მედია და ფემინისტური დღის წესრიგი
29.10.2018


არც ისე დიდი ხნის წინ ქართული მედია ყურადღების მიღმა ტოვებდა ქალთა უფლებებთან დაკავშირებულ პრობლემებს და სრულიად აიგნორებდა ისეთ თემებსაც კი, როგორიც არის ოჯახში ძალადობა და ფემიციდი/ქალთა მკვლელობები.

მახსოვს 2010 წელს, ჯერ კიდევ გენდერის კვლევების მაგისტრატურის სტუდენტი, ერთ-ერთ კვლევით პროექტში ვმონაწილეობდი. 2006-2010 წლებში გავრცელებული რამდენიმე დიდტირაჟიანი ჟურნალ-გაზეთი და ნაციონალური არხის სატელევიზიო გადაცემა გავაანალიზეთ იმ მიზნით, რომ მედიის როლი გაგვერკვია ოჯახში ძალადობისა და გენდერული თანასწორობის პრობლემებთან მიმართებაში.

ცხადია, ჩვენ კონტენტ- ანალიზი გვაინტერესებდა, მაგრამ აღმოჩნდა, რომ ქართულ მედიაში მაშინ ამ თემებზე დისკურსი თითქმის არ არსებობდა. ოჯახში ძალადობის პრობლემაზე სულ 11 სტატია (3 გაზეთი: ახალი თაობა, თბილისელები, 24 საათი და 4 ჟურნალი: ცხელი შოკოლადი, პრაიმ თაიმი, ლიბერალი, კარიბჭე) და 4 ტელეგადაცემა ვიპოვნეთ. აქედან უმრავლესობა უფრო აღწერითი ხასიათის იყო ვიდრე ანალიტიკური. მაშინ ვფიქრობდი და ამას სხვებიც იზიარებდნენ, რომ მთავარი მედიის დღის წესრიგში ქალთა პრობლემების გაჩენა იყო და ეს ყველა შემთხვევაში პოზიტიური შედეგების მომტანად წარმომედგინა.

2011 წელს, თვითორგანიზებული არაფორმალური ფემინისტური ჯგუფები როდესაც გამოჩდნენ, რომლის ნაწილი მეც ვიყავი, მედია, ჩვენი დიდი ძალისმხევის მიუხედავად, საერთოდ არ ინტერესდებოდა არც აქციებით და არც იმ თემებით, რომლებსაც ვაყენებდით. შემდეგ უკვე ნელ-ნელა, მაგრამ გამოჩნდა თითო-ოროლა მოკავშირე მედია-პლატფორმა, რომლებმაც აქტიურად დაიწყეს ფემინისტი აქტივისტების მიერ ორგანიზებული აქციებისა და დისკუსიების გაშუქება.

ასე, მცირე დოზით, მაგრამ ფემინისტური დისკურსი დაიწყო ქართულ მედიაში. ცხადია, შეცდომები ბევრი მოსდიოდათ და ეს მაშინ ლოგიკურიც იყო, რადგან არც ამ თემების გაშუქების გამოცდილება არსებობდა და არც ქართულ ენაზე შექმნილ სახელმძღვანელოებზე მიუწვდებოდათ ხელი ჟურნალისტებს. ამიტომ, ჩვენ, ახალბედა ფემინისტი აქტივისტებიც და ჟურნალისტებიც, ერთად ვსწავლობდით, როგორ გვემუშავა უკეთესად.

მაგალითად, თავიდან სათითაოდ გვიწევდა თხოვნა ჟურნალისტებისთვის, რომ „სუსტი სქესის“, „მშვენიერი სქესისა“ და „მანდილოსანის“ ნაცვლად, სიტყვა „ქალი“ გამოეყენებინათ. მიხარია, როცა ვხედავ წარსულში სრულიად სექსისტური და მიზოგინიური სტატიებისა თუ სატელევიზიო სიუჟეტების ავტორი არაერთი ჟურნალისტი გენდერულად მგრძნობიარე მედია-პროდუქტს როგორ ქმნის ახლა. ასევე, როგორ გადაიქცნენ ჩვენს მოკავშირეებად წარსულში ანტიფემინისტური გამოცემები და ახლა მაღალპროფესიონალური სტანდარტით აშუქებენ გენდერული თანასწორობის პრობლემებს დღეს. ამის ერთ-ერთი კარგი მაგალითია „ტაბულა“.

და დღეს თითქოს მოვედით იქ, სადაც შეგვიძლია ვთქვათ, რომ ქალთა უფლებები ხვდება მედიის დღის წესრიგში, რადგან უამრავი სტატია და ბლოგი იწერება, სიუჟეტები და გადაცემებიც მზადდება. აქციებზე კი ზოგჯერ უფრო მეტი ჟურნალისტია, ვიდრე აქტივისტი და ამ თემებზე დისკუსია-დებატიც აღარ წარმოადგენს იშვიათობას სხვადასხვა ცენტრალურ არხზე. მაგრამ, დღეს მე აღარ ვფიქრობ, რომ გენდერული თემატიკის არსებობა მედიაში ყოველთვის პოზიტიურ როლს ასრულებს საზოგადოების ცნობიერების ამაღლებისთვის. პირადი გამოცდილებით ვხედავ, რომ სიკეთეების მომტან ცვლილებებთან ერთად, მედიას პირიქითაც ასეთივე წარმატებით შეუძლია გაამყაროს და კვლავაწარმოოს ის კულტურული ნორმები, რომლებიც საბედისწერო როლს ასრულებენ ადამიანების ცხოვრებაში.

წინა წლებისგან განსხვავებით, დღეს ქართულ ენაზე ცოდნა უკვე ხელმისაწვდომია - სახელმძღვანელოებიც არსებობს და არაერთი სასწავლო კურსიც, როგორ გააშუქონ ჟურნალისტებმა სხვადასხვა პრობლემური თემები. გარდა ამისა, არსებობს ოჯახში ძალადობისა და ქალთა მკვლელობების სტატისტიკაც და არაერთი კვლევა სხვადასხვა პრობლემაზე.

ამიტომ, ამ ფონზე მიამიტური უცოდინრობით ვეღარ აიხსნება, მაგალითად, „რუსთავი 2“-ის ეთერში გასული „კომედი შოუს“ ერთ-ერთი სკეჩი, სადაც ოჯახში ძალადობა გაშარჟებულია. ქალის მსხვერპლობის კომიკურობის დემონსტრირება რას ემსახურება იქ, სადაც ყოველი მეშვიდე ქალი ძალადობის მსხვერპლია, ხოლო ყოველწლიურად ოცზე მეტ ქალს კლავენ ქმრები, შეყვარებულები თუ ყოფილი პარტნიორები?!

მსხვერპლ ქალებს ისედაც ჰგონიათ, რომ ჩვენ მათი არ გვესმის, რომ ეს პრობლემა სხვებისთვის არასერიოზულია და ამიტომ ხმის ამოღებას აზრი არ აქვს. მედიის მხრიდან ეს მიზანმიმართული მავნებლობაა და მას არ აინტერესებს, რომ მსგავსი გზავნილები მოძალადეებისთვის წამქეზებლურია, ხოლო ტრამვირებული ქალების თვითშეფასებაზე დამანგრევლად მოქმედებს.

2018 წლის მარტში კი, როცა ქალებმა სექსუალურ შევიწროვებაში ზვიად დევდარიანი ამხილეს და ამ თემაზე ხმამაღლა საუბრის დაწყება ძლივს გაბედეს, იმავე „კომედი შოუში“ მორიგი სკეჩით ანალოგიურად გააშარჟეს სექსუალური შევიწროვების პრობლემაც. რა არის ეს, თუ არა ქალების ტრაგიკული გამოცდილების მიზანმიმართული ვულგარიზება? 2018 წლის 6 სექტემბერს, სხვადასხვა არხზე გასული სიუჟეტებით კი ქართულმა მედიამ მოახერხა და ბარნოვის ქუჩაზე მოკლული თაკო გამრეკელაშვილის სასამართლო პროცესის გაშუქება „სიყვითლით“ შეაზავა. პროცესის გაშუქებისას საინფორმაციო გამოშვებებმა მთავარ ამბად მოკლულის დედასა და ბრალდებულის ოჯახის წევრებს შორის მომხდარი დაპირისპირება გადმოგვცეს. საზოგადოებრივმა მაუწყებელმა და იმედმა საერთოდ ამ კადრებით დაიწყეს სიუჟეტები, თითქოს უფრო მნიშვნელოვანი არა ქალის სიცოცხლე, არამედ სასამართლოში იმ დღეს ატეხილი ხმაური იყო.

განსაკუთრებული მავნებლობით მაინც ის გასართობი ტოქშოუები გამოირჩევიან, რომლებმაც ქალთა უფლებები ე.წ. ყვითელ თემად გადააქციეს. ყველაზე დიდი ცინიზმი კი ის არის, რომ ხშირად თავად ქალების, უფლებადამცველების, ფემინისტი და ლგბტ აქტივისტების მონაწილეობით ეწყობა სრულიად უშინაარსო, ანალიზისგან და გადაჭრის გზებზე მსჯელობისგან დაცლილი ცირკი.

დიდი არჩევანი რადგან არ არის, ქალები ცდილობენ ასეთი შოუები გამოიყენონ საკუთარი სათქმელის გასაჟღერებლად. გადაცემაში მისულმა კი შეიძლება აღმოაჩინონ, რომ არა პრობლემაზე სადისკუსიოდ, არამედ გივი სიხარულიძესთან პირისპირ სხედან, რომელსაც ისინი სელექციური აბორტებისა და ადრეული ქორწინებების სტატისტიკაზე ესაუბრებიან, გივი სიხარულიძე კი მათი საუბრის ფონზე ყვირის, მაგალითად, რომ მათნაირ ქალს ლექსს არავინ მიუძღვნის (!). შედეგად, პრობლემებზე საუბრის მცდელობისა და ჩართული სადღეგრძელობის სინთეზით იქმნება საუკეთესო ყვითელი შოუ.

მსგავს ყვითელ გადაცემებში სიარული დროის კარგვის გარდა, რომ არსებული პატრიარქალური წესრიგის გამყარებაში თანამონაწილეობა იყო, მე დიდი ხნის წინ მივხვდი. მიუხედავად ამისა, მაინც აღმოვჩნდი 2017 წლის 24 ივნისს ერთ-ერთ ასეთ გადაცემაში „პრაიმშოუ“. მსგავსი ტოქშოუების მიზანმიმართულ მავნებლობაში კიდევ ერთხელ დავრწმუნდი მაშინ, როცა შეთანხმების მიუხედავად, გივი სიხარულიძე და ბესო ჩუბინიძე შემოიყვანეს გადაცემაში შუა ჩაწერის დროს. წამოვედით, მაგრამ ჩვენი მონაწილეობით შოუ მაინც შედგა და იმ საღამოს ქალთა უფლებებზე კიდევ ერთხელ გაერთო „იმედის“ მაყურებელი.

