კატეგორია: ეთიკა
7 სექტემბერს, ონლაინგამოცემებმა Alia.ge და Resonancedaily.com ყოველგვარი დამატებითი ინფორმაციის გარეშე გამოაქვეყნეს რადიკალური მემარჯვენე ორგანიზაცია ქართული მარშის ლიდერის, სანდრო ბრეგაძის არაზუსტი, ჰომოფობიური და ქსენოფობიური ფეისბუკ სტატუსი.

ბრეგაძე ჰომოფობიური მოტივით წერს, თითქოს უახლოეს მომავალში ერთნაირსქესიანთა ქორწინება ლეგალური გახდება. ამავე სტატუსში, ის ქსენოფობიასაც არ ერიდება და ყაზახი და ანდორელი ფეხბურთელების დაკნინებას ცდილობს:

“დაზუსტებული ინფორმაციით - უახლოეს დღეებში საკონსტიტუციო სასამართლოში შევა ლგბტ ორგანიზაციების და სახალხო დამცველის სარჩელი, რომლის მიხედვითაც არაკონსტიტუციურად იქნება ცნობილი ჩანაწერი კონსტიტუციაში - “ქორწინება არის ქალის და მამაკაცის ერთობა” და დაკანონდება - კანონიერად გამოცხადდება ერთნაირსქესიანი წყვილების ქორწინება, მათ უფლება მიეცემათ აიყვანონ შვილებად ბავშვები, ისარგებლონ ქორწინების ყველა უფლებით და ა.შ. აი რა შედეგებამდე მიგვიყვანა კაშიას ლგბტ სამკლაურმა, მისმა მხარდაჭერამ!!! ახლა გინდა ჩობანებით და მწყემსებით დაკომპლექტებულ ყაზახეთთან გამარჯვება იზეიმეთ და გინდაც პარიკმახერებით და მეთევზეებით დაკომპლექტებულ ანდორასთან!!!” - წერს ბრეგაძე.



სტატუსის უცვლელად, გადაუმოწმებლად, ყოველგვარი დამატებითი ინფორმაციის გარეშე გამოქვეყნებით, Alia.ge და Resonancedaily.com ბრეგაძის ჰომოფობიისა და ქსენოფობიის პლატფორმად იქცნენ. გარდა ამისა, ონლაინმედიებმა მკითხველი შეცდომაში შეიყვანეს, რადგან სახალხო დამცველის აპარატში ამ ინფორმაციას არ ადასტურებენ. მეტიც, სამართლებრივად, კონსტიტუციური ჩანაწერის საკონსტიტუციო სასამართლოში გასაჩივრება შეუძლებელია. ასევე, გეი ქორწინების დაშვება არ ნიშნავს, რომ გეი წყვილებს ბავშვის აყვანის უფლება მიეცემათ, რადგან ამას სხვა სამართლებრივი რეგულაციების სჭირდება.

საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის პირველი პრინციპის თანახმად, ჟურნალისტმა პატივი უნდა სცეს სიმართლეს და საზოგადოების უფლებას – მიიღოს ზუსტი ინფორმაცია. ქარტიის მეშვიდე პრინციპი კი ამბობს, რომ ჟურნალისტს უნდა ესმოდეს მედიის მიერ დისკრიმინაციის წახალისების საფრთხე; ამიტომ ყველაფერი უნდა იღონოს ნებისმიერი პირის დისკრიმინაციის თავიდან ასაცილებლად რასის, სქესის, სექსუალური ორიენტაციის, ენის, რელიგიის, პოლიტიკური და სხვა შეხედულებების, ეროვნული ან სოციალური წარმოშობის საფუძველზე ან რაიმე სხვა ნიშნით.

სანდრო ბრეგაძე და მისი ორგანიზაცია, გასულ წელს, კანონმდებლობით ისედაც აკრძალული ერთნაირსქესიანი წყვილების ქორწინების კონსტიტუცირ აკრძალვას მოითხოვდნენ. სწორედ მათი ადვოკატირების შედეგად გაკეთდა კონსტიტუციაში ჩანაწერი, რომლითაც ქორწინება განისაზღვრა როგორც მხოლოდ ქალისა და მამაკაცის ერთობა.
კატეგორია: საერთაშორისო ამბები
Facebook-მა წაშალა რუსეთთან და ირანთან დაკავშირებული 652 ყალბი ანგარიში და გვერდი, რომელთა დანიშნულება იყო აშშ-ის, გაერთიანებულ სამეფოს, შუა აღმოსავლეთისა და ლათინური ამერიკის ქვეყნებში მიმდინარე პროცესებზე პოლიტიკური ზეგავლენის მოხდენა.

ეს ანგარიშები და გვერდები დაყოფილი იყო ოთხი სხვადასხვა კამპანიისთვის, რომელთაგან სამი ირანიდან იმართებოდა. ამის შესახებ სოციალურმა ქსელმა 21 აგვისტოს განაცხადა.

“უსაფრთხოების პრობლემის სრულად გადაჭრა შეუძლებელია… ჩვენ ვალდებული ვართ მუდმივად უკეთესობაზე ვიზრუნოთ და ერთი ნაბიჯით წინ ვიყოთ,” - თქვა ფეისბუკის აღმასრულებელმა დირექტორმა მარკ ცუკერბერგმა.

პირველი კამპანია, რომელიც ფეიბუკმა გამოააშკარავა, “Liberty Front Press”-ის ბანერის ქვეშ გაერთიანებული ფეისბუკ გვერდებისა და სხვა პლატფორმებზე არსებული ანგარიშების ქსელი იყო. ქსელი პოზიციონირდებოდა როგორც დამოუკიდებელი, სინამდვილეში კი ირანის სახელმწიფო მედიასთან იყო დაკავშირებული. 74 გვერდი, 70 ანგარიში და სამი ჯგუფი ფეისბუკზე და 76 ანგარიში Instagram-ზე - ზოგიერთი 2013 წლიდან მოყოლებული - პოსტავდნენ პოლიტიკურ კონტენტს შუა აღმოსავლეთზე, გაერთიანებულ სამეფოზე, აშშ-სა და ლათინურ ამერიკასთან დაკავშირებით. გვერდებს, საერთო ჯამში, დაახლოებით 155 ათასი გამომწერი ჰყავდათ. ამავე ჯგუფმა 6 000-ზე მეტი ამერიკული დოლარი დახარჯა ფეისბუკსა და ინსტაგრამზე რეკლამისთვის.

კიბერუსაფრთხოების კომპანიამ FireEye, რომელმაც პირველად აღმოაჩინა კამპანია და ფეისბუკს შეატყობინა, განაცხადა, რომ ამ აქტივობების უკან “ირანული პოლიტიკური ინტერესების გავრცელება იყო, მათ შორის, საუდის არაბეთისა და ისრაელის საწინააღმდეგო და პრო-პალესტინური თემები. ასევე, აშშ-სა და ირანს შორის დადებული ბირთვული შეთანხმების მხარდაჭერა”.

მეორე კამპანია დაკავშირებული იყო პირველთან და მოიცავდა 12 გვერდს და 66 ანგარიშს ფეისბუკზე და 9 ანგარიშს ინსტაგრამზე. არარეალური ანგარიშები საკუთარ თავს ახალი ამბების ორგანიზაციებად მოიხსენიებდნენ.

