26 მაისი 1918-21 წლების პრესაში
26.05.2016
საქართველოს დამოუკიდებლობის დღესთან დაკავშირებით პრესის არქივში პირველი რესპუბლიკის დროინდელი ცნობები ინახება.

დამოუკიდებლობის გამოცხადებამდე ქართული პრესა ამიერკავკასიის ერთიანობის იდეით ინტერესდებოდა. ასევე წერდნენ გერმანიის წარმომადგენელთა ვიზიტზე, რომლებიც ბათუმის საზავო კონფერენციაში გეგმავდნენ მონაწილეობას.პრესა ყურადღებას ამახვილებდა საქართველოს დამოუკიდებლობის გამოცხადების აუცილებლობაზე, ასევე ოსმალების სამხედრო მოქმედებებზე კავკასიისკენ, აფხაზთა განცხადებაზე, რომლითაც ისინი ბათუმის საზავო კონფერენციას და ამიერკავკასიის ერთიანობის იდეას უერთდებოდნენ.

პრესაში სხვადასხვა საზოგადოებრივი ჯგუფი ავრცელებდა განცხადებებს, თუ რამდენად მნიშვნელოვანი იყო მათი ერთიანობა საქართველოს დამოუკიდებლობისთვის.

“მედიაჩეკერმა” თვალი გადაავლო 1918-1921 წლის მაისში გამოცემულ გაზეთებს “საქართველოს”, “ერთობასა” და “პრავდას”.

1918 წლის 10 მაისი (გაზეთი "საქართველო")

1918 წლის 10 მაისი (გაზეთი “საქართველო”)



“ბათუმის საზავო კონფერენციას უდიდესი მნიშვნელობა აქვს ჩვენი ქვეყნის ბედის გადაწყვეტაში. ხალხი ამასა ჰგრძნობს, იგი მიჰხვდა, რომ ამიერკავკასიის სახელმწიფოს მოწყობაში შინაურ განწყობილებას ისეთი მნიშვნელობა არა აქვს, როგორც გარეშე ძალთა დამოკიდებულებას, დიდ სახელმწიფოთა შეხედულებას ახალი ერთეულის შესახებ. ამიერ-კავკასიის სახელმწიფოს დამოუკიდებლობას, ალბად, სცნობენ ის სამეფონი და რესპუბლიკანი, რომელთა აზრს გადამჭრელი მნიშვნელობა აქვს ჩვენთვის, ყოველს შემთხვევაში, ახალი სახელმწიფოს სუვერენობა შეწყნარებული იქნება ცენტრალ ევროპის კავშირის მიერ. იმ ფაქტს, რომ ბათომში უკვე ჩამოსულა გერმანეთის დელეგაცია უცილობელი გავლენა ექნება საზავო მოლაპარაკების მსვლელობაზე: ცენტრალ კოალიციის ხელმძღვანელის წარმომადგენელნი თვით გადასწყვეტენ იმ საკითხსაც, რომელნიც შეურიგებელ უთანხმოებას ჰბადებენ ჩვენსა და ოსმალთა შორის;”

1918 წლის 11 მაისი (გაზეთი “საქართველო”)

1918 წლის 11 მაისი (გაზეთი “საქართველო”)



ეს ნომერი საქართველოსა და ამიერ-კავკასიის კონსტიტუციის შემუშავებას ეძღვნება. ამასთანავე მკითხველს გააცნეს ლიტვის დამოუკიდებლობის აღიარების და“ სომეხ-თათართა“ საზავო შეთანხმების შესახებ ცნობა. ამავე ნომერში გამოცხადდა, რომ საქართველოს ეროვნული ფონდის გასაძლიერებლად შემოწირულობა გროვდება ეროვნული საბჭოს სამმართველოში.

ამიერ-კავკასიის მოწყობის შესახებ

“როგორ უნდა მოეწყოს ამიერ-კავკასიის სახელმწიფოებრივი ცხოვრება? - ჩვენ მრავალჯერ გამოგვითქვამს აზრი რომ ამიერ-კავკასიის ერთა ცხოვრება ერთს რომელიმე სახელმწიფოებრივ ფარგლებში ვერ მოთავსდება ხანგრძლივად, ვინაიდან დიდათ განსხვავებულია ამ ერთა კულტურული და ეკონომიკური ვითარება და მათი ეროვნული და პოლიტიკური მისწრაფებანი. ამიერ-კავკასიის ერთა კულტურულ-ეკონომიკური ცხოვრების ბუნებრივი ზრდა განვითარება მოითხოვს ამ ერთა პოლიტიკური ცხოვრების ეროვნულად ჩამოყალიბებას”.

საქართველოს კონსტიტუციის შესახებ

“მიუხედავად ყოველივე საგარეო და საშინაო სირთულისა, საქართველოს ეროვნული საბჭო დაჩქარებით და მტკიცედ უნდა შეუდგეს საქართველოს კონსტიტუციის შემუშავებას და ტერიტორიული გადამიჯვნის საქმეს. საქართველოს პოლიტიკურ წყობილებას საფუძვლად სუვერენობა, დამოუკიდებლობა უნდა დაედვას. მხოლოდ დამოუკიდებელი და თავისუფალი პოლიტიკური წყობილება უზრუნველჰყოფს ერის თავისუფალს და შეუფერებელ ეკონომიურს და კულტურულ ზრდა-განვითარებას.ის ამა თუ იმ საკითხში, თუ მტკიცე პოლიტიკური ურთიერთობითაც შეუკავშირდება თავის მახლობელ, თუ შორეულ მეზობლებს, როდესაც ამას მოითხოვს საჭიროება და იმ პირობებში, როგორც ამას მოითხოვს მისი ეროვნული მიზნები და ინტერესები”.

1918 წლის 12 მაისი (გაზეთი "საქართველო)

ამ ნომერში რედაქცია საქართველოსთან მიმართებით გერმანიის როლს მიმოიხილავს:

“რა შედეგი უნდა მოჰყვეს ჩვენი ქვეყნის გერმანეთთან პოლიტიკურად და ეკონომიკურად დაახლოვებას და მის მფარველობისა და გავლენის ქვეშ მომწყვდევას? გერმანეთს არავითარი ინტერესი არა აქვს, რომ ჩვენი ეროვნული განვითარება შეაფერხოს, ან მოსპოს, ვინაიდან მისთვის არც ეკონომიკურად და არც პოლიტიკურად არავითარ საფრთხეს არ წარმოადგენს. გერმანეთი დაინტერესებული კი არის, რომ ჩვენ ქვეყანაში მისი მეტი გავლენა და განწყობილება და ერთგვარი უპირატესობანი ჰქონდეს სხვა დიდ სახელმწიფოებთან შედარებით. ჩვენი ქვეყანა იძლევა ისეთს მასალას, რომელიც ფრიად საჭიროა მისი მრეწველობისთვის და ახალი აღმოსავლეთისაკენ გზების გაკაფვისათვის. მარგანეცი, სპილენძი, ნავთი, ბამბა და სხვა სიმდიდრე, რომელიც უკვე მუშავდება, თუ შეიძლება დამუშავდეს მადნეულობით მდიდარს ჩვენს ქვეყანაში, შეადგენს მთავარს ინტერესს გერმანეთისათვის. მეორეს მხრივ ჩვენი ქვეყანა მისთვის გახდება ერთგვარი ბაზა მისი აღმოსავლეთისაკენ მიმართული პოლიტიკურ-ეკონომიკურ მსვლელობისათვის”.

გერმანელთა შემოსვლა თბილისში, 1918



1918 წლის 21 მაისი (გაზეთი “საქართველო”)

“ამიერ-კავკასიის დამოუკიდებელ სახელმწიფოდ გამოცხადება, უნდა ვიფიქროთ, არ იყო სახუმარო აქტი. ამიერ-კავკასიის ხალხთა ნებისყოფამ შეგნებულად მოიშორა რუსეთის ქვეშევრდომობა და შეუდგა საკუთარ სახელმწიფოს მოწყობას. მაშასადამე, სრულიად დაიმედებულნი უნდა ვიყვნეთ, რომ რუსეთს გამოლაშქრება მოუხდება სუვერენულ სახელმწიფოს წინააღმდეგ, რომელიც იძულებული შეიქნება მტრის დასაძლევად ძლიერი მოკავშირე გამოძებნოს. ამიერ-კავკასიის განთავისუფლებულ ხალხს რუსეთის აღდგენა და ეროვნულ თავმოყვარეობის გაღვიძება სიამოვნებს, მაგრამ იმას კი ვერ შეურიგდება, რომ ამ ფაქტს შედეგად მოჰყვეს ჩვენი ქვეყნის განმეორებითი ოკუპაცია. მტრად მოსულ რუსეთს ჩვენი ხალხი გადაჭრილ და რადიკალურ ზომებით დაუხვდება”.

1918 წლის 23 მაისი (გაზეთი “საქართველო”)

გაზეთი “საქართველოს” 23 მაისი ნომერში “საგულისხმო ცნობებში” შემდეგიინფორმაცია გამოქვეყნდა: “გერმანეთი საჭიროდ სთვლის რუსეთის თანხმობას ამიერ-კავკასიის დამოუკიდებლობაზე. გრაფ მირბახს დაევალა შეეკითხოს ამის შესახებ რუსეთის მთავრობას. გერმანეთი ამასთან გამოსთქვამს, რომ იგი მზადაა მიიღოს შუამდგომლობა, რათა შეათანხმოს რუსეთი და ამიერ-კავკასია. იგი აღნიშნავს, რომ ამიერ-კავკასიის გერმანეთის მიერ დამოუკიდებელ სახელმწიფოდ აღიარება დამოკიდებულია მხოლოდ მოსკოვის მთავრობის მიერ ამიერ-კავკასიის რუსეთიდან გამოყოფილად აღიარებაზე”.

ვრცელ წერილში სახელწოდებით “ნაადრევი სიხარული” საუბარია იმის შესახებ, თუ როგორ ითხოვა რუსეთის წარმომადგენელმა ბათუმის კონფერენციაზე დაშვება: „ რა უნდა გააკეთოს რუსეთის წარმომადგენელმა ბათომის კონფერენციაზე, რას იტყვის, ან რას მოითხოვს ის ჩვენი ფანტაზია ამას ვერ აღწევს”, - აღნიშნულია რედაქციის წერილში.

ამავე ნომერში შეხვდებით აფხაზეთის დადგენილებას ამიერკავკასიის ერთობაში გაწევრიანების შესახებ: “ქუთაისის გუბერნიის აღმ. კომიტეტის რწმუნებული გამსახურდია ტელეგრაფით ატყობინებს შინაგან საქმეთა მინისტრს, რომ აფხაზთა სახალხო საბჭოს კრებამ ოცს მაისს გამოიტანა რეზოლუცია, რომლის მიხედვითაც კატეგორიულად მტკიცდება აფხაზთა სახალხო საბჭოს და საოლქო გლეხთა საბჭოს (4-10 მარტს) გადაწყვეტილება, რომ აფხაზეთი შედის ამიერ კავკასიის ხალხთა საზოგადოების ოჯახში, როგორც მისი თანასწორი წევრი, რაიც დაუყოვნებლივ ეუწყოს ბათომის საზავო კონფერენციას საკუთარ დელეგატების პირით. დელეგატებად არჩეულნი არიან გ. მ. ზოხუბაია, ვ.ა. შერვაშიძე, ს.პ. ბასანია, კ. ხაჯიმათოვ-კუიუტ, ა.ი. ჩუბარ, ბაკი სენდიკოვ აეიზმა, ა.მ. ჩოჩუა,ხუჩიმ, მუსო, გიცბა. დელეგაცია გამოვა ხვალ, დილის 8 საათზე ფოთით”.

ამავდროულად ვრცელდება ცნობები ოსმალების სამხედრო ქმედებების შესახებ: “მთავრობამ ნაზარბეგოვისგან მიიღო შემდეგი ცნობა: „მიუხედავად იმისა, რომ დროებით ზავია გამოცხადებული, ოსმალები სამხედრო მოქმედებას განაგრძობენ და კარაკლისის ფრონტისკენ მოიწევენ. დღეს სოფელ ავდიბელიდიდან ჩვენები გამოდევნეს. ცნობები მივიღეთ, რომ ოსმალებს თბილისის გზატკეცილით დიდი ძალები გამოუგზავნიათ ლორის რაიონისკენ. გვაქვს აგრეთვე ცნობა, რომ მათ განზრახული აქვთ კარაკლისზე და შემდეგ თბილისზე წამოსვლა“.

1918 წლის 24 მაისი (გაზეთი “საქართველო”)

უკვე 24 მაისს კითხვის ნიშნის ქვეშ დადგა ამიერ-კავკასიის ერთობის შექმნის საკითხი და აქტიურად მიმდინარეობდა საუბარი საქართველოს დამოუკიდებლობის გამოცხადებაზე: “ამიერ-კავკასიის რესპუბლიკის მდგომარეობა თავიდანვე არ იყო მტკიცე, მაგრამ დღეს ის განსაკუთრებულს ხიფათს განიცდის. ოსმალეთის ლაშქარი უკეთესს შემტხვევაში შუაზე გაჰყოფს ამიერ-კავკასიის რესპუბლიკას და მისი ლაშქარი გაივლის მუსლიმანთა მიწებს და ბოლშევიკებისგან ბაქოს გათავისუფლებას შეუდგება. ბევრს იმის შიშიც აქვს, რომ ოსმალთა ჯარები თბილისისკენაც გამოეშურებიან საქართველოს და დედა-ქალაქში შემოვლენ. საქართველოს დამოუკიდებლობის გამოცხადება იმდენად მნიშვნელოვანი აქტია, რომ არ შეიძლება მას დიდი ცვლილება არ მოჰყვეს ოსმალეთის სამხედრო და დიპლომატიურ ოპერაციებში. ყოველს შემთხვევაში ეს ოსმალეთის აქტიურ მოქმედებას დროებით მაინც შეაფერხებს. უფრო მოსალოდნელი კი არის, რომ დმოუკიდებელ საქართველოს ოსმალეთი აღარ შეეხება და მასთან მეგობრულ განწყობილებას დაიჭერს”.

1918 წლის 25 მაისი (გაზეთი “საქართველო”)

"თბილისის ვაჭარ-მრეწველთა კავშირის განცხადება: “ჩვენი ეროვნული ცხოვრების აღორძინებისათვის მნიშვნელოვანი და საყურადღებო დღე იქნება 26 მაისი, როდესაც უნდა ჩაეყაროს საძირკველი თბილისის ვაჭ.-მრეწველთა კლასის შეკავშირებას. ვაჭარ-მრეწველთა კლასის შეკავშირება საქართველოში დღიურ საკითხად გარდაიქცა და ეს მთელი თავისის აუცილებლობით სდგას ქართველ ვაჭარ-მრეწველთა წინაშე. ქართველი ერის ყოფნა არ ყოფნის საკითხი მისი მომავალი სიძლიერე თუ უძლურება მჭიდროდ დაკავშირებულია ამ საკითხთან. ერის ეკონომიკურად აღმატებას და ამაღლებას სწორედ ამ შეკავშირებულმა კლასმა უნდა შეუწყოს ხელი, ვინაიდან პატარა ერის ხსნა მხოლოდ მის ეკონომიკურ განვითარებაშია. დღეს ყველა ნათლად ხედავს რომ დიდი სახელმწიფოები თუ უწევენ რაიმე ანგარიშს პატარა ერებს, მხოლოდ იმ შემთხვევაში, როდესაც ის ეკონომიურად და კულტურულად მოღონიერებული არის”.

1918 წლის 26 მაისი(გაზეთი “საქართველო”)

"საქართველოს დამოუკიდებლობა გადასწყდა, დამოუკიდებელი საქართველო აღდგა, გაუმარჯოს საქართველოს!" - 26 მაისისი გაზეთი "საქართველო" მთლიანად დამოიკიდებლობის გამოცხადებას მიეძღვნა.



1918 წლის 28 მაისი (გაზეთი “საქართველო”)

"მაისის 26-ს საქართველო დამოუკიდებელ სახელმწიფოდ გამოცხადდა. შესდგა ახალი სამინისტრო ნოე რამიშვილის თავმჯდომარეობით. ფინანსების მინისტრად არჩეულია გ. ჟურული. ბორჯომის რაიონში ქართველებმა ქურთები დაამარცხეს. ქართული ჯარი ახალციხეს უახლოვდება. რუსეთის მთავრობა თანახმაა ამიერ-კავკასიის დამოუკიდებლობის შესახემ მოლაპარაკება გამართოს კავკავში".

ამ ცნობებს კი თან ახლდა ნოე ჟორდანიას მისასალმებელი სიტყვა:

„მოქალაქენო, აქ თქვენ დღეს მოწმენი იყავით ერთ ისტორიულ ამბისა: დღეს ამ დარბაზში მოკვდა ერთი სახელმწიფო და აი ახლა ამავე დარბაზში უნდა იშვას მეორე სახელმწიფო. ამ ორ სახელმწიფოთა შორის არ შეიძლებოდა, რომ ყოფილიყო რაიმე ინტერესთა სხვა და სხვაობა და თუ მოკვდა პირველი სახელმწიფო, რომელიც დღეს დგება, არამედ ის, რომელიც დღეს არ დგება. (ტაში) დღეს აქ ახლად დაარსებული საქართველოს სახელმწიფო არ იქნება მიმართული არც ერთ ერის და არც ერთ სახელმწიფოს წინააღმდეგ. (ხანგრძლივი ტაში)”

ნოე ჟორდანია, 1920


ამავე ნომერში გამოცხადდა სხვადასხვა ეროვნებისა და ეთნიკური ჯგუფების მილოცვა ქართული სახელმწიფოსათვის.

1919 წლის 26 მაისი

გაზეთ “საქართველოში” კვლავ საუბრობენ დამოუკიდებლობის მნიშვნელობასა და ქართველი ერის სიხარულზე. ასევე დღის განმავლობაში დაგეგმლ სადღესასწაულო ღონისძიებებზე. “ეროვნულ ტანჯვაში, ეროვნულ მსხვერპლსა და მარხვაში გაწმიდანებული ქართველობა დღეს უკლებლივ მოკრებილია, რომ ცად აუშვას გულხმიანი ღაღადისი სამშობლოს სადიდებლად! უკლებლივ! ვინაიდან ქართველთა თესლის აბა რომელი გარეწარი გაბედავს იყოს იუდა და საქართველოზე გული ავით აივსოს; რომელი ცოდვილი იზვიადებს, თავის ქართულ ჩამომავლობას ლაქა დააღვენთოს და მოდმათა შეჩვენებას მიეცეს!დღეს საყოველთაო ეროვნული ლოცვის დღეა; სამშობლოს წინაშე ფიცის დადების ღვთისმსახურებაა.მაღალი საიდუმლოა; მთელი ერის გაზენაების დღესასწაულია”.

გაზეთ “ერთობაში” ჩამოთვლილია ღონისძიებები, რაც საქართველოს დამოუკიბელობის დღესთან დაკავშირებით დაიგეგმა 1919 წელს.

“თეატრ აპოლოში დადგმული იქნება შემდეგი სურათები:

1. სახალხო გვარდიის დღე საქართველოს დედაქალაქში 12 დეკ, 1918 წლისა

2. დღესასწაული დამფუძნებელი კრების გახსნის დღეს\

3. „ქრისტინე“ - დრამა 4 მოქმედებად, გადმოკეთებული ეგნატე ნინოშვილის მოთხრობიდან”

ასევე გამოქვეყნდა ნოე ჟორდანიას სიტყვა:

„ერთი წლისაა ჩვენი რესპუბლიკა. ერთი წლის გამოცდილება და ისტორია აქვს ჩვენს პატარა ქვეყანას. და ახლა შეგვიძლია რამდენიმეთ მაინც გავაკეთოთ საერთო დასკვნა ამ განვლილ ხანისა. ისტორიული დღეს, 26 მაისი, ჯერ ისტორიული გამორკვევისთვის არ გამოდგება. იგი ისე ცოცხლად დგას, როგორც გუშინდელი დღე. ეხლაც იგი ცოცხლობს აწმყოში, როგორც ჯერ დაუმთავრებელი ტრაგედია ქართველი რევოლუციური დემოკრატიისა და მთელი ერისა.

26 მაისიდან საქართველო გამოდის თანდათან ცეცხლის რკალიდან, გარშემორტყმულ მტერთა მახვილის საშიშროებიდან და მაგრდება შინ და გარეთ, თავის რევოლუციურ ნიადაგზე. ამ დღიდან იგი იწყებს თავის ფეხით სიარულს".

26 მაისი 1921 წელი, გაზეთი „პრავდა“


"დღეს - 26 მაისის დღეს, წითელი რევოლუციური დროშები გამოიფინება თავისუფალი ქართველი ხალხის თავზე, ხალხის, რომელმაც თავისი სისხლით შეღება ისინი.რევოლუციის პირველ დღეებში წითელი დროშების ტყით დაიფარა საქართველო.მხოლოდ ბნელი ძალები მიმალული რეაქციები მისტიროდნენ სამ ფერიან დროშას.ძალაუფლების სათავეში მოსულმა მენშევიკებმა რევოლუციის მოტივი შეცვალეს, წითელი ბანერი ნაციონალური სამ ფერიანით ჩაანაცვლეს და ირგვლივ იმათ მოუყარეს თავი, ვისაც უმოწყალოდ ეომება შრომისმოყვარე ხალხი.სამარცხვინოდ დასრულდა მენშევიკების ბატონობა... გათავისუფლებული მუშათა და გლეხთა საქათველოს, ბურჟუასა და მათ ქვეითებისგან თავისუფალი საქართველოს თავზე საამაყოდ ფრიალებს კომუნიზმის წითელი დროშა. გაუმარჯოს დამოუკიდებელ, თავისუფალ, შრომისმოყვარე ქართველ ხალხს, რომელმაც დაამარცხა თავისი მჩაგვრელი მის სამ ფერიან ნაციონალურ დროშასთან ერთად. გაუმარჯოს ჩვენს წითელ დროშას, პროლეტარიატის დაღვრილი სისხლის სიმბოლოს, ბრძოლისა და გამარჯვების სიმბოლოს, პროლეტარიატის ჭეშმარიტი დამოუკიდებლობის".

მასალის წყარო: საქართველოს ეროვნული ბიბლიოთეკა, ციფრული ბიბლიოთეკა "ივერიელი".

ავტორი : მაია წიკლაური;
კომენტარი, რომელიც შეიცავს უხამსობას, დისკრედიტაციას, შეურაცხყოფას, ძალადობისკენ მოწოდებას, სიძულვილის ენას, კომერციული ხასიათის რეკლამას, წაიშლება საიტის ადმინისტრაციის მიერ

ასევე იხილეთ

„ევრონიუს საქართველო“ 26 მაისიდან საცდელ მაუწყებლობას იწყებს
26 მაისიდან მაუწყებლობას „ევრონიუს საქართველო“ დაიწყებს. „ევრონიუსი“ საქართველოს ეთერში საერთაშორისო ფორმატით გავა, როგორც საცდელი მაუწყებლობა.  აგვისტოს დასაწყისიდან კი მაყურებელს შესაძლებლობა ექნება, სრულფასოვანი, ქართულენოვანი „ევრონიუსი" იხილოს.

