როგორ გავაშუქოთ პანდემია, როდესაც მონაცემები გამუდმებით იცვლება
06.05.2020
მარტის ბოლოს ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციამ განაცხადა, რომ საჯარო სივრცეებში პირბადეების გამოყენება საჭირო არ არის, თუკი პირს Covid -19-ის სიმპტომები არ უფიქსირდება. დაახლოებით ერთ კვირაში აშშ-ს დაავადებათა კონტროლის ცენტრმა (CDC) რჩევა შეცვალა.

იანვრის დასაწყისში, როდესაც ახალი კორონავირუსი ევროპასა და აშშ-ში ახალი გავრცელებული იყო, ყველაზე მნიშვნელოვანი რჩევა ხელების ხშირი დაბანა იყო, სამი თვის თავზე კი - მსოფლიო მოსახლეობის 1/3 ე.წ. „ლოქ-დაუნმა“ მოიცვა.

ახლა, ადამიანებს ეშინიათ და ეძებენ პასუხებს  მათ კითხვებზე, მაგრამ, იმის გათვალისწინებით, რომ   Covid -19-ის შესახებ ბევრი რამ უცნობია, მზა პასუხები არ არის. ამასთან, ვირუსის შესახებ მონაცემები და ექსპერტთა რჩევები მუდმივად იცვლება.

რა უნდა ქნან ჟურნალისტებმა ასეთ ვითარებაში, როგორ უნდა გააშუქონ კორონავირუსის პანდემია?

დაეყრდენით ექსპერტებს, რომლებიც სამუშაოს ასრულებენ

Vox-ის რეპორტიორმა უმეირ ირფანმა კორონავირუსის წინააღმდეგ ბრძოლის ფარგლებში ვაქცინების შესახებ ათობით სტატია სწორედ მაშინ დაწერა, როდესაც ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა ვირუსის გავრცელების თვალსაზრისით მსოფლიო მასშტაბით მოწინავე პოზიციები დაიკავა. მან და მისმა ორმა კოლეგამ ჯანდაცვის ეროვნული ინსტიტუტის, კოალიცია ეპიდემიური ინოვაციების მზადყოფნისთვისა და ალერგიისა და ინფექციური დაავადებების ეროვნული ინსტიტუტის, ასევე სხვა ინსტიტუტებისა და ორგანიზაციების ინფორმაციის მოგროვება დაიწყეს, რომლებიც ვირუსის საწინააღმდეგო ვაქცინაზე მუშაობდნენ.

ირფანმა აღმოაჩინა, რომ  მკვლევრებთან, მეცნიერებთან და სამედიცინო სფეროს პროფესიონალებთან გამუდმებული ურთიერთობის შედეგად, ის ინფორამაცია, რომელსაც საკუთარ სტატიებში იყენებდა, განახლებადი და მარტივად გასაგები ხდებოდა.

„ისინი ჩვენზე მეტად დაკავებულები არიან, მაგრამ თუკი წყაროსთან ურთიერთობის აწყობას შეეცდები, მეტ პასუხისმგებლობას იჩენენ, რაც ფაქტების სწრაფ გადამოწმებაში გეხმარება“, - ამბობს ირფანი.

მონაცემთა ჟურნალისტი სინდუჯა რანგარაჯანიც დარგის პროფესიონალებთან კონსულტაციების მნიშვნელობაზე მიუთითებს. „ანალიზის გაკეთებისას, დიდწილად მე მეცნიერების, ეპიდემიოლოგების და ინსტიტუტების მონაცემებს ვეყრდნობოდი“, - ამბობს იგი.


გადაამოწმე მონაცემები დედლაინამდე, ასევე გაიაზრე, რომ
მონაცემები, შესაძლოა, გამოქვეყენების შემდეგ შეიცვალოს


კორონავირუსის შესახებ მომზადებული მასალების დიდი ნაწილი პროგნოზებს და შეფასებებს ეხება, რომლებიც შესაძლოა ძალიან მალე შეიცვალოს.

„მაქსიმალურად ვცდილობ, რომ შეძლებისდაგვარად ზუსტი ვიყო, თუმცა თუკი ჩემს მიერ გამოქვეყენებული ინფორმაცია სულ ბოლო მონაცემს არ შეიცავს, ეს იმის ბრალია, რომ ყველაფერი ძალიან სწრაფად იცვლება“, - ამბობს რანგარაჯანი. 

იგი ამბობს, რომ საკუთარ მასალებში მონაცემებს ყოველდღიურად არ ანახლებს, რადგანაც ყველაფერი ძალიან სწრაფად იცლვება და ეს უბრალოდ შეუძლებელია. რანგარაჯანი მიიჩნევს, რომ უკეთესია, მკითხველს ის აუხსნა, რომ შენ მიერ გამოქვეყნებული მონაცემები დიდი ალბათობით შეიცვლება.