ერთ-ერთ ბოლო „პრაიმშოუ“ კი, რომელიც 17 ოქტომბერს გავიდა ეთერში, მარადიული და ამოუწურავი სექსის თემას მიუძღვნეს. მოწვეულ სტუმრებში, ტრადიციულად ლალი ბადურაშვილი და გივი სიხარულიძე მოიხმეს, რომლებსაც მოაყოლეს ვინმე არქიმანდრიტი და დოდოშკა ხურცილავა, მამა-შვილი ფალავანდიშვილი და სხვანი. ე.წ. „მეორე მხარე“, ასევე, ტრადიციულად ბლოგერი ირინა ტორონჯაძით იყო წარმოდგენილი.

კითხვაზე - რატომ წამოწიეს ეს თემა, წამყვან-პროდიუსერმა გადაცემის ბოლოს კმაყოფილი სახით გვაუწყა „აი, თუნდაც ამიტომ, რაც ნახეთ მთელი დღევანდელი გადაცემის განმავლობაშიო“. და რა ვნახეთ? მით უმეტეს, რა გავიგეთ? ყველაზე საგანგაშო მაინც ის არის, რომ მთელი ამ გადაცემით კიდევ ერთხელ უთხრეს ახალგაზრდა გოგონებს, რომ სექსი თუ მოუნდებათ, ერთადერთი გზა ამის მისაღებად ქორწინებაა. იმიტომ, რომ მამა ფალავანდიშვილი ქორწინებამდე სექსს მრუშობად გვითვლის ქალებს. იმ ვინმე არქიმანდრიტმა კი დაგმოძღვრა, ქალწულება ღვთისმშობლის ბაძვაა და თან კაცებსაც ურჩევნიათ ქალწული ჩაბარდეს ქალიო. გივი სიხარულიძემ ტრადიციას არ უღალატა და რაღაცნაირი სიამაყით გამოაცხადა, რომ ანგელოზი სულაც არ არის, მაგრამ ამ თვითგამოცხადებულმა მრუშმა და ცოდვილმა, მორალი წაგვიკითხა სულის სისპეტაკზე, რომელიც, მისივე აზრით, ქალისთვის უსექსობით მიიღწევა.

ბევრი დასამახსოვრებელი მომენტიდან, ლალი ბადურაშვილის აღშფოთება საუკეთესო იყო გივის ცოდვილობასთან დაკავშირებით. „პირიქით, ამაზე სუფთა და მოყვარული ადამიანი არ არსებობსო“ კატეგორიული ტონით დაასკვნა და იქვე დაამატა „ აბა, ცოლის ღალატი რა მოსატანია იმასთან, ზოგი ამხანაგს და სამშობლოს რომ ღალატობსო“. იქ მყოფთაგან ზოგი წამყვანი და სტუმარი ქალების სექსითვის პატიებისკენ მოგვიწოდებდა, ქალს ერთხელ „იქნებ შეეშალაო“ ან „შეცდომა დაუშვაო“.

მოკლედ, საათზე მეტხანს ვისმინეთ ორმაგი მორალური სტანდარტებით გაჯერებული მავნებლური განხილვა ქალების სექსუალურ ცხოვრებაზე და თან მორალიც ისევ ქალებს წაგვიკითხეს - რა პრობლემებიც გვაქვს, თურმე, ჩვენივერ ბრალია, რადგან თავად ქალებს არ უნდათ თანასწორობა.

ვხედავთ და ფაქტია, რომ ქალთა უფლებების „გაყვითლება“ და გაკომიკურება ქართული მედიის ბოლო წლების განსაკუთრებული ვნებაა. ტელევიზიებმა კარგად იციან ეს როგორ გააკეთონ და ცირკად ქცეულ სანახაობას, ზოგჯერ, შენივე მონაწილეობით „რეიტინგი დააწერინონ“. მედია კი, რომელმაც იცის, რომ მსგავსი გადაცემებით საზოგადოებაში არსებულ სტიგმებს და სტერეოტიპებს ამყარებს, მაგრამ აგრძელებს და ამას რეიტინგით ამართლებს, მიზანმიმართული მავნებელია და საერთო არაფერი აქვს საზოგადოებრივ სიკეეთეებთან.

თეგები : სტერეოტიპები;
ავტორი : იდა ბახტურიძე;
კომენტარი, რომელიც შეიცავს უხამსობას, დისკრედიტაციას, შეურაცხყოფას, ძალადობისკენ მოწოდებას, სიძულვილის ენას, კომერციული ხასიათის რეკლამას, წაიშლება საიტის ადმინისტრაციის მიერ

ასევე იხილეთ

„კვირის აქცენტების“ პრობლემური აქცენტები
11 ნოემბერს, რუსთავი 2-ის გენერალურმა დირექტორმა და გადაცემა „კვირის აქცენტების“ წამყვანმა ნიკა გვარამიამ ფოტოგრაფ იური მეჩითოვს პირდაპირ ეთერში აგინა. გინების მიზეზი გახდა ტელეკომპანია Al Jazeera-ს დოკუმენტურ ფილმში 1989 წლის 9 აპრილის მოვლენებთან დაკავშირებით ფოტოგრაფის შეფასებები.

„მონაწილეების 90% შეიკრიბა იმიტომ, რომ 9 აპრილი შოუ იყო და ისინი შოუს მონაწილეები იყვნენ. ეს იყო კრიმინალური აქტი, აქციის ორგანიზატორების მხრიდან, რათა მიეღოთ ასეთი შედეგი. ეს იყო გეგმა ძალაუფლების ხელში ჩასაგდებად. არავის სურდა ვინმეს მოკვლა. ისინი ყველა ჭყლეტაში დაიღუპნენ. 20 ქალი ასფიქსიით გარდაიცვალა. ჭრილობები ჰქონდათ, მაგრამ ისინი განზრახ არავის მოუკლავს“, - აღნიშნა მეჩითოვმა ყატარულ ტელევიზიასთან საუბრისას. სწორედ ამ კომენტარის „კვირის აქცენტებში“ გასვლის შემდეგ, არხის გენერალურმა დირექტორმა ფოტოგრაფს შეურაცხმყოფელი ტერმინებით მიმართა და არაერთგზის მოიხსენია არაკორქტულად.

თანაწამყვანის მიერ სიმშვიდისაკენ რამდენჯერმე მოწოდების შემდეგ, გვარამიამ არაერთხელ მოიხადა ბოდიში მაყურებლის წინაშე. აღნიშნული თემა კი საბოლოოდ საპრეზიდენტო კანდიდატს სალომე ზურაბიშვილს დაუკავშირა, ვინაიდან იური მეჩითოვი მისი ღია მხარდამჭერია.

გადაცემა, რომელიც მეინსტრიმულ მედიაში განსაკუთრებით გამოირჩევა ვერბალური აგრესიითა და არაკორექტული ლექსიკის ხშირი გამოყენებით, ტელეეთერში 2018 წლის აპრილის ბოლოდან გადის და ტელეკომპანია „რუსთავი 2-ის“ ერთგვარ ედიტორიალს წარმოადგენს. ამის შესახებ, გადაცემის წარდგენისას, არხის გენერალურმა დირექტორმა და გადაცემის თანაწამყვანმა ეკა კვესიტაძემ ისაუბრეს, 29 აპრილს, კურიერი P.S.-ში.

„ჩვენ შევეცდებით რომ გამოვხატოთ საინტერესო პოზიციები და პრინციპში რუსთავი 2-ის ედიტორიალის მსგავსი რამ გავაკეთოთ“, - აღნიშნა გვარამიამ. კვესიტაძის თქმით, იგი თავის კერძო მოსაზრებებს გამოხატავს გადაცემაში, ნიკა გვარამია კი არხის პოლიტიკასა და მოსაზრებას.

გადაცემის დაწყებისთანავე აღნიშნული იყო, რომ იგი იქნებოდა არა ობიექტურობასა და ბალანსზე ორიენტირებული, არამედ მას ექნებოდა კონკრეტული დღის წესრიგი, რომლის მიხედვითაც, წამყვანები შეაფასებდნენ კვირის მთავარ თემებს, რამდენიმე სტუმართან ერთად. წამყვანების თქმით, ისინი ფაქტების სიღრმისეულ ანალიზს შესთავაზებდნენ აუდიტორიას. „ჩვენ შევეცდებით, რომ კამათში ვშობოთ ჭეშმარიტება“, - თქვა ნიკა გვარამიამ.

მიუხედავად ამ დაპირებისა, აღნიშნულ გადაცემაში მაყურებელს კამათის ხილვის შესაძლებლობა ყველაზე ნაკლებად აქვს. როგორც წესი, გადაცემის წამყვანების მოსაზრებები სრულ ჰარმონიაშია ერთმანეთთან. აღნიშნულ ჰარმონიას ვერ არღვევს ვერც გადაცემის სტუმართა სრული უმეტესობის მოსაზრებები. განსაკუთრებით წინასაარჩევნო პერიოდში, გადაცემის თითქმის ყველა სტუმარი თუ რესპონდენტი კრიტიკულად ან ნეგატიურად არის განწყობილი მხოლოდ ხელისუფლებისა და “ქართული ოცნების” მხარდაჭერილი საპრეზიდენტო კანდიდატის სალომე ზურაბიშვილის მიმართ.

თუმცა, კამათისგან განსხვავებით, მაყურებელი ხშირად ისმენს ვერბალურ აგრესიასა და შეურაცხყოფის გამომხატველ გამონათქვამებს. აღნიშნული გამონათქვამები, უმეტესწილად ერთ-ერთი წამყვანის და ზოგჯერ სტუმრების მხრიდან, ძირითადად სალომე ზურაბიშვილის („წუნკალი დედაკაცი“ „მოღალატე“ „ცხენი“), “ქართული ოცნების” ხელისუფლების, კახი კალაძის („კლეპტომანი“), პარლამენტის თავმჯდომარის („არარაობა“, „გამოშტერებული“), ბიძინა ივანიშვილის („ჩასვრილი“, „გიჟი“ „შამანობით დაკავებული კაბალისტი“) და ზურაბიშვილის სხვადასხვა მხარდამჭერი საჯარო თუ კერძო პირის მისამართით („ნაძირალა“, „გაღორებული“, „ჩასვრილი“,ერთუჯრედიანი ინფუზორიები“) გაისმის. გარდა აღნიშნული ტერმინებისა, გადაცემიდან ისმის გინებაც და ისეთი სიტყვებიც, რომლებიც საზოგადოებაში არსებულ ეთიკურ ნორმებს არღვევს.

საქართველოს მაუწყებელთა ქცევის კოდექსი ცალსახად არ მიუთითებს ტელეეთერით შეურაცხმყოფელი სიტყვების აკრძალვის ან არგამოყენების აუცილებლობის შესახებ, იმ შემთხვევაში თუკი ტელეგადაცემა ეთერში ე.წ. წყალგამყოფის (21:00 სთ-ის) შემდეგ გადის. ამას „კვირის აქცენტები“ თავისი საეთერო დროის გამო აკმაყოფილებს. თუმცა, აღნიშნული კოდექსის 52-ე მუხლი ცალსახად ამბობს, რომ „აუდიტორიის შეურაცხყოფის თავიდან აცილების მიზნით მაუწყებელი განსაკუთრებული ყურადღებით უნდა მოეკიდოს შეურაცხმყოფელი ლექსიკის გამოყენებას“.

გარდა ამისა, კოდექსში მითითებულია, რომ ამგვარი ტერმინების გამოყენება ტელევიზიის ეთერით შესაძლოა გამართლებული იყო სარედაქციო კონტექსტით და ზოგჯერ რეალობის აღსაწერად შესაძლოა საჭიროც კი იყოს. თუმცა, „კვირის აქცენტების“ შემთხვევაში, ერთ-ერთი თანაწამყვანისა და არხის გენერალური დირექტორის მიერ შეურაცხმყოფელი და არეთიკური ლექსიკის გამოყენებას, ზურგს, როგორც წესი, არავითარი კონტექსტუალური აუცილებლობა არ უმაგრებს. იგი მხოლოდ და მხოლოდ თავად წამყვანის ნება-სურვილზეა დამოკიდებული.

ზემოხსენებული მაუწყებელთა ქცევის კოდექსი ცალსახად მიუთითებს მე-17 მუხლში, რომ საავტორო გადაცემის ავტორს გადაცემაში საკუთარი მოსაზრებების წარმოჩენის უფლება, რა თქმა უნდა, აქვს, მაგრამ ეს სულაც არ ათავისუფლებს მას პასუხისმგებლობისგან: „საავტორო პროგრამის წამყვანმა არ უნდა გამოიყენოს საკუთარი მდგომარება საკუთარი მოსაზრების იმ ფორმით გავრცელებისათვის, რომელმაც შეიძლება ხელყოს პროგრამის მიუკერძოებლობა“.

მიუკერძოებლობაში კი, ამ შემთხვევაში, სულაც არ იგულისხმება ამბის ყველა მხარისათვის თანაბრად დათმობილი დრო, არამედ ამბავთან დაკავშირებული ყველა მნიშვნელოვანი მოსაზრების სათანადო წარმოჩენა.

გარდა გინებისა და შეურაცხმყოფელი ლექსიკისა, გადაცემაში ხშირად არის შემთხვევები, როდესაც განსაკუთრებით ერთ-ერთი წამყვანი იყენებს ფსიქიკურ ჯანმრთელობასთან დაკავშირებულ ტერმინებს, როგორც პოლიტიკური ოპონენტების დისკრედიტაციისა და შეურაცხყოფის საშუალებას. გადაცემებში მუდმივად მეორდება ისეთი ტერმინები, როგორიცაა: „გიჟი“, „ფსიქიკურად შერყეული პიროვნება“, „შეპყრობილი“, „ფსიქიკური პრობლემების ზღვრულ მდგომარეობაში მყოფი“, „ჩლუნგი“ და ა.შ.

აღნიშნული ტენდენცია რამდენიმე მიზეზით არის პრობლემური. მედიის მიერ ისეთი ტერმინების გამოყენება როგორიცაა „ჩლუნგი“, „გიჟი“ ამყარებს სტიგმას ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემების მქონე ადამიანების მიმართ, ვინაიდან აღნიშნულ სიტყვებს ნეგატიური კონოტაცია აქვთ შეძენილი. ამასთანავე, ფსიქიკური პრობლემების მეშვეობით, პოლიტიკური ოპონენტების თუ ნებისმიერი ადამიანის დისკრედიტაცია ცალსახად ამყარებს არსებულ სტერეოტიპს, რომ ფსიქიკური დაავადება შეიძლება იყოს ამხსნელი მიზეზი რაიმე ტიპის ნეგატიური შინაარსის მქონე გადაწყვეტილებისა, კომენტარისა თუ ქმედებისა.

ცდუნება იმისა, რომ ყოველდღიურ ცხოვრებაში, ჩვენთვის არასასურველი ქმედებები თუ გადაწყვეტილებები ფსიქიკური პრობლემებით ავხსნათ დიდია, თუმცა მედიას ასეთი კავშირების დამყარებისას ორმაგი სიფრთხილე მართებს. ყველაფერი რაც ძალადობრივი, არალოგიკური ანდა ჩვენი აზრით, საღ აზრთან შეუთავსებელია, ფსიქიკური პრობლემებით არ აიხსნება. განსაკუთრებით, თუკი საუბარი პოლიტიკურ, ბიზნეს თუ სხვა ტიპის ელიტებზეა საუბარი. მათი ქმედებების უკან უმეტესწილად სხვა ტიპის მოტივაციები დგას და არა ვინმეს ფსიქიკური ჯანმრთელობა.

ერთ-ერთი მთავარი მახასიათებელი გადაცემისა, რომელიც არხის ედიტორიალად არის მიჩნეული, არის წამყვანების მიერ პოლიტიკური ოპონენტების დაუსაბუთებელი და უარგუმენტო კრიტიკა. გადაცემაში არაერთხელ დაფიქსირდა ისეთი შემთხვევა, როდესაც წამყვანები ყოველგვარი წყაროს გარეშე, საკუთარი ინტერპრეტაციის საფუძველზე, მოსაზრებებს წარმოაჩენენ როგორც ფაქტებს, ანდა ფაქტების გასამყარებლად წყაროების მოყვანით არ იწუხებენ თავს. სწორედ ერთ-ერთი ასეთი შემთხვევა იყო ნიკა გვარამიას მიერ „საქართველოს რკინიგზის“ სპიკერის დაჩი ცაგურიასა და მისი მამის მისამართით გაკეთებული კომენტარი, რის შემდეგაც ცაგურიამ გვარამიას საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიაში უჩივლა.

როგორც ეთიკის ქარტიის საბჭომ მიიჩნია, აღნიშნულ შემთხვევაში “ კვირის აქცენტების" წამყვანმა ნიკა გვარამიამ ქარტიის პირველი პრინციპი დაარღვია, რომელიც ჟურნალისტს ზუსტი ინფორმაციის გავრცელებას ავალდებულებს”.

მსგავს შემთხვევაზეა საუბარი ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის მიერ წინასაარჩევნო მედიამონიტორინგის ანგარიშშიც. „გვარამიას თქმით, სუსის ყოფილი უფროსი სოსო გოგაშვილი სამსახურიდან გაუშვეს სხვადასხვა გარემოების, მათ შორის, საარჩევნოდ ფულის მითვისების და იმის გამო, რომ მისი ბრძანება ისმის რაციაში მაჩალიკაშვილის ლიკვიდაციის შესახებ“, - ამ ფაქტის გასამყარებლად ტელეწამყვანს არ გამოუყენებია არც ერთი წყარო და არ მიუთითებია თუ რას ეფუძნებოდა მისი გაჟღერებული ინფორმაცია”, - ვკითხულობთ ანგარიშში.

მონიტორინგის ანგარიშში საუბარია იმაზეც, რომ წამყვანები, როგორც წესი, არ სწევენ სათანადო ძალისხმევას, რათა სტუმრების მიერ გაჟღრებული დაუსაბუთებელი ბრალდებები გადამოწმდეს.

და ბოლოს, ამავე ანგარიშში ნათქვამია ისიც, რომ გადაცემა ცალსახად ტენდენციურია „ქართული ოცნების“ მხარდაჭერილი საპრეზიდენტო კანდიდატის წინააღმდეგ, რაც გადაცემის დეკლარირებული მიზნებიდან გამომდინარე, გასაკვირი სულაც არ არის. მიუხედავად ამისა, გადაცემის საავტორო თუ სარედაქციო ხასიათი სულაც არ არის ერთგვარი ინდულგენცია პროფესიული სტანდარტებისა თუ ეთიკური ნორმების დარღვევის საპირწონედ. პირიქით, ასეთ დროს გაკეთებული განცხადებები (მათ შორის დედის გინებაც) არა მხოლოდ წამყვანის, არამედ გადაცემისა და მთლიანად არხის პოზიციად ითარგმნება.
როგორ გააშუქეს მაუწყებლებმა რუსთაველზე 10 ნოემბერს მიმდინარე აქცია
10 ნოემბერს, 20:00 საათზე თბილისში, რუსთაველის გამზირზე, პარლამენტის წინ ზაზა სარალიძისა და მალხაზ მაჩალიკაშვილის სოლიდარობის აქცია იყო დაგეგმილი. “კარვებით ვიცავთ თავისუფლებას” - ამ სახელწოდების აქცია არასამთავრობო ორგანიზაციებმა დააორგანიზეს და სარალიძე/მაჩალიკაშვილისთვის კარვების გაშლის ხელისშეშლა და მერიისგან მათთვის ადგილის შეცვლის მოთხოვნა გააპროტესტეს.

აქციის დაწყებიდან მალევე სამართალდამცველებსა და აქციის მონაწილეებს შორის დაპირისპირება მოხდა. პოლიცია დემონსტრანტებს ტერიტორიაზე კარვების გაშლის საშუალებას არ აძლევდა. გაწევ-გამოწევის დროს დაშავდა ზაზა სარალიძე და შეუძლოდ გახდა მისი დედა. ორივე მათგანი სასწრაფო სამედიცინო დახმარების სამსახურმა ინგოროყვას კლინიკაში გადაიყვანა.

რუსთაველის ქუჩაზე ვითარების დაძაბვისთანავე მაუწყებელთა ნაწილმა საეთერო ბადე შეცვალა - შეწყვიტა ის გადაცემა, რაც იმ დროს გადიოდა და პარლამენტის წინ მიმდინარე მოვლენების პირდაპირ ეთერში გადაცემა დაიწყო. ასე მოიქცა: ტვ პირველი, რუსთავი 2 და აჭარის ტელევიზია. საზოგადოებრივ მაუწყებელს, იმედსა და მაესტროს კი საპროტესტო აქციები პირდაპირ ეთერში უწყვეტ რეჟიმში არ გაუშუქებია.

საზოგადოებრივი მაუწყებელი

რუსთაველის ქუჩაზე მიმდინარე ამბების შესახებ, საზოგადოებრივმა მაუწყებელმა მაყურებელს აქციისა და დაპირისპირების დაწყებიდან ერთი საათის შემდეგ, 21:00-საათიან მოამბეში უამბო. [მანამდე, 20:00 საათიდან ეთერში დოკუმენტური ფილმი “100” გადიოდა]. საინფორმაციო გამოშვებაში თემას სამჯერ შეეხნენ [დასაწყისში, პირველივე ამბად, შემდეგ კი ორჯერ დაუბრუნდნენ გამოშვების დასრულებამდე]. 45-წუთიან საინფორმაციო გამოშვებაში აქციის თემას 17 წუთი და 11 წამი დაეთმო.



პირველ ამბავში “მოამბემ” მაყურებელს აჩვენა ჟურნალისტის ჩართვა აქციიდან, რომელიც ყვებოდა რა ხდებოდა აქციაზე და რთავდა აქციის ორგანიზატორებს, მონაწილეებსა და საპატრულო პოლიციის დეპარტამენტის ხელმძღვანელს. მომდევნო ორ შემთხვევაში მოამბის ეთერში აქციის გარდა ჟურნალისტი ერთვებოდა ინგოროყვას კლინიკიდანაც, სადაც იმ დროისთვის ზაზა სარალიძე და მისი დედა იმყოფებოდნენ.