მესამე ირანული კამპანია 168 გვერდსა და 140 ფეისბუკ ანგარიშს, ასევე 31 ინსტაგრამ ანგარიშს მოიცავდა. საერთო ჯამში მათ 25 ღონისძიება დააორგანიზეს და 813 ათასამდე გამომწერი მოაგროვეს. ფეისბუკის ცნობით, ამ გვერდებზე ძირითადად იპოსტებოდა კონტენტი შუა აღმოსავლეთის პოლიტიკასთან დაკავშირებით არაბულ და სპარსულ ენებზე, თუმცა იწერებოდა აშშ-ისა და ბრიტანეთის პოლიტიკაზეც. ანგარიშების ქსელმა 6 ათას დოლარზე მეტის რეკლამა შეიძინა 2012-2018 წლებში.

ფეისბუკი განსაკუთრებით ბუნდოვნად საუბრობს მეოთხე და ბოლო კამპანიაზე - გვერდების, ჯგუფებისა და ანგარიშების ჯგუფზე, რომელიც რუსულ სამხედრო სადაზვერვო სერვისებთან იყო დაკავშირებული. მათი უახლესი აქტივობები იყო სირიასთან და უკრაინასთან დაკავშირებით პრო-რუსული მესიჯების გავრცელება.

“ამ დრომდე, ჩვენ არ აღმოგვიჩენია ამ ანგარიშების აქტივობა, რომელიც აშშ-სთან იქნებოდა დაკავშირებული,” - განაცხადა ნათანიელ გლიჩერმა, კიბერუსაფრთხოების პოლიტიკის ხელმძღვანელმა.

ფეისბუკი ირანულ და რუსულ კონტენტთან დაკავშირებით დამატებით დეტალებზე აღარ საუბრობს, თუმცა ამბობს, რომ აშშ-ისა და გაერთიანებული სამეფოს ხელისუფლებებთან თანამშრომლობს.

წყარო: The Guardian
კატეგორია: ეთიკა
19 აგვისტოს ონლაინმედიამ, Pirveliradio.ge გამოაქვეყნა ახალი ამბავი, თითქოს თუშეთში რუსეთმა საქართველოს მიმართულებით საზღვარი გადმოწია. ტექსტში აღნიშნულია, რომ ანტისაოკუპაციო მოძრაობის ინფორმაციით, საზღვარი სოფელ დიკლოსთან გადმოწიეს. Pirveliradio.ge-მ მათ მიერ მიწოდებული, მხოლოდ ერთ წყაროზე დაყრდნობილი ინფორმაცია დადასტურებულ ფაქტად შესთავაზა მკითხველს მტკიცებითი სათაურით - "რუსეთმა სახელმწიფო საზღვარი თუშეთში რამდენიმე კილომეტრით გადმოწია".

მასალაში არ არის ასახული სახელმწიფო უწყებების პოზიცია, რომლებიც საზღვრის გადმოწევას უარყოფენ და ამბობენ, რომ რუსეთ-საქართველოს საზღვრის პერიმეტრზე ქართველი მესაზღვრეები დღემდე შეუფერხებლად ასრულებენ მოვალეობას. Pirveliradio.ge-ს ვებგვერდზე მასალა 20 აგვისტოს მონაცემებით, არ შესწორებულა და ოფიციალური ინფორმაციის შემცველი არც ახალი მასალა გამოქვეყნებულა.
კატეგორია: საერთაშორისო ამბები
Facebook-ისა და Twitter-ის შემდეგ, Snapchat კიდევ ერთი სოციალური ქსელი გახდა, რომელმაც მიმდინარე წლის პირველ ნახევარში მომხმარებელთა შემცირების თაობაზე განაცხადა. ფოტო ფილტრებით ცნობილი აპლიკაციის მფლობელი კომპანიის Snap Inc. განცხადებით, ივნისის ბოლომდე, გასულ სამ თვეში, მოხმარებელთა რაოდენობამ 191 მილიონიდან 188 მილიონამდე (-1,5%) იკლო. ამის ერთ-ერთი მიზეზი აპლიკაციის ახალი საკამათო დიზაინია. სნეპჩეტს მწვავე კონკურენციას უწევს ფეისბუკის საკუთრებაში არსებული Instagram.

ინტერნეტის მომხმარებელთა, განსაკუთრებით ახალგაზრდების, ყურადღების მიპყრობა სულ უფრო რთული ხდება სოციალური ქსელებისთვის. “ჩემ გარდა კიდევ ვინ აღარ ხსნის სნეპჩეტს?” - ამერიკული ტელევიზიის ვარსკვლავის, კაილი ჯენერის ამ ტვიტმა კომპანია 1,3 მილიარდი დოლარით დააზარალა.



სოციალური ქსელების დიდი სამეულიდან Facebook იყო პირველი, რომელმაც ივლისში მისი არსებობის ისტორიაში პირველად ევროპაში მომხმარებელთა შემცირების შესახებ განაცხადა. მაშინ ფეისბუკის ღირებულება ერთ დღეში 120 მილიარდი დოლარით შემცირდა. ფეისბუკის განმარტებით, 3 მილიონ ადამიანს, რომელმაც პლატფორმა მიატოვა ამის კონკრეტული მიზეზი ჰქონდა, მათ შორის, კემბრიჯ ანალიტიკას სკანდალი.

კიდევ ერთი მიზეზი, რატომაც ადამიანები ფეისბუკს ტოვებენ, მშობლებია. მიმდინარე წელს 3 მილიონზე მეტი 25 წლამდე ახალგაზრდა გაერთიანებულ სამეფოსა და შეერთებულ შტატებში გააუქმებენ ან რეგულარულად აღარ გამოიყენებენ ფეისბუკს. “როგორც კი მშობლები დარეგისტრირდნენ, ყველაფერი დასრულდა,” - ამბობს 24 წლის ჯორდან რენფორდი, რომელიც ამ ასაკის ადამიანების დამოკიდებულებას იდეალურად გამოხატავს.

“ფეისბუკს ნამდვილად აქვს პრობლემა თინეიჯერებთან”, - ამბობს ანალიტიკოსი ბილ ფიშერი და აგრძელებს: “მშობლები ფეისბუკზე” რაღაც ტრენდია და ჩვენ ვხედავთ როგორ მცირდება ახალგაზრდა მომხმარებელთა რიცხვი. ჩნდება ახალი თაობაც, თინეიჯერები, რომლებიც ზრდასრულობაში გადადიან და ფეისბუკ ანგარიში არასდროს ჰქონიათ”.

1 მილიონი მომხმარებელი დაკარგა Twitter-მა. გასულ თვეში კომპანიის საბაზრო ღირებულება 20 პროცენტით შემცირდა. ყალბ ანგარიშებთან დაპირისპირების შემდეგ კი სოციალური ქსელის მომხმარებელთა რაოდენობამ 335 მილიონი შეადგინა.



“აქამდე, ტვიტერის სტრატეგია მომხმარებელთა რაოდენობის გაზრდა და ფეისბუკთან კონკურენცია იყო. მაგრამ ის ვერასდროს გახდება ბიზნესი მილიარდი მომხმარებლით”, - ამბობს ჯოზეფ ევანსი, ციფრული მედიის ანალიტიკოსი.

კლერ ჰანგეითის, კომპანიის Brave Bilson აღმასრულებელი დირექტორის აზრით, საუკეთესო დღეები ჯერ კიდევ წინაა. მისი თქმით, სნეპჩეტმა მომხმარებლები რედიზაინის გამო დაკარგა, ფეისბუკმა შეცდომა დაუშვა, თუმცა გადარჩება, ხოლო ტვიტერი სიტუაციის გამოსასწორებლად პლატფორმაზე ვიდეოს ამოწევს: “მსოფლიო მოსახლეობის თითქმის ნახევარი იყენებს სოციალურ მედიას რეგულარულად, რაც დაახლოებით 3,5 მილიარდი ადამიანია. ახლა მათ მაღალი მოლოდინები აქვთ, ხარისხი კი საუკეთესო ბიზნეს გეგმაა. დღევანდელ სიტუაციაში ყველა სოციალური პლატფორმისთვის არის ადგილი.”

წყარო: The Guardian
კატეგორია: საერთაშორისო ამბები
The Boston Globe-ს კამპანიაში, რომელიც დონალდ ტრამპის მიერ მედიაზე დაუსრულებელი თავდასხმების პასუხად დაიგეგმა, 300-ზე მეტი ამერიკული მედია ორგანიზაცია ჩაერთო. გამოცემებმა სარედაქციო სვეტები გამოაქვეყნეს და დაგმეს ტრამპის “ბინძური ომი” პრესის წინააღმდეგ. წერილებში გამოცემების უმრავლესობა დემოკრატიულ საზოგადოებაში თავისუფალი პრესის მნიშვნელობას უსვამს ხაზს და ტრამპის ადმინისტრაციას პრესის საწინააღმდეგო რიტორიკის შეცვლისკენ მოუწოდებს.

The Boston Globe-მა “პრესაზე პრეზიდენტის ადმინისტრაციის მხრიდან თავდასხმების საფრთხეებზე” სარედაქციო სვეტის გამოქვეყნება 16 აგვისტოს დააანონსა და კოლეგებსაც იგივე მოუწოდა.

პრეზიდენტი ტრამპი საჯარო გამოსვლებსა თუ ტვიტერზე, იმ ჟურნალისტებს, რომლებიც არ მოსწონს, “ყალბი ახალი ამბების” გავრცელებაში ხშირდ ადანაშაულებს და “ხალხის მტრად” მოიხსენიებს. პრესის კრიტიკა დემოკრატიულ საზოგადოებაში შესაძლოა, ჯანსაღი დებატის ნაწილი იყოს. მედია ორგანიზაციები ხანდახან ნამდვილად იმსახურებენ კრიტიკას. თუმცა ამერიკულ მედიას მიაჩნია, რომ თეთრი სახლის მოქმედი ადმინისტრაცია პრესის დემონიზაციით უფროა დაკავებული, რითაც ინფორმირებული საზოგადოების პრინციპს საფრთხეს უქმნის.

თავდაპირველად კამპანიაში ჩართვას 100 მედიაორგანიზაცია დათანხმდა, საბოლოოდ კი ეს რიცხვი 350-მდე გაიზარდა. მათ შორის არიან როგორც ნაციონალური გაზეთები, ასევე ლოკალური მედიასაშუალებები და საერთაშორისო გამოცემები, როგორიცაა ბრიტანული The Guardian.



Boston Globe
სარედაქციო სვეტში სათაურით “ჟურნალისტები მტრები არ არიან” წერს, რომ პრესის თავისუფლება 200 წლის განმავლობაში ფუნდამენტური ამერიკული პრინციპი და უცხო ერებისთვის მისაბაძი მაგალითია.

“თავისუფალ პრესას სჭირდები” - წერს The New York Times და ტრამპის თავდასხმებს დემოკრატიისთვის სახიფათოს უწოდებს. ტექსტის მიხედვით, პრესაზე თავდასხმა პირდაპირ საფრთხეს უქმნის ჟურნალისტებს ისეთ ქვეყნებში, სადაც კანონის უზენაესობა მყიფეა და ასევე, პატარა გამოცემებს, ინდუსტრიის ეკონომიკური კრიზისის გამო. “თაიმსი უერთდება კოლეგებს, რათა შეახსენოს მკითხველს ამერიკული თავისუფალი პრესის მნიშვნელობა.” გამოცემამ გამოაქვეყნა სხვადასხვა გაზეთის სარედაქციო სვეტებიდან აღებული ათობით ციტატა.

The Philadelphia Inquirer წერს, რომ მისი ქალაქი აშშ-ის დემოკრატიის დაბადების ადგილია: “თუ პრესა არაა თავისუფალი… არც ქვეყანაა თავისუფალი და არც მისი ხალხი”.

“ხალხის მტერი” იყო ის ფრაზა, რომელსაც “ნაცისტები უწოდებდნენ ებრაელებს” და როგორც იოსებ სტალინის კრიტიკოსებს მოიხსენიებდნენ დახვრეტამდე, - ამ მესიჯით გამოეხმაურნენ კამპანიას McClatchy-ის ჰოლდინგში შემავალი 30 ყოველდღიური გაზეთის სარედაქციო სვეტების ავტორები.

კიდევ ერთი გაზეთი, რომელიც კამპანიას შეუერთდა Topeka Capital-Journal-ია. მისი თქმით, ტრამპის თავდასხმები “მავნე და დესტრუქციულია და ახლავე უნდა დასრულდეს... “პრეზიდენტს არ მოსწონს, როცა კითხვებს უსვამენ. გვესმის. არ მოსწონს ნეგატიური გაშუქება. გვესმის. მაგრამ ჩვენ ჩვენი საქმე გვაქვს გასაკეთებელი, პრეზიდენტი კი მიმდინარე მოვლენებში განსაკუთრებით დიდ როლს ასრულებს.” გამოცემა ერთ-ერთია, რომელიც 2016 წელს ტრამპის კანდიდატურას მიესალმებოდა.

The Beaver County Times და The Ellwood City Ledger: “ჟურნალისტები არ არიან ხალხის მტრები. ჩვენ ვართ ხალხი… ჟურნალისტები ვართ თვალები, ყურები და ხმა ადამიანებისა, რომელთაც ვემსახურებით. ჩვენ ვსხედვართ სკოლის ბორდის შეხვედრებზე, რათა იცოდეთ, ვინ იქნება შემდეგი დირექტორი. ჩვენ ვესწრებით ქალაქის საკრებულოს შეხვედრებს, რათა იცოდეთ რომელი კომპანია აშენებს თქვენს უკანა ეზოში.”

The Atlantic: “ჩვენ ვიცით საით შეიძლება წავიდეს მედიაზე თავდასხმები. ყოველთვის როცა პოლიტიკოსებს ეჭვქვეშ დაუყენებიათ პრესის უფლებები და ლეგიტიმურობა, ამას ძალადობა მოჰყოლია… როგორც ყველა ამერიკელს, პრეზიდენტსაც აქვს უფლება გააკრიტიკოს პრესა. მაგრამ მას, ასევე, ფიცი აქვს დადებული, დაიცვას კონსტიტუცია - და ის ასეც უნდა მოიქცეს.”

The Star News: “კი, პრესის წევრები ხანდახან არასწორ ფაქტებს აშუქებენ. როცა ასე ხდება, მათ ანგარიშვალდებულებას საკუთარი მედია ორგანიზაციები და ინდუსტრიის სხვა წამომადგენლები სთხოვენ. თითქმის ყოველთვის შეცდომას აღიარებენ და მალევე ასწორებენ, რასაც ვერ ვიტყვით პრეზიდენტზე.”

რას ფიქრობს ამერიკული საზოგადოება, ამაზე Quinnipiac-ის უნივერსიტეტის კვლევაშია საუბარი. კვლევის თანახმად, ამერიკელი ამომრჩევლის 65% ფიქრობს, რომ მედია დემოკრატიისთვის მნიშვნელოვანია. ამასთან, ტრამპისა და რესპუბლიკელების ამომრჩევლის 51%-ს მიაჩნია, რომ მედია “ხალხის მტერია და არა დემოკრატიის მნიშვნელოვანი ნაწილი”.