თავის მხრივ უმეირ ირფანი განმარტავს, რომ ზუსტ რიცხვებს განსაკუთრებული ყურადღება არ უნდა მივაქციოთ. „ცხადია, ამბავს ვანახლებ, როდესაც ინფორმაცია მაქვს, მაგრამ იმის გათვალისწინებით, რომ [Covid -19-ის] ამბავი სწრაფად ცვალებადია, მივხვდით, რომ ზუსტი რიცხვების გამოყენება, თუკი ის ისტორიისთვის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი არ არის, არ ღირს“, - ამბობს იგი.

იყავი გულწრფელი შენს მკითხველთან

პანდემიის ფონზე, ამბის გადმოცემისას გულწრფელობის მნიშვნელობაზე საუბრობს რანგარაჯანი.

„ყველაზე მნიშვნელოვანია, რომ მკითხველმა იცოდეს საიდან გვაქვს მონაცემები? დღევანდელია ისინი თუ არა? რომელი წყაროდან არის ისინი? უბრალოდ იყავით ძალიან, ძალიან გამჭვირვალეები“, - ამბობს იგი.

The New York Times-ის მკვლევარი ემა გოლდბერგი ამბობს, რომ იგი ამბის თხრობიასას უახლესი ინფორმაციის გამოყენებას ცდილობს, თუმცა მიიჩენევს, რომ იმ პირობებში, როდესაც ყველაფერი ძალიან სწრაფად იცვლება, რეპორტიორმა მნიშვნელოვანია, რომ საკუთარი ცოდნის ლიმიტის შესახებაც გააცნობიეროს.

კორონავირუსის პანდემიის პირობებში ჟურნალისტები უპრეცედენტო, გახანგრძლივებული პერიოდში, მუდმივად ცვალებადი ინფორმაციის პირბებში ვმუშაობთ, შესაბამისად ფაქტების გამჭვირვალე გაშუქება, ახლა ისე კრიტიკულად მნიშვნელოვანია, როგორც არასდროს.

„ვაცნობიერებ, რომ ეს [კორონავირუსი] ერთ-ერთი იმ ამბავთაგანია, რომლის გაშუქებაც გარკვეული პერიოდის განმავლობაში მოგვიწევს, მას მერეც კი, როდესაც ყველაფერი ნათელი გახდება. ახლა ის ღირებულება, რომელიც ჩვენ შეგვიძლია დავამატოთ ისაა, რომ სამყაროს გაგება ვცადოთ, გავაცნობიეროთ როგორ იცვლება ის და ამის შესახებ მოვყვეთ“, -ამბობს რანგარაჯანი. 

წყარო: ijnet.org



  • როგორ უნდა გამოვიყენოთ მონაცემები, კორონავირუსის პანდემიის გაშუქებისას - ეს არის ერთ-ერთი ქვეთავი, რომელიც მიმდინარე კვირას დაემატა საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის მიერ მომზადებულ გზამკვლევს. 
  • წაიკითხეთ რეკომენდაციები დეტალურად - ეთიკური დილემები პანდემიის გაშუქებისას
  • მონაცემების ქვეთავი იხილეთ მე-13 გვერდიდან

ავტორი : ნატალია ვახტანგაშვილი;
კომენტარი, რომელიც შეიცავს უხამსობას, დისკრედიტაციას, შეურაცხყოფას, ძალადობისკენ მოწოდებას, სიძულვილის ენას, კომერციული ხასიათის რეკლამას, წაიშლება საიტის ადმინისტრაციის მიერ

ასევე იხილეთ

საზოგადოებრივი მაუწყებლის დირექტორად თინათინ ბერძენიშვილი აირჩიეს

საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭომ, 8 ხმით ერთის წინააღმდეგ, საზოგადოებრივი მაუწყებლის დირექტორად, მაუწყებლის ყოფილი დირექტორის პირველი მოადგილე, თინათინ ბერძენიშვილი აირჩია.



თინათინ ბერძენიშვილი საზოგადოებრივ მაუწყებელში 2011 წლიდან მუშაობს სხვადასხვა პოზიციებზე. თავდაპირველად, საზოგადოებასთან ურთიერთობის სამსახურის უფროსად დაინიშნა. 2012-13 წლებში წამყვანი იყო. 2014-15 წლებში მარკეტინგის დეპარტამენტის დირექტორი გახდა, 2015 წლიდან - მედიის და კომუნიკაციების ბლოკის დირექტორი იყო. 2018 წლიდან კი ერთდროულად ორ პოზიციას - მედიის და კომუნიკაციების ბლოკის დირექტორისა და გენერალური დირექტორის პირველი მოადგილის პოსტს ითავსებდა.