საინფორმაციო გამოშვების შემდეგ საეთერო ბადე დაგეგმილი გადაცემებით გაგრძელდა:
  • გადაცემა 42-ე პარალელი;
  • ტ/ს წმინდა ინგლისური მკვლელობა;
  • მხ/ფილმი - კასანდრას ოცნება.
ამ გადაცემებისა თუ ფილმების მიმდინარეობისას “მოამბე” სპეციალური გამოშვებით ეთერში კიდევ ორჯერ დაბრუნდა, ამჯერად აქციისა და სავადმყოფოს გარდა, მესამე ჟურნალისტი მუშაობდა “ქართული ოცნების” ოფისთან, სადაც რეალურად არაფერი ხდებოდა და მხოლოდ გია ჟორჟოლიანის კომენტარს სთავაზობდა მაყურებელს. ამ ორ გამოშვებას 26 წუთი და 43 წამი დაეთმო.

ჯამში, 21:00-დან 00:31 საათამდე, საზოგადოებრივმა მაუწყებელმა რუსთაველის გამზირზე მიმდინარე ამბებს 43 წუთი და 54 წამი დაუთმო.

ტელეკომპანია “იმედი”

ტელეკომპანია “იმედმა” რუსთაველის გამზირზე მიმდინარე ამბების შესახებ მაყურებელს პირველად 20:00 საათიანი ქრონიკის მეხუთე ამბად, 20:44 საათზე უამბო. პირველი ოთხი თემა კი ასეთი იყო:
  1. არჩევნების მეორე ტური და გავრცელებული ცრუ ინფორმაციები;
  2. სააკაშვილის აღიარება 2008 წელს - აგვისტოს ომზე გაკეთებული განცხადებები;
  3. კონსულტაციები მმართველ პარტიაში;
  4. კახა კალაძესთან ინტერვიუ.
მეხუთე ამბად გაშვებულ კადრ-სინქრონში აქციის თემაზე მაყურებელმა ნახა რა ხდებოდა აქციაზე და მოისმინა ზაზა სარალიძისა და საპატრულო პოლიციის დეპარტამენტის დირექტორის კომენტარი. ჯამში, ამბავს 1 წთ და 50 წამი დაეთმო.



აღსანიშნავია, რომ მანამდე 20:13 საათზე შაბათის ქრონიკას თბილისის მერი კახა კალაძე სტუმრობდა. მასთან ინტერვიუ 20 წუთს გაგრძელდა და ისე დასრულდა, რომ წამყვანს აქციისა და ზაზა სარალიძის შესახებ კითხვა არ დაუსვამს.

ამ თემაზე: ინტერვიუ კახა კალაძესთან რუსთაველზე მიმდინარე
აქციაზე საუბრის გარეშე

რუსთაველის გამზირზე მიმდინარე ამბებს შაბათის ქრონიკა გამოშვების ბოლოსაც დაუბრუნდა. წამყვანმა მაყურებელს უამბო რა ხდებოდა აქციაზე. აჩვენეს დაპირისპირების კადრები, ძირს დავარდნილი ზაზა სარალიძე. თემას სულ 3 წუთი 43 წამი დაეთმო.

ამის შემდეგ “იმედზე” საეთერო ბადე ჩვეულებრივად გაგრძელდა:
  • თურქული სერიალი - შავ-თეთრი სიყვარული
  • გადაცემა სიცრუის დეტექტორი (დოდო გუგეშაშვილი სტუმრად)
  • იუმორისტული გადაცემა ღამის შოუ გიორგი გაბუნიასთან ერთად (სტუმარი - ფორტე)
  • მხატვრული ფილმი - მაროდიორები.
ჯამში, 10 ნოემბერს, საღამოს, “იმედმა” რუსთაველის გამზირზე მიმდინარე აქციას 5 წთ და 33 წამი დაუთმო.

რუსთავი 2

“იმედისა” და საზოგადოებრივი მაუწყებლისგან განსხვავებით, “რუსთავი 2-მა” რუსთაველის გამზირზე მიმდინარე ამბების გამო სამაუწყებლო ბადე შეცვალა. არხმა შეწყვიტა სერიალი, რომელიც ეთერში გადიოდა და აქციაზე ვითარების დაძაბვისთანავე მოვლენებს პირდაპირ ეთერში გადასცემდა.



“კურიერის” სპეციალური გამოშვება 20:12 საათზე დაიწყო. არხი მაყურებელს აცნობდა რუსთაველის გამზირზე მიმდინარე ამბებს და სთავაზობდა აქციის ორგანიზატორებისა და მონაწილეების კომენტარებს.

21:57 საათიდან “რუსთავი 2-ზე” შაბათის კურიერისთვის მომზადებული სიუჟეტები გავიდა:
  1. დაფიცება პურზე - სოფელ ნაზარლოში ამომრჩევლის დაშინებაზე საუბრობენ;
  2. დაფინანსება ხმების სანაცვლოდ;
  3. ხაინდრავას საბიუჯეტო დავალიანება.
22:43 საათზე შაბათის კურიერის წამყვანმა განმარტა, რომ რუსთაველზე მიმდინარე ამბების გამო რამდენიმე რეპორტაჟის ჩვენება გადადეს. გამოშვება ნიკა გვარამიასა და ეკა კვესიტაძის გადაცემა “კვირის აქცენტებით” გაგრძელდა. საავტორო გადაცემას წამყვანები აქციიდან უძღებოდნენ. წამყვანები მაყურებელს სთავაზობდნენ აქციის მონაწილეების კომენტარებს, ნიკა გვარამიამ კი სცადა გასაუბრებოდა ადგილზე მყოფ სამართალდამცველებს და გაერკვია, ვისი დავალებით იმყოფებოდნენ იქ.

ნიკა გვარამიასა და ეკა კვესიტაძის გადაცემა ქუჩაში ორ საათს გაგრძელდა. 00:43 საათზე ისევ კურიერის წამყვანი ჩაერთო სტუდიიდან, და ბოლო ინფორმაციით აქციიდან ჟურნალისტი ჩართეს, ეთერში გაუშვეს აქციის მონაწილეთა კომენტარები.

რუსთავი 2-მა რუსთაველის გამზირზე მიმდინარე მოვლენების გაშუქება 01:13 საათზე დაასრულა.

TV პირველი



“რუსთავი 2-ის” მსგავსად, აქციას პირდაპირ ეთერში აშუქებდა ტელეკომპანია პირველი და “რუსთავი 2-ის” მსგავსად მანაც ფილმის ჩვენება შეწყვიტა.

არხმა თემის გაშუქება 20:06 საათზე დაიწყო და 00:31 საათზე დაასრულა.

რუსთაველის გამზირზე ტვ პირველის სამი გადამღები ჯგუფი მუშაობდა, ჟურნალისტები ყვებოდნენ რა ხდებოდა აქციაზე და მაყურებელს აქციის ორგანიზატორებისა და მონაწილეების კომენტარებს სთავაზობდნენ.

აქციის პარალელურად, ტვ პირველის ჟურნალისტი მუშაობდა ინგოროყვას კლინიკასთანაც, სადაც აქციიდან ზაზა სარალიძე და მისი დედა გადაიყვანეს.

საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზია

აჭარის ტელევიზიამ თბილისში, რუსთაველის გამზირზე მიმდინარე ამბების გადაცემა 21:00-საათიან საინფორმაციო გამოშვებიდან დაიწყო. მანამდე არხზე დოკუმენტური ფილმი “გენიალური ტვინები” გადიოდა. თითქმის მთელი ღამის განმავლობაში მაუწყებელი ამბებს პირდაპირ ეთერში გადასცემდა და ცდილობდა სხვადასხვა პირებისგან მიმდინარე მოვლენების შეფასებებიც მოეპოვებინა.


აქცია 21 საათზე გასული საინფორმაციო გამოშვების პირველივე თემა იყო. მაუწყებლის ჟურნალისტი იმყოფებოდა აქციაზე და მაყურებელს უყვებოდა რა ხდებოდა აქციაზე, ასევე, სხვა მაუწყებლების მსგავსად, სთავაზობდა აქციის მონაწილეთა კომენტარებს [6წთ]. ამის შემდეგ საინფორმაციო გამოშვება სხვა თემებით გაგრძელდა. გამოშვების დასრულებამდე რუსთაველის გამზირზე მიმდინარე ამბავს აჭარის ტელევიზია კიდევ ერთხელ დაუბრუნდა და მაყურებელს აქციიდან ბოლო ინფორმაცია მიაწოდა. [4წთ 35 წმ]

საინფორმაციო გამოშვების დასრულებისთანავე, 21:24 საათიდან, ეთერში დოკუმენტური ფილმი დაიწყო - “ სამი შთამბეჭდავი უძველესი ქალაქი”. თუმცა, დაახლოებით ნახევარ საათში, 21:51 საათზე ფილმი გაწყდა, კვლავ აქციის თემა გაგრძელდა და ეთერში ტვ პირველის სიგნალი გადაიცემოდა [ტვ პირველის სტუდია და მისი ჟურნალისტების ჩართვები აქციიდან].

მოგვიანებით, 22:08 საათზე ეთერში აჭარის ტელევიზიის სტუდია დაბრუნდა. აქციიდან ჩართვებსაც უკვე აჭარის ტელევიზიის ჟურნალისტი გვთავაზობდა.

აჭარის ტელევიზია ცდილობდა მიმდინარე მოვლენებზე ხელისუფლების წარმომადგენლების შეფასება შეეთავაზებინა აუდიტორიისთვის. მათ ტელეფონით ჩართეს: აჭარის უმაღლესი საბჭოს წევრი “ქართული ოცნებიდან”, ასევე უმრავლესობის წევრები ნინო გოგუაძე და გია ჟორჟოლიანი.

აჭარის ტელევიზიამ ეთერი 00:58 საათზე დაასრულა. წამყვანა განაცხადა, რომ ამ დრომდე ელოდნენ აჭარის მთავრობის თავმჯდომარის, თორნიკე რიჟვაძის კომენტარს, რომელიც დაპირდა მათ მოვლენების შეფასებას, თუმცა, მოგვიანებით გადაიფიქრა.

ტელეკომპანია მაესტრო

ტელეკომპანია “მაესტროში” 20:00-დან 21:00 საათამდე კვირის შემაჯამებელი ამბები გადიოდა. გამოშვებაში 40 ახალი ამბავი იყო, მათ შორის იყო სარალიძის თემაც - კახა კალაძის და სარალიძის განცხადებები აქციის ადგილის შეცვლის თაობაზე. უშუალოდ აქციის თემაზე მაესტრომ მაყურებელს 21:00 საათზე, ახალი ამბების პირველივე თემიდან უამბო.

მაესტროს ჟურნალისტი ყვებოდა რა ხდებოდა აქციაზე და ასევე, მაყურებელს სთავაზობდა აქციის ორგანიზატორებისა და მონაწილეების კომენტარებს.