ტრამპი, რომელიც გამუდმებით ესხმის თავს იმ მედიებსა თუ ჟურნალისტებს, რომელთა გაშუქებული ამბავიც არ მოსწონს, მის საწინააღმდეგო კამპანიას ტვიტერზე გამოეხმაურა: “ყალბი ახალი ამბების მედია ოპოზიციური პარტიაა. ეს ძალიან ცუდია ჩვენი დიდებული ქვეყნისთვის… მაგრამ ჩვენ ვიგებთ!”

კატეგორია: საერთაშორისო ამბები
დონალდ ტრამპის მიერ მედიაზე დაუსრულებელი თავდასხმების პასუხად, 200-ზე მეტი ამერიკული გაზეთი კოორდინირებულ სარედაქციო სვეტს გამოაქვეყნებს.

კამპანია Boston Globe-მა წამოიწყო. გამოცემის თანამშრომლები პირადად დაუკავშირდნენ სხვადასხვა მედიას ქვეყნის სხვადასხვა წერტილში და მათ აშშ-ის პრეზიდენტის დამოკიდებულების დაგმობისკენ მოუწოდეს:

“გთავაზობთ, გამოვაქვეყნოთ სარედაქციო სვეტი 16 აგვისტოს პრეზიდენტის ადმინისტრაციის მხრიდან პრესაზე თავდასხმის საფრთხეებზე და ვთხოვოთ სხვებს იგივე… ბინძური ომი თავისუფალი პრესის წინააღმდეგ უნდა დასრულდეს!”

ამ დროისათვის 200-ზე მეტი გაზეთი, მათ შორის The New York Times, ჩაერთო კამპანიაში. თითოეული გამოცემა თავის სარედაქციო სვეტს გამოაქვეყნებს.

დონალდ ტრამპი რეგულარულად აწნის სილას მედია ორგანიზაციებსა თუ კონკრეტულ რეპორტიორებს იმ გაშუქებისთვის, რომელიც არ მოსწონს და მათ “ყალბი ახალი ამბების” გავრცელებაში ადანაშაულებს.

პრეზიდენტს არაერთი კრიტიკა მიუღია იმისთვის, რომ პრესას გამუდმებით უწოდებს “ხალხის მტერს”. ახლახან, პენსილვანიის შტატში გამოსვლისას ტრამპმა ჟურნალისტების ჯგუფისკენ, რომელიც ღონისძიებას აშუქებდა, თითი გაიშვირა და თქვა რომ ისინი “ამბებს მხოლოდ იგონებენ” და მათ “ყალბი, ყალბი საზიზღარი ახალი ამბები” უწოდა.

გასულ თვეში, ბრიტანეთში პრეს-კონფერენციაზე CNN-ის თეთრი სახლის კორესპონდენტ ჯიმ აკოსტას ტრამპმა კითხვის დასმის საშუალება არ მისცა და თქვა “CNN ყალბი ახალი ამბებია. CNN-სგან კითხვებს არ ვიღებ.” კიდევ ერთ კვირაში თეთრმა სახლმა დაბლოკა CNN-ის კიდევ ერთი რეპორტიორი.

“ჩვენ არ ვართ ხალხის მტრები”, - ამბობს Globe-ის წარმომადგენელი და აგრძელებს: “ვფიქრობთ, კოორდინირებული ძალისხმევით მთელი ქვეყნის მასშტაბით თავისუფალ პრესასთან დაკავშირებით ძლიერ განცხადებას გავაკეთებთ.”

მომზადებულია The New York Times-ის მიხედვით.
კატეგორია: ეთიკური დილემა
ავსტრალიური Sky News-ის ეთერში ულტრამემარჯვენე ექსტრემისტთან ინტერვიუს გასვლის გამო რამდენიმე მსხვილმა ბრენდმა ტელეკომპანიასთან ურთიერთობა გაწყვიტა.

პირველი ასეთი მულტინაციონალური გიგანტი American Express-ი გახდა, რომლის განცხადებით, მათ მიიღეს გადაწყვეტილება აღარ დაუკვეთონ რეკლამა Sky News-ს, რადგან “არხზე ახლახან გასული კონტენტი ჩვენს ღირებულებებს არ ემთხვევა.”

საქმე ეხება ადამ გილსის შოუში გასულ ინტერვიუს ულტრა მემარჯვენე ექსტრემისთან, ბლერ კოტრელთან, რომელიც ფიქრობს, რომ ყოველ საკლასო ოთახში ჰიტლერის პორტრეტი უნდა ეკიდოს. როგორც თავად აღიარა, ქალების მანიპულაციისთვის ძალადობა და ტერორი გამოუყენებია და ძალადობრივი თავდასხმის, დაშინებისა და რასობრივი დანაშაულის გამო არაერთხელ დაუპატიმრებიათ. მანვე დააფიქსირა ქსენოფობიური და მიგრანტების საწინააღმდეგო მოსაზრებები.

American Express-ის გადაწყვეტილების შემდეგ ტელეკომპანიასთან ურთიერთობა გაწყვიტეს პამპერსების ბრედნმა Huggies და ოპტიკურმა ქსელმა Specsavers. Sky News-ს რეკლამას აღარ დაუკვეთავს ავსტრალიური სამოგზაური კომპანია Luxury Escapes. ინტერვიუთი გამოწვეული აჟიოტაჟის შემდეგ ტელეკომოპანიამ განაცხადა, რომ კოტრელის მიწვევა არასწორი იყო, დახურა ადამ გილსის შოუ და დაბლოკა ულტრამემარჯვენე ექსტრემისტები საკუთარ ეთერში.

წყარო: www.theguardian.com
კატეგორია: საერთაშორისო ამბები
ინტერნეტის მომხმარებლებმა უნდა ითხოვონ ნებართვა ფოტოგრაფისგან მათი ფოტოების გამოქვეყნებამდე მიუხედავად იმისა, არის თუ არა კონკრეტული ფოტო ხელმისაწვდომი ონლაინ. Politico-ს ცნობით, გადაწყვეტილება ამის შესახებ ევროკავშირის მართლმსაჯულების სასამართლომ გამოიტანა.

“ავტორის ნებართვით ვებსაიტზე გამოქვეყნებული თავისუფლად ხელმისაწვდომი ფოტოს ხელახლა გამოსაქვეყნებლად ავტორის ახალი ნებართვაა საჭირო ”, - წერია ევროკავშირის უმაღლესი სასამართლოს განცხადებაში.

სასამართლოში საქმე გერმანიიდან შევიდა, სადაც მოსწავლემ სასკოლო პროექტისთვის სამოგზაურო საიტიდან ფოტო ჩამოტვირთა და გამოიყენა. საბოლოოდ ეს ფოტო სკოლის ვებგვერდზეც გამოქვეყნდა. ფოტოს ავტორი კი ამტკიცებდა, რომ მან ნებართვა მხოლოდ სამოგზაურო საიტს მისცა და სკოლის მიერ ფოტოს გამოყენება საავტორო უფლებებს არღვევდა.

ევროპულმა სასამართლომ ფოტოგრაფის სასარგებლოდ გამოტანილ გადაწყვეტილებაში მიუთითა, რომ სკოლას ნებართვა ხელახლა უნდა აეღო.
კატეგორია: საერთაშორისო ამბები
მუსლიმი ექსტრემისტების ტერორისტული თავდასხმები ამერიკული პრესისგან 357 პროცენტით მეტად შუქდება, ვიდრე არამუსლიმის მიერ ჩადენილი აქტი. ალაბამას უნივერსიტეტში ჩატარებული კვლევის თანახმად, არამუსლიმების (ან სადაც რელიგია ცნობილი არ იყო) მიერ ჩადენილი ტერორისტულ აქტს პრესამ, საშუალოდ, 15 სათაური მიუძღვნა, მუსლიმი ექსტრემისტებს კი - 105.

