არაყოველდღიურობის ფსიქოლოგია
21.03.2020
მომზადებულია SAFE ინიციატივა, IREX ის მიერ

გლობალური კატასტროფების ერთ-ერთი დამახასიათებელი ნიშანი უნივერსალობაა. ადამიანები პანდემიის შედეგებს მსოფლიოს მასშტაბით ერთდროულად განიცდიან. ეს ერთი მხრივ, გვაძლევს ძალას რადგან ჩვენ მარტო არ ვართ ამ გამოწვევის წინ და სამყარო ერთიანია „ისე როგორც არასდროს“, მეორე მხრივ, ბიოლოგიურ დონეზე, გვიაქტიურდება თვითგადარჩენის რეჟიმი, რომლის ქცევითი და ემოციური გამოხატულებაც ყველას ინდივიდუალური ელფერებით გვაქვს შეფერადებული. ერთი „ღლიცინებს“, მეორე „პანიკიორობს“, მესამე „სასოწარკვეთაშია“, მეოთხე „მოხალისეობისათვის“ ემზადება რომ სამყარო გადაარჩინოს და ა.შ. მარტივია ამ მრავალფეროვნებაში საკუთარი ელფერების დანახვა, რომელიც ერთი ადამიანის შიგნით სხვადასხვა დოზით შეიძლება იყოს გამოხატული.

altასეთ სიტუაციაში ჟურნალისტები და მედია პროფესიონალები მოწინავე ხაზზე არიან, რათა დროულად მიაწოდონ საზოგადოებას სანდო პირველწყაროებიდან სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი ინფორმაცია. მოწინავე ხაზზე ყოფნას კი თავისი ფიზიკური და ფსიქოლოგიური რისკები აქვს. ერთი მხრივ, ჟურნალისტებიც იგივე ადამიანები არიან, ვისაც თოთოეული ჩვენთაგანივით გადარჩენის რეჟიმში უწევს ამჟამად არსებობა - შფოთვასა და ფიზიკურ საფრთხეებთან გამკლავება; ხოლო მეორე მხრივ, ეს ის პროფესიონალები არიან, ვისი ცხოვრების არსი ხშირ შემთხვევაში საკუთარი სიცოცხლის რისკის ფასად მნიშვნელოვანი ინფორმაციის მოპოვებაა და ეს პოზიტიურად, გამბედაობად, თავდადებად აღიქმება.

გადარჩენის რეჟიმში, შფოთვით და ფიზიკური საფრთხით გაჯერებულ სიტუაციაში, ადამიანის ტვინს არ შეუძლია ზედმეტი ენერგია ხარჯოს განსჯაში, აწონ-დაწონვაში, რთული ჩახლართული და მაღალფარდოვანი ნააზრევების გაგებაში, ამიტომ ამ დროს მოკლე კონსტრუქციული რჩევები და მარტივად შესასრულებელი ქცევითი წესები (ინსტრუქციები) გვჭირდება, რომელსაც ერთხელ გავიაზრებთ, გავითავისებთ და მარტივად მივყვებით. სასურველია, ეს წესები თვალსაჩინო იყოს - სამუშაო მაგიდასთან გაკრული სტიკერის და ტელეფონში შენახული ფოტოს სახით. მოკლედ, გთავაზობთ რამდენიმე საეთაშორისოდ აღიარებულ რეკომენდაციის, შესაბამისი ახსნით რათა უკეთ გავითავისოთ ეს წესები .


⇒ საკუთარი თავის მოკითხვა - ყოველდღე, შეეკითხეთ საკუთარ თავს: როგორ ვარ? რას ვგრძნობ სხეულში? რა წუხილებზე მეფიქრება ხშირად? 


როდესაც გადიხართ პოტენციურად მაღალი რისკის პირობებში სამუშაოდ, ბუნებრივი და ნორმალურია გრძნობდეთ შფოთვას და შიშს. თქვენზეა დამოკიდებული აქციოთ ეს შიში და შფოთვა თქვენს მეგობრად და გადამრჩენელად - მიიღეთ იგი, როგორც არსებული კრიზისული, გაურკვეველი სიტუაციის განუყრელი ნაწილი. გაითვალისწინეთ, თუკი ამ შფოთვას უყურადღებოდ დატოვებთ, თუკი თქვენს სხეულს არ მოუსმენთ, ამან შეიძლება ასახვა ჰპოვოს თქვენ მომზადებული მასალის ხარისხზე, თქვენ მიერ პანდემიის საკითხისგან დამოუკიდებელ, სხვა ემოციებზე, ქცევებზე, აზრებსა და ურთიერთობებზე. 


⇒  სოციალური მედია და ვირტუალური ურთიერთობები - ყველას გვინდა ვიყოთ მოვლენების ეპიცენტრში, არაფერი გამოგვრჩეს და არსებული ვითარების გამო ყველა ჩვენმა კომუნიკაციამ გადაინაცვლა ონლაინ, შესაბამისად, უამრავი „ჩათ“ ჯგუფების წევრები ვართ და ვცდილობთ არაფერი გამოგვრჩეს.

alt

 

ზომიერება აქაც ოქროს წესია, ეცადეთ განსაზღვროთ პრიორიტეტები ვირტუალურ ცხოვრებაში და გამოითავისუფლოთ მეტი დრო საკუთარი თავის გასანებივრებლად.




⇒ 
ფიზიკური უსაფრთხოება და სოციალური დისტანციის დაცვა -
ეს შესაძლოა გადამრჩენელი აღმოჩნდეს ველზე ყოფნისას, ინტერვიუს ჩაწერისას, დაინტერესებულ ცნობისმოყვარე ადამიანებთან ურთიერთებისას ველზე, კოლეგებთან თუ უბრალოდ მაღაზიას და აფთიაქში რიგში დგომისას. 


გაითვალისწინეთ, რომ უსაფრთხოების მიმდინარე რეკომენდაციების შეძლებისდაგვარად დაცვა სხვადასხვა კონტექსტში, გარდა ფიზიკური დაცულობასა გააუმჯობესებს თქვენს ფსიქოლოგიურ მდგომარეობას და შრომისუნარიანობას, რადგან როდესაც იცი რომ დაუცველი ხარ, ბევრი სხვადასხვა აზრი და განცდა მოდის თავში ერთდროულად, რაც გავლენას ახდენს პროფესიულ საქმიანობაზეც.


თუ თქვენ მენეჯერი ხართ, გაითვალისწინეთ, როგორ გავლენას ახდენს ფიზიკური რისკი თქვენი თანამშრომლების ფსიქოლოგიურ მდგომარეობაზე და პროფესიონალიზმზე, უზრუნველვყავით სახლიდან მუშაობის პირობების ხელშეწყობა როდესაც არ არსებობს განსაკუთრებული აუცილებლობა სხვადასხვა თავშეყრის ადგილებზე და ღონისძიებებზე თქვენი თანამშრომლების გასაგზავნად. დამატებითი რჩევები ჟურნალისტებისა და მედია მენეჯერებისთვის ფიზიკურ უსაფრთხოებასა და პანდემიის დროს მოქმედებაზე, შეგიძლიათ მოიძიოთ აქ.


⇒  მხარდაