კატეგორია: საერთაშორისო ამბები
თურქეთის მიერ სირიაზე მიტანილი იერიშის შესახებ მომზადებულ მასალაში ABC News-მა მასობრივი სროლის ამსახველი ვიდეო გამოიყენა და ის თურქეთის მიერ სირიაზე მიტანილ შეიარაღებულ შეტევად გაასაღა.

ვიდეო პირვალად ABC News-ზე 13 ოქტომბერს გადაცემა “world News Tonight-ში” გამოჩნდა, რომლის ფონზეც, გადაცემის წამყვანმა ტომ ლამასმა განმარტა, რომ კადრები თურქული შეიარაღებული ძალების მიერ სირიის საზღვართან მდებარე ქურთების დაბომბვას ასახავდა.

სინამდვილეში კი, აღმოჩნდა, რომ სროლის კადრები, რამდენიმე წლის წინ აშშ-ში, კენკუტის შტატში მოწყობილი მასობრივი სროლის ერთგვარ ღონისძიებას ასახავდა და მას თურქეთის მიერ სირიის დაბომბვასთან კავშირი არ ჰქონია.

დაშვებული შეცდომისთვის ABC News-მა საბოდიშო წერილი Twitter-ზე გამოაქვეყნა და განმარტა, რომ შეცდომაში შემყვანი ვიდეოები უკვე წაშლილია და რომ “ABC News-ი დაშვებული შეცდომის გამო წუხს”.

წყარო: imediaethics.org
კატეგორია: ეთიკა
22 ოქტომბერს ტელეკომპანია „იმედის“ გადაცემა „SWOT ანალიზს“ საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის ახალი უფროსი გრიგოლ ლილუაშვილი სტუმრობდა. გადაცემაში რომლის მიზანიც, ამ კონკრეტულ შემთხვევაში, ეროვნული უსაფრთხოების ძლიერ და სუსტი მხარეების, ასევე შესაძლებლობებისა და საფრთხეების განხილვა იყო, თავშივე გაირკვა, რომ სტუმარს სრული კომფორტი ექნებოდა. კერძოდ წამყვანმა სიტყვა სტუმრისადმი რევერეანსებით დაიწყო და ერთგვარი გულისწყვეტაც გამოხატა, რომ მას მომდევნო ექვსი წლის განმავლობაში „ძალიან უმადური საქმის კეთება მოუწევდა“.

მანვე აშშ-ის ცენტრალური დაზვერვის სააგენტოს (CIA) შტაბბინაში არსებული სტელაც გაიხსენა, რომელზეც ყოველგვარი იდენტობის მითითების გარეშე, იმ ადამიანების სახელზე, რომლებმაც ქვეყნის უსაფრთხოებისთვის თავი გასწირეს, მხოლოდ ვარსკვლავებია გამოსახული და მათ „არანაირი დიდება არ აქვთ, რადგანაც მათი სახელები გასაიდუმლოებულია“. „დაახლოებით ამ ფრონტზე იბრძვით თქვენ, მაგრამ ჩვენ რომ მშვიდად ვართ, ზუსტად იმის დამსახურებაა, რომ ამ უმადურ საქმეს თქვენ აკეთებთ“, - უთხრა მან გრიგოლ ლილუაშვილს და მასთან საუბარი ქვეყნის უსაფრთხოების სუსტი მხარეების განხილვით დაიწყო.

ამ უკანასკნელზე საუბრისას, წამყვანი რესპონდენტისგან მხოლოდ იმით დაინტერესდა, არის თუ არა ოკუპაცია ეროვნული უსაფრთხოების სუსტი მხარე და ართულებს თუ არა უცხო ქვეყნის (რუსეთის) სპეცსამსახურებისა და შეიარაღებული ძალების ჩვენს ტერიტორიაზე ყოფნა, უწყების მუშაობას. ასევე, არის თუ არა სუსტი მხარე: ქვეყნის „ლიბერალური“ საიმიგრაციო პოლიტიკა, მეზობელ ქვეყნებთან არადემარკირებული საზღვრები და პანკისის ხეობა.

სუსტი მხარეების შემდეგ, წამყვანი ყურადღებას უკვე ეროვნული უსაფრთხოების საფრთხეებზე ამახვილებს და ამ კონტექსტში ტერორიზმის საკითხს განიხილავს. სწორედ აქ სტუმარი მისგან კიდევ ერთ კომპლიმენტს იმსახურებს. ასე მაგალითად, მისგან ვისმენთ, რომ „ღვთის წყალობით“ და სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის „მეცადინეობით და მეოხებით“ საქართველოში ტერორისტული აქტი არ მომხდარა. პარალელურად კი იგი საზოგადოებას აკრიტიკებს და ამბობს, რომ მას „არ აქვს შესაბამისი უნარები გამომუშავებული, რომ გაარკვიოს, ვისკენ უნდა გადახაროს სიმპატიები“.

წამყვანი იმასაც ამბობს, რომ „ჩვენ ვიყავით იმის მოწმე“ როდესაც „საზოგადოება მხარს უჭერს და რომანტიზებას ახდენს ტერორიზმში ეჭვმიტანილი ადამიანების”, სპეცსამსახურების წარმოამდგენლებს კი ძალის გამოყენებისთვის გმობს. მას დიდი ალბათობით, 2017 წელს პანკისის ხეობაში ჩატარებული ანტიტერორისტული სპეცოპერაცია ჰქონდა მხედველობაში, რომლის 18 წლის ადგილობრივი თემირლან მაჩალიკაშვილი სასიკვდილოდ დაიჭრა. თუმცა, იმაზე, რომ ამ დრომდე სამართალდამცველებმა მისი ტერორიზმთან კავშირი გამოკვეთეს და ვერც შესაბამისი მტკიცებულებები წარმოადგინეს, წამყვანს არ უსაუბრია. უფრო მეტიც, სტუმრისთვის არც ის შეუხსენებია, რომ გარდაცვლილის ოჯახი სიმართლის დადგენას და დამნაშავე პირების დასჯას ამ დრომდე ითხოვს, თუმცა უშედეგოდ. მისთვის არც საქმესთან მიმართებით არსებული ის ლეგიტიმური კითხვა დაუსვამს, რომელზე პასუხსაც მოკლულის ოჯახის წევრები უკვე ორი წელია, სამართალდამცველი ორგანოებისგან უშედეგოდ ელოდებიან.

გადაცემის წამყვანმა სტუმართან სამხედრო სავალდებულო სამსახურის საკითხიც განიხილა და ახალგაზრდები იმის გამოც გააკრიტიკა, რომ ისინი სხვადასხვა გზებით ამ სამსახურისთვის თავის არიდებას ცდილობენ.

„თუ ითხოვ, რომ ლილუაშვილის სამსახურმა იმუშაოს როგორც „მოსადმა“ (ისრაელის დაზვერვის სამსახური), მაშინ პატრიოტიზმი უნდა გქონდეს მინიმუმ ისეთი, როგორიც ისრაელშია“, - თქვა მან. აღსანიშნავია, რომ მას სისტემაში ამ მიმართულებით არსებულ ხარვეზებსა და ნაკლოვანებებზე არ უსაუბრია და სტუმართან არც იმის გარკვევა უცდია, რა მიზეზი აქვს იმას, რომ ახალგაზრდების დიდ ნაწილს სამხედრო სამსახურის მოხდის სურვილი არ აქვს და ყველა შესაძლო ხერხით მისგან დაღწევას ცდილობს. მას არც ის კითხვა დაუსვამს, ხომ არ არის პრობლემა თავად სისტემაში და არა იმ ახალგაზრდებში, რომლებსაც, ფაქტობრივად, ქვეყნის წინააღმდეგ ე.წ. „დეზერტირობაში“ დასდო ბრალი.

მანვე ოპოზიცია დესტრუქციულ ქმედებებსა და სახელმწიფო გადატრიალებაშიც დაადანაშაულა და თქვა, რომ ამის „რეპეტიცია“ ჩვენ 20 ივნისს ვნახეთ. არადა, 20 ივნისს, საზოგადოების ფართომასშტაბიანი პროტესტი საქართველოში რუსი კომუნისტი დეპუტატის სერგეი გავრილოვის ვიზიტსა და პარლამენტის თავმჯდომარის სავარძელში მის მოკალათებას მოჰყვა და ეს სახელმწიფოს წინააღმდეგ დაგეგმილი დესტრუქციული ქმედება ან ხელისუფლების დამხობის მცდელობა კი არა, სპონტანური პროტესტი იყო.

გადაცემის მიწურულს წამყვანმა სტუმარი სწორი და პრაგმატული საგარეო და საშინაო პოლიტიკის გატარების გამო კიდევ ერთხელ შეაქო და სწორედ ამის დამსახურებად მიიჩნია, რომ დამოუკიდებელი საქართველოს ისტორიაში მოქმედი ხელისუფლება ერთადერთია, რომლის დროსაც ომი არ მომხდარა. მანვე ყოფილი ხელისუფლება და პრეზიდენტი საგარეო პოლიტიკის მიმართულებით „პროვოკაციული და მოღალატეობრივი“ ნაბიჯების გადადგმაში დაადანაშაულა და ხაზგასმით აღნიშნა, რომ „ჩვენი ტერიტორიების ოკუპაცია“ სწორედ აღნიშნულმა განაპირობა.

ის, რომ გადაცემის წამყვანმა სტუმარს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის მიმართ არსებული არცერთი კრიტიკული კითხვა არ დაუსვა, რომელიც საზოგადოებას ამ უწყების მიმართ კარგა ხანია დაუგროვდა, ტოვებდა შთაბეჭდილებას, რომ გადაცემის მიზანი არა იმდენად უწყებისა და ზოგადად ქვეყნის უსაფრთხოების თვალსაზრისით არსებული რეალური ვითარების განხილვა, არამედ სუს-ის ახალი ხელმძღვანელისთვის თავისუფალი ტრიბუნის მიცემა და საზოგადოებაში მის მიმართ დადებითი დამოკიდებულების შექმნა იყო.
კატეგორია: ეთიკა
11 ოქტომბერს ხაშურში 32 წლის მამაკაცმა 30 წლის ყოფილი მეუღლე იარაღის კონდახით სასიკვდილოდ სცემა და შემთხვევის ადგილიდან მიიმალა. ექიმებმა დაზარალებულის გადარჩენა ვერ შეძლეს. ახალგაზრდა ქალი საავადმყოფოში გარდაიცვალა.

ამბავი იმავე დღეს ყველა საინფორმაციო გამოშვების ერთ-ერთ მთავარ თემად იქცა და აქტუალურობა მომდევნო დღეებშიც შეინარჩუნა. გამონაკლისი არც ეს შემთხვევა აღმოჩნდა, მედიამ ცდუნებას ვერც ახლა გაუძლო და ქალის მკვლელობის მოტივის ძიება საქმის არსის მცოდნე ისეთ “კომპეტენტურ” სუბიექტებთან დაიწყო, როგორებიც მაგალითად, მკვლელობაში ბრალდებულის ოჯახის წევრები და მეზობლები არიან.

თავი განსაკუთრებით ტელეკომპანია “მთავარი არხისა” და “რუსთავი 2”-ის ჟურნალისტებმა გამოიჩინეს, მკვლელობის ადგილზე რამდენჯერმე ჩავიდნენ და მკვლელობის სავარაუდო მოტივის იმდენი ვერსია შემოგვთავაზეს, რამდენი მოხალისეც ნახეს.

მათ მიერ თემაზე მომზადებული მასალებიდან მოვისმინეთ ტექსტები, რომ ნათესავები ბრალდებულს წესიერ ადამიანად ახასიათებენ და რომ მათთვის, “ის რაც ხაშურში დატრიალდა” რთულად წარმოსადგენია. გავიგეთ ისიც, რომ ბრალდებულის მეზობლები და ახლობლები მომხდარში თავად მოკლულს ადანაშაულებენ და მკვლელობისკენ წამქეზებლად სწორედ მას ასახელებენ.

ერთ-ერთი ჩართვის დროს ჟურნალისტმა ისიც თქვა, რომ, თურმე, “სასტიკი მკვლელობის საქმე კიდევ უფრო საინტერესო” გახდა, რაც ბრალდებულის მამის მიერ მკვლელობის ერთ-ერთ სავარაუდო მიტოვად მესამე პირის, მოკლულის სავარაუდო მეგობარი მამაკაცის დასახელებაში გამოიხატა.

ბრალდებულის მამის პარალელურად, დის ვერსიაც მოვისმინეთ, რომელიც ასევე ძმის საქციელისთვის გამართლების მოძებნას ცდილობს და ამბობს, რომ მის ძმას გარდაცვლილმა მისივე მოკვლისკენ თავადვე უბიძგა. უფრო ზუსტად კი, მისმა საქციელმა, რომელიც რამდენიმე წლის დაშორებული ყოფილი ქმრისთვის მიუღებელი და უფრო მეტიც, ღირსების შემლახავი აღმოჩნდა. უფრო ნათლად რომ ვთქვათ, მოკლულს უბრალოდ პირადი ცხოვრება ჰქონდა, რომელიც ყველა ლოგიკური მსჯელობით არც მისი ყოფილი მეუღლის, არც მისი ოჯახის რომელიმე წევრის, თუ მეზობლის, მით უფრო, არც ჟურნალისტის თავისტკივილი და ინტერესის საგანი უნდა ყოფილიყო.

მედიის მხრიდან პირადი ცხოვრების საიდუმლოს ხელყოფა ამით არ დასრულდა. ჟურნალისტებმა არ დაიზარეს და ბრალდებულის ოჯახის წევრების “მძიმე ბრალდებები” უშუალოდ მოკლულის ოჯახის წევრებთან და ახლობლებთან გადაამოწმეს. მივიდნენ და პირდაპირ ჰკითხეს ჰყავდა თუ არა მოკლულს მეგობარი მამაკაცი ან თუ აკითხავდა ვინმე, თითოქოს ეს ჩადენილს ან რაიმე ფორმით ამართლებს ან ბრალდებულის სასჯელს და მდგომარეობას რამენაირად ამსუბუქებს. ამასთან, მედიის მხრიდან აღნიშნული “სასტიკი მკვლელობის საქმეში მესამე პირის გამოჩენად” შეიფუთა.

ოჯახის წევრების შემდეგ, მეზობლების ჯერიც დადგა. მედიის მიერ მოწოდებული მოწოდებულ კომენტარებში ისინი მკვლელობაში ბრალდებულის მისამართით არც საქებარ სიტყვებს იშურებენ და მის ნამოქმედარს “აფექტური” მდგომარეობით ამართლებენ. ერთ-ერთი მათგანი უფრო შორსაც წავიდა, ოჯახში ქალისა და კაცის როლები ზედმიწევნით გაგვიხსენა და თან გაგვაფრთხილა, რომ როდესაც “ქალი კაცის წინ ტლკინებს”, მერე იმ ქალს რაღაც აუცილებლად მოხვდება.

იმ ფონზე, როდესაც ბოლო რამდენიმე წლის განმავლობაში, ქვეყანაში ოჯახში ძალადობის ნიადაგზე რამდენიმე ათეული ქალი მოკლეს და კიდევ უფრო მეტს ჯანმრთელობის მძიმე დაზიანებები მიაყენეს, მედიას მსგავსი თემების გაშუქებისას, განსაკუთრებული სიფრთხილე, ყურადღება და წინდახუდულობა მართებს. მნიშვნელოვანია, რომ თემა ისეთი რაკურსით არ გაშუქდეს, რაც მომხდარ ძალადობას ან მკვლელობას რაიმე ფორმით გაამართლეს ან თუნდაც ახსნას მოუძებნის.

ასევე, დაუშვებელია ამბის იმგვარ დისკურსში გაშლა, რომელიც საზოგადოებაში ისედაც დამკვიდრებულ გენდერულ სტერეოტიპებს კიდევ უფრო გააღრმავებს და გააძლიერებს. მსგავსი მსჯელობა არც არსებული პრობლემის მოგვარებას უწყობს ხელს და ვერც მის პრევენციას ახდენს. პირიქით, ისედაც კარგად ფესვგამდგარ პატრიარქალურ საზოგადოებაში მსგავს ფაქტებს კიდევ უფრო ახალისებს და მოტივაციას ჰმატებს.

ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის გენდერული საკითხების გაშუქების სახელმძღვანელო წესებში ხაზგასმით არის ნათქვამი, რომ “მედიამ არათუ ხელი უნდა შეუწყოს გენდერული სტერეოტიპების გამყარებას, არამედ უნდა ებრძოლოს მას”. ამავე წესების მიხედვით, ჟურნალისტური მასალა არ უნდა აძლიერებდეს სოციუმში გავრცელებულ მოსაზრებებს ქალისა და კაცის როლის შესახებ.

“სხვა პირთა მიერ სტერეოტიპული ენის გამოყენების შემთხვევაში პასუხისმგებლობა არ ეხსნება მედიას. თუ პირდაპირი ეთერია, იქვე უნდა გაემიჯნოთ, ჩანაწერის დროს კი, შესამაბისად უნდა დაარედაქტიროთ თუ, რა თქმა უნდა, გაშუქების მიზანი არ არის ის, რომ აჩვენოთ როგორ შეუფერებელ ტერმინოლოგიას იყენებს ესა თუ ის საჯარო პირი”, - ვკითხულობთ სახელმძღვანელო წესებში.

მედიის მხრიდან სტერეოტიპების არგაღრმავების მნიშვნელობაზე საუბრობს საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტის (GIPA) ლექტორი თიკო ცომაიაც. მისი შეფასებით, მედიას ამბის პრეფესიონალურ დონეზე გაშუქების ვალდებულება აქვს, რაც უპირველეს ყოვლისა, “მონაცემებზე და ცოდნაზე დაფუძნებულ გაშუქებას, სენსაციის უკან გადადებას, ასევე მეზობლების და ახლობლების დაუდასტურებელი, ემოციური შეფასებების გამოყენებისგან თავის არიდებას” გულისხმობს.

იგი კონკრეტული ამბის კონტექსტის გააზრების ვალდებულებაზე მიუთითებს და ამბობს, რომ ისეთი მგრძნობიარე თემის გაშუქებისას, როგორიც ფემიციდია, საკმარისი მხოლოდ ამბის თხრობა არ არის და კონტექსტის გათვალისწინება სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია.

“ტრავმის გაშუქება უნდა მოხდეს ისე, რომ არ ავნოს ადამიანებს. ასევე მოთხრობილი ამბავი საუკეთესო ცოდნას უნდა ეფუძნებოდეს, სადაც საკითხის სიღრმე, სხვადასხვა მიმართულება და პრობლემა იქნება გამოხატული”, - ამბობს იგი “მედიაჩეკერთან” საუბრისას.

მედიის მიერ სტერეოტიპებისგან და პირადი ცხოვრების ამსახველი დეტალებისგან დაცლილი შინაარსის გავრცელების მნიშვნელობაზე მიუთთებს არასამთავრობო ორგანიზაცია “პარტნიორობა ადამიანის უფლებებისთვის” (PHR) ხელმძღვანელი ანა აბაშიძეც. იგი ამბობს, რომ “მედიამ უნდა შეძლოს დაამტკიცოს, რომ ინფორმაცია, რომელიც მან დაამუშავა და გადასცა საზოგადოებას, იყო აუცილებელი და არ იყო ზიანის მომტანი, რომელიმე მხარისთვის”.

მისი შეფასებით, ხაშურში მომხდარი ტრაგედია მედიამ, სტერეოტიპულად და პერსონალური დეტალების გამძღავნებით გააშუქა და რომელიმე მათგანის თავიდან არიდება არ უცდია, რაც “მედიასტანდარტებიდან გამომდინარე, აბსოლუტურად დაუშვებელია”.

“სტერეოტიპებზე საუბარი ძალიან მნიშვნელოვანია, მაგრამ მედიამ სტერეოტიპების მავნე გავლენა უნდა აჩვენოს და არა უკრიტიკოდ გაატაროს იგი და საზოგადოებას ისე მიაწოდოს. რაც შეეხება პირად ინფორმაციას, აქ დისკუსიაც ზედმეტია, დაუშვებელია ამგვარი ინფორმაციის გავრცელება. ამ თვალსაზრისით მედიამ აჩვენ საკმაოდ დაბალი სტანდარტი და ეს, სამწუხაროდ, არ არის პირველი შემთხვევა.”, - ამბობს იგი.