ამის შემდეგ გამოშვება სხვა ამბებით გაგრძელდა და აქციის თემას 21:40 საათზე ისევ დაუბრუნდაჩართვებით აქციიდან. გამოშვების ბოლოს მაყურებელს კვლავ შეახსენეს, რომ რუსთაველის ქუჩაზე აქცია მიმდინარეობს.

22:00 საათიდან მაესტრომ ისევ უამბო მაყურებელს რა ხდებოდა აქციაზე - კარვების გაშლა, დაპირისპირება, სარალიძისა და მისი დედის საავადმყოფოში გადაყვანა, სარალიძის მიმართვა ზურაბიშვილს. ისევ ჰქონდა ორგანიზატორებისა და მონაწილეების კომენტარები.

ამის შემდეგ, მთელი ღამის განმავლობაში, ყოველი საათის დასაწყისში [23:00; 00:03: 01:00 და ა. შ. დილის 11:00-ის ჩათვლით] მაესტრო იმეორებდა ამბებს და 2-3 წუთის განმავლობაში მაყურებელს უყვებოდა რა ხდებოდა აქციაზე და ამ დროს უკვე ძირითადად ერთსა და იმავე კომენტარებს სთავაზობდა [ეკა გიგაური, ელენე ხოშტარია, საპატრულო დეპარტამენტის უფროსი , სულხან სალაძე, მიხეილ ბენიძე, ნინო ლომჯარია]

შეჯამება

შეჯამების სახით შეიძლება ითქვას, რომ 10 ნოემბრის საღამოს საქართველოში მიმდინარე მოვლენების შესახებ სრულყოფილ ინფორმაციას უწყვეტ რეჟიმში იღებდა: რუსთავი 2-ის, ტვ პირველისა და საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიის მაყურებელი. დანარჩენ არხებიდან თემას ყველაზე მეტი დრო საზოგადოებრივმა მაუწყებელმა დაუთმო, - 43 წუთი და 54 წამი 5 საათის განმავლობაში [20:00-დან 01:00-მდე]; ყველაზე ნაკლები კი იმედმა [5 წუთი და 33წამი], მაესტროს შედარებით განსხვავებული სპეციფიკა აქვს, თუმცა მისი ყველა საათის დასაწყისში გადაცემული სამწუთიანი ამბები აქციის შესახებ, იმაზე გაცილებით მეტია, ვიდრე იმედის ეთერში ამ თემისთვის დათმობილი დრო.
საპრეზიდენტო კანდიდატები P.S. - ის აქცენტებით
საპრეზიდენტო არჩევნების მოახლოებასთან ერთად თითოეულმა მაუწყებელმა საპრეზიდენტო კანდიდატების საზოგადოებისთვის უკეთ გაცნობისთვის სხვადასხვა ხერხი, ფორმა და საშუალება აირჩია. ამ მხრივ გამონაკლისი არც ტელეკომპანია “რუსთავი 2” ყოფილა. 30 სექტემბრიდან 21 ოქტომბრის ჩათვლით, კვირის მთავარ ანალიტიკურ გადაცემაში P.S. არხმა, როგორც ეს თავად განმარტა, ოთხი “ძირითადი კანდიდატი” - სალომე ზურაბიშვილი, გრიგოლ ვაშაძე, დავით ბაქრაძე და შალვა ნათელაშვილი გაგვაცნო.

საპრეზიდენტო კანდიდატების წარდგენა ლეიბორისტული პარტიის ლიდერის შალვა ნათელაშვილის პორტრეტით დაიწყო და გაერთიანებული ოპოზიციის - “ძალა ერთობაშიას” საპრეზიდენტო კანდიდატით გრიგოლ ვაშაძით დასრულდა. ტელეკომპანიამ ყველაზე მეტი დრო - 18 წუთი, სწორედ ამ უკანასკნელს დაუთმო. დანარჩენ კანდიდატებზე საეთერო დროის მონაკვეთი (12-14 წუთი) თითქმის თანაბრად გადანაწილდა.

წამყვანის შესავალი სიტყვა კანდიდატების
წარდგენისას

საპრეზიდენტო კანდიდატების მიმართ არხის პოზიცია და პოლიტიკა წამყვანის შესავალ ტექსტებშიც მკაფიოდ გამოიკვეთა. თუკი დანარჩენი სამი კანდიდატისადმი, როგორც ტონის ისე ტექსტების თვალსაზრისით, აშკარა დადებითი დამოკიდებულება ვლინდებოდა, სალომე ზურაბიშვილის შესახებ ტექსტი ცინიზმითა და უარყოფით კონტექსტით იყო გაჯერებული.

შალვა ნათელაშვილი: "ვიწყებთ შალვა ნათელაშვილით. ჩვენ ის კახეთში გადავიღეთ, ქვეყნის პირველმა ლეიბორისტმა ილაპარაკა ვენახებზე, რომლებსაც კანაფის პლანტაციებით ჩანაცვლება ემუქრება, ილაპარაკა სალომე ზურაბიშვილზე, რომელსაც ვერავინ ჩაანაცვლებს, ილაპარაკა ივანიშვილზე და საკუთარ გამარჯვებაზე. შალვა ნათელაშვილი თვლის, რომ ბოლოს და ბოლოს დადგა დრო, როდესაც მოსახლეობას არც ქართული ოცნების გაგონება უნდა, არც ნაციონალების, არც ყოფილი ნაციონალების, ამიტომ ერთადერთი რეალური არჩევანი ლეიბორისტების თავმჯდომარეა. სოციალური კვლევის შედეგების არ სჯერა და შალვა ნათელაშვილი პრეზიდენტობისთვის ემზადება".

დავით ბაქრაძე: “დღევანდელი სიუჟეტის გმირსაც თქვენ ძალიან კარგად იცნობთ და თქვენგან ის ყოველთვის დადებით შეფასებას იმსახურებდა. საერთაშორისო სოციოლოგიურ კვლევებში ის არაერთხელ ლიდერობდა იმ პოლიტიკოსებს შორის, რომლებიც მოსახლეობის მხრიდან ყველაზე დიდი სიმპატიით სარგებლობენ. წლების განმავლობაში პარლამენტის თავმჯდომარე იყო, დღეს კი ოპოზიციაშია. საპრეზიდენტო არჩევნები მისთვის თავისთავად ახალი ხილი არ არის, მან 2013-შიც იყარა კენჭი, ოღონდ მაშინ ძველი გუნდის სახელით. ამჯერად, ის უკვე ევროპულ საქართველოს წარმოადგენს”.

სალომე ზურაბიშვილი: “[სალომე ზურაბიშვილი] სწორედ ვანო მერაბიშვილს ასახელებს მთავარ დამდგმელ სცენარისტად 2008 წლის აგვისტოს ომში. თავის ფრანგულენოვან წიგნში ზურაბიშვილი ამბობს, რომ ომის დაწყება მიხეილ სააკაშვილმა რუსეთთან ერთად დაგეგმა, საიდუმლო მოლაპარაკებების წარმმართველი კი ვანო მერაბიშვლი იყო. მე უბრალოდ არ ვიცი სადამდე შეიძლება წავიდეს ამ ადამიანის ფანტაზია მსოფლიოსთვის იმის დასამტკიცებლად, რომ საომარი მოქმედებები სწორედ საქართველომ დაიწყო. ეს ის წიგნია, რომელსაც რუსეთი ჩვენი ქვეყნის წინააღმდეგ გამოიყენებს ჰააგის სასამართლოში და ამ წიგნის ავტორი ქართველია და ამ ქართველს პრეზიდენტობა და მთავარსარდლობა უნდა. უნდა არა, დარწმუნებულია, რომ იქნება”.

გრიგოლ ვაშაძე: “საგარეო საქმეთა ყოფილმა მინისტრმა სალომე ზურაბიშვილმა მემკვიდრეობაში დაგვიტოვა ოცნება ქართველებისა და აფხაზების ცხენების დახმარებით შერიგებაზე და განცხადებები, რომელსაც რუსეთი ახლა ჰააგის სასამრთლოში საქართველოს წინააღმდეგ იყენებს. საგარეო საქმეთა ყოფილმა მინისტრმა გრიგოლ ვაშაძემ მემკვიდრეობაში დაგვიტოვა ოკუპირებული ტერიტორიების საერთაშორისო არაღიარება, რისთვისაც მთელი პლანეტის ლამის კარდაკარ შემოვლა მოუხდა. დღეს ვაშაძე გაერთიანებული ოპოზიციის 11 პარტიის საპრეზიდენტო კანდიდატია, არა ოკუპირებული ტერიტორიებივით არაღიარებული “ფსიქოპროექტის”, არამედ საერთაშორისო გიგანტის “ედისონ რისერჩის” კვლევის მიხედვით, კანდიდატებს შორის სტაბილური ლიდერია. დღეს გრიგოლ ვაშაძე საკუთარ თავზე ცოტას თვითონაც ილაპარაკებს, მაგრამ უფრო მეტს მის შესახებ მისი ოჯახის წევრები მოგიყვებიან”.

აქცენტები სიუჟეტებში


საპრეზიდენტო კანდიდატების წადგენისას აქცენტები ძირითადად მათ განათლებაზე, კარიერაზე, პოლიტიკურ გამოცდილებასა და განათლებაზე გაკეთდა. ეს ერთადერთი საერთო ხაზია, რაც სიუჟეტებში ოთხივე საპრეზიდენტო კანდიდატის მიმართ გამოიკვეთა, რასაც ვერ ვიტყვით მათ მიმართ გამოყენებულ ტონსა და დამოკიდებულებაზე.

შალვა ნათელაშვილი



მშრომელთა პარტიის ლიდერის შესახებ შევიტყვეთ, რომ პარლამენტში ყოფნის დროს, მან ბევრ მნიშვნელოვან კანონპროექტზე მოასწრო ხელის მოწერა, რომლის შედეგად მიღებულ სიკეთესაც საქართველოს თითოეული მოქალაქე დღემდე იყენებს. ასევე, გავიგეთ, რომ ის “გულწრფელი”, “კრეატიული პოლიტიკური დუელების მოყვარული”, “სულით პოეტი” და “ფაქიზი ადამიანია”. “პოეზია ბელას [მეუღლის] თავშესაფარია შალვას მიერ არჩეული დაუნდობელი პოლიტიკიდან. ის გვარწმუნებს, რომ შალვაც პოეტია და მისი პოლიტიკური კალამბურების მიღმა ღრმა და ფაქიზი ადამიანი იმალება”, - გვამცნო სიუჟეტის ავტორმა.

დავით ბაქრაძე

სიუჟეტიდან გავიგეთ, რომ ის პოლიტიკაში 2004 წელს ნინო ბურჯანაძის გუნდის შემადგენლობით მოვიდა და 5 წელში მენტორთან მისი გზა გაიყარა. “ბაქრაძემ ხალხის ყურადღება საქართველოში და პარტნიორებისა უცხოეთში, ბრწყინვალე ბრიტანული ინგლისურით მიიპყრო, რომელსაც, სხვათა შორის, თბილისში დაეუფლა”, - ამბობს ჟურნალისტი. მისივე თქმით, “ის იყო პირველი თავისი გუნდიდან და ბოლო პოლიტიკური ისტებლიშმენტიდან, ვინც აფხაზებს სოხუმში აფხაზურად მიესალმა”.