თინათინ ბერძენიშვილი მედიის და მარკეტინგული კომუნიკაციის სფეროში 20 წელზე მეტია მუშაობს.  იგი არის ევროპის მაუწყებელთა კავშირის გენდერული თანასწორობის ჯგუფის ხელმძღვანელი, მედიაკომიტეტის წევრი და ცენტრალური ევროპის ქვეყნების კომიტეტის წევრი.



დირექტორის შესარჩევ კონკურსში მონაწილეობის ეს მისი მეორე მცდელობაა. ბერძენიშვილი კონკურსში 2016 წელსაც მონაწილეობდა, იმდროინდელი დირექტორის, გიორგი ბარათაშვილის გადადგომის შემდეგ. თუმცა, მაშინ სამეურვეო საბჭომ მისი კონკურენტი, ვასილ მაღლაფერიძე აირჩია. 

სამოტივაციო წერილში, რომელიც თინათინ ბერძენიშვილმა კონკურსში მონაწილეობისთვის წარადგინა, მან მიუთითა, რომ წარმატებით გააგრძელებს იმ საქმეს, რომელსაც საფუძველი ჩაუყარა მისმა წინამორბედმა ვასილ მაღლაფერიძემ.  

ვასილ მაღლაფერიძის დაწყებულ საქმეებსა და დაპირებებზე მას გასაუბრებაზე კითხვებიც დაუსვეს. მრჩეველთა საბჭოს ერთ-ერთი წევრის ზაზა აბაშიძის კითხვაზე, რატომ არ აქვს მოცმეულ მომენტში მაუწყებელს  მაღლაფერიძის დაპირებული 15%-იანი რეიტინგი, ბერძენიშვილმა უპასუხა, რომ რეალურად, მაუწყებლის რეიტინგი, ის რაც ციფრებში გამოიხატება, რელობას არის აცდენილი.



ამ თემაზე იხილეთ: თინათინ ბერძენიშვილი ფიქრობს, რომ საზმაუს რეიტინგი რეალობას აცდენილია
 

თინათინ ბერძენიშვილი მრჩეველთა საბჭომ, დირექტორის პოზიციაზე, 6 წლის ვადით აირჩია. ბერძენიშვილი მისი წინამორბედისგან განსხვავებით, დირექტორის პოზიციაზე გაზრდილ ხელფასს აიღებს.

22 სექტემბრის სხდომაზე, სამეურვეო საბჭომ გენერალური დირექტორის ანაზღაურებ 4-დან 10 000 ლარამდე გაზარდა.  სამეურვეო საბჭოს თავმჯდომარემ ირინა ფუტკარაძემ ეს გადაწყვეტილება იმ მოტივით ახსნა, რომ ამ დრომდე ხელფასი არადეკვატური იყო და მის გაზრდაზე დიდი ხანია მსჯელობდნენ. 

ხათუნა ლაგაზიძის აზრით, საზმაუს სჭირდება სწორი საინფორმაციო თავდაცვითი პოლიტიკა

საზოგადოებრივი მაუწყებლის დირექტორის შესარჩევ კონკურსში მონაწილე ერთ-ერთი კანდიდატი ხათუნა ლაგაზიძე ამბობს, რომ დღეს მაუწყებელს სჭირდება ადამიანი, რომელსაც აქვს ხედვა, თუ როგორ შეიმუშავოს საზოგადოებრივი მაუწყებლობის მეშვეობით, სწორი საინფორმაციო თავდაცვითი პოლიტიკა:

“დღეს საზოგადოებრივ მაუწყებელს სჭირდება არა მხოლოდ ადამიანი, რომელმაც კარგად იცის ნიუსი, ან კარგად იცის ამ ტელევიზიის დერეფნები, არამედ ადამიანი, რომელსაც აქვს ხედვა, დღეს გამოწვევების წინაშე მდგარი საქართველოსთვის როგორ შეიმუშავოს სწორედ საზოგადოებრივი მაუწყებლობის მეშვეობით, სწორი საინფორმაციო პოლიტიკა, საინფორმაციო თავდაცვითი პოლიტიკა, თუ გნებავთ. რომელმაც იცის თანამედროვე განათლების სისტემის გამოწვევები, თანამედროვე ეკონომიკის გამოწვევები, თანამედროვე შრომის ბაზრის გამოწვევები”, - ამის შესახებ მან სამეურვეო საბჭოს წევრებთან გასაუბრებისას განაცხადა.