ანა აბაშიძე ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ მედიას საკუთარი როლი კარგად უნდა ჰქონდეს გააზრებული. უფრო კონკრეტულად კი, ის, რომ მას არა მხოლოდ ინფორმაციის გადაცემა, არამედ მავნე ტრადიციებისა და სტერეოტიპების ნგრევა ევალება. “მისი საქმიანობა ნებსით თუ უნებლიეთ არ უნდა იყოს კონტრპორდუქტიული და არ უნდა უწყობდეს ხელს სტერეოტიპების კვლავ წარმოებას”, - განმარტავს იგი.
კატეგორია: მედიაგარემო
„ტექნოლოგიების სამყაროში ყველას შეუძლია ისწავლოს ჟურნალისტობა, მაგალითად როგორ გახდე შენი სმარტფონით ჟურნალისტი, მაგრამ უნდა დაიმახსოვრო, რომ სმარტფონი ან რომელიმე მოწყობილობა არ გაქცევს ჟურნალისტად, ისევე, როგორც ადრე კალმის და ფურცლის ქონა არ იყო ჟურნალისტობისთვის საკმარისი. ეს არის შესაძლებლობა მოყვე ჯერ არმოყოლილი ამბავი ეთიკური ზღვრების დაცვით და არ დაამახინჯო რეალობა, სწორედ ეს გაქცევს ჟურნალისტად“, - ამბობს ჟურნალისტი და მკვლევარი ნადია ბელარდი, რომელიც არის ევროპის საბჭოს ჟურნალისტიკის ექსპერტთა კომიტეტის წევრი და აკვირდება სოციალური მედიისა და ალგორითმების გავლენას ჟურნალისტიკასა და გამოხატვის თავისუფლებაზე. 

მოხსენებაში, რომელიც მან  ევროპის დამოუკიდებელი პრესის საბჭოების ალიანსის (AIPCE) ყოველწლიურ კონფერენციაზე გააკეთა, აღნიშნა, რომ ციფრულმა ერამ ტექნოლოგიური თვალსაზრისით, მაღალი ხარისხის ჟურნალისტიკის გავრცელების შესაძლებლობები შექმნა და გამოცემებს მსოფლიო მასშტაბით მილიონობით ხელმომწერის გაჩენის შესაძლებლობა მისცა, რაც თავის მხრივ, შემოსავლების ერთ-ერთი წყაროა. ამასთან, ტრადიციული მედიის პარალელურად, ინფორმაციის გავრცელების ისეთი მრავალფეროვანი პლატფორმები შეიქმნა, როგორიცაა - ვებგვერდები და სხვადასხვა ტიპის აპლიკაცია, ასევე გაჩნდა სოციალური მედია.   მანვე აღნიშნა, რომ სწორედ ამ უკანასკნელის წყალობით, პოლიტიკოსებს თუ სხვა საჯარო ფიგურებს ინფორმაციის გასავრცელებლად ჟურნალისტები ფაქტობრივად აღარ სჭირდებათ და ამას უკვე დამოუკიდებლად ახერხებენ. თავის მხრივ, გარკვეულწილად ჟურნალისტების საქმიანობაც შემსუბუქდა. მაგალითად, გამარტივდა რესპონდენტებთან წვდომა და მათთან დაკავშირება.

მიუხედავად დადებითი მხარეებისა, ნადია ბელარდი მიიჩნევს, რომ ტექნოლოგია არის საშუალება და მნიშვნელოვანია თუ ვის აქვს ის, როგორ იყენებს და ვინ აკონტროლებს მას. ამის ფონზე, იგი ციფრული ერის პირობებში ჟურნალისტიკის ერთ-ერთ მთავარ გამოწვევად პროპაგანდას, ყალბ ამბებს და სიძულვილის ენას ასახელებს და ამბობს, რომ სწორედ ტექნოლოგიების დახმარებით, ისინი წარმოუდგენელი სისწრაფით ვრცელდება და მრავლდება.

„ცხადია, ყველა ეს კომპონენტი არსებობდა და ისინი სოციალური მედიის პარალელურად არ გამოუგონებიათ, მაგრამ ტექნოლოგიებმა მათი უფრო სწრაფი და დამაზიანებელი გავრცელების საშუალებები შექმნა“, - განმარტავს იგი.

ნადია ბელარდის თქმით, კვლევებით დასტურდება, რომ ყალბი ამბების გამავრცელებელი ვებგვერდები კატასტროფული სისწრაფით იზრდება და მათ დაფინანსებაში უამრავი თანხა იხარჯება. მისივე თქმით, ასევე, არის მაგალითები, როდესაც უკვე კარგად დამკვიდრებული მედია დეზინფორმაციას მკითხველების ყურადღების მიქცევისა და პოლიტიკოსების გულის მოგების საშუალებად იყენებს. თუმცა, იგი ყალბი ამბების გავრცელების ერთ-ერთ მთავარ წყაროდ მაინც სოციალურ მედიას, კონკრეტულად კი - Facebook-ს ასახელებს.

მიუხედავად სიძულვილის ენითა და ყალბი ამბებით მიღებული შესაძლო ზიანისა, ნადია ბელარდი უფრო დიდ საფრთხედ მის რეგულირებას მიიჩნევს და ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ ამ მიმართულებით დამატებითმა რეგულაციებმა, შესაძლოა, სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების თვალსაზრისით უფრო დიდი ზიანი მოიტანოს.

სად არის გამოსავალი და არსებობს თუ არა წამალი?

აღნიშნული კითხვების პასუხად ნადია ბელარდი მედიაწიგნიერებას და ამ მიმართულებით საზოგადოების ცოდნის ამაღლებას ასახელებს. მისი მოსაზრებით, ინფორმაციის სწორად გაგებისა და მისი შესაბამისი გაანალიზების უნარი ადამიანს მოვლენების სწორად აღქმასა და შეფასებაში, ასევე სიცრუისა და სიმართლის ერთმანეთისგან გამიჯვნაში ეხმარება.

„თუკი არ იცი ვინ აწარმოებას კონკრეტულ ინფორმაციას, რა სახის მედიას ეკუთვნის ის და ვინ აფინანსებს მას, რთულია მისი ღირებულების გამოცნობა. ჩვენ უნდა ვასწავლოთ ყველას როგორ ამოცინოს დეზინფორმაცია, გავაგებინოთ მას თუ რა არის ის და რატომ არ შეიძლება მისი გავრცელება“, - ამბობს იგი და იქვე დასძენს - „იყავით აქტიური მოქალაქეები და არა პასიური მომხმარებლები“.

მისივე განმარტებით, არ არსებობს ერთი ჯადოსნური რეცეპტი, რომელიც დეზინფორმაციასთან, პროპაგანდასთან და სიძულვილის ენასთან ბრძოლის იარაღად შეიძლება გამოდგეს. იგი მრავალმხრივი ჩართულობის, კერძოდ კი - ხელისუფლების, საგანმანათლებლო ინსტიტუტების, მედიაორგანიზაციებისა და საზოგადოების ერთობლივი ძალისხმევის მნიშვნელობაზე საუბრობს და ამბობს, რომ აღნიშნულ გამოწვევასთან გასამკლავებლად სწორედ მსგავსი მიდგომაა შედეგის მომტანი, რაც თავის მხრივ, ხარისხიანი და სანდო ჟურნალისტიკის გავრცელებას შეუწყობს ხელს.

ნადია ბელარდი ხარისხიანი ჟურნალისტიკის გაძლიერების თვალსაზრისით გამომწერების ინსტიტუტის გაძლიერებაზე საუბრობს და აღნიშნავს, რომ როგორც აუდიტორია, ვიდრე რამეს გამოვაქვეყნებთ, წავიკითხავთ, გავავრცელებთ ან მოვისმენთ, ჩვენ ამისთვის უნდა გადავიხადოთ, „წინააღმდეგ შემთხვევაში მედია ვერ გადარჩება“.

იგი ამ კონტექსტში, საფრანგეთისა და შვეიცარიის მაგალითებს იშველიებს და ამბობს, რომ მსგავსი პრაქტიკა რამდენიმე გამოცემაში არსებობს, - ისინი ყოველგვარი რეკლამისგან თავისუფლები არიან და მათ მხოლოდ საკუთარი გამომწერები აფინანსებენ.

„მათ აქვთ ძალიან მკაფიო სლოგანი - ჟურნალისტიკის გარეშე დემოკრატია არ არსებობს. ასევე, ისინი ამბობენ, რომ გვსურს ჩვენი მკითხველები პატივს გვცემდნენ და სერიოზულად აღქვიქვამდნენ. ჟურნალისტიკა სამუშაოა, რომელშიც უნდა გიხდიდნენ, ამიტომ, თუკი გინდა, რომ ჩვენი წევრი გახდე, უნდა გამოგვიწერო“, - ამბობს ნადია ბელარდი.

იგი საკუთარი პროდუქტის პოპულარიზაციის სხვადასხვა სტრატეგიაზეც საუბრობს და ამ მიმართულებით აუდიტორიის ჩართულობის, მრავალფეროვანი შინაარსისა და ვიზუალიზაციის გამოყენების, ასევე ტრანსკულტურული მიდგომების მნიშვნელობაზე ამახვილებს ყურადღებას.

„ტექნოლოგიების სამყაროში ყველას შეუძლია ისწავლოს ჟურნალისტობა, მაგალითად როგორ გახდე შენი სმარტფონით ჟურნალისტი, მაგრამ უნდა დაიმახსოვრო, რომ სმარტფონი ან რომელიმე მოწყობილობა არ გაქცევს ჟურნალისტად, ისევე, როგორც ადრე კალმის და ფურცლის ქონა არ იყო ჟურნალისტობისთვის საკმარისი. ეს არის შესაძლებლობა მოყვე ჯერ არმოყოლილი ამბავი ეთიკური ზღვრების დაცვით და არ დაამახინჯო რეალობა, სწორედ ეს გაქცევს ჟურნალისტად“, - ამბობს ნადია ბელარდი.
კატეგორია: საერთაშორისო ამბები
The New York Times-მა 26 სექტემბერს მასალაში აშშ-ის და უკრაინის პრეზიდენტების დონალდ ტრამპისა და ვოლოდიმირ ზელენსკის სატელეფონო საუბრის ე.წ. მამხილებლის შესახებ მაიდენტიფიცირებელი დეტალზე მიანიშნა და თქვა, რომ ის ცენტრალური სადაზვერვო სააგენტოს (CIA) თანამშრომელი იყო. ამის გამო The New York Times-ი კრიტიკის ობიექტი გახდა.

The New York TImes-ი მამხილებლის ადვოკატმა ენდრიუ ბეკეჯმაც გააკრიტიკა და თქვა, რომ “ მამხილებლის შესახებ თუნდაც მინიმალური ინფორმაციის გამჟავნების ნებისმიერი მცდელობა ღრმად შემაშფოთებელი და გაუმართლებელია, რადგანაც ის ინფორმატორისთვის, შესაძლოა, ზიანის მომტანი აღმოჩნდეს.

კრიტიკის საპასუხოდ, გამოცემამ საზოგადოებისთვის მსგავსი გადაწყვეტილების მოტივი განმარტა. The New York Times-ის აღმასრულებელმა რედაქტორმა დინ ბეკეტმა მკითხველს ვრცელი წერილით მიმართა, რომელშიც მამხილებლის გათქმის მიზეზები ახსნა.

“ჩვენ მამხილებლის შესახებ მცირე ინფორმაციის გამოქვეყნება იმ მოტივით გადავწყვიტეთ, რომ მკითხველისთვის მიგვეცა საშუალება თავად განესაჯა, თუ რამდენად სანდო იყო იგი და მის მიერ მოწოდებული ინფორმაცია. ამასთან, ჩვენ ისიც გაცნობიერებული გვქონდა, რომ თეთრმა სახლმა უკვე იცოდა, რომ ინფორმატორი ცენტრალური სადაზვერვო სააგენტოს ოფიცერი იყო”, - განმარტა მან.

წყარო: imediaethics.org
კატეგორია: მედიაგარემო
პირველ ოქტომბერს, დილის 08:00 საათიდან, “ფორმულა კრეატივის” მიერ დაფუძნებული ტელევიზია - “ფორმულა” დაიწყებს მაუწყებლობას. პირველი ხუთი დღე არხზე მხოლოდ ფილმები და უცხოური ტელესერიალები იქნება, 5 ოქტომბრიდან ბადეს საინფორმაციო გამოშვებები, 7 ოქტომბრიდან კი დილის გადაცემა - ”დილა მშვიდობისა” დაემატება. ტელესერიალი “ჩემი ცოლის დაქალები” ეთერში 25 ოქტომბრიდან გამოჩნდება.

არხის გენერალური დირექტორი ზუკა გუმბარიძე “მედიაჩეკერთან” საუბარში განმარტავს, რომ ამ ეტაპზე, საინფორმაციო სამსახური ტექნიკის ნაწილში თითქმის სრულად არის უზრუნველყოფილი: “ბუნებრივია, ეს არ არის სრულფასოვანი ტექნიკურ-მატერიალური ბაზა, მათ შორის, ჯერ არ დაგვინერგავს ავტომატიზაციის სოფტი, რომელიც უნდა ჰქონდეს ნიუსს. თუმცა, გვგონია, რომ ამ რესურსითაც საკმაოდ კონკურენტუნარიანი და საინტერესო საინფორმაციო გამოშვება უნდა გავუშვათ”.

“ფორმულაზე” მთავარი საინფორმაციო გამოშვება 20:00 საათზე იქნება, 5 ოქტომბერს, სწორედ მთავარი საინფორმაციო გამოშვებებით გაიხსნება არხის საინფორმაციო ნაწილი. მომდევნო დღიდან კი ეთერს 12:00, 14:00 და 17:00 საათიანი გამოშვებები დაემატება. 7 ოქტომბრიდან კი ახალი ამბების ერთი გამოშვება დილის გადაცემაშიც გავა.

კითხვაზე, დღის მთავარი საინფორმაციოსთვის 20:00 საათის შერჩევა, “იმედის” მთავარი საინფორმაციო გამოშვებისთვის განზრახ დამთხვევას და დანარჩენი არხების საინფორმაციო გადაცემებისთვის აცილებას ხომ არ ნიშნავს, არხის საინფორმაციო სამსახურის უფროსი გიორგი ლაფერაშვილი გვპასუხობს, რომ მსგავსი გათვლები არ ყოფილა: “თავიდანვე ასე გვქონდა გადაწყვეტილი. ჯერ კიდევ “რუსთავი 2-ში” ყოფნის დროს, უბრალოდ 9 საათიანი კურიერი ხელშეუხებელი ბრენდი იყო და ყველას გვესმოდა, მაგრამ პრაიმში გადაცემების ჩატევისთვის და ა.შ., 20:00 საათზე დაწყება ოპტიმალური დროა”.

altუკვე ცნობილია, რომ დღის მთავარი საინფორმაციო გამოშვების წამყვანი ჟურნალისტი ელისო ჯარიაშვილი იქნება. ამასთან, “ფორმულასთვის” შემდეგი ჟურნალისტები იმუშავებენ: შოთა დიმიტრიშვილი, სალომე ნინუა, ქეთი ხიდაშელი, სალომე ჩადუნელი, გიორგი კვიჟინაძე. “ფორმულაში” გადავიდნენ “რუსთავი 2-ს” ჟურნალისტები: დათო ქაშიაშვილი, სოფო ზურაბიანი, სოფო ვარდიაშვილი, ქეთი ნადიბაიძე და ნინო ვარძელაშვილი.

არხის გენერალური დირექტორის განმარტებით, “ფორმულა” 25 ოქტომბრამდე სწორედ ამ ბადით იმაუწყებლებს, 25 ოქტომბრიდან კი, “ფორმულაზე” მაყურებელი სერიალ “ჩემი ცოლის დაქალებს” ნახავს. გუმბარიძის თქმით, შესაძლოა, ამ დროისთვის, ეთერში უკვე ყოველდღიური პოლიტიკური ტოქშოუც გავიდეს, რომლის წამყვანის ვინაობის დასახელებისგანამ ეტაპზე თავს იკავებს.

ამასთან, მისივე განმარტებით, ნოემბრის მეორე ნახევრიდან “ფორმულას” ეთერს ეტაპობრივად სხვადასხვა შინაარსის გადაცემა დაემატება, მათ შორის, “სამზარეულოს ომები” და სამედიცინო პროექტი, ასევე ამერიკის შეერთებული შტატების საელჩოს დაკვეთით მომზადებული კიდევ ერთი ქართული სერიალი.

alt“ყველა გარემოებიდან გამომდინარე გვგონია, რომ ეს არხი იქნება კონკურენტული საქართველოში არსებული ყველა არხის. თუმცა, რა თქმა უნდა, დრო არის საჭირო, ჩვევა უნდა გაჩნდეს, ტელევიზიას თავისი წესები და კანონები აქვს, მაგრამ ჩვენ მზად ვართ კონკურენციისთვის”, - აცხადებს იგი. 
“ფორმულას” გენერალური დირექტორი ამბობს, რომ პირველი ოქტომბრიდან იანვრამდე არხი სატესტო რეჟიმში იმუშავებს. ახალი ტელევიზია სრულფასოვანი ბადით მაუწყებლობას, ახალი ოფისიდან და ახალი პროექტებით უკვე იანვრიდან დაიწყებს. “ფორმულა” ეთერში სწორედ იმ შენობის მეექვსე სართულიდან გავა, სადაც ტელეკომპანია “რუსთავი 2-ის” ძველი ოფისი იყო განთავსებული. იანვრიდან კი, ამავე შენობის მე-17 და მე-18 სართულებზე გადაინაცვლებს.




ზუკა გუმბარიძის განმარტებით, ამ დრომდე, ფორმულას მთავარ დამფინანსებლად საქართველოს ყოფილი თავდაცვის მინისტრი დავით კეზერაშვილი რჩება. მისგან არხი დაფინანსებას ეტაპობრივად უკვე იღებს, თუმცა, დამფუძნებლებს სამომავლოდ სარეკლამო შემოსავლებით მიღებული სარგებლის იმედიც აქვთ.

არხის გენერალური დირექტორის თქმით ფორმულა, ამ ეტაპზე, ბორდის დაკომპლექტებაზე მუშაობს, რომლებიც ძირითადად უცხოელები იქნებიან. პარალელურად კი, სარედაქციო დამოუკიდებლობის საგარანტიო დოკუმენტიც შემუშავდება და მათ საზოგადოებას ერთდროულად წარუდგენენ.

არხის საინფორმაციო სამსახურის უფროსის თქმით, “ფორმულას” სიგნალი თითქმის ყველგან ხელმისაწვდომი იქნება. დეტალურ ინსტრუქციას მაყურებელი ეთერში გასვლამდე მიიღებს. ამასთან, ეტაპობრივად გაეშვება ვებგვერდიც, რომელიც გიორგი ლაფერაშვილი შეფასებით, “ფორმულას” ერთ-ერთი ძლიერი მხარე იქნება.

altროგორც საინფორმაციო სამსახურის უფროსი ამბობს, “ფორმულა” აპირებს ძლიერი თვითრეგულირების ორგანო ჰქონდეს. ამ საკითხზე მუშაობა უკვე დაწყებულია და დადატურებულად შეიძლება ითქვას, რომ “ფორმულას” თვითრეგულირების ორგანოში არასამთავრობო ორგანიზაცია “საქართველოს დემოკრატიული ინიციატივის” დირექტორი გიორგი მშვენიერაძე, ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი ნინო დანელია და GIPA-ს ჟურნალისტიკისა და მედიამენეჯმენტის მიმართულების დეკანი ნინა ივანიშვილი იქნებიან. მისივე თქმით, მოლაპარაკებები მიმდინარეობს მედიის თემაზე მომუშავე სამოქალაქო სექტორის სხვა წარმომადგენლებთანაც.

კითხვაზე, რატომ უნდა უყუროს მაყურებელმა “ფორმულას”,  რითი იქნება ის გამორჩეული, გიორგი ლაფერაშვილი გვპასუხობს, რომ ამ კითხვაზე პასუხს მაყურებელი სულ მალე თავადვე იპოვის: “ეს იქნება ყოვლისმომცველი, ოპერატიული, მიუკერძოებელი და რაც მთავარია - იქნება ახალი სიტყვა, რისი საჭიროებაც ბაზარზე ყველა ვხედავთ რომ არის”.

შპს “ფორმულა” “ფორმულა კრეატივმა” 20 ივლისს დააფუძნა. პირველ ეტაპზე, კომპანიის 100%-იან წილს “ფორმულა კრეატივის” დამფუძნებლები მიხეილ მშვილდაძე, ირაკლი საღინაძე, ზურაბ გუმბარიძე და გიორგი ლიფონავა თანაბრად (25-25%) ფლობდნენ. თუმცა, 3 სექტემბერს საჯარო რეესტრში ცვლილება აისახა და “ფორმულას” მეწილეებს საკონტროლო პაკეტით (51%) არხის მთავარი დამფინანსებელი დავით კეზერაშვილი დაემატა. ტელეკომპანიის დანარჩენი ოთხი მეწილე, ამ ეტაპზე წილებს კვლავ თანაბრად ინაწილებს. თითოეული მათგანი “ფორმულას” 12.25%-ს ფლობს.
კატეგორია: მედიაგარემო
“მთავარი არხის” მფლობელებში ცვლილებებია, ნიკა რურუას ძმის, გიორგი რურუას შემდეგ, არხის მეწილე გახდა ნიკა რურუას შვილი მარი ანა რურუაც. ორივე მათგანი ტელეკომპანიის 2.5-2.5%-იანი წილების მფლობელები გახდნენ.

საჯარო რეესტრში პირველი ცვლილება 24 სექტემებრს აისახა და საკუთარი 49%-იანი წილიდან კახაბერ ანჯაფარიძემ გიორგი რურუას 2.5% 2 500 ლარად მიჰყიდა. სანაცვლოდ გიორგი რურუას “მთავარი არხის” საწესდებო კაპიტალში 250 000 აშშ დოლარი უნდა შეეტანა.

მეორე ცვლილება რეესტრში 26 სექტემბერს დარეგისტრირდა და მარი ანა რურუამ წილი ამჯერადაც კახაბერ ანჯაფარიძისგან, 200 000 აშშ დოლარიანი ინვესტიციის ვალდებულების სანაცვლოდ, ასევე 2 500 ლარად შეიძინა.

ამ დროისთვის, საჯარო რეესტრის მონაცემების მიხედვით, “მთავარი არხის” დამფუძნებლებს შორის წილები ასე ნაწილდება: ტელევიზიის 2.5-2.5%-იან წილებს გიორგი და მარი ანა რურუები ფლობენ, 44%-ს კახაბერ ანჯაფარიძე. რაც შეეხება არხის გენერალურ დირექტორს ნიკა გვარამიას, იგი კვლავ აქცეიბის საკონტროლო პაკეტს - 51%-ს ფლობს.

მთავარი არხი საჯარო რეესტრში 2019 წლის პირველ მარტს დარეგისტრირდა. დაფუძნებისას მას "კომედი არხი" ერქვა, 15 აგვისტოს კი მას სახელი და მფლობელები შეეცვალა და გახდა მთავარი არხი. პირველ ეტაპზე არხს მხოლოდ ორი მფლობელი ნიკა გვარამია (51%) და კახაბერ ანჯაფარიძე (49%) ფლობდა. ეს უკანასკნელი, საჯარო რეესტრის მონაცემების მიხედვით, შპს “ინტერ მედია პლიუსის” 30%-იანი წილის მესაკუთრეცაა.

კატეგორია: მედიაგარემო
35 დღიანი პაუზის შემდეგ, “რუსთავი 2-ზე” საინფორმაციო გამოშვებები განახლდა. არხის მთავარ საინფორმაციო გამოშვებას, "რუსთავი 2-ის" ძველი სახე ნათია ლაზაშვილი უძღვება. მისი მეუღლე გიორგი ფრუიძე საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის წევრია, რაც ფრუიძისთვის, შესაძლოა, ინტერესთა კონფლიქტს ქმნიდეს.

კერძოდ, მაუწყებლობის შესახებ საქართველოს კანონის მე-11 მუხლის მიხედვით, კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის წევრი არ შეიძლება იყოს პირი, რომლის ოჯახის წევრიც „ასრულებს რაიმე ანაზღაურებად სამუშაოს იმ პირისათვის, რომლის საქმიანობაც განეკუთვნება კომისიის რეგულირების სფეროს“. მუწყებლები კი სწორედ მარეგულირებელი კომისიის რეგულირების სფეროში ხვდებიან.

“საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის” იურისტი მარიამ გოგოსაშვილი "მედიაჩეკერთან" განმარტავს, რომ მაუწყებლობის შესახებ კანონი ცალსახად ამბობს, რომ არ შეიძლება, კომისიონერის ოჯახის წევრი ანაზღაურებად საქმიანობას იმ კომპანიისთვის ეწეოდეს, რომელიც კომისიის რეგულირების არეალში ხვდება.

მისივე თქმით, ახლა ის არის დასაზუსტებელი, ასრულებს თუ არა ნათია ლაზაშვილი “რუსთავი 2-ისთვის” ანაზღაურებად სამუშაოს. თუმცა, იქვე განმარტავს, რომ კითხვის ნიშნები იმ დროსაც ჩნდება, თუკი იგი სამუშაოს ანაზღაურების გარეშე დასთანხმდა. ასეთ შემთხვევაში, მოტივის გამოკვლევაა მნიშვნელოვანი.

მარიამ გოგოსაშვილის განმარტებით, არსებობს საფრთხე, რომ მომავალში, კონკრეტულ კომპანიასთან მიმართებით მისაღებ გადაწყვეტილებაზე,  კომისიის წევრზე მისი ოჯახის წევრის ამ კომპანიაში მუშობა გავლენას იქონიებს. 

როგორც საიას იურისტი განმარტავს, საკითხზე მოკვლევის დაწყების უფლებამოსილება საქართველოს პარლამენტს აქვს.  ინტერესეთა კონფლიქტის დადასტურების შემთხვევაში, პარლამენტს, სრული შემადგენლობის ⅓-ის თანხმობით, კომისიის წევრის იმპიჩმენტის პროცედურის დაწყებაც შეუძლია.  თუმცა, გოგოსაშვილი იქვე აკონკრეტებს, რომ საქართველოს პარლამენტის რეგლამენტის მიხედვით, საკანონმდებლო ორგანოს ამის ვალდებულება არ აქვს და შეუძლია მოკვლევის პროცესი არც კი დაიწყოს.

“თუმცა ფაქტს, რომ ამ შემთხვევაში, შესაძლოა ინტერესთა კონფლიქტი იკვეთებოდეს, ვერსად გავექცევით”, - ამბობს იგი.

საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნულ კომისიაში “მედიაჩეკერს” განუმარტეს, რომ ფრუიძესთან მიმართებით, ინტერესთა კონფლიქტის დადასტურების შემთხვევში, კომისია კანონის შესაბამისად იმოქმედებს და მაუწყებლობის შესახებ კანონის დარღვევას ადგილი არ ექნება. კომისიაში დამატებით დეტალებზე კომენტარს არ აკეთებენ.

"მედიაჩეკერმა" საკთხის “რუსთავი 2-ში” გადამოწმებაც სცადა, თუმცა მაუწყებლის გენერალუმა დირექტორმა პაატა სალიამ და თავად ნათია ლაზაშვილმა ჩვენს ზარებს არ უპასუხეს.

შეგახსენებთ, რომ "კურიერი" ეთერში 21 აგვისტოდან, მას შემდეგ აღარ გადიოდა, რაც არხი საინფორმაციო გამოშვების თითქმის სრულმა შემადგენლობამ დატოვა. ამ ფაქტს წინ არხზე საინფორმაციო სამსახურის უფროსისა და პოლიტიკური ტოქშოუების წამყვანების გათავისუფლება უსწრებდა.  არხმა ეთერი 25 სექტემბერს დილის გადაცემით განაახლა.
კატეგორია: მედიაგარემო

25 სექტემბერს, ერთთვიანი პაუზის შემდეგ, ტელეკომპანია “რუსთავი 2-მა”, დილის გადაცემით - “დილა მშვიდობისა საქართველო”, ეთერი განაახლა. გადაცემას არხის ძველ სახეებთან ერთად ახალი წამყვანებიც ჰყავს.

როგორც დილის გადაცემაში დაანონსდა, დღესვე განახლდება საინფორმაციო გამოშვებებიც. ერთთვიანი წყვეტის შემდეგ, პირველი "კურიერი" ეთერში საღამოს, 21:00 საათზე გავა და მას “რუსთავი 2-ის” ყოფილი ტელესახე ნათია ლაზაშვილი წაიყვანს.

altნათია ლაზაშვილი “რუსთავი 2-ში” მისი დაფუძნებიდან მუშაობდა, 11 წლის განმავლობაში უძღვებოდა “კურიერს” და არხი 2006 წელს დატოვა. 6-წლის შემდეგ ყოფილი ტელეწამყვანი ისევ დაბრუნდა ეთერში, ამჯერად, “მე-9 არხზე”, კვლავ საინფორმაციო გამოშვების წამყვანად, თუმცა, ამ არხზე მან მხოლოდ 8 თვე იმუშავა და ტელევიზია პროტესტის ნიშნად, პირდაპირ ეთერში დატოვა.

ხელისუფლების ცვლილების შემდეგ ნათია ლაზაშვილი სამთავრობო უწყებაში მუშაობდა. იყო კომუნიკაციის დეპარტამენტის შტატგარეშე მოსამსახურე საქართველოს მთავრობის ადმინისტრაციაში. მისი მეუღლე გიორგი ფრუიძე კი საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის წევრია.

ტელეკომპანია “რუსთავი2-ის” ვებგვერდზე გამოქვეყნებული პროგრამების ანონსის მიხედვით, დღეიდან არხი მუშაობის ჩვეულ რეჟიმში ბრუნდება და მაყურებელი “რუსთავი 2-ზე” ტელეკომპანიის თითქმის ყველა გადაცემას ნახავს. 

მას შემდეგ, რაც “რუსთავი 2” ჟურნალისტების დიდმა ნაწილმა დატოვა, არხის საინფორმაციო გამოშვება, ფაქტობრივად, ადამიანური რესურსის გარეშე დარჩა და ერთთვიანი წვეტაც სწორედ ამან განაპირობა. ამ დროის განმავლობაში მედიაში მუდმივად იყო მსჯელობა, რომ არხის ახალი მენეჯმენტი ტელეკომპანიიდან წასულ და სხვა მედიასაშუალებებში მომუშავე ჟურნალისტებთან მოლაპარაკებებს აწარმოებდა.