„ევრონიუს საქართველო“ გასული წლის სექტემბერში ევროპის წამყვანმა საერთაშორისო ახალი ამბების არხმა, „ევრონიუსმა“, და საქართველოს სატელეკომუნიკაციო კომპანიამ, „სილქნეტმა“ დააფუძნეს.

უკვე ცნობილია, რომ „ევრონიუსი“ თავისი ჟურნალისტების მიერ შექმნილ შინაარსს გაუზიარებს „ევრონიუს საქართველოს“ და მას ქართული სიუჟეტებიც დაემატება. თავის მხრივ, „ევრონიუსიც“ ისარგებლებს ქართული წარმომადგენლობის მიერ მომზადებული მასალებით.

ევრონიუსი 1993 წელს საფრანგეთში, ქალაქ ლიონში დაარსდა და დაარსების დღიდან მსოფლიოს 160 ქვეყანაში 400 მილიონამდე ოჯახს აწვდის ინფორმაციას.
25-ზე მეტმა არასამთავრობო ორგანიზაციამ აჭარის TV-ის ჟურნალისტების მხარდასაჭერად ონლაინაქცია გამართა
საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს ჟურნალისტების მხარდასაჭერად, ტელემაუწყებლების, ონლაინგამოცემების, რადიოებისა და ონლაინტელევიზიების შემდეგ, დღეს, 21 მაისს, არასამთავრობო ორგანიზაციებმა და სამოქალაქო აქტივისტებმა ერთდღიანი ონლაინაქცია გამართეს.

სამოქალაქო სექტორის წარმომადგენლებმა ფეისბუკ გვერდზე სოლიდარობის გამომხატველი ქავერი განათავსეს - ჰეშთეგით #სოლიდარობააჭარისმაუწყებლისჟურნალისტებს.

აქციას 25-ზე მეტი არასამთავრობო ორგანიზაცია შეუერთდა, მათ შორის:

  • საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია
  • თავისუფალ ჟურნალისტთა სახლი
  • ფონდი ღია საზოგადოება საქართველო
  • დემოკრატიის კვლევის ინსტიტუტი
  • საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაცია
  • ადამიანის უფლებათა ცენტრი
  • მედიის განვითარების ფონდი
  • ადამიანის უფლებების სწავლებისა და მონიტორინგის ცენტრი
  • საქართველოს ეროვნული პლატფორმა
  • სამართლიანი არჩევნები
  • საერთაშორისო გამჭვირვალობა საქართველო
  • საზოგადოება „ბათომი“
  • საზოგადოება და ბანკები
  • სამოქალაქო საზოგადოების ინსტიტუტი
  • ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტი
  • საქართველოს პენცენტრი
  • საქართველოს დემოკრატიული ინიციატივა
  • დემოკრატიის კვლევის ინსტიტუტი
  • პარტნიორობა ადამიანის უფლებებისთვის
  • კონსულტაციისა და ტრენინგის ცენტრი
  • უფლებები საქართველო
  • ცვლილებები თანაბარი უფლებებისთვის
  • საფარი
  • მწვანე სექტორი
  • საზოგადოებრივი განვითარების აკადემია

არასამთავრობო ორგანიზაციების აქციას შეუერთდა "კოალიცია თანასწორობისთვის" და "საქართველოს ეროვნული პლატფორმა".

სოლიდარობის კამპანიის ინიციატორია კოალიცია "მედიის ადვოკატირებისთვის". აჭარის მაუწყებლის ჟურნალისტების მხარდასაჭერი აქცია კოალიცია "მედიის ადვოკატირებისათვის" ორგანიზებით უკვე მესამედ გაიმართა. აქციის ფარგლებში, 3 მაისს, პრესის თავისუფლების მსოფლიო დღეს, 19:00 საათზე 20-მდე ეროვნულმა და რეგიონულმა მაუწყებელმა ერთი წუთით ეთერი გათიშა და ეკრანზე გამოჩნდა წარწერა: "სოლიდარობა აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებლის ჟურნალისტებს". ხოლო 13 მაისს სოლიდარობის კამპანიაში ონლაინგამოცემები, რადიოები და ონლაინტელევიზიებიც ჩაერთვნენ. 35-ზე მეტმა მედიასაშუალებამ ერთი დღით სოციალურ ქსელში საკუთარ გვერდებზე, მთავარი ფოტო სოლიდარობის გამომხატველი ფოტოთი შეცვალა.

ამ აქციებით მედიასაშუალებები, ჟურნალისტები და სამოქალაქო სექტორი სოლიდარობას უცხადებენ აჭარის ტელევიზიის იმ თანამშრომლებს, რომლებსაც ტელევიზიის ახალი დირექტორის, გიორგი კოხრეიძის დანიშვნის შემდეგ ცვლილებები შეეხო. ბოლო ოთხ თვეში გიორგი კოხრეიძემ გაათავისუფლა ან არსებითად განსხვავებულ პოზიციაზე გადაიყვანა მაუწყებლის თანამშრომელმლები, რომლებიც კრიტიკული პოზიციით გამოირჩევიან.
მედიაკოალიცია აჭარა TV-ის ჟურნალისტების მხარდასაჭერ აქციას აგრძელებს

კოალიცია "მედიის ადვოკატირებისათვის" საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს ჟურნალისტების მხარდასაჭერ ერთდღიან აქციას აგრძელებს და მონაწილეობას ამჯერად არასამთავრობო ორგანიზაციებსა და სამოქალაქო აქტივისტებს სთავაზობს.

კოალიცია "მედიის ადვოკატირებისათვის" განცხადებით, საზოგადოებრივი მაუწყებლის იდეის გულშემატკივრებმა 21 მაისს ორგანიზაციის ან/და პირად ფეისბუქ გვერდზე სოლიდარობის გამომხატველი ქავერი უნდა განათავსონ ჰეშთეგით - #სოლიდარობააჭარისმაუწყებლისჟურნალისტებს.