მისივე თქმით, ბორდმა მაუწყებლის დირექტორად იმიტომ უნდა აირჩიოს, რომ მას აქვს მმართველობითი და სხვადასხვა სფეროში მუშაობის წლების გამოცდილება:

“მაქვს მმართველობითი გამოცდილება. აღარაფერს ვსაუბრობ იმაზე, რომ თითქმის 20 წელი გავატარე მედიაში ხან ჟურნალისტის, ხან ანალიტიკოსის, ხან რესპონდენტის რანგში, როგორც გაზეთებში, ისე რადიოში და იმედი მაქვს მომეცემა შესაძლებლობა ტელევიზიაში. ამავდროულად მაქვს გამოცდილება სამეცნიერო, სასწავლო საქმიანობაში. მაქვს გამოცდილება არასამთავრობო სექტორში საქმიანობის და რაც მთავარია, სწორედ ამ კრიზისების პერიოდში, ჩემი კომპანიები იყვნენ იმ გამონაკლისთა შორის, რომლებმაც შეინარჩუნეს თანამშრომლები და ჩემს თანამშრომლებს არ დასჭირვებიათ სახელმწიფოსგან სოციალური დახმარებები. ასე რომ, კრიზის მენეჯერიც არის თქვენ წინაშე".

კონკურსში მონაწილე ერთ-ერთი კანდიდატის, ირმა სოხაძის მსგავსად, მან ასევე ისაუბრა მაუწყებელში არსებულ ე.წ. “შავ სიაზე” და თქვა, რომ ტელევიზია მისით არ ინტერესდება: “ის, რომ დღეს საზოგადოებრივ მაუწყებელზე არ არის სიტყვის სრული თავისუფლება, აგერ გიზივართ ცოცხალი მაგალითი”.

ლაგაზიძე შეეხო მაუწყებლის დირექტორის 4 ათასიდან 10 ათას ლარამდე გაზრდილ ანაზღაურებასაც. მისი თქმით, დირექტორად არჩევის შემთხვევაში, იგი გაზრდილი ხელფასის ნაწილზე უარს იტყვის და მისი ხელფასიდან 5 000 ლარი ყოველთვიურად გადაირიცხება ჟურნალისტურ ფონდში, რომლის განკარგვის საშუალებაც ექნებათ ჟურნალისტებს - “ეს წავა პრემიების სახით, სოციალური დახმარებების სახით”.

შეგახსენებთ, დღეს, 24 სექტემბერს, საზოგადოებრივი მაუწყებლის დირექტორობის მსურველებთან გასაუბრება მიმდინარეობდა. კონკურსის ამ ეტაპზე 4 კანდიდატი გადავიდა, თუმცა, მათგან ერთმა, ალექსანდრე ვახტანგოვმა გასაუბრების შემდეგ კანდიდატურა მოხსნა. 

სამეურვეო საბჭოს თავმჯდომარის, ირინა ფუტკარაძის თქმით, მაუწყებლის დირექტორს  ხვალ 25 სექტემბერს აირჩევენ. ბორდმა დირექტორი სამი კანდიდატიდან უნდა შეარჩიოს. ესენი არიან: თინათინ ბერძენიშვილი, ირმა სოხაძე და ხათუნა ლაგაზიძე.

ამავე თემაზე:

თინათინ ბერძენიშვილი ფიქრობს, რომ საზმაუს რეიტინგი რეალობას აცდენილია
საზოგადოებრივი მაუწყებლის დირექტორობის კონკურსში მონაწილე კანდიდატი თინათინ ბერძენიშვილი ფიქრობს, რომ რეალურად, მაუწყებლის რეიტინგი, ის რაც ციფრებში გამოიხატება, რელობას არის აცდენილი. ამის შესახებ მან დღეს, 24 სექტემბერს, გასაუბრებაზე, სამეურვეო საბჭოს ერთ-ერთი წევრის კითხვის პასუხად განაცხადა.

მრჩეველთა საბჭოს წევრმა ზაზა აბაშიძემ ბერძენიშვილს ყოფილი დირექტორის, ვასილ მაღლაფერიძის დაპირება შეახსენა, რომლის თანახმად, მაუწყებლის რეიტინგს მოცემული მომენტისთვის 15%-სთვის უნდა მიეღწია. მან ჰკითხა ბერძენიშვილს, მაშინ, როცა IDFI-ს თანახმად, 2018-2019 წლის საშუალო რეიტინგი, ნილსენის მონაცემებით 5%-ია, რატომ არის ამხელა განსხვავება.

ამ კითხვის პასუხად ბერძენიშვილმა განაცხადა, რომ ეს იმით აიხსნება, რომ ქვეყანაში ორი სარეიტინგო მონაცემია და აქ მნიშვნელოვანია, რომელი რეიტინგით ვითვლით.