საბოლოოდ, “რუსთავი 2-ის” განახლებულ ეთერს არხის შემდეგი ყოფილი ჟურნალისტები შეუერთდნენ: თეონა ცხომელიძე (მან არხი სტრასბურგის სასამართლოს გადაწყვეტილებიდან მალევე დატოვა), დავით კაკულია (“რუსთავი 2-დან” წასვლის შემდეგ, იგი შერიგებისა და სამოქალაქო თანასწორობის საკითხებში სახელმწიფო მინისტრის აპარატში მუშაობდა), ნათია მღებრიშვილი (“რუსთავი 2-ის” დატოვების შემდეგ იგი შსს-ს საზოგადოებასთან ურთიერთობის სამსახურში მუშაობდა), დავით დვალიშვილი, ვანო გავაშელი, მარიამ შანშიაშვილი.

ამასთან, საზოგადოებრივი მაუწყებლიდან “რუსთავი 2-ზე” გურამ როგავა გადავიდა, ტელეკომპანია “იმედიდან” კი - სოფო ოხანაშვილი. “რუსთავი 2-ს” “ტელეკომპანია “იბერიას” სამი ყოფილი ჟურნალისტი - თამარ ურუშაძე, ბექა პატურაშვილი და შოთა ფალავანდიშვილიც შეუერთდნენ.

alt

ამ დროისთვის უკვე ცნობილია, რომ ტელეკომპანია “რუსთავი 2-ის” საინფორმაციო სამსახურს ნინო შუბლაძე ხელმძღვანელობს, რომელიც რამდენიმე წლის წინ ამავე ტელეკომპანიაში ყოფილი გენერალური დირექტორის ნიკა გვარამიას მოადგილე და ერთ-ერთი ტოქშოუს წამყვანი იყო.

“რუსთავი 2-ის” დატოვების შემდეგ ნინო შუბლაძე ჯანდაცვის მინისტრის მრჩევლის მოვალეობას ასრულებდა.


altასევე, ცნობილია, რომ “რუსთავი 2-ის” აღმასრულებელი დირექტორი ჟურნალისტი ირაკლი იმნაიშვილია. იგი ბოლო 13 წლის განმავლობაში, ლონდონში მოღვაწეობდა და მეუღლესთან ნათია აბრამიასთან ერთად BBC-ში მუშაობდა. დიდ ბრიტანეთში საცხოვრებლად გადასვლამდე ირაკლი იმნაშივილი ტელეკომპანია „მზეში“ ტოქშოუს წამყვანი იყო, ასევე, ხელისუფლების ცვლილების შემდეგ, მუშაობდა კონსულტანტად ტელეკომპანია "იმედში".

ამასთან, “რუსთავი 2-ის” საინფორმაციო სამსახურის მთავარი პროდიუსერი პარტია ევროპული საქართველოს PR-ის სამსახურის ყოფილი უფროსი ხათუნა ბერძენიშვილია. იგი წარსულში ამავე ტელეკომპანიაში, საზოგადოებრივ მაუწყებელსა და ტელეკომპანია მზეში მუშაობდა.

ამ დროისათვის ცნობილია, რომ “რუსთავი 2-ზე” მაყურებელი იხილავს მაია ასათიანის საავტორო გადაცემას ‘პროფილი”, ტოქშოუს - “სხვა შუადღე”, იუმორისტული გუნდის მიერ მომზადებულ გადაცემებს - “კომედი შოუ, “გაიცინე და მოიგე”, “გვიანი შოუ”, “ფარული კონვერტი” და “ნიკა არაბიძის შოუ”, რომელიც არხზე “ვანოს შოუს ჩაანაცვლებს.

 

28 სექტემბერიდან, განახ,ებული გუნდით ბრუნდება ეთერში “დილა მშვიდობისა საქართველო უქმეებზე”. “რუსთავი 2-ის” მიერ გავრცელებულ პრომოში გადაცემა “პოსტ სკრიპტუმის” ე.წ.ქუდიც გამოჩნდა, თუმცა მისი წამყვანის ვინაობა ამ დროისთვის უცნობია.

***

"რუსთავი 2-ში" ცვლილებები მას შემდეგ დაიწყო, რაც 18 ივნისს სტრასბურგის სასამართლოს გადაწყვეტილება გახდა ცნობილი, რომლის მიხედვითაც ტელეკომპანიასთან დაკავშირებით წარმართულ სასამართლო პროცესში არც ერთი სადავო უფლების დარღვევა არ დადგინდა.  
შესაბამისად, იმავე დღეს აღსრულდა უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილება და არხის მფლობელადაც ქიბარ ხალვაში დარეგისტრირდა, რომელმაც თავის მხრივ თანამდებობიდან გადააყენა გენერალური დირექტორი ნიკა გვარამია. მისი ადგილი პაატა სალიამ დაიაკავა.

9 აგვისტოს არხის 9% -ის უკვე ყოფილი მლობელის, ნინო ნიჟარაძის საჩივრის გამო დაწყებული გამოძიების საფუძველზე პროკურატურამ ნიკა გვარამიას უფლებამოსილების ბოროტად გამოყენებაში დასდო ბრალი და აღკვეთი ღონისძიების სახით გირაო შეუფარდა.  თავდაპირველად ნიკა გვარამია გირაოს გადახდას არ აპირებდა, თუმცა, შემდეგ ეს გადაწყვეტილება შეცვალა.


14 აგვისტოს ქიბარ ხალვაშმა ტელეკომპანიის გაყიდვის სურვილი გამოთქვა და პოტენციურ მყიდველებს ერთი კვირის ვადა მისცა, თუმცა, რადგანაც მსურველი არ გამოჩნდა, 19 აგვისტოს განაცხადა, რომ ტელეკომპანიას არ ყიდის, არ გააკოტრებს და "რუსთავი 2 "იქნება "პოლიტიკურად დამოუკიდებელი".

20 აგვისტოს ტელეკომპანია „რუსთავი 2“-ის გენერალურმა დირექტორმა პაატა სალიამ თანამდებობიდან გაათავისუფლა საინფორმაციო სამსახურის უფროსი ნოდარ მელაძე და პოლიტიკური ტოქშოუების "არჩევანისა" და "კვირის აქცენტების", წამყვანები გიორგი გაბუნია და ეკა კვესიტაძე. ამავე დღეს ტელეკომპანია პირდაპირ ეთერში დატოვეს საინფორმაციო გადაცემის წამყვანებმა დიანა ჯოჯუამ და მიხეილ სესიაშვილმა. წასვლის შესახებ განაცხადა პაატა იაკობაშვილმაც, რომელსაც დიანა ჯოჯუასთან ერთად "კურიერის" მთავარი გამოშვება მიჰყავდა.

21 აგვისტოს კი არხი "კურიერის" გუნდმა დატოვა. 

კატეგორია: მედიაგარემო

16 სექტემბერს ბათუმში მომხდარი ინცინდენტის შემდეგ ონლაინგამოცემების “ნეტგაზეთისა” და “ბათუმელების” დამფუძნებლის, მზია ამაღლობლის ძმის შვილებისა და სიძეების დაკავება საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიამ მედიაზე ზეწოლად შეაფასა, თავად გამოცემის რედაქტორმა, ეთერ თურაძემ მედიასაშუალებების მიმართ მესიჯად მიიჩნია. პროკურატურა კი ამტკიცებს, რომ ბრალდებულები პოლიციელს ჯგუფურად დაესხნენ თავს.

მას შემდეგ, რაც ფიზიკური ძალადობის მუხლით დაწყებული გამოძიება პოლიციელზე ჯგუფური თავდასხმის მუხლით გადაკვალიფიცირდა და მზია ამაღლობელის სახლში საგამოძიებო მოქმედებები ჩატარდა, ბევრი კითხვა გაჩნდა. სწორედ ამის შემდეგ გაჩნდა ვარაუდი, რომ შესაძლოა საქმე  კრიტიკული მედიასაშუალებაზე ზეწოლისთვის გამოიყენონ. 

ეთერ თურაძე ამბობს, რომ 16 სექტემბერს მომხდარ კონფლიქტზე დაწყებულ საქმის წარმოებასთან საწყის ეტაპზე გამომცემლობას შეხება არ ჰქონდა.  მისი აზრით, თავდაპირველად ფიზიკური ძალადობის მუხლით გამოძიების დაწყება ლეგიტიმური იყო, რადგან ინციდენტი ნამდვილად მოხდა და გამოძიებას უნდა დაედგინა, რა სახის იყო ეს დანაშაული. ეთერ თურაძის კითხვებს უკვე შემდეგ განვითარებული მოვლენები იწვევს. 

მზია ამაღლობელის ნათესავები ამბობენ, რომ ნასვამ მდგომარეობაში მყოფები ტაქსის ელოდებოდნენ, სადარბაზოსთან “შკოდას” ფირმის ავტომანქანა შენიშნეს, ამაზე ერთ-ერთ მათგანს პოლიციის ასოციაცია გაუჩნდა და ყველა ცუდი პოლიციელი უცენზურო სიტყვებით მოიხსენია.

მათივე თქმით, ამ დროს სადარბაზოდან სპორტულ ტანსაცმელში ჩაცმული მამაკაცი ცეცხლსასროლი იარაღით გამოვიდა, მან პოლიციის ცუდად მოხსენიებისთვის გინება დაუწყო, რასაც დაპირისპირება მოჰყვა. ბრალდებულებისვე განცხადებით, აღნიშნულმა პირმა მათ იარაღი დაუმიზნა და ერთ-ერთი მათგანი სცემა კიდეც.

აღნიშნული მამაკაცი პოლიციის პოლკოვნიკი როინ კოჩალაძე აღმოჩნდა, რომელიც მომხდარის პერიოდში შვებულებაში იყო და სამსახურებრივ მოვალეობას არ ასრულებდა. კოჩლიძე ამას საკუთარი ჩვენებითაც ადასტურებს. პროკურატურა კი ამტკიცებს, რომ ბრალდებულები პოლიციელს ჯგუფურად დაესხნენ თავს და გამოძიებაც სწორედ ამ დანაშაულისთვის შესაბამისი მუხლით (სსკ 353-ე პრიმა) გაგრძელდა.