ჟურნალისტი ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ საგარეო საქმეთა მინისტრის პოსტზე მუშაობისას დავით ბაქრაძეს “მიღწეული შედეგი პერსონალურ კრედიტად არ მიაჩნია. საუბარია, ნატოს ბუქარესტის სამიტზე მოპოვებულ პირობაზე, რომლის მიხედვით, საქართველო ერთ დღეს ნატოს წევრი გახდება”. “ერთი რაშიც თანაგუნდელები ვერ შეედავებიან, მისი პერსონალური რეიტინგია, ის ყველაზე ნაკლებად ხვდებოდა მოწინააღმდეგეთა რისხვის ობიექტი და ერთადერთი კომპრომატი, რაც პერსონალურად მის მიმართ ახსენდებოდათ იყო მიმართვა 2008 წლის ომის დროს. ევროპული საქართველოს პრეზიდენტობის კანდიდატი ამბობს, რომ მას მოქალაქეებისთვის არასდროს მოუწოდებია, რომ თავი დანებითა და ჩანგლებით დაეცვათ, ეს მხოლოდ ჟირაფის ეფექტია, რომელიც გგონია, რომ გინახავთ, ამით ხსნის დავით ბაქრაძე რატომ არ იძებნება ციტატა ინტერნეტ და ტელეარქივში”, - განმარტავს ჟურნალისტი.

გრიგოლ ვაშაძე

ყველაზე პოზიტიური აქცენტები სწორედ მის მიმართ გამოიკვეთა. სიუჟეტი კანდიდატის 89 წლის სიმამრის გაცნობით დაიწყო, რომელიც სიძის დადებით მხარეებს უსვამს ხაზს. მისგან შევიტყეთ, რომ აფხაზეთის დაცემიდან მალევე, გრიგოლ ვაშაძემ რუსეთის საელჩოში აფხაზეთიდან დევნილების დასახმარებლად 40 000 დოლარი მიიტანა. რომ მისი შიში, თითქოს სხვა “პატივმოყვარე ქართველი კაცების მსგავსად”, მის შვილს ნინო ანანიაშვილს გრიგოლ ვაშაძეც სახლში დასვამდა, უსაფუძვლო აღმოჩნდა. საპრეზიდენტო კანდიდატის სიმამრი ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ ის იშვიათად განათლებული ადამიანია, რომელიც ნებისმიერ თემაზე საუბრის დროს ჯობნის. მისივე განმარტებით, მას ე.წ. KGB-ის აგენტობა მხოლოდ იმიტომ დაბრალდა, რომ მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საერთაშორისო ურთიერთობათა ფაკულტეტი აქვს დამთავრებული.

შემდეგ, ამავე თემას ჟურნალისტი კიდევ უფრო მეტად ავითარებს და ამბობს: “მიმოს დამთავრების შემდეგ მან მუშაობა საბჭოთა კავშირის საგარეო საქმეთა სამინისტროში დაიწყო, ჯერ სართაშორისო ორგონიზაციების შემდეგ, კოსმოსური და ბირთვული იარაღის განყოფილებაში, მიმოს გარდა სწორედ ეს უკანასკნელია ქართული ოცნების პიარსამსახურის ნუგეში, როდესაც გრიგოლ ვაშაძეს კაგებესთან თანამშრომლობა ადვილად დაბრალდება. თავად კი ამ თემაზე სერიოზულად არც კი საუბრობს, სერიოზულად როგორ მიიღოს, რომ მისი ბნელი წარსული ვთქვათ არჩილ თალაკვაძემ გაშიფრა და ჰილარი კლინტონმა ვერა”.

ამის შემდეგ ასპარეზი უკვე საპრეზიდენტო კანდიდატის მეუღლეს ნინო ანანიაშვილს ეთმობა, რომელიც ყვება, თუ როგორ დატოვა მისმა ქმარმა რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრო და მომდევნო 20 წელი მისი სოლო კარიერის შენებას მიუძღვნა.

ჟურნალისტი გვახსენებს, რომ ოჯახი საქართველოში სწორედ იმ დროს დაბრუნდა, როდესაც “ოპერის კაზინოდ გადაკეთება არავის გაუვკირდებოდა და ბალერინები პუანტების გარეშე ცეკვავდნენ”. გრიგოლ ვაშაძის კულტურის მინისტრად დანიშვნის შესახებ კი ის ხაზგასმით აღნიშნავს: “პრეზიდენტის ყველაზე რადიკალურ ოპოზიციასაც კი ეს რ გაკვირვებია, რადგან საყოველთაოდ ცნობილი იყო, რომ ხელოვნების სხვადასხვა დარგებს ექსპერტის დონეზე იცნობდა.



სიუჟეტიდან ასევე შევიტყეთ, რომ სწორედ გრიგოლ ვაშაძის დამსახურებით, 2008 წლის აგვისტოს ომის შემდეგ, რა დროსაც მას საგარეო საქმეთა მინისტრის პოსტი ეკავა, საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობა 58-მა აღაიარა, რაც დიდი მიღწევა იყო.

“აფხაზეთისა და სამხრეთ ოსეთის არაღაიარების კამპანიის ფარგლებში გრიგოლ ვშაძემ 900 000 კილომეტირ იფრინა და ილაპარაკა მათთანაც კი ვისთანაც იქამდე არანაირი ურთიერთობა გვქონდა, მაგალითად კუბას, რომლის საგარეო საქმეთა მინისტრს გაეროში შეხვდა. არც კუბიდან, არც ლათინური ამერიკიდან, აფრიკიდან, ოკეანეთიდან, ახლო აღმოსავლეთის ქვეყნებიდან გრიგოლ ვაშაძე უარით არცერთი ქვეყნიდან დაბრუნებულა”, - აღნიშნავს ჟურნალისტი და განმარტავს, რომ სწორედ ამიტომ რუსეთის დუმის დეპუტატებმა გრიგოლ ვაშაძისთვის მოქალაქეობის ჩამორთმევა მოითხოვეს.

“დუმის დეპუტატებმა მალევე გაარკვიეს, რომ რუსული კონსტიტუციით მოქალაქეობის ჩამორთმევა შეუძლებელი იყო, ამასობაში წარამტებული მსოფლიო ტურნებდან დაბრუნებულმა საგარეო საქმეთა მინისტრმა, რუსული პასპორტი კონვერტში ჩადო და რუსეთში ფოსტით გააგზავნა”, - ამბობს ის.

სიუჟეტში აქცენტი მასზე, როგორც ოჯახის საყრდენსა და მოყვარულ მამაზე კეთდება. დასასრულს კი, ვიგებთ, რომ ის 7 ენას თავისუფლად ფლობს და 60 წლის ასაკში მე-8 ენას ეუფლება.

სალომე ზურაბიშვილი

ზემოთ ხსენებული კანდიდატებისგან განსხვავებით, რადიკალურად სხვა აქცენტები დაისვა მაყურებლისთვის სალომე ზურაბიშვილის პორტრეტის წარდგენისას. მაგალითად, გავიგეთ, რომ ზურაბიშვილის ძმას ყოველთვის დისგან განსხვავებული შეხედულებები ჰქონდა. შეივტყვეთ, ისიც, რომ “პრინცესა სალომე [როგორც მას მეგობრები ეძახდნენ] თავს დაჩაგრულად არასოდეს გრძნობდა, მეტიც თავისი ფრანგი ამხანაგებისადი უპირატესობას განიცდიდა. თუ ტვინს საკმარისად გავანძრევთ, მისი აროგანტული დამოკიდებულება უკვე საპრეზიდენტო ანდიდატის რანგში უცნაურად აღარ მოგვეჩვენება”.

პრეზიდენტობის კანდიდატი არც ზედმეტად პირადული კითხვებისგან დაინდეს და პირდაპირ ჰკითხეს, მართლაც მისთხოვდა თუ არა საკუთარი შვილის ნათლიას.



ზურაბიშვილს არც რუსეთის საგარეო საქმეთ მინისტრისადმი წლების წინ გამოთქმული სიმპატია დაუვიწყეს, არც ქაჯებზე და მრწამსზე მისი ცნობილი გამონათქვამები დატოვეს უყურადღებოდ და არც მისი “დიალოგზე” ნამღერი. მეტიც, მას საგარეო საქმეთა მინისტრის პოსტიდან მისი გათავისუფლების მიზეზებიც გაუხსენეს, რაც როგორც სიუჟეტიდან შევიტყეთ, იყო “პროფესიონალიზმის ნაკლებობა, ნეპოტიზმი და შედეგის უქონლობა საგარეო პოლიტიკაში “.

სიუჟეტში ასევე დიდი ადგილი დაეთმო სალომე ზურაბიშვილის კრიტიკას მის მიერ აგვისტოს ომთან დაკავშირებული განცხადებების გამო. “უნდა იდგეს თუ არა საქართველოს მთავარსარდლობამდე ერთ ნაბიჯში ადამიანი, რომელსაც რუსეთ-საქართველოს ომზე ჩვენთვის ცნობილ პოზიცია აქვს, რომელმაც არააერთხელ დააბრალა ეს ომი თავის ქვეყნას და ეს არაერთხელ გადათქვა, თან ისე, რომ პრინციპების დათმობად არ ჩათვლოდა. თავის კიდევ ერთ წიგნში “ქართული ტრაგედია”, ამ საკითხზე საკმარისად წერს. ავტორი ამბობს, რომ ეს ომი სააკაშვილს დაკარგული პოპულარობის აღსადგენად სჭირდებოდა და ეჭვს გამოთქვამს, რომ მისი იმიჯის რეანიმაციის გეგმა ვანო მერაბიშვილმა შეადგინა”, - ამბობს ჟურნალისტი.

სიუჟეტში მას, როგორც მთაწიმინდის მაჟორიტარ დეპუტატს, მთაწმინდაზე მიმდინარე არაერთ სადავო მშენებლობებზეც მოსთხოვეს პასუხი და ხაზგასმით აღნიშნეს, რომ, “როგორც პრეზიდენტობის კანდიდატს ასევე არ აქვს თავისი პროგრამა, აქვს ხედვა”.

სიუჟეტში ხაზგასმით ითქვა, რომ მას დაუპირისპირდნენ მღვდელმთავრები, რომ მან ხორავას ქუჩის საქმეზე შექმნილი საპარალმენტო კომისია საპრეზიდენტო კამპანიის დაწყებამდე დატოვა, რომ მისი წინასაარჩევნო შეხვედრები მოსახლეობის პროტესტის ფონზე მიმდინარეობდა და ის მოქალაქეებს ძირითადად დახურულ შენობებში ხვდებოდა.