„უნდა გვესმოდეს, რომ ქვეყანაში არის ორი სარეიტინგო მონაცემი, ორი კომპანია. ქვეყანაში არის ორი ვალუტა, რომლითაც ჩვენ ვიხდით თანხას. ორივე მთვლელის მონაცემი არის დრამატულად განსხვავებული ერთმანეთისგან, ციფრით გეუბნებით. რიგ შემთხვევაში, 100%-იანი სხვაობა კი არ არის, 300%-იანი სხვაობაა. საზოგადოებრვი მაუწყებელს რომელი რეიტინგთ ვითვლით, ეს არის მნიშვენლოვანი“, - განაცხადა ბერძენიშვილმა.

მისივე თქმით, მნიშვნელოვანია იმის გააზრებაც, რა არის რეიტინგი. ბერძენიშვილი იზიარებს მოსაზრებას, რომ რეიტინგი უნდა იყოს საზოგადოებრივი მაუწყებლის შეფასების კრიტერიუმი, მაგრამ, ის არ უნდა იყოს ერთადერთი: „იქ შემოდის სხვადასხვა კრიტერიუმები და საზომი ელემენტები, მათ შორის, ონლაინ მედია. ანუ, რეიტინგი, ეს არის ციფრით აცდენილი რეალობას“.

ამ კონტექსტში ბერძენიშვილმა სოციალურ მედიაში სხვადასხვა გადაცემების ნახვებზეც ისაუბრა, მათ შორის, გადაცემა „მასტერშეფის“.

„წამში 30 000 ლაივში ნახვა მასტერშეფის, გართობაა, მესმის, მაგრამ გართობა საზოგადოებრივი მაუწყებლის ვალდებულებაა“, - თქვა ბერძენიშვილმა.

ზაზა აბაშიძის დაზუსტებაზე, რამდენად პასუხობს მაუწყებელი გამოწვევას, როდესაც რეიტინგის ზრდა ხდება არა საზოგადოებრივ-პოლიტიკური, არამედ, გასართობი გადაცემების ხარჯზე (რომელთა საწინააღმდეგო, მან დააზუსტა, რომ ცხადია, არაფერი აქვს), ბერძენიშვილმა უპასუხა:

„ვინ თქვა რომ გართობა არ არის ისეთივე მნიშვენლოვანი და ისეთივე ვალებულება საზოგადოებრივი მაუწყებლისთვის, როგორიც შემეცნება, ან როგორც ახალი ამბები. ამიტომ ვამბობ, თუ შევხედავთ გადანაწილებას მიმართულებებში, ყველაზე დიდი ნაწილი უკავია შემეცნებას, მაგალითად, “წიგნების თარო”, რომელსაც საკმაოდ მაღალი რეიტინგები აქვს, თუ ნილსენით წავალთ... ჩვენთან არ არის გართობა, რომელიც მხოლოდ არის გართობა, „მასტერშეფი“ არ არის მხოლოდ გართობა, დიახ, ის ხელს უწყობს ადამიანებს, რომ სტრესიდან გამოვიდნენ, მაგრამ ეს ეს არის კულტურა, ქცევის კულტურა, კვების კულტურა, კულინარიის კულტურა, იქ არის ძალიან ბევრი გენდერული თემა ჩადებული, რომელსაც ჩენ ესე ვიღებთ, ჩვენ გართობასაც ვაკეთებთ ძალიან მაღალი პასუხისმგებლობით“.

ზვიად რატიანის საქმე
 
ზაზა აბაშიძემ ბერძენიშვილს პოეტ ზვიად რატიანის საქმეზეც დაუსვა კითხვა. მაშინ როდესაც მაუწყებელმა ზვიად რატიანის შესახებ შსს-ს მიერ გავრცელებული ვიდეოჩანაწერი გამოაქვეყნა, რომელიც მის დისკრედიტაციას ახდენდა, ბერძენიშვილი მაუწყებლის პირველი ინსტანციის თვითრეგულირების საბჭოს წევრი იყო. მაშინ, ეს შემთხვევა მაუწყებლის თვითრეგულირების საბჭოში განიხილეს, მაგრამ დარღვევა არ დაადგინეს. თუმცა, საბჭოს გადაწყვეტილებით, ვიდეომასალა მაუწყებლის ყველა პლატფორმიდან ამოიღეს.

აბაშიძემ ბერძენიშვილს ჰკითხა, იგივე აზრზე იყო თუ არა დღეს და მისი დირექტორობის პირობებში, დადებდა თუ არა მაუწყებელი იგივე ვიდეოს. ამ კითხვაზე ბერძენიშვილმა განაცხადა, რომ მას ამ საქმეზე მაშინ სულ სხვა რეაქცია ჰქონდა: „თქვენ არ იცით, მე რა რეაქცია მქონდა მაშინ“.. თუმცა, ცხადია, როგორც გენერალური დირექტორის პირველი მოადგილე იღებს ყველა პასუხისმგებლობას.