აჭარის მაუწყებლის ჟურნალისტების მხარდასაჭერი აქცია კოალიცია "მედიის ადვოკატირებისათვის" ორგანიზებით უკვე მესამედ იმართება. აქციის ფარგლებში, 3 მაისს, პრესის თავისუფლების მსოფლიო დღეს, 19:00 საათზე 20-მდე ეროვნულმა და რეგიონულმა მაუწყებელმა ერთი წუთით ეთერი გათიშა. ეკრანზე გამოჩნდა წარწერა: "სოლიდარობა აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებლის ჟურნალისტებს". ხოლო 13 მაისს სოლიდარობის კამპანიაში ონლაინგამოცემები, რადიოები და ონლაინტელევიზიებიც ჩაერთვნენ. 35-ზე მეტმა მედიასაშუალებამ ერთი დღით სოციალურ ქსელში საკუთარ გვერდებზე, მთავარი ფოტო სოლიდარობის გამომხატველი ფოტოთი შეცვალა.

ამ აქციებით მედიასაშუალებები, ჟურნალისტები და სამოქალაქო სექტორი სოლიდარობას უცხადებენ აჭარის ტელევიზიის იმ თანამშრომლებს, რომლებსაც ტელევიზიის ახალი დირექტორის, გიორგი კოხრეიძის დანიშვნის შემდეგ ცვლილებები შეეხო. ბოლო ოთხ თვეში გიორგი კოხრეიძემ გაათავისუფლა ან არსებითად განსხვავებულ პოზიციაზე გადაიყვანა მაუწყებლის თანამშრომელმლები, რომლებიც კრიტიკული პოზიციით გამოირჩევიან.

რა გამოწვევების წინაშე დადგა საგამოძიებო ჟურნალისტიკა პანდემიის პირობებში - ინტერვიუ ნინო ზურიაშვილთან

როგორ აისახა კორონავირუსის პანდემია საგამოძიებო ჟურნალისტიკაზე, როგორ შეცვალა საგანგებო მდგომარეობამ გამომძიებელი ჟურნალისტების დღის წესრიგი, რა იყო ყველაზე დიდი გამოწვევა მათთვის და როგორ აგრძელებენ მუშაობას - “მედიაჩეკერი” სტუდია “მონიტორის” ხელმძღვანელ ნინო ზურიაშვილს ესაუბრა.

- როგორ შეცვალა თქვენი მუშაობის სტილი კორონავირუსმა, რა სირთულეებს წააწყდით დისტანციურ რეჟიმში გადასვლის შემდეგ?

საგამოძიებო ჟურნალისტიკაში, ნიუსმედიისგან განსხვავებით, ყოველთვის მკაფიოდ დგება რომელიმე საჯარო მოხელის პასუხისმგელობის საკითხი და მათი ანგარიშვალდებულება. ეს ფაქტორი ყოველთვის გვირთულებს ინფორმაციის მიიღებას, იმიტომ, რომ ჩინოვნიკებს, საჯარო მოხელებს არ აქვთ ანგარიშვალდებულების მომენტი საზოგადოებასთან და ყოველთვის გაურბიან კითხვებზე პასუხის გაცემას.

ჩვეულებრივ სიტუაციაში, ჩვენ მათ მოულოდნელად ვხდებით ზოგჯერ სახლთან, კანცელარიასთან, სამსახურთან... და ზოგჯერ, დიდი ხნის ლოდინისა და ხვეწნა-მუდარის შემდეგ, წერილობით ვკმაყოფილდებით, - აი, ასე ვაგროვებთ ინფორმაციას ჩვეულებრივ რეჟიმში.

ახლა წარმოიდგინეთ, ასეთ ვითარებაში ვართ - გამოცხადდა საგანგებო მდგომარეობა და მოგვიწოდებენ, რომ დავრჩეთ სალხში. დადგა მომენტი, რომ რესპონდენტს ადვილად ვეღარ “მიწვდები”. ერთი მხრივ, გვინდა, რომ მოქალაქეობრივად შევასრულოთ ჩვენი პასუხისმგებლობა, დავრჩეთ სახლში და მეორე მხრივ - რომც მოინდომო, ყველა სახლშია გამოკეტილი და ამან ძალიან გაგვირთულა მუშაობა.

ამ რეჟიმში მუშაობამ ნამდვილად შეგვაფერხა და ნეგატიური გავლენა იქონია. დისტანციური მუშაობაც ერთგვარი გამოწვევა იყო ჩვენთვის.

- გამოდის, რომ, ფაქტობრივად, თქვენთვის ინფორმაციის მოპოვების გზები დაიკეტა? რა იყო ყველაზე დიდი ხელშეშლა?

საგანგებო მდგომარეობის გამოცხადების შემდეგ, საშუალება მიეცათ საჯარო უწყებებს, რომ აღარ გასცენ საჯარო ინფორმაცია. ეს იყო ყველაზე დიდი დარტყმა ჩვენთვის.

საჯარო უწყებები და საჯარო ინსტიტუტები ამ საგანგებო მდგომარეობით სარგებლობენ და ღია ინფორმაციას არ გვაძლევენ. როდესაც ინფორმაციას ვითხოვთ, ვიღებთ პასუხს, რომ ახლა არის საგანგებო მდგომარეობა და კანონით მათ აქვთ უფლება არ მოგცენ ინფორმაცია, რასაც ასრულებენ. საჯრო ინფორმაციის გაცემა ამ ყველაზე კრიტიკულ დროს ძალიან მნიშვნელოვანია და ვფიქრობ, ამის აკრძალვა არის კანონით ბოროტად სარგებლობა. მე ვფიქრობ, რომ განზრახ გვიშლიან ხელს.