მოგვიანებით, ამ საქმეზე ერთ-ერთი ბრალდებულის ძებნა სამართალდამცავებმა მზია ამაღლობელის სახლში დაიწყეს. “ბათუმელების” რედაქტორს, ეთერ თურაძეს მთავარი კითხვა სწორედ ამ მომენტიდან უჩნდება. მისთვის გაუგებარია,  როგორ აღმოჩნდა სასამართლო განჩინებაში მათი დამფუძნებლის, მზია ამაღლობლის სახელი და გვარი და რატომ გაჩნდა აუცილებლობა,  ერთ-ერთი ბრალდებული მის სახლში მოეძებნათ და არა საკუთარში, სადაც იგი იმყოფებოდა. მით უფრო იმ ფონზე, როდესაც ეს პირი, მზია ამაღლობლის მისამართზე არასდროს ცხოვრობდა, არც რეგისტრირებული ყოფილა.


ეთერ თურაძე საქმის სხვა რამდენიმე მნიშნველოვან მონაკვეთზეც ამახვილებს ყურადღებას. მისი თქმით, ბრალდებულები ინციდენტის დღეს დაკითხვის შემდეგ არ დაუკავებიათ, გამოუშვეს. ამასთან, ბრალდებულები გამოძიებასთან მუდმივ კონტაქტზე იყვნენ და თანამშრომლობისთვის მზადყოფნასაც გამოხატავდნენ. სამართალდამცველებმა ისინი კონფლიქტიდან მეოთხე დღეს, 19 სექტემბერს დააკავეს, ბრალი დაუმძიმეს და იმ მოტივით, რომ მიმალვის საფრთხე არსებობდა, მათთვის წინასწარი პატიმრობის შეფარდება მოითხოვეს.

“ნორმალურ შემთხვევაში, საგამოძიებო ორგანოები ასე არ უნდა მოქმედებდნენ. იმდენად მსუბუქი მუხლი იყო, რომ დაკავება საჭიროდ არ ჩათვალეს და დააკავეს 19-ში [სექტემბერს] თუკი მიმავლის რისკები არსებობდა, პოლიციას ეს ადამიანები არ უნდა გამოეშვა და მაშინვე უნდა დაეკავებინა”, - აცხადებს ეთერ თურაძე და იქვე განმარტავს, რომ საქმის გაჭიანურება, ოთხდღიანი პაუზა და ბრალის დამძიმება იმით იყო გამოწვეული, რომ საქმის მეორე მხარეს პოლიციის მაღალჩინოსანია.

“მე ვფიქრობ, რომ ეს იყო მისი [როინ კოჩალიძის] გავლენების დემონსტრირება და არა ვთქვათ ის, რომ მოდი ახლა რომელიმე მედიაორგანიზაციაზე ვიძიოთ შური, მე დამძიმებას ასე ვერ ვუკავშირებ. ერთადერთი ამ კონტექსტში ჩვენს გამოჩენას ვაკავშირებ მხოლოდ იმ ნაწილში, რომ რატომ ჩანდა განჩინებაში მზია ამაღლობელის გვარი და ვამბობ, რომ შეიძლება ეს ყოფილიყო ჩვენთვის ერთგვარი გაფრთხილებაც”, - განმარტავს იგი “მედიაჩეკერთან” საუბრისას.

საკუთარ შეფასებებში უფრო პირდაპირია მედიაანალიტიკოსი ზვიად ქორიძე. მისი შეფასებით, პოლიციის მხრიდან “ბათუმელების” დამფუძნებლის სახლში “შეჭრა”, დაშინება, ოჯახის წევრების დაპატიმრებით მუქარა და რეპუტაციის შელახვის მცდელობის მიზანი, “ბათუმელებისა” და “ნეტგაზეთის” საქმიანობასა და ნორმალური ფუნქციონირებაზე გავლენის მოხდენა და ხელისშეშლაა.

ქორიძე ასევე ამბობს, რომ ძალისმიერი ორგანოები სწორედ ამ ფორმით შეეცდებიან, რომ მედიაზე, თავისუფალ მოქალაქეზე, აქტივისტებზე, არასამთავრობო სექტორსა და ზოგადად, იმ ადამიანებზე, რომლებიც ხელისუფლებას ბევრ პრობლემას უქმნიან, ზეგავლენა მოახდინონ.

იგი “ნეტგაზეთისა” და “ბათუმელების” გარშემო განვითარებულ მოვლენებს მედიაბაზარზე “რუსთავი 2-ით” დაწყებული პროცესის გაგრძელებად აფასებს და ამბობს, რომ ხელისუფლების წარმომადგენლები დღეს აგონიურ მდგომარეობაში არიან და ცდილობენ არა ერთი კონკრეტული გამოცემის, არამედ ზოგადად თავისუფალი მედიის, ასევე იმ აქტივისტებისა და არასამთავრობოების დაშინებას, რომლებიც “არამართებული და ხშირად მავნე პოლიტიკის გამო”, ხელისუფლების წარმომადგენლებს ბევრ სირთულესა და უხერხულობას უქმნიან.

“ნეტგაზეთისა” და “ბათუმელების” დამფუძნებლის ნათესავების მიმართ შინაგან საქმეთა სამინისტროს მხრიდან განხორციელებულ ქმედებებს არასამთავრობო ორგანიზაციები გამოეხმაურნენ. “ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიამ” საგანგაშოდ მიიჩნია მზია ამაღლობელის მიმართ ზეწოლა. ქარტიამ ხაზი გაუსვა იმას, რომ „ბათუმელები“ და „ნეტგაზეთი“ გამოირჩევა კრიტიკული მასალებით, ჟურნალისტური გამოძიებებით და რეგულარულად აშუქებს სამართალდამცავი უწყებების საქმიანობას.

იქვე ქარტიამ გენერალურ პროკურატურას საქმის გამჭვირვალედ გამოძიებისკენ მოუწოდა, ასევე, მონიტორინგის წარმართვისთვის მიმართა სახალხო დამცველს, ადგილობრივ უფლებადამცველ და საერთაშორისო ორგანიზაციებს და დიპლომატიური კორპუსს.

“კოალიციამ მედიის ადვოკატირებისთვის”, რომელიც 11 არასამთავრობო ორგანიზაციას აერთიანებს, განმარტა, რომ იმ შემთხვევაში, თუ სამართალდამცველთა ქმედება რაიმე სახით კავშირშია “ბათუმელების” საქმიანობასთან, აუცილებელია, საქმეს შესაბამისი კვალიფიკაცია მიეცეს.

“მიგვაჩნია, რომ საქმის დროული გამოძიება მნიშვნელოვანია, რათა ჟურნალისტებს ჰქონდეთ რწმენა, რომ მათ შეუძლიათ პროფესიული საქმიანობის თავისუფლად განხორციელება”, - ნათქვამია კოალიციის მიერ გავრცელებულ განცხადებაში.

ბრალდებულებისთვის აღკვეთის ღონისძიებაზე ბათუმის საქალაქო სასამართლომ 21 სექტემბერს იმსჯელა. პროკურატურა მათთვის წინასწარი პატიმრობის შეფარდებას ითხოვდა, თუმცა სასამართლომ ისინი 25 000-25 000 ლარიანი გირაოს სანაცვლოდ გაათავისუფლა. პროკურატურა გადაწყვეტილების სააპელაციო სასამართლოში გასაჩივრებას გეგმავს. საქმეზე წინასასამართლო სხდომა 5 ნოემბერს გაიმართება.

კატეგორია: ბიოგრაფია
კეიტ (კატრინ) ედი ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ბრიტანელი ჟურნალისტი და BBC-ის ომის ვეტერანი რეპორტიორია. 34-წლიანი ჟურნალისტური კარიერის განმავლობაში, ედს არაერთი კონფლიქტი აქვს გაშუქებული, მათ შორის, ჩინეთში, ლიბიაში, კოსოვოსა და კუვეიტში.

ამასთან, კეიტ ედი რამდენიმე ყველაზე გაყიდვადი წიგნის ავტორიცაა, მათ შორის:

  • “უცხოთა სიკეთე” (The Kindness of Strangers);
  • “კორსეტები კამუფლაჟისთვის: ქალები და ომი” (Corsets to Camouflage: Women and War);
  • “არავის შვილი” (Nobody's Child);
  • “საფრთხეში: ადამიანები, რომლებიც საკუთარ სიცოცხლეს სამსახურის გამო რისკავენ” (Into Danger: People Who Risk Their Lives for Work);
  • “ბრძოლა საშინაო ფრონტზე: ქალების მემკვიდრეობა პირველ მსოფლიო ომში” (Fighting on the Home Front: The Legacy of Women in World War One).
altკეიტ ედიმ ჟურნალისტური საქმიანობა ერთ-ერთ რეგიონულ ტელევიზიაში ახალი ამბების რეპორტიორად დაიწყო და მალევე BBC-ზე აღმოჩნდა. ედის BBC-სთან თანამშრომლობა BBC Radio Durham-ის სადგურის ასისტენტის პოზიციიდან დაიწყო. 1979 წელს კი, იგი უკვე BBC News-ს შეუერთდა.

1980 წლის მაისში, როდესაც ლონდონში მდებარე ირანის საელჩო, სადაც ტერორისტებს საელჩოს თანამშრომლები მძევლებად ჰყავდათ აყვანილი, ბრიტანეთის არმიის სპეციალურმა საჰაერო სამსახურმა (SAS) ალყაში მოაქცია და მასზე შტურმი მიიტანა, კეიტ ედი BBC News-ის მორიგე რეპორტიორი იყო. მაშინ BBC-მ მომხდარის გამო, ერთ-ერთი ჩემპიონატის ტრანსლირება შეწყვიტა და კეიტ ედი საელჩოზე შტურმს, მრავალრიცხოვანი აუდიტორიისთვის, პირდაპირ ეთერში, მანქანის კარის უკნიდან, აფეთქებებისა და სამართალდამცველების გარემოცვაში აშუქებდა.

altმისი კარიერული წინსვლაც სწორედ აქედან დაიწყო. მოგვიანებით, ირანის საელჩოზე მიტანილი შტურმის შესახებ ფილმიც გადაიღეს სახელწოდებით - “ექვსი დღე” (6 Days), რომელშიც კეიტ ედის როლს მსახიობი ები კორნიში ასრულებს.

ირანის საელჩოს ინციდენტის შემდეგ, ედიმ ბუნებრივი კატაკლიზმების, კონფლიქტური სიტუაციებისა და ომის შესახებ არაერთი ამბავი გააშუქა. მათ შორის, “პრობლემები” ჩრდილოეთ ირლანდიაში, 1986 წელს აშშ-ის მიერ ტრიპოლის დაბობმბვა (მის მიერ აღნიშნული ამბის გაშუქება კონსერვატული პარტიის თავმჯდომარემ ნორმან ტბიტმა გააკრიტიკა) და 1988 წელს ლოკარბის დაბომბვა.

