორმაციო სააგენტოებს და ტელევიზიებს, ისე მოქალაქეებს.




“მედიაჩეკერი” მუშაობს თემაზე, რა შეზღუდვები მოქმედებს მედიისთვის სომხეთში, საგანგებო მდგომარეობის ფარგლებში. თვალი ადევნეთ ვებგვერდს, მასალა მალე გამოქვეყნდება