ჩვენი მუშაობის სტილი ასეთია - ინფორმაციას ვიძიებთ და მერე მოპოვებული ინფორმაციის მეშვეობით ვაკეთებთ საგამოძიებო ფილმებს. ჩვენი სტანდარტი საკმაოდ მაღალია და ყოველთვის აუცილებელია რომ დაცული იყოს ბალანსი, ყველა მხარე უნდა იყოს წარმოდგენილი სცენარში. ეს პრობლემა გახდა, რადგან ვერ ვიღებთ ინფორმაციას, ვერ ვიღებდით ინტერვიუებს და, შესაბამისად, ხელი გვეშლებოდა მუშაობაში;

- საგამოძიებო ჟურნალისტიკა მეტწილად კონფიდენციალურ დოკუმენტებთან და ანონიმურ წყაროებთან მუშაობას უკავშირდება. რა შეიცვალა ამ მხრივ?

ესეც გაძნელებულია, იმიტომ, რომ კონფიდენციალური ინფორმაცია ისედაც არ არის ადვილად მოსაპოვებელი და ახლა, როცა ყველა სახლშია გამოკეტილი და ადამიანები სახლიდან არ გამოდიან, როდესაც გარკვეული პერიოდით ტრანსპორტით გადაადგილებაც კი შეზღუდული იყო, წყაროებთან მუშაობაც გართულდა.

ფაქტობრივად, შეიძლება ითქვას, რომ გარკვეული პერიოდი ვეღარ ვახერხებდით მუშაობას. მხოლოდ რისერჩს და მოკვლევას ვაკეთებდით, მონაცემთა ღია ბაზებთან ვმუშაობდით და ამის გაანალიზებაში ვიყავით.

- რამდენად დიდი მნიშვნელობა აქვს ახლა საგამოძიებო მასალების მომზადებას, მაშინ, როდესაც საგანგებო რეჟიმის პირობებში, ალბათ, კორუფციის რისკებიც უფრო გაზრდილია? 

კრიტიკულ დროს, რა თქმა უნდა, საგამოძიებო მასალები კიდევ უფრო მნიშვნელოვანია. მიუხედავად სირთულეებისა, ჩვენ ერთ-ერთი ძალიან მნიშვნელოვანი ამბავი, შუა პერიოდში მაინც მივაწოდეთ საზოგადეობას, ეს იყო ინფორმაცია კორონავირუსის სწრაფ ტესტებთან დაკავშირებით. რასაც შედეგი მალევე მოჰყვა. ჩვენი მასალის გამოქვეყნებიდან რამდენიმე საათში დაადასტურა მინისტრმა, რომ ეს ტესტები იყო ხარვეზიანი, არასანდო და ისინი უკან გაითხოვა მწარმოებელმა კომპანიამ.

- რა ხდება ფინანსების კუთხით, გამოძიება ყოველთვის დიდ ფინანსურ რესურსს მოითხოვს, როგორ აისახა ამ მხრივ პანდემია თქვენზე?

ჩვენ ინფორმაციას მოვიპოვებთ, ვამუშავებთ, ვავრცელებთ და შესაბამისად ვიღებთ ანაზღაურებას. ყველა ამ ეტაპზე დაგვიდგა სიძნელეები და არ იყო ეს მარტივი გადასალახი. ზოგადად, ჩვენი მთავარი სირთულე ის არის, რომ ჩვენი შემოსავალი დამოკიდებულია იმაზე, რამდენ პროდუქტს შევქმნით. პროდუქტის წარმოება შეგვიფერხდა უნებურად და, შესაბამისად, ფინანსური სიძნელეებიც წამოვიდა.

არც ერთი დონორი პროდუქტის გარეშე ფულს არავის უხდის და ჩვენ გამონაკლისები არა ვართ. შეგვექმნა გარკვეული სირთულე, თუმცა არც ისეთი მძიმე და გადაულახავი. უკვე ჩართულები ვართ ჟურნალისტური გამოძიების მომზადების პროცესში და ყველაფერი აღდგება, ისეთი მნიშვნელოვანი ზიანი არ მიგვიღია, რომ ვერ გადავიტანოთ და ამან სერიოზულად შეაფერხოს “მონიტორის” საქმიანობა.

- დაბოლოს, როგორია თქვენი სამომავლო გეგმები - ხომ არ ფიქრობთ რაიმე ტიპის ცვლილებებს?

არა, ცვლილებებს არ ვგეგმავთ, ჩვეულებისამებრ გავაგრძელებთ საგამოძიებო პროდუქტის შექმნას. თანამშრომელთა ნაწილი, ვინც მოკვლევის ეტაპზეა და რისერჩს აკეთებს, არ დადის ყოველდღიურად. თუმცა, ვინც ამზადებს გამოძიებას, ის გამოსულია სამსახურში და მუშაობს. ახლა უკვე, ნელ-ნელა ვუბრუნდებით ჩვეულ რეჟიმს.

ყურადღებით ვაკვირდებით პროცესებს, ვაგროვებთ ინფორმაციას, ვაანალიზებთ. კორონავირუსთან დაკავშირებული ამბებით და ეკონომიკური საკითხებით ვართ დაინტერესებული, ვაკვირდებით რამდენდ ეფექტურად გაანაწილებს მთავრობა შემოსულ დახმარებას თუ ბიუჯეტის ფულს, ეს კითხვები არსებობს და ჩვენ ვეძებთ პასუხებს, ვითხოვთ ინფორმაციას და ფორმაშიც შევდივართ ნელ-ნელა. შესაძლოა, გავაკეთოთ კვლევითი რეპორტაჟებიც ეკონომიკის თემებზე და საინტერესო ჟურნალისტური გამოძიებები, რომელსაც მალე შემოგთავზებთ.