1989 წელს კეიტ ედი BBC News-ის მთავარი კორესპონდენტის პოზიციაზე დააწინაურეს, სადაც იგი 14 წლის განმავლობაში მუშაობდა. 2003 წელს მან BBC News-ში მთავარი კორესპონდენტის პოზიცია დატოვა საქმიანობა დამოუკიდებელი ჟურნალისტის სტატუსით განაგრძო. ამჟამად იგი BBC Radio 4-თან და Radio New Zealand-თან სწორედ ამ ფორმატში თანამშრომლობს.

altჟურნალისტური საქმიანობის განმავლობაში, კეიტ ედისთვის ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული პერიოდი 1989 წელი იყო, როდესაც იგი ჩინეთში, ტიანანმენის მოედანზე მიმდინარე პროტესტს აშუქებდა. ედის გადამღები ჯგუფი ერთადერთი იყო, ვინც იმ მომენტისთვის მოედანზე აღმოჩნდა და მათ ჩინეთის ხელისუფლების მხრიდან მომიტინგეების მიმართ გამოვლენილი სისასტიკის დოკუმენტურად აღბეჭდვა და საზოგადოებისთვის ჩვენება შეძლო. “ჩვენ იქ ვიყავით და შევძელით იმის გადაღება, რაც მათ ჩაიდინეს, თუმცაღა ამის წაშლის სურვილი ჰქონდათ”, - თქვა მოგვიანებით კეიტ ედიმ.

ამის შემდეგ იყო სპარსეთის ყურის ომი, ომი იუგოსლავიაში, ომი ბოსნიაში, 1994 წელს რუანდის გენოციდი და 2000 წელს ომი სიერა ლეონეში - ყველა ამ ადგილას კეიტ ედი მოვლენების შუაგულში იყო და საზოგადოებას საომარი ზონიდან უახლეს ინფორმაციას აწვდიდა. იმის გათვალისწინებით, რომ იგი მუდამ მოვლენების ეპიცენტრში იმყოფებოდა, რამდენჯერმე ფიზიკური დაზიანებაც მიიღო. საბედნიეროდ, ფატალური შედეგი არცერთ შემთხვევაში დამდგარა და მან გამოჯანმრთელება მალევე შეძლო.

გამორჩეული და საუკეთესო ჟურნალისტური ნამუშევრებისთვის კეიტ ედის ბრიტანეთის იმპერიის ოფიცრის ჯილდოც აქვს მიღებული.
კატეგორია: ეთიკა
ტელეკომპანია “იმედის” ყოველკვირეული გადაცემა “იმედის კვირის” 15 სექტემბრის ერთ-ერთი სიუჟეტი თი-ბი-სი ბანკის დამფუძნებლებისა და ანაკლიის ღრმაწყლოვანი პორტის პროექტის მთავარი პარტნიორების მამუკა ხაზარაძისა და ბადრი ჯაფარიძის ახალი საზოგადოებრივი მოძრაობის - “ლელოს” პრეზენტაციას ეხებოდა. სიუჟეტში ბანკირების მიერ ახალი მოძრაობის შექმნა “ფინანსური კაპიტალის პოლიტიკურ კონვერტაციად”, მათ წინააღმდეგ აღძრულ საქმესთან მიმართებით ერთგვარ “იმუნიტეტად” და “არტ შოუდ” არის შეფასებული, რომელმაც “ეფექტი ვერ მოახდინა”.

ამბის წარდგენისას, წამყანი ხაზგასმით ამბობს, რომ პოლიტიკაში შემოსვლის პირველივე დღიდან მამუკა ხაზარაძე პოლიტიკურ თავდასხმებსა და ჭორაობაზე გადავიდა. ჟურნალისტის ტექსტში კი ხაზგასმულია,  რომ ხაზარაძემ პოლიტიკაში მოსვლა მხოლოდ მას შემდეგ დააანონს, რაც პროკურატურა “ბრალდებულის სტატუსით დატოვა”. უფრო ხმაურიანი განცხადებები კი, სასამართლოში გააკეთა, როდესაც 700 000 ლარის ოდენობის გირაო შეეფარდა და ნებართვის გარეშე ქვეყნის დატოვება აეკრძალა.

ჟურნალისტი ასევე განმარტავს, რომ ხაზარაძე საზოგადოებას ბევრ ცნობილ სახეს დაჰპირდა, შექმნა მოლოდინი, რომ მისი მიზნების პოლიტიკური კონვერტაცია 2020 წლის საპარლამენტო არჩევნებისთვის მომგებიანი კაპიტალი იქნებოდა და გააჩინა წინასწარი განწყობა, რომ მისი “მოძრაობის თუ პარტიის პრეზენტაციას ისეთივე არტ-ელფერი ექნებოდა, როგორც მის ტელევიზიას და მის მიერ დაფინანსებულ კულტურულ ღონისძიებებს” აქვს.

ამის შემდეგ, ჟურნალისტი იმ დისკოფორმტზე გვიყვება, რაც გადამღებ ჯგუფს ახალი მოძრაობის პრეზენტაციის ადგილის ძებნისას შეექმნა. ამბობს, რომ მედიისთვის გავრცელებულ ანონსში არც საკონტაქტო პირი იყო მითითებული და არც პრეზენტაციის ზუსტი ადგილი, ღონისძიების ორგანიზატორებმა მხოლოდ გუგლის საძიებო სისტემით მონიშნული ადგილის ფოტო მიაწოდეს და არა ლოკაცია.

“ანაკლიიდან შემოვლით გზაზე 25 კმ და 2 სოფელი გავიარეთ. ადგილიც და გზაც ისეთივე გაურკვეველი იყო, როგორც სესხის აღებისას რამდენიმე ფურცელზე დაწერილი საბანკო ვალდებულებები. შეხვედრის ადილს სანაპიროზე ღონისძიების დაწყებამდე 5 წუთით ადრე მივაკვლიეთ”, - ამბობს იგი.

პრეზენტაციის ადგილს ჟურნალისტი ასე აღწერს: “ევროპასთან ახლოს მიდგმულ სკამებზე 80-მდე ადამიანი იჯდა, [თუმცა] არცერთი პოლიტიკური წარსულით”.

მასალაში მამუკა ხაზარაძისა და ბადრი ჯაფარაძის მხრიდან ანაკლიის ღრმაწყლოვანი პორტის პროექტში შეუსრულებელ ვალდებულებებზე მტკიცებით ფორმაში, ცალმხრივად, საპირისპირო არგუმანტაციის გარეშეა საუბარი და ასევე, არაფერია ნათქვამი იმ ზიანზე, რაც კონსორციუმს ბანკირებისთვის წაყენებულმა ბრალმა მიაყენა.

ხაზარაძის გარშემო უარყოფით განწყობების შესაქმნელად პარალელი “ნაციონალურ მოძრაობასთან” არის გავლებული და ნათქვამია, რომ მისი პოლიტიკური ენა და გზავნილები ყოფილი სახელიწუფლებო გუნდის წარმომადგენლების განცხადებების იდენტურია. ასევე, ნათქვამია, რომ ხაზარაძის გვერდით საქართველოს ყოფილი პრეზიდენტის ის ყოფილი საპარლამენტო მდივანი დგას, რომელიც “გირგვლიანის საქმეზე სააკაშვილის სისხლის სამართლებრივ დევნაში პოლიტიკურ ნიშნებს ხედავდა”. უფრო მეტი სიმძიმისთვის ისიც არის ხაზგასმული, რომ “[ხაზარაძის] გუნდის იმ ნაწილისთვის, რომელიც უკვე შეარჩია, თანამშრომლობა ყველასთან, მათ შორის, “ნაციონალურ მოძრაობასთანაც” შესაძლებელია”.

სიუჟეტში, ასევე გაურკვეველ მონაცემებზე დაყრდნობით, ხაზარაძის მოძრაობის მიმართ იმ მოლოდინებზე და იმედგაცრუებაზეა საუბარი, რომელიც პრეზენტაციის დასასრულს უკვე გამოჩნდა და რომ კვირის ბოლოს, მოლოდინიდან თითქმის არაფერი დარჩა.

“პრეზენტაციას აკლდა ქარიზმაც და ენერგიაც. ის გააკრიტიკა ყველამ მიხეილს სააკაშვილმაც კი, რომელმაც ღონისძიებას კრიალოსნიანი ბიჭების შეკრება უწოდა. ყველამ, ვისგანაც ხაზარაძე ლელოს დადებისას პოლიტიკური ტრიბუნიდან გულშემატკივრობას ელოდა”, - ამბობს ჟურნალისტი და იქვე დასძენს, რომ სწორედ ამიტომ მომდევნო სვლა სატელევიოზიო ინტერვიუ იყო, სადაც ხაზარაძე იმ თემებზე ალაპარაკდა, რაზეც “იმ დრომდე დუმდა, ვიდრე ბრალდება და სისხლის სამართლის საქმე მისი ბიზნესის და პირადი კომფორტის ზონას დაარღვევდა”.

ჟურნალისტი თავადვე ასკვნის, რომ “ეს პასი პოლიტიკურ მოედანზე ისეთივე უშედეგო აღმოჩნდა, როგორც სკანდალური ე.წ. წერილის საქმე”. იქვე კიდევ ერთხელ იმეორებს, რომ ბანკირები “პოლიტიკური იმუნიტეტისკენ ისწრაფვიან”. და ხაზგასმით, მტკიცებით ფორმაში აღნიშნავს, რომ ბიზნესმენმა ვანო ჩხარტიშვილმა მამუკა ხაზარაძე “ტყუილში ამხილა”.

სიუჟეტის ამგვარი სტრუქტურა და ტექსტები, მამუკა ხაზარაძისა და მისი ახალი მოძრაობის პრეზენტაციის მსგავს კონტექსტში განხილვა, მის მიმართ საზოგადოებაში წინასწარი უარყოფითი განწყობებისა და ფონის შექმნის მცდელობის შთაბეჭდილებას ტოვებს. თითქოს, მასალის მიზანი არა ახალი მოძრაობის შესახებ საზოგადოების ინფორმირება, არამედ მამუკა ხაზარაძისა და ბადრი ჯაფარიძის იმიჯის შელახვა და დისკრედიტაციაა.