„ჩვენ ეს ვიდეო ავიღეთ ყველა პლატფორმიდან და ეს იყო ჩვენი გადაწყვეტილება. მე მაქვს იგივე პოზიცია და არ შემიცვლია, ეს ჩემი ძლიერი მხარეა“, - განაცხადა ბერძენიშვილმა.

***

შეგახსენებთ, დღეს, 24 სექტემბერს, საზოგადოებრივი მაუწყებლის დირექტორობის მსურველებთან გასაუბრება გაიმართა. კონკურსის ამ ეტაპზე 4 კანდიდატი გადავიდა, თუმცა, მათგან ერთმა, ალექსანდრე ვახტანგოვმა, გასაუბრებაზე თქვა, რომ კანდიდატურას ხსნის. 

საზოგადოებრივი მაუწყებლის დირექტორს სავარაუდოდ ხვალ, 25 სექტემბერს აირჩევენ.

საზოგადოებრივი მაუწყებლის პირველი არხის გენერალური დირექტორის თანამდებობაზე კონკურსი 18 აგვისტოს, მას შემდეგ გამოცხადდა, რაც ყოფილმა დირექტორმა ვასილ მაღლაფერიძემ თანამდებობა დატოვა.
ხელისუფლებისადმი ლოიალური და ზედაპირული - მედიამონიტორინგი პირველ არხზე

წინასაარჩევნო მედიამონიტორინგის შუალედური ანგარიშის თანახმად, საზოგადოებრივი მაუწყებლის პირველი არხის საინფორმაციო პოლიტიკა ხელისუფლებისადმი ლოიალური დამოკიდებულებით გამოირჩევა. ეს დამოკიდებულება განსაკუთრებით იგრძნობა მაუწყებლის ფეისბუქის გვერდზე გაზიარებულ მასალებში. აღსანიშნავია, რომ მონიტორინგის შედეგების მიხედვით, პირველი არხის საეთერო მაუწყებლობა მისი სოციალური ქსელის მეშვეობთ გავრცელებული მასალებისგან მკვეთრად განსხვავდება - სოციალურ ქსელში გავრცელებულ მასალებში მთავრობის დადებითი ტონში გაშუქების “უკიდურესად მაღალი მაჩვენებლებია”.

მედიამონიტორინგის ფარგლებში, ახალი ამბების მონიტორები აკვირდებოდნენ მთავარ საინფორმაციო გამოშვებას - “მოამბე” 21 საათზე და გადაცემას - “ახალი კვირა”, სოციალური მედიის მონიტორები კი - პირველი არხის ფეისბუკის გვერდს.

ახალი ამბების ანგარიშის თანახმად, 2020 წლის 15 ივნისიდან 31 აგვისტომდე პერიოდში “მოამბეში” ყველაზე მეტი დრო “ქართულ ოცნებას” დაეთმო. ყველაზე დადებითად, პრემიერ-მინისტრი, გიორგი გახარია გაშუქდა; მისთვის დათმობილი დროის 12% პოზიტიური იყო. ყველაზე უარყოფითად კი მიხეილ სააკაშვილი, რომლისთვისაც დათმობილი დროის 47% ნეგატიური იყო.

სოციალური მედიის მონიტორინგის ანგარიშის თანახმად, რომელიც ახალი ამბების მონიტორინგის დაწყებიდან ერთი თვის შემდეგ, 15 ივლისიდან დაიწყო, საზოგადოებრივი მაუწყებლის პირველი არხის Facebook გვერდზე ცალსახად შეინიშნებოდა, ერთი მხრივ, მმართველი გუნდის მხოლოდ დადებითად წარმოჩენის, მეორე მხრივ კი, ოპოზიციონერ პოლიტიკოსთა უარყოფითად წარმოჩენის მცდელობა: “ ამ გარემოებას ადასტურებს დადებითი ტონის უპრეცედენტოდ მაღალი მაჩვენებლები პრემიერ-მინისტრის (88%), ადგილობრივი თვითმმართველობების (80%), მთავრობის (70%), პრეზიდენტისა (63%) და „ქართული ოცნების“ (53%) გაშუქებისას”.

ამ მაჩვენებლებით მკვეთრი განსხვავებაა ტელევიზიის საეთერო მაუწყებლობასა და მის სოციალური ქსელის მეშვეობით გავრცელებული ინფორმაციას შორის.