გაშუქებას შორის განსხვავება არაბუნებრივია, რადგან თეთრკანიანი და მემარჯვენე ტერორისტების ჩადენილი ტერორისტული აქტები თითქმის ორჯერ აღემატება მუსლიმური ექსტრემიზმის გამოვლინებას 2008-2016 წლებში.

კვლევაში შესწავლილია 2006-2015 წლებში აშშ-ში ჩადენილი ტერორისტული აქტები, ხოლო მონაცემები გლობალური ტერორიზმის მონაცემთა ბაზიდანაა აღებული.
კატეგორია: ეთიკა
ონლაინ კომენტარები მედიაგამოცემების განუყოფელი ნაწილია და აუდიტორიასთან ურთიერთობის მნიშვნელოვან ფუნქციად ითვლება, თუმცა, ეს ფუნქცია ყველგან აქტიური აღარაა. სიძულვილის გამოხატვის, პერსონალური თავდასხმებისა თუ შეურაცხყოფის გამო, ვებსაიტების ნაწილი კომენტარების განყოფილების მოდერაციაში უზარმაზარ რესურსსა და დროს ხარჯავს, ნაწილი კი საერთოდ აუქმებს მას და დისკუსიისთვის ახალ სივრცეებს ეძებს .

ტექნოლოგიურ განვითარებამდე და ონლაინ კომენტარებამდე იყო წერილები რედაქტორს. ორივე ფორმა მკითხველს აძლევს საშუალებას გამოთქვას თავისი ცოდნა და მოსაზრება, დასვას კითხვები მედიის ეთიკურ გადაწყვეტილებასთან დაკავშირებით, ესაუბროს ავტორს და სხვა მკითხველებს, რაც საბოლოო ჯამში, ამდიდრებს დისკუსიას. შესაძლოა ჟურნალისტმა არ იცოდეს ყველაფერი, სპეფიციკური განათლების მქონე მკითხველმა კი ძალიან მნიშვნელოვანი დეტალი დაამატოს სტატიას. კომენტარი შეიძლება გახდეს ახალი მასალის იდეის ინსპირაციაც. და კიდევ ერთი, ამგვარი დისკუსიები ხელს უწყობს მასალის პოპულარიზებასა და ზრდის ვებგვერდზე ვიზიტორების რაოდენობას.

თუმცა, კომენტარების სექციას აქვე მეორე, ბნელი და საშიში მხარეც.

ქალი ჟურნალისტი აშუქებს აბორტის თემაზე მიმდინარე დემონსტრაციას ერთ-ერთ კლინიკასთან, ამ დროს კი მკითხველი წერს: “ისეთი მახინჯი ხარ, რომ დაორსულდე ჩემით წაგიყვანდი აბორტისთვის კლინიკაში”; ბრიტანელი მუსლიმი წერს ისლამოფობიის გამოცდილებაზე და მას ასე პასუხობენ: “ისლამური სახელმწიფოს მებრძოლზე დაქორწინდი და ნახავ, როგორ მოგეწონება!”; შავკანიან კორესპონტენტს უწოდებენ “რასისტს, რომელსაც თეთრკანიანი ადამიანები ეზიზღება”, როცა ის აშუქებს ამბავს, როგორ მოკლა პოლიციამ კიდევ ერთი შავკანიანი ამერიკელი; “მოგი**ან დროშა და მწერლობა”, - წერენ ამბავზე, როცა ქართველმა მწერალმა, ზურა ჯიშკარიანმა აფხაზეთის დროშიანი მაისური ჩაიცვა.

ერთ-ერთი კვლევის თანახმად, მედია ორგანიზაციების 65%-ის კომენტარების სექციაში მათი ჟურნალისტების მიმართ შეურაცხმყოფელი მოსაზრებები იწერება, მაგალითად: “ძალიან უინტელექტო ხარ”; “საკუთარ თავს ჟურნალისტს უწოდებ?”; “ამის დაწერისთვის ფულს გიხდიან?” და ა.შ.

გავლენიანი ადამიანები მედიისა და კომუნიკაციების სფეროში უკვე დიდი ხანია ამბობენ, რომ შეურაცხმყოფელი კომენტარები დისკუსიისა და დებატისთვის არანაირ ღირებულებას არ წარმოადგენს და საჭიროა მათი გაფილტვრა, მოდერაცია.

ერთ-ერთი გამოცემა, რომელიც კომენტარების სექციის გაუმჯობესებაზე დროსა და რესურსებს ხარჯავს, არის The New York Times. გამოცემა მხოლოდ ზოგიერთ მასალაზე ტოვებს კომენტარების სექციას, რადგან მოდერაცია ძირითადად ადამიანური რესურსით ხდება და შესაბამისად, ლიმიტირებულია. ძირითადად, კომენტარების სექცია ღიაა მასალის გამოქვეყნებიდან 24 საათის განმავლობაში.

“ასეთი თავდასხმებს რეალურ ცხოვრებაში ურეაქციოდ არ დავტოვებდით, ამიტომ ასევე ვიქცევით ონლაინ”, - აცხადებს The Guardian, კიდევ ერთი გამოცემა, რომელიც კომენტარებს ფილტრავს.

Guardian-ის მიდგომა მოდერაციისადმი ასეთია - ის აანალიზებს კომენტარებს და აწვდის მკითხველს ინფორმაციას, რა შინაარსის მოსაზრება დაიშვება და რომელი დაიბლოკება - მაგრამ ვებსაიტების უმრავლესობისთვის ეს არაპრაქტიკულია. არასასურველი კომენტარების უბრალოდ წაშლა არაეფექტურია მთელი ინტერნეტისთვის. გარდიანს შესაძლოა აქვს რესურსი ასეთი პოლიტიკა აწარმოოს და დაბლოკოს ათასობით კომენტარი დღეეში, მაგრამ საშუალო სტატისტიური მედიასაშუალებას ამას ვერ შეძლებს.

“დიდი სიამოვნებით გვექნებოდა ფილტრაციასთან დაკავშირებით უფრო მკაცრი პოლიტიკა, მაგრამ თუ ამის პასუხისმგებლობას იღებ, ბოლომდე უნდა მიჰყვე სოციალური ქსელებიდან დაწყებული ვებგვერდით დამთავრებული. ალბათ, ერთი ადამიანი მინიმუმ უნდა იყოს სრულ განაკვეთზე, რომ მოდერაცია გააკეთოს, რისი რესურსიც არ გვაქვს”, - ამბობს ქართული ონლაინგამოცემა On.ge-ს დირექტორი ნოდარ დავითური მედიაჩეკერთან.

მისივე თქმით, რედაქცია ძალიან რადიკალური კომენტარებს შლის, თუმცა პროაქტიული მოდერირება დაკავშირებულია ფულთან. დავითურის თქმით, საკმაოდ პრობლემურია პოლიტიკის შემუშავებაც, რადგან ”ძალიან ვიწრო ხაზი გადის გამოხატვის თავისუფლებასა და მავნებლურ ქცევას შორის.”

“საერთოდ არ ვაუქმებთ, იმიტომ, რომ დარჩეს დისკუსიისთვის სივრცე და ასევე, ტრაფიკის წყაროა. არ გვაქვს იმის ფუფუნება, რომ ჩავკეტოთ. ამ ეტაპზე ვთვლით, რომ სარგებელი წონის იმ ზიანს, რაც უკონტროლობას მოაქვს”, - ამბობს დავითური.