შეჯამება

სალომე ზურაბიშვილისგან განსხვავებით სხვა საპრეზიდენტო კანდიდატისთვის არც საარჩევნო პროგრამა უკითხავთ, არც არ თუ ვერ გაკეთებული საქმეები და არც წარსულში მათი გუნდის საქმიანობის დროს არსებული არაერთი პრეტენზია შეუხსენებიათ.

უფრო მეტიც, დანარჩენ სამ კანდიდატთან მიმართებით არც მიმდინარე საპრეზიდენტო კამპანიის დროს დაფიქსირებულ ხარვეზებზე გაუკეთებია ვინმეს მინიშნება და აქცენტი. არადა, შალვა ნათელაშვილს საარჩევნო კამპანიის ფარგლებში არაერთი ქსენოფობიური განცხადება აქვს გაკეთებული. გაპრეზიდენტების შემთხვევაში, სწორედ ის აპირებს ბოლო მოუღოს “თურქულ ექსპანსიას” საქართველოში და ირანთან უვიზო მიმოსვლა გააუქმოს. გრიგოლ ვაშაძისთვის არც ცნობილი “შტაბ-კვარწირა” შეუხსენებია ვინმეს და არც ის გამონათქვამი, სადაც მარიხუანის მოხმარებასა და პედოფილიას შორის პარალელს ავლებს. ერთ-ერთ გადაცემაში არც ჟურნალისტის მიმართ მისი არაკორექტული მიმართვა გახსენებია ვინმეს. მიუხედავად იმისა, რომ “ევროპული საქართველოს” პრეზიდენტობის კანდიდატი საარჩევნო კამპანიის ფარგლებში კორექტულობითა და დიპლომატიური ტონით გამოირჩევა, თუკი საარჩევნო პროგრამებზე მიდგება საქმე, კითხვა მისთვისაც არავის დაუსვამს, თუ როგორ აპირებს იმ საარჩევნო დაპირებების შესრულებას, რომელიც არც პრეზიდენტის პრეროგატივაა და საპარლამენტო და სამთავრობო გუნდის მხარდაჭერის გარეშე, ალბათ, არც აღსრულების პერსპექტივა უწერია.

მსგავსი მკაფიო ნეგატიური კონტექსტი, მხოლოდ ერთი კანდიდატის მიმართ, არხის მხრიდან საპრეზიდენტო კანდიდატების არათანაბარ პირობებში ჩაყენებაზე მიუთითებს, ეს კი საარჩევნო სუბიექტებისთვის სრულიად განსხვავებულ, უთანასწორო გარემოს ქმნის.
ივანიშვილის ორგანიზებული ინტერვიუ და ჟურნალისტების კითხვები
"კეთილი ინებეთ და დამელოდეთ", "დამელოდეთ", "კულტურა იხმარეთ", "ძალიან უხეშად სვამთ კითხვებს", - ამგვარი რეპლიკების ფონზე წარიმართა სამი მაუწყებლის სამი ჟურნალისტის ინტერვიუ ბიძინა ივანიშვილთან არჩევნებამდე 5 დღით ადრე. ინტერვიუ 23 ოქტომბერს, პირდაპირ ეთერში გავიდა, თუმცა არა სატელევიზიო, არამედ ბიძინა ივანიშვილის რეზიდენციაში მოწყობილი, ქართული ოცნების სიმბოლიკით გაფორმებული სტუდიიდან.

ფორმატი და სტილი

ინტერვიუ 2 საათსა და 20 წუთს გაგრძელდა. თუმცა, მხოლოდ ხანგრძლოვობა და ადგილმდებარეობა არ არის ის დეტალი, რაც ამ ინტერვიუს სხვა, ტიპიური სატელევიზიო გადაცემებისგან გამოარჩევდა.
  • ინტერვიუს იდეა არა მაუწყებლებს, არამედ კითხვების ადრესატს, ბიძინა ივანიშვილს გაუჩნდა; 

  • მანვე შეარჩია ჟურნალისტები (თუმცა, სამიდან ორმა მისი სურვილის მიუხედავად ინტერვიუზე სხვა თანამშრომელი გააგზავნა); 

  • თავადვე განსაზღვრა ფორმატი - ბიძინა ივანიშვილმა თავად იკისრა მოდერატორის როლი და თავად განსაზღვრა ვინ რა თანამიმდევრობით და რამდენ კითხვას დასვამდა;

თუმცა, ის რაც ამ ინტერვიუს არ გამოარჩევდა ბიძინა ივანიშვილის სხვა ინტერვიუებისგან, იყო მისი მცდელობა, ყველა ჯერზე დაეტუქსა მისთვის არასასურველი მედიები და ჟურნალიტები; არ მიეცა კითხვების დაზუსტების საშუალება და არ გაეცა კონკრეტული პასუხი არცერთი მწვავე კითხვისთვის.

თემები

ბიძინა ივანიშვილს კითხვებს სამი ჟურნალისტი უსვამდა: დიანა ტრაპაიძე, ტელეკომპანია პირველიდან; ირაკლი ჩიხლაძე, იმედიდან და ეკა კვესიტაძე რუსთავი 2-დან. ინტერვიუ თითქმის ყველა იმ თემას შეეხო, რამაც ბოლო პერიოდში ქვეყანაში განსაკუთრებული მღელვარება გამოიწვია.
  • არაფორმალური მმართველობა;
  • ომეგას საქმე - ფარული ჩანაწერები, ბიზნესის რეკეტი;
  • მირზა სუბელიანის ჩანაწერები საპატიმროდან;
  • ოთარ ფარცხალაძის ხელშეუხებლობა;
  • ჩინოვნიკების უძრავი ქონება;
  • დავით სარალიძის მკვლელობა;
  • საპრეზიდენტო არჩევნები - სალომე ზურაბიშვილის კანდიდატურა;
  • აგვისტოს ომი;
  • გამოუძიებელი საქმეები, მათ შორის, 2016 წელს გამოქვეყნებული პირადი ცხოვრების კადრები;
  • სავარაუდო კრიზისი მმართველ გუნდში;
  • მარიხუანას კულტივირება;
  • არასამთავრობო სექტორი;
  • ოპოზიციის გამარჯვება საპრეზიდენტო აჩევნებში;
  • პაატა ბურჭულაძის საქმე.
ამათგან, ყველაზე დიდი დრო, გადაცემის თითქმის მესამედზე მეტი, ყოფილ პროკურორზე ოთარ ფარცხალაძეზე საუბარს დაეთმო. ჟურნალისტები ინტერესდებოდნენ რატომ მფარველობს ბიძინა ივანიშვილი ოთარ ფარცხალაძეს, რატომ არასდროს აღიძრა საქმე მის წინააღმდეგ სხვადასხდა დროს ჩადენილი სხვადასხვა ქმედებების გამო (აუდიტის სამსახურის უფროსის ცემა; მერაბიშვილის საკნიდან გაყვანა; ყიფიანის სარდაფში ჩაყვანა და სავარაუდო ფიზიკური შეურაცხყოფა და გაუპატიურების მუქარა); საიდან დააგროვა მან დიდი ქონება და ა.შ. თუმცა, ამ კითხვებს სამიდან მხოლოდ ორი ჟურნალისტი სვამდა: დიანა ტრაპაიძე და ეკა კვესიტაძე.

ჟურნალიტების კითხვები ბიძინა ივანიშვილთან ხშირად ძალიან ვრცელი იყო. ამავდროულად, ერთ კითხვაში უმეტესად რამდენიმე საკითხი იყო გაერთიანებული. ეს ადრესატს აძლევდა საშუალებას მასზე პასუხი იმ აქცენტებით წარემართა, როგორც მას სურდა, საბოლოოდ კი აუდიტორია ვერ იღებდა კონკრეტულ პასუხებს.

ინტერვიუს განმავლობაში, ბიძინა ივანიშვილმა ყველაზე ხშირად “რუსთავი 2” ახსენა, - მინიმუმ 40-ჯერ, როგორც ეს ნეტგაზეთმა და ონ.ჯი-მ დათვალეს და 91-ჯერ მიმართა ჟურნალისტებს სიტყვით - დამელოდეთ.

“მე ვესაუბრები ხალხს და ნება იბოძეთ და მაცადეთ”, - ამ ფრაზით, რაც გადაცემის სტუმარმა, რომელიც უფრო მასპინძელს ჰგავდა, არაერთხელ თქვა და ინტერვიუს მიმდინარეობითაც, იქმნებოდა შთაბეჭდილება, რომ მას დიალოგის ნაცვლად საზოგადოებასთან მონოლოგი სურდა, ჟურნალისტები კი მხოლოდ საკუთარი მოსაზრებების ფართოდ გასავრცელებლად დასჭირდა.

ინტერვიუს მიმდინარეობა და კითხვები

მწვავე თემების და საკითხების წამოწევას, რაც საზოგადოების ინტერესის განსაკუთრებული საგანია, სამიდან ორი ჟურნალისტი, ეკა კვესიტაძე და დიანა ტრაპაიძე ცდილობდა. მათი კითხვები კრიტიკული იყო, ერთმანეთისგან გამომდინარეობდა და ერთმანეთს ავსებდა.

რაც შეეხება ტელეკომპანია იმედის წარმომადგენელს, ირაკლი ჩიხლაძეს, მან პირველი კითხვა მხოლოდ მე-40 წუთზე დასვა. განსხვავებით კოლეგებისგან, მას მანამდე არც რაიმეს კითხვა უცდია და არც დიალოგში ჩართვა.

იქამდე, ვიდრე ირაკლი ჩიხლაძეს ბიძინა ივანიშვილის განსაზღვრული რიგი მოუწევდა, 40 წუთის განმავლობაში ეკა კვესიტაძე და დიანა ტრაპაიძე ცდილობდნენ მიეღოთ პასუხი კითხვებზე: არის თუ არა ქვეყანაში არაფორმალური მმართველობა, განაგებს თუ არა ყველაფერს ერთი ადამიანი, რატომ არ დაისაჯა ოთარ ფარცხალაძე და საიდან გამდიდრდნენ ჩინოვნიკები. ტელეკომპანია “იმედის” წარმომადგენლის პირველი კითხვა კი “საზოგადოებაში არსებულ ნეგატიურ დამოკიდებულებებს” შეეხო და დაახლოებით ასე ჟღერდა: “რისგან არის გამოწვეული ეს ნეგატივი, რომელიც აქვს საზოგადოების საკმაოდ დიდ ნაწილს ქვეყანაში და რა უნდა გააკეთოს ამ შემთხვევაში “ქართულმა ოცნებამ”, ვგულისხმობ სახელისუფლებო გუნდს, რომ ეს ნეგატივი ნაკლები იყოს?”

ამგვარი ტენდენცია - მწვავე, ხმაურიანი თემებიდან ირაკლი ჩიხლაძის კითხვით ნეიტრალურ ან პოზიტიურ ნოტზე გაგრძელებულიყო საუბარი, მთელი ინტერვიუს განმავლობაში გაგრძელდა. იმ შემთხვევაშიც, როდესაც იგი ეხებოდა იმავე თემას, რასაც მისი კოლეგები, ჩიხლაძე კითხვას იმგვარად სვამდა, რომ მასზე პასუხს თემის პოზიტიური მხარე წარმოეჩინა.