მაგალითად, თუ პირველი არხის მთავარ საინფორმაციო გამოშვებაში მთავრობა 6%-ით დადებითად გაშუქდა, სოციალურ ქსელში მთავრობის პოზიტიურად გაშუქების მაჩვენებელი 70%-ია. მკვეთრად განსხვავდება პრემიერ-მინისტრის გაშუქების მაჩვენებელიც. გიორგი გახარია ეთერში 6%-ით დადებითად გაშუქდა, სოციალურ ქსელში კი - 88%-ით. სხვაობაა “ქართული ოცნების” გუნდის გაშუქების თვალსაზრისითაც, თუ სახელისუფლებო გუნდი ეთერში 4%-ით დადებითად გაშუქდა, სოციალურ ქსელში ეს მაჩვენებელი 53%-ია.

altalt

“სატელევიზიო არხების Facebook გვერდებზე დაკვირვების უმთავრესი მიზანი იმის დადგენა იყო, თუ რამდენად განსხვავდება ტელევიზიების საეთერო მაუწყებლობა მათ მიერ სოციალური ქსელის მეშვეობით გავრცელებული ინფორმაციისგან და როგორ იყენებენ ტელევიზიები მათ Facebook გვერდებს ინფორმაციის გასავრცელებლად საარჩევნო პერიოდში”, - ვკითხულობთ სოციალური მედიის მონიტორინგის ანგარიშში.

რაც შეეხება შუალედური ანგარიშების სხვა მიგნებებს, ახალი ამბების მედიამონიტორინგის ანგარიშის მიხედვით, პირველი არხის საინფორმაციო გამოშვებაში, მიმდინარე საზოგადოებრივ-პოლიტიკური ამბების გაშუქების დროს, მეტწილად დაცული იყო ეთიკური სტანდარტები. კერძოდ, საარჩევნო სუბიექტებისა და პოლიტიკური პარტიების აქტივობა, ძირითადად, შუქდებოდა ნეიტრალურად.

ანგარიშში ასევე აღნიშნულია, რომ მონიტორინგის პერიოდში, საზოგადოებრივი მაუწყებლის პირველი არხის საინფორმაციო პოლიტიკა ხელისუფლებისადმი ლოიალური იყო: “გარკვეულ შემთხვევებში, ბალანსი ფორმალურად იყო დაცული. მონიტორინგის პერიოდში იყო ფაქტები, როდესაც ,,მოამბე“ ავლენდა ,,ქართული ოცნებისადმი“ მიკერძოებას და არღვევდა ეთიკურ პრინციპებს”. გარდა ამისა, ანგარიშის თანახმად, არხზე კვლავ მთავარ პრობლემად რჩება სიუჟეტების ზედაპირულობა, სიღრმისეული რეპორტაჟების ნაკლებობა. ,,პირველ არხს“, სამონიტორინგო პერიოდში, თითქმის არ ჰქონია მწვავე ექსკლუზიური მასალა.


*****

მონიტორინგის შესახებ:

საქართველოს 2020 წლის საპარლამენტო არჩევნების მედიაში გაშუქების კვლევის შუალედური შედეგები დღეს 24 სექემბერს გამოქვეყნდა. სოციალური მედიის მონიტორინგი მიმდინარეობდა 15 ივლისიდან 31 აგვისტოს ჩათვლით პერიოდში. სატელევიზიო ახალი ამბების მონიტორინგი კი მოიცავს 15 ივნისიდან 31 აგვისტოს პერიოდს.

2020 წლის საპარლამენტო არჩევნების გაშუქებას „საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია“ გაეროს განვითარების პროექტის „საქართველოს 2020 წლის საპარლამენტო არჩევნების მედიაში გაშუქების კვლევა“ ფარგლებში, ევროკავშირის ფინანსური დახმარებით აკვირდება.

‘ავტორიტეტები სჭირდება არხს, ფეისები’ - საზმაუს დირექტორობის მსურველი ირმა სოხაძე
საზოგადოებრივი მაუწყებლის დირექტორის შესარჩევ კონკურსში მონაწილე ერთ-ერთმა კანდიდატმა, ირმა სოხაძემ გასაუბრებისას თქვა, რომ არხზე კადრების პრობლემებია, რაც იმაში გამოიხატება, რომ გადაცემის წამყვანებისა და ავტორების უმეტესობა ახალგაზრდები არიან.

გასაუბრებაზე სოხაძემ აღნიშნა, რომ ტელევიზია მოსწონს და “არავითარი რევოლუცია და არავითარი ქირურგიული ჩარევა არ სჭირდება ამ არხს, მაგრამ რაღაცები არის გასასწორებელი და გამოსასწორებელი”.