“იდეალურ სიტუაციაში, იდეალური ფინანსური რესურსით, რომელიც მოგვცემდა შესაძლებლობას სპეციალური ადამიანების დაქირავების, მოდერირების გზას ავირჩევდით” - ამბობს კიდევ ერთი ქართული ონლაინგამოცემის, Netgazeti.ge-ს მთავარი რედაქტორი ნესტან ცეცხლაძე. მისი თქმით, თავიდან ნეტგაზეთი იყო აბსოლუტურად ღია, თუმცა გარკვეულ სტატიებზე კომენტარების დახურვა მაინც ხდებოდა: “ვიცოდით განსაკუთრებით რომელ სტატიებზე იქნებოდა ბევრი ქსენოფობიური ან ჰომოფობიური კომენტარი, რომლის წაშლაც მერე მოგვიხდებოდა. ერთი პერიოდი სრულიად დავხურეთ ვებსაიტზე კომენტარების სექცია იმის გამო, რომ არ გვქონდა მოდერაციის რესურსი”.

ნესტან ცეცხლაძე ამბობს, რომ მისი დაკვირვებით, ვებსაიტებზე კომენტარების რაოდენობა იკლებს და ძირითადად Facebook-ზე გადადის: “ახლა კომენტარების სექცია გახსნილი გვაქვს, იქედან გამომდინარე, რომ აღარ არის იმ რაოდენობის კომენტარები. ვერ ვიტყვით, რომ ყველა კომენტარს ვკითხულობთ, მით უმეტეს არქივში, ძველ მასალებზე, მაგრამ ზოგჯერ გვიხდება მათი მოდერაცია.

საერთოდ, რატომ უნდა შესთავაზოს საიტის მფლობლემა მომხმარებელს ის სივრცე, რომელის სარედაქციო კონტროლი ძალიან რთულია?

CNN, The Verge, Reuters, Toronto Star, Popular Science - ეს იმ გამოცემების არასრული ჩამონათვალია, რომლებმაც ჩათვალეს, რომ კომენტარების სექციის შენარჩუნებასა და მოდერაციაზე ზრუნვა არ ღირს. 2016 წელს მათ რიგებს შეუერთდა ამერიკული VICE NEWS. კომპანიის განცხადებით, თეორიულად, კომენტარების სექცია ძალიან კარგია, თუმცა მოდერაციისა და უახლესი ალგორითმების გარეშე, ძალიან ხშირად კომენტარები რასისტულ, მიზოგინიურ მორევში გადადის, სადაც ყველაზე ხმამაღალი, შეურაცხმყოფელი და სულელური აზრები ყველაზე მეტად ჩანს:

“აღარ გვაქვს დრო და სურვილი გავაგრძელოთ ამ სისულელის მონიტორინგი.”

დატოვებული კომენტარების მცირე რაოდენობით ახსნა NPR-მა ვებგვერდზე სექციის გაუქმება. მისი განცხადებით, სამი თვის განმავლობაში, 79,8 მილიონი ვიზიტორიდან მხოლოდ 2 600 ადამიანმა (0,003%) დატოვა სულ მცირე ერთი კომენტარი.

2018 წელს თქვა უარი კომენტარების სექციაზე გამოცემამ The Atlantic:

“წლების განმავლობაში The Atlantic-ის კომენტარების სექციაში მიმდინარე დისკუსიას ხშირად აზიანებდნენ სარეკლამო, რასისტული, მიზოგინიური, ჰომოფობიური, ანტიმუსლიმური და ანტიებრაული ნარატივით.”

ერთადერთი და სწორი გზა კომენტარების სექციის მენეჯმენტისთვის არ არსებობს. თითოეულ მედია ორგანიზაციას სხვადასხვა გამოწვევა აქვს, თუმცა ერთი რამ ცხადია: მათ უნდა აიღონ პასუხისმგებლობა და შექმნან სივრცე ცივილური დისკუსიისთვის.
კატეგორია: საერთაშორისო ამბები
მიმდინარე წლის მაისსა და ივნისში Twitter-მა 70 მილიონზე მეტი ანგარიში წაშალა და ტემპს არც ივლისში აგდებს. პლატფორმაზე დეზინფორმაციის გავრცელების საწინააღმდეგოდ, ტვიტერმა  მკვეთრად შეუტია ყალბ და საეჭვო ანგარიშებს. The Washington Post-ის მოპოვებული მონაცემებით, უახლოესი თვეების განმავლობაში კომპანია დღეში ერთ მილიონ ანგარიშს შლის.

ტვიტერის კამპანია ბოტებისა და ტროლების წინააღმდეგ კომპანიაში მიმდინარე დებატსა და ტვიტერის  პრინციპების ფილოსოფიურ ცვლილებებს ასახავს. თუმცა იმისთვის, რომ გავიგოთ რა არის ტვიტერი ახლა, უნდა განვიხილოთ, როგორი უნდა ყოფილიყო ის.

თავდაპირველად იგი ჩაფიქრებული იყო როგორც ნეიტრალური პლატფორმა, ძალიან ცოტა წესებით, სადაც შეგეძლო გეთქვა ყველაფერი ყველასთვის: თუ არ იქნება ბარიერები, იქნება საუბარი, მდიდარი დისკუსია, გამოჩნდება საუკეთესო იდეები. კომპანიის ხელმძღვანელები დიდხანს ეწინააღმდეგებოდნენ სოციალური ქსელის მომხმარებელთა ქმედებების მონიტორინგს და საკუთარ თავს “თავისუფალი სიტყვის პარტიის თავისუფალი სიტყვის ფრთას” უწოდებდნენ.

ტვიტერი შეიქმნა როგორც თავისუფალი სიტყვის რადიკალური ექსპერიმენტი, თუმცა დროთა განმავლობაში ექსპერიმენტი ჩამოიშალა. ის შესაძლებლობა, რომელსაც ტვიტერი სამოქალაქო ჟურნალისტებსა თუ პოლიტიკურ დისიდენტებს აძლევდა, ტროლების ნეო-ნაცისტების, ნაციონალისტებისა და სხვა რადიკალური ჯგუფებისთვის ხელსაყრელი გარემო გახდა.

ბოტები, ტროლები და ყალბი ანგარიშები მას შემდეგ არსებობს, რაც 2006 წელს ტვიტერმა დაიწყო ფუნქციონირება. 2015 წელს ტვიტერის მაშინდელმა აღმასრულებელმა ხელძღვანელმა აღიარა პრობლემა და თქვა: “პლატფორმაზე შევიწროებისა და ტროლების პრობლემას ვერ ვუმკლავდებით და წლებია ეს ასეა.” ახლა კი ტვიტერმა Washinton Post-ს დაუდასტურა, რომ გაუქმებული ანგარიშების ინტენსივობა 2017 წლის ოქტომბრის შემდეგ გაორმაგებულია.

ტვიტერის ვიცე-პრეზიდენტი ნდობისა და უსაფრთხოების საკითხებში დელ ჰარვი ამბობს, რომ კომპანიამ მხოლოდ ახლახან შეძლო ტექნიკური ხელსაწყოების შექმნა და რესურსების მიმართვა მავნე ქცევების საწინააღმდეგოდ.

“ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ცვლილება ისაა, როგორც ვუდგებით ბალანსს: გამოხატვის თავისუფლება და ამ უფლების მიცემა მათთვის, ვინც ამას სხვა ადამიანის თავისუფალი სიტყვის საწინააღმდეგოდ იყენებს,” - ამბობს ჰარვი და აგრძელებს: “გამოხატვის თავისუფლება რეალუარად არაფერს ნიშნავს, თუ ადამიანები უსაფრთხოდ არ გრძნობენ თავს".

ცვლილებები მას შემდეგ დაიწყო, რაც ტვიტერი აშშ-ის კონგრესის ზეწოლის ქვეშ მოექცა, რუსეთის მიერ ყალბი ანგარიშების გამოყენებით აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნებში ჩარევის გამო.