გარეკანის ფოტო: რადიო თავისუფლება
EMC და DRI აჭარა TV-ის საქმეზე პროკურატურას გამოძიების დაწყების მოთხოვნით მიმართავს
“დემოკრატიის კვლევის ინსტიტუტმა” (DRI) პროკურატურას მიმართა, დაიწყოს გამოძიება აჭარის ტელევიზიის დირექტორის, გიორგი კოხრეიძის მიერ თანამშრომლების მიმართ განხორციელებული ზეწოლისა და იძულების ფაქტებზე. ხოლო “ადამიანის უფლებების სწავლებისა და მონიტორინგის ცენტრმა” (EMC) აჭარის მაუწყებლიდან გათავისუფლებული თანამშრომლების სახელით, შსს-სა და გენერალურ პროკურატურას აჭარის მაუწყებლის დირექტორის, გიორგი კოხრეიძის მიმართ გამოძიებისა და სისხლის სამართლებრივი დევნის დაწყების მოთხოვნით მიმართა.

ორგანიზაციებმა ამის შესახებ განცხადება აჭარის მაუწყებლიდან წამყვანისა და ალტერნატიული პროფკავშირების თავმჯდომარის, მალხაზ რეხვიაშვილის გათავისუფლების შემდეგ, 13 და 14 მაისს გამოაქვეყნეს.

DRI აჭარის ტელევიზიაში მიმდინარე მოვლენებს მედიის გაკონტროლების დაუფარავ მცდელობად აფასებს და წერს, რომ დასაქმებულების სამსახურიდან დათხოვნა სიტყვის, აზრის, ანდა მის პოლიტიკურ, საზოგადოებრივ ან პროფესიულ საქმიანობასთან დაკავშირებით, შეიცავს საქართველოს სისხლის სამართლის კანონმდებლობით გათვალისწინებული დანაშაულის ნიშნებს და შესაბამის ორგანოთა შეფასებას საჭიროებს.

მივმართავთ “საქართველოს პროკურატურას: დაიწყოს გამოძიება ტელევიზიის დირექტორის მიერ თანამშრომლების მიმართ განხორციელებული ზეწოლისა და იძულების ფაქტებზე. აჭარის ტელევიზიის მრჩეველთა საბჭოს: გამოიყენოს კანონით მინიჭებული უფლებამოსილება და უზრუნველყოს ტელევიზიის სარედაქციო დამოუკიდებლობა საერთაშორისო ორგანიზაციებსა და საქართველოში აკრედიტებულ საელჩოებს: გამოხატონ მკაფიო პოზიცია საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს სარედაქციო დამოუკიდებლობის მხარდასაჭერად” - ნათქვამია DRI-ის მიერ გამოქვეყნებულ განცხადებაში.



EMC-ის შეფასებით კი, გიორგი კოხრეიძის თანამდებობაზე დანიშვნის შემდგომ, სავარაუდოდ, ადგილი აქვს დირექტორისადმი კრიტიკულად განწყობილი, განსხვავებული შეხედულებების მქონე თანამშრომლების დევნასა და ალტერნატიული პროფკავშირების საქმიანობის ხელშეშლას, რაც საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 156-ე (დევნა) და 166-ე (პოლიტიკური, საზოგადოებრივი ან რელიგიური გაერთიანების შექმნისათვის ან მისი საქმიანობისათვის ხელის შეშლა) მუხლების შესაბამისად დასჯად ქმედებას წარმოადგენს.

“გიორგი კოხრეიძის მიერ მიღებული გადაწყვეტილებები აჩვენებს, რომ მის მიზანს განსხვავებული შეხედულებების მქონე თანამშრომლების დასჯა წარმოადგენს, რამდენადაც:

  1. კოხრეიძისთვის დირექტორად არჩევისთანავე მიუღებელნი აღმოჩდნენ მხოლოდ ის თანამშრომლები, რომლებიც კრიტიკულ კითხვებს სვამდნენ მაუწყებელში მიმდინარე პოლიტიკურ და ორგანიზაციულ პროცესებთან დაკავშირებით;
  2. დაუსაბუთებელი საფუძვლით გათავისუფლდნენ პირები, რომლებიც ახალი დირექტორის მოქმედებებს სარედაქციო დამოუკიდებლობაში ჩარევად და ჟურნალისტების საქმიანობის ხელშეშლად აფასებდნენ;
  3. კორხეიძის ინიციატივითვე დისციპლინური პასუხისმგებლობა დაეკისრათ თანამშრომლებს, რომლებმაც ღიად განუცხადეს, რომ ისინი არ ასრულებდნენ პოლიტიკურ დაკვეთებს და იყვნენ დამოუკიდებელნი;
  4. დევნის პრაქტიკაზე მიუთითებს ის გარემოებაც, რომ თანამშრომლების მიმართ დაკისრებული დისციპლინური სანქციები აშკარად არაპროპორციულია და გამოყენებული იქნა მხოლოდ კრიტიკული შეხედულებების მქონე თანამშრომლების მიმართ;
  5. კოხრეიძის მხრიდან განხორციელებული სტრუქტურული ცვლილებები რეალურად არ შეხებია იმ თანამშრომლებს, რომლებიც იმთავითვე ლოიალური დამოკიდებულებით გამოირჩეოდნენ", - წერს EMC.


შეგახსენებთ, რომ გადაცემა “ჰეშთეგის” წამყვანი და მაუწყებლის ალტერნატიული პროფკავშირის თავმჯდომარე მალხაზ რეხვიაშვილი აჭარის ტელევიზიის დირექტორმა გიორგი კოხრეიძემ სამსახურიდან ფეისბუქზე გამოქვეყნებული პოსტის გამო 11 მაისს გაათავისუფლა. იმავე მიზეზით პირველ მაისს საინფორმაციო გამოშვების ერთ-ერთ წამყვანს, თეონა თურმანიძეს ტელევიზიის ეთერში მუშაობა და რეპორტიორობა ერთი წლით შეუზღუდა. გარდა ამისა, მას შემდეგ, რაც “ქართული ოცნების” კვოტით დაკომპლექტებულმა ბორდმა გიორგი კოხრეიძე დირექტორად აირჩია, აჭარის ტელევიზიის საინფორმაციო სამსახურის კიდევ არაერთ თანამშრომელს შეეხო ცვლილებები.