მაგალითად, ირმა სოხაძეს მიაჩნია, რომ პირველ არხს ძირითადად, უფროსი თაობა უყურებს და, შესაბამისად, უფროსი თაობა უნდა მუშაობდეს, რადგან არ ჰგონია, რომ ახალგაზრდები იმას აკეთებენ და ლაპარაკობენ, რაც მისთვის საინტერესო და მისაღებია:

“40 წელს ზემოთ არ ზის არც წამყვანი, არც გადაცემის ავტორი… არ შეიძლება, იცით რატომ? იმას რომ თავი დავანებოთ, სხვა ტელევიზიებს, ჩვენი მაყურებელი, ძირითადი, მაინც უფრო არის უფროსი თაობა. მე არ მგონია, რომ თინეიჯერები გვიყურებენ, იმიტომ, რომ ისინი სხვა რაღაცებით არიან დაკავებული, ძირითადად. ამიტომ, ამაზეც უნდა ვიფიქროთ… ჩემიანს რომ ვხედავ, მე უფრო მჯერა, ვიდრე პირტიტველა, ლამაზ, საყვარელ, მაგრამ ბავშვს, რომლისაც, რატომღაც არ მჯერა. არამგონია, რომ ის იმას აკეთებს და ლაპარაკობს, რაც ჩემთვის საინტერესო და მისაღებია”.

მისივე თქმით, საზოგადოებრივ მაუწყებელს ავტორიტეტები და ენთუზიასტი პროფესიონალები სჭირდება, რომლებიც, შესაძლოა სხვა ტელევიზიებიდან გადმოიყვანონ:

“ერთი სიტყვით, ავტორიტეტები სჭირდება არხს, “ფეისები”, როგორც ზაზა ამბობდა, შენგელია. აი, ფეისები, იცით, მე რატომ მგონია რომ მნიშვნელოვანია? იმიტომ, სწორედ, რომ ყურადღება მოიზიდოს მაყურებლის. რაღაცა ისეთი გვჭირდება, რითიც ჩვენ უნდა დავარწმუნოთ მაყურებელი. რაღაცა ნაცრისფერი, ცოტა უსულო. სული თუ არ შთაებერა ამ ყველაფერს, ჩვენ ხომ საწარმო არ ვართ. კი, პროდუქტს ვაკეთებთ აუცილებლად გარკვეული დროისთვის, მაგრამ ეს ხომ არ არის აგური, ეს არის შემოქმედებითი რაღაცა პროდუქტი, რომელსაც სჭირდება სული, ენთუზიაზმი… დიახ, აი, ენთუზიასტი პროფესიონალები ჩვენ ბევრი უნდა მოვიზიდოთ, სხვა ტელევიზიებიდან გადმოვიყვანოთ. მე თვითონ ვარ ასეთი…”

გასაუბრებაზე სოხაძე საუბრობდა იმის შესახებაც, რომ მისი აზრით არხი გარკვეული ტიპის ადამიანებს ბლოკავს, შავ სიებში ჰყავს. ამ სიაში იგი საკუთარ თავსაც მოიაზრებდა, იმ არგუმენტით, რომ არასოდეს არცერთ გადაცემაში არ მიიწვიეს, მაგალითად, თუნდაც, მუსიკალურ გადაცემებში, ჟიურის წევრად.

“მე მინდა, რომ ოქროს ხანა დადგეს საზოგადოებრივ მაუწყებელზე” - თქვა გასაუბრების დასასრულს და აღნიშნა, რომ ბორდი ალბათ მის კონკურენტს (გულისხმობს თინათინ ბერძენიშვილს) დაუჭერს მხარს, მაგრამ თუ მაუწყებლის გაცოცხლება და “აყვავება” სურთ, ის აქ არის და მზად არის ძირეული ცვილებებისთვის.

შეგახსენებთ, დღეს, 24 სექტემბერს, საზოგადოებრივი მაუწყებლის დირექტორობის მსურველებთან გასაუბრებები დაიწყო.

კონკურსის ამ ეტაპზე 4 კანდიდატი გადავიდა, თუმცა, მათგან ერთმა, ალექსანდრე ვახტანგოვმა, დღეს, გასაუბრებაზე თქვა, რომ კანდიდატურას ხსნის.

საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს თავმჯდომარის, ირინა ფუტკარაძის თქმით, დირექტორს სავარაუდოდ პარასკევს, 25 სექტემბერს აირჩევენ.

საზოგადოებრივი მაუწყებლის პირველი არხის გენერალური დირექტორის თანამდებობაზე კონკურსი 18 აგვისტოს, მას შემდეგ გამოცხადდა, რაც ყოფილმა დირექტორმა ვასილ მაღლაფერიძემ თანამდებობა დატოვა.