მარტში ტვიტერის აღმასრულებელმა ხელმძღვანელი ჯეკ დორსი პლატფორმაზე “ჯანსაღი საუბრის” წახალისების ინიციატივით გამოვიდა. მაისში კომპანიამ ალგორითმში შესატანი ცვლილებებიც დააანონსა, რომელიც “ცუდ ქცევას” გაუწევს მონიტორინგს. ამასთან დაკავშირებით, კიდევ ერთ განცხადებას კომპანია, სავარაუდოდ, მომავალ კვირაში გააკეთებს.

ტვიტერი ერთადერთი ტექნოლოგიური კომპანია არაა, რომელიც გამოწვევების წინაშე დგას და გამოსავლის პოვნაც მარტივი არაა. მკვლევრები წლებია ამბობენ, რომ პრობლემა გაცილებით დიდი და სერიოზულია. ამასთან, ცვლილებები, რა თქმა უნდა, პოზიტიურია, თუმცა ამხელა ძალაუფლება კერძო კომპანიის ხელში, როცა პლატფორმა წყვეტს რა კონტენტი ვნახოთ და არა, შესაძლოა სახიფათოც იყოს.
კატეგორია: საერთაშორისო ამბები
ნორვეგიელმა ჟურნალისტმა ვეგას ტენოლდმა აშშ-ში ნეო-ნაცისტებისა და კუ კლუქს კლანის დემონსტრაციების გაშუქება 2011 წელს დაიწყო. დონალდ ტრამპის არჩევამდე, ასევე ევროპაში, მათ შორის საქართველოში, ულტრა მემარჯვენე განწყობების მოზღვავებამდე გაცილებით ადრე. იქამდე, ვიდრე თეთრკანიანთა უპირატესობის მხარდამჭერები საერთაშორისო პრესაში აქტიურად მოხვდებოდნენ.

ტენოლდის წიგნი "ყველაფერი რაც გიყვარს დაიწვება: თეთრი ნაციონალიზმის ხელახლა დაბადება ამერიკაში" მის ექვსწლიან გამოცდილებას აღწერს.

ამ გამოცდილებაზე ჟურნალისტთან ინტერვიუ The Guardian-მა ჩაწერა:

- როგორ წარადგინე საკუთარი თავი? როგორ განმარტე ვინ იყავი იმის გარდა, რომ უბრალოდ თქვი რეპორტიორი ვარო?

ნორვეგიელი სოციალისტი ვარ, რაც იმას ნიშნავს, რომ მათი მტერი ვარ. ნორვეგიაში ჯერ კიდევ შეგიძლია სოციალისტებს მისცე ხმა და ამას შესაძლოა გარკვეული გავლენა ჰქონდეს. თუმცა ვცდილობდი ეს იდეოლოგიური აფილაცია შემესუსტებინა, რამაც შესაძლებლობა მომცა მეჩხუბა, მეკამათა მათთან. ვუთხარი, რომ მართლა მაინტერესებდა რითი იზიდავს მათ ეს იდეოლოგია და რა აიძულებთ გადაიხადონ უზარმაზარი სოციალური ფასი ღიად ნაცისტობისთვის.

- ბოლო პერიოდში, თეთრი ნაციონალიზმის გაშუქებაზე ერთ-ერთი კრიტიკული მოსაზრების თანახმად, ამბების უმეტესობა მოთხრობილია თეთრი პერსპექტივიდან, განსაკუთრებით, თეთრი კაცების პერსპექტივიდან. მაგალითად, ჟურნალის Slate პოლიტიკური კორესპონდენტი ჯამელ ბუი ამბობს, რომ ამერიკელი პოლიტიკური რეპორტიორების უმრავლესობა თეთრკანიანია, რაც ხელს უშლის იმის აღქმას, თუ რამდენად საშიში არიან ეს ჯგუფები. თქვენ რას ფიქრობთ ამ საკითხზე?

აბსოლუტურად ვეთანხმები. ბევრ ადამიანს არ მიუწვდება ხელი იმაზე, რა შესაძლებლობაც მე მქონდა. ძალიან დიდი პრივილეგია მაქვს, რადგან ვარ თეთრი, ნორვეგიელი და მელოტი. შარლოტსვილში ჩემი ფოტოგრაფი მეგობარი წავიყვანე მეთიუსთან [თეთრი ნაციონალისტების ლიდერი] შესახვედრად. რომ მივედით, სახლში მისი მეგობრები დაგვხვდნენ, რომლებიც ჩუმად საუბრობდნენ, თითქოს ჩემი მეგობარი ებრაელი იყო. ამის შესამოწმებლად მას ბეკონიანი პიცა შესთავაზეს და თითქოს აიძულეს მისი შეჭმა.

ეს ნამდვილად მიუთითებს გამოწვევებზე, რომელთა წინაშე დგება ყველა, ვინც არაა თეთრკანიანი და კაცი და სურს ამ საკითხის გაშუქება. მე კი არ ვარ ულტრა-მემარჯვენე ნაციონალიზმის ტრადიციული მსხვერპლი. მე არ ვარ რასიზმის მსხვერპლი.

- რა გავლენა ჰქონდა ნეო-ნაცისტებთან გატარებულ დროს შენს ყოველდღიურ ცხოვრებაზე?

მათთან გატარებული დრო დამეხმარა მეტი გამეგო თეთრ ნაციონალიზმზე. ისე მეცნობა რიტორიკა, რომელსაც დღეს საჯარო პოლიტიკაში ვხედავთ, თითქოს უკვე მომისმენია ასეთი რამ. აიოვას [აშშ-ის შტატი] კონგრესმენი სტივ კინგი მუდმივად წერს ტვიტერზე საოცარ რასისტულ რაღაცებს და მე ამ დროს ვფიქრობ, რომ ეს შვიდი წლის წინ ერთ-ერთ აქციაზე უკვე მითხრეს. ერთ-ერთი პირველი ინტერაქცია მქონდა ერთ კაცთან არიზონადან [შტატი სამხრეთ-დასავლეთ აშშ-ში, მექსიკის საზღვართან]. მაშინ ნიუ ჯერსიში მოგზაურობდა და მახსოვს თქვა: “ნიუ ჯერსიში ვართ და მექსიკელი დავინახე, რაც იმას ნიშნავს, რომ ნამდვილად გვჭირდება კედელი.” და ეს მოხდა 2011 წელს.

ეს ყველაფერი უკვე მოსმენილი და ნანახი მაქვს, რაც კიდევ უფრო შემაძრწუნებელია. ეს უბრალოდ რასიზმი არაა. ეს მოდის ნეო-ნაცისტებისგან და კუ-კლუქს-კლანისგან. რაღაცები რაზეც ვსაუბრობთ - უკვე ლამის კონგრესში - პირდაპირ ულტრა, ულტრა, ულტრა მარჯვნიდან მოდის. ესაა საფრთხე, რასაც ისინი წარმოადგენენ.

- არის თუ არა ეს მოძრაობა, რომელზეც ჟურნალისტები სერიოზულად უნდა საუბრობდნენ?

რა თქმა უნდა - ჩვენ უნდა გავაშუქოთ ეს ადამიანები, რადგან უკეთ დავინახავთ, როგორ აზროვნებს ჩვენი მოქმედი პრეზიდენტი [დონალდ ტრამპი]. მაგრამ ჩვენ უნდა ჩავსვათ ყველაფერი კონტექსტში. მაგალითად, კლანის წარმომადგენლები რაღაც ფლაერებს დაკიდებენ მანქანებზე ჩრდილოეთ კაროლინაში და უცებ, ყველა ჟურნალისტი მიდის და აშუქებს კლანს. რაც, ნუ, კარგია, მაგრამ ჩვენ უნდა ვისაუბროთ უფრო დიდ პრობლემაზე - როგორ გახდა მეინსტრიმი ის, რაზეც ისინი საუბრობენ და რისიც სჯერათ. ჩვენ არ უნდა დავპანიკდეთ, რომ “უი, კლანი ისევ მსვლელობას აწყობს.”