მაგალითად, საპრეზიდენტო არჩევნების თემაზე საუბრისას, ეკა კვესიტაძემ იკითხა რატომ უჭერს მხარს ბიძინა ივანიშვილი საპრეზიდენტო კანდიდატს სალომე ზურაბიშვილს, რომლის წიგნიდან ციტატები შესაძლოა, გამოიყენონ საქართველოს წინააღმდეგ ჰააგის საერთაშორისო სასამართლოში, რაც ფაქტობრივად ქვეყნის ღალატს ნიშნავს. ამავე თემაზე ირაკლი ჩიხლაძის კითხვა კი სალომე ზურაბიშვილის კანდიდატურასთან დაკავშირებით მმართველ გუნდში არსებულ აზრთა სხვადასხვაობას შეეხო. კითხვამ, არის თუ არა ახლა გუნდში ერთსულოვნება ზურაბიშვილის კანდიდატურასთან დაკავშირებით,, ბიძინა ივანიშვილს საშუალება მისცა ჟურნალისტების მსგავსად თანაგუნდელებიც დაეტუქსა და კიდევ ერთხელ მოუწოდა, რომ მხარი დაუჭირონ სალომე ზურაბიშვილს, როგორც “ერთადერთ ღირსეულ კანდიდატს ამ არჩევნებში”.

ნეგატივიდან პოზიტივზე გადართვა გამოიწვია ირაკლი ჩიხლაძის კითხვამ მარიხუანის თემაზეც. ეკა კვესიტაძის კითხვა - არის თუ არა მარიხუანას კულტივირება ბიძინა ივანიშვილის იდეა (რომელიც პასუხგაუცემელი დარჩა), ირაკლი ჩიხლაძემ ასე გააგრძელა: “თქვენ სამედიცინო მარიხუანაზე საუბრობდით და გათვლებზე. რა შეიძლება მოუტანოს ამან ქვეყანას”.

ჯამში, თითქმის 2-საათნახევრიანი ინტერვიუს განმავლობაში, ირკალი ჩიხლაძემ ყველაზე ცოტა კითხვა დასვა და ეს კითხვები შემდეგ თემებს შეეხებოდა:
  • საზოგადოებაში ხელისუფლების ნეგატიური აღქმა;
  • იუნისეფის კვლევა, სიღარიბე;
  • გუნდის დამოკიდებულება სალომე ზურაბიშვილის კანდიდატურისადმი;
  • საგარეო საფრთხეები და ლუგარის ლაბორატორია;
  • მარიხუანის კულტივირებით მოსალოდნელი შედეგი;
  • ბიძინა ივანიშვილისა და პაატა ბურჭულაძის ურთიერთობა.
პოლიტიკაში დაბრუნების შემდეგ ეს პარტია “ქართული ოცნების” თავმჯდომარის, ბიძინა ივანიშვილის რიგით მეორე ინტერვიუ იყო. ორი თვით ადრე, 24 ივლისს, იგი საზოგადოებრივი მაუწყებელის ჟურნალისტის მაკა ცინცაძის კითხვებს პასუხობდა. ინტერვიუ მაშინაც ივანიშვილის სახლში ჩაიწერა და ამ შემთხვევისგან განსხვავებით, ის პირდაპირ ეთერში არ გასულა. "ქართული ოცნების” თავმჯდომარემ განაცხადა, რომ არჩევნებამდე სხვა ჟურნალისტებსაც შეხვდება.
საპრეზიდენტო კანდიდატები
28 ოქტომბერს საქართველოში საპრეზიდენტო არჩევნები გაიმართება და მოსახლეობა პრეზიდენტს პირდაპირი წესით ბოლოჯერ აირჩევს. ახალი კონსტიტუციის მიხედვით, რომელიც ძალაში ახლადარჩეული პრეზიდენტის ფიცის დადებიდან შევა, ქვეყნის მთავარსარდალს 300-წევრიანი საარჩევნო კოლეგია შეარჩევს.

არჩევნების თარიღის მოახლოებასთან ერთად აქტიურ ფაზაშია საპრეზიდენტო კანდიდატების წინასაარჩევნო კამპანია და მედიაც დიდ ყურადღებას უთმობს. დღის წესრიგისა და პოლიტიკური სიმპატიების გათვალისწინებით, კონკრეტული მაუწყებლების ფავორიტი კანდიდატების ამოცნობა რთული არ არის. ამას მასალის შეფუთვა, სხვადასხვა ეპითეტების გამოყენება და ამა თუ იმ თემის კონკრეტულ კანდიდატთან დაკავშირებაც ცხადყოფს. სარედაქციო პოლიტიკებს შორის განსხვავება განსაკუთრებით ცხადად რუსთავი 2-სა და იმედზე ორი საპრეზიდენტო კანდიდატის, გრიგოლ ვაშაძის და სალომე ზურაბიშვილის გაშუქებისას ჩანს.

მაგალითად, რუსთავი 2-ზე, მმართველი გუნდის მიერ მხარდაჭერილი საპრეზიდენტო კანდიდატის სალომე ზურაბიშვილის წინასაარჩევნო კამპანიის გაშუქებას თუ დავაკვირდებით, ჟურნალისტებისა და რესპონდენტებისგან ყურში აუცილებლად მოგვხვდება შემდეგი ფრაზები: “ხელისუფლების კანდიდატი”, “ბრჭყალებში დამოუკიდებელი კანდიდატი”, “ივანიშვილის რჩეული”, “მმართველი პარტიის საპრეზიდენტო კანდიდატი”, “ქართული ოცნების საპრეზიდენტო კანდიდატი”, “სრულიად არადიპლომატი ან ვერ დიპლომატი”, “დაფრანგული ქალბატონი დაფრანგული აზრებით” და ა.შ. რუსთავი 2-სგან განსხვავებით, “იმედზე” სალომე ზურაბიშვილს უმეტესად “დამოუკიდებელ კანდიდატად ” მოიხსენიებენ, თუმცა აღნიშნავენ რომ მას მმართველი გუნდის მხარდაჭერა აქვს.

გარდა ჩამოთვლილი ეპითეტებისა რუსთავი 2-ზე ზურაბიშვილთან მიმართებით ხშირად მოისმენთ შეფასებებს - “მოღალატე” და “მოღალატეობრივი განცხადებები”. მსგავსი შინაარსის ტექსტები განსაკუთრებით მას შემდეგ გააქტიურდა, რაც სალომე ზურაბიშვილმა საპრეზიდენტო კანდიდატად საკუთარი თავის წარდგენიდან მალევე, საქართველოს ყოფილი ხელისუფლება 2008 წლის აგვისტოს ომის პროვოცირებაში დაადანაშაულა.

გარდა ამისა, ზურაბიშვილის ფიგურა უარყოფით კონტექსტში არაერთხელ წარმოჩინდა მარიხუანის კულტივაციის თემასთან კავშირშიც და მას “კანაფის დედოფლის” სტატუსიც მოარგეს.

თუკი სალომე ზურაბიშვილს რუსთავი 2-ზე აგვისტოს ომთან დაკავშირებით მის მიერ გაკეთებული განცხადებების გამო მწვავედ აკრიტიკიდებდნენ, იმედზე საგარეო საქმეთა მინისტრის ყოფილ მოადგილე გრიგოლ ვაშაძეს 10 წლის წინ ნათქვამი გაუხსენეს (2008 წლის 4 აგვისტოს გრიგოლ ვაშაძემ თქვა, რომ 2008 წლის აგვისტოს მოვლენები ცხინვალის თვითგამოცხადებული რეჟიმის ინიცირებული იყო და ამის შესახებ რუსეთმა არაფერი იცოდა) და ახსნა-განმარტებები ამის გამო მოსთხოვეს. არხმა ამ თემას რამდენიმე სიუჟეტი მიუძღვნა.

ამავე არხზე მოვისმინეთ მოსაზრებები, რომ გაპრეზიდენტების შემთხვევაში გრიგოლ ვაშაძე ექსპრეზიდენტის, მიხიელ სააკაშვილისა და მისი ყოფილი თანაგუნდელების შეწყალებას გეგმავს, რომ ის საპრეზიდენტო კამპანიის ფარგლებში ესაუბრება არა მოსახლეობას, არამედ “ნაციონალური მოძრაობის” მხარდამჭერებს, რომ ამ პოლიტიკურ გუნდს საპრეზიდენტო ინსტიტუტის პოლიტიკური რევანშისა და შურისძიებისთვის გამოყენება სურს.

“ამომრჩევლის შეცდომაში შეყვანა”, “სიების შესაძლო გაყალბება”, “პრემიერის გაყალბებული ხელმოწერა”, “უმსგავსობა”, “უპასუხისმგებლობა” - მსგავსი შეფასებები ისმოდა სიუჟეტებში, რომელიც გაერთიანებული ოპოზიციის მხარდამჭერთა სიაში ამჟამინდელი პრემიერ-მინისტრის, მამუკა ბახტაძის ხელმოწერის აღმოჩენას ეხებოდა. საიდანაც ასევე შევიტყვეთ, რომ გაერთიანებულმა ოპოზიციამ “26 000 ხელმოწერის შეგროვებაც კი ვერ მოახერხა”, რომ “ოპოზიციამ საქმე გაიადვილა და შემომწირველების ძველი სიები გამოიყენა, შედეგად კი, კურიოზულ სიტუაციაში აღმოჩნდა”.

იმ დროს, როდესაც ტელეკომპანია “რუსთავი 2-დან” ვიგებთ, რომ მმართველი გუნდის მიერ მხარდაჭერილ კანდიდატ სალომე ზურაბიშვილს შეხვედრებზე მოქალაქეები პროტესტით ხვებიან, ტელეკომპანია “იმედი” ამას “ნაციონალური მოძრაობის” ჩვეულ ტაქტიკად აფასებს და ამბობს, რომ მათი მხარდამჭერების მხრიდან “ქართული ოცნების” მხარდაჭერილი კანდიდატის შეხვედრების ჩაშლის მცდელობა ყოველდღიურობად იქცა”. ასევე ვისმენთ იმას, რომ “ნაციონალური მოძრაობისა” და გაერთიანებული ოპოზიციის კანდიდატი საარჩევნო კამპანიას სხვის შეურაცხყოფაზე აგებს და ა.შ.

იმ დროს, როდესაც კანონმდებლობა მედიას საარჩევნო სუბიექტების თანაბარ პირობებში გაშუქებას ავალდებულებს, ზემოთ განხილული მაგალითები ცხადყოფს, რომ კონკრეტული მაუწყებლები საკუთარი პოლიტიკური სიმპატიების გათვალისწინებით ერთი კონკრეტული კანდიდატის უარყოფით თუ დადებით კონტექსტში წარმოსაჩენად სვამენ აქცენტებს და საზოგადოებას საპრეზიდენტო კანდიდატების შესახებ ინფორმაციას საკუთარი პერსპექტივიდან შექმნილი ჩარჩოებით აწვდიან.