- რატომ არ მოგწონთ ტერმინი “ნორმალიზება”, “ნორმალიზაცია”?

მგონია, რომ ამ ტერმინს იმ ადამიანების წინააღმდეგ იყენებენ, რომლებიც აშუქებენ იმას რაც სხვებს არ მოსწონთ. ჩემთვის, მნიშვნელოვანია, გაშუქდეს ისეთი ამბებიც, რომლებიც შესაძლოა საზიზღარი და აუტანელი იყოს. და ეს მათი ნორმალიზება არაა. არ მომწონს, რომ ამ სიტყვას ბრალდების დატვირთვით იყენებენ.

ადამიანებს უკითხავთ: “როგორ მიდიხარ და აშუქებ იმ საშინელ ხალხს, რომელსაც არ ეთანხმები? და ჩემი პასუხი ყოველთვის ასეთია: “რატომ არ უნდა გავაშუქო? რატომ არ უნდა ვცადო, გავიგოთ რა არის ჩვენთვის საშინელი და აუტანელი”?

- ნეო-ნაცისტების ლიდერი, მეთიუ ჰაიმბაქი ამბობს, რომ რუსეთთან თანამშრომლობაში ადანაშაულებენ. ბევრი კითხვა არსებობს იმასთან დაკავშირებით, ვინ აფინანსებს მას და საიდან აქვს შესაძლებლობა იმოგზაუროს ევროპაში ადგილობრივ ულტრა-მემარჯვენე ჯგუფებთან შესახვედრად, როცა მისივე თქმით, რასისტული შეხედულებების გამო არაერთი სამსახურიდან გაათავისუფლეს. თუ იცით საიდან იღებს ის ფულს?

ჩემი აზრით, სხვადასხვა ნაცისტური და ნაციონალისტური ჯგუფები ამერიკაში, ასე ვთქვათ, რუსეთისადმი სიყვარულში ეჯიბრებიან ერთმანეთს. ვფიქრობ, მათ ჰგონიათ, რომ რუსეთში დიდი ფულია. ამასთან, ჩემი აზრით, საკმარისი მტიკცებულებები იმის სათქმელად, რომ ეს ჯგუფები ფულად დახმარებას იღებენ, არ გვინახავს. რუსეთი ნამდვილად ეხმარება პოლიტიკურ პარტიებს აღმოსავლეთ ევროპაში. ვიცი, რომ უნგრული პარტია Jobbik საკმაოდ დაკავშირებულია რუსეთთან. დღევანდელ მსოფლიოში რუსეთი არის თეთრი ნაციონალიზმის შუქურა.

ფულის უმეტესობა საწევროზე მოდის, რაც, ვფიქრობ ბევრი არ უნდა იყოს. ვიცი, რომ მეთიუ ფულს აგროვებს. მას აქტივიზმის სეზონიც აქვს და მუშაობის სეზონიც. შესაძლოა, მდიდარი დამფინანსებელიც ჰყავს, არ ვიცი. მიმოგზაურია მასთან ერთად და ვიცი, რამდენად საცოდავად მოგზაურობს. სასტუმროს ოთახში ყოველთვის 6-7 ადამიანია. თუ მართლაც ჰყავს დონორი, მაშინ ის ძალიან მოკრძალებული ყოფილა.

- დაახლოებით ექვსი წლის განმავლობაში ესწრებოდით ნაციონალ-სოციალისტურ, კლანისა და სხვა ნაციონალისტურ დემონსტრაციებს. ელოდით თუ არა შარშან ზაფხულში, შარლოტსვილში მომხდარ ძალადობას?

არა. აქციების წინ, ყოველთვის არის ონლაინ დაპირისპირებები ანტიფასა [ანტი-ფაშისტური მოძრაობა] და ულტრა მემარჯვენეებს შორის. თუმცა, ტრადიციულად, აქციებზე ყოველთვის დადგმული სიტუაციაა. არის ორი ფრონტი. შუაში დგას პოლიცია და ქმნის ბარიერს. ამიტომ უფლება გაქვს შენს ოპოზიციონერ დემონსტრანტებს მიაძახო: “პოლიცია რომ არ იყოს…” ასე რომ, ეს დემონსტრაციები სულ ასეთი ბლეფია.

[შარლოტსვილამდე] მეთიუ ჰაიმბაქმა მითხრა, რომ ადგილობრვი სამართალდამცველებთან კომუნიკაცია ისეთი კარგი არ იყო, როგორც ეგონა. ცოტათი დამფრთხალი იყო, ყველას ეგონა, რომ ჩვეულებრივი მორიგი დემონსტრაცია იქნებოდა. საპარკინგე ადგილიდან გამოვედით და დავინახე ანტიფას კონტრ-დემონსტრანტები. ძალიან მეუცნაურა, რომ პოლიციის კორდონი არ იყო. ამის შემდეგ ყველაფერი ცუდად წავიდა. პოლიციელებმა ტერიტორია დატოვეს, რის გამოც გარდაუვალი გახდა ის, რაც მოხდა.

- რა მოხდა?

ძალიან უცნაურო მომენტი იყო. წარმოიდგინეთ ძველი მულტფილმი, სადაც პერსონაჟი მირბის და კლდის კიდეს გასცდება, უცებ აანალიზებს, რომ მის ქვეშ მიწა აღარაა და ვარდება. უცბად, პოლიცია ქრება და ანტიფა და ნაცისტები ერთმანეთს მისჩერებიან და თითქოს ფიქრობენ: ნუთუ მართლა არაფერი გვაშორებს? შეიძლება, ერთმანეთს დავერიოთ?

ყველაფერი რელსებიდან გადავიდა და ქუჩაში ჩხუბი დაიწყო. მახსოვს უამრავი ადამიანი ყვიროდა და ეძებდა პოლიციას.

ერთი ბლოკის მოშორებით სამხრეთით წავედი, რადგან გავიგე, რომ პოლიციელები იყვნენ იქ. მართლაც დამხვდა ათზე მეტი პოლიციელი, რომელიც არაფერს აკეთებდა. მივედი და ვუთხარი: “აქ არაფერი ხდება, ზემოთ მოედანზე კი ადამიანებს სცემენ. რატომ არ აკეთებთ რამეს?” ერთ-ერთმა უბრალოდ მითხრა წადიო.

- თქვენს წიგნში წერთ: “ულტრა მემარჯვენეები, ან სულ მცირე მათი ინკარნაცია, რომელთაც წლების განმავლობაში ვაშუქებდი, აუცილებლად დამარცხდება… [მაგრამ] თეთრი სუპრემაციზმი ულტრა მემარჯვენეების გარეშეც კარგად გრძნობს თავს.” რას გულისხმობთ?

უბრალოდ უნდა შეხედოთ მსოფლიოს, რომელშიც ახლა ვცხოვრობთ. შეხედეთ პენიტენციურ სისტემას, შეხედეთ ფერადკანიანი პატიმრების რიცხვს. სისტემა აბსოლუტურად მორგებულია თეთრკანიანი ადამიანების ბენეფიტებზე. ამიტომ ვფიქრობ, რომ ნაციონალიზმისა და თეთრი სუპრემაციზმის ეს ფორმა არ იმუშავებს. იმიტომ, რომ ამის საჭიროება არ არსებობს.

წყარო: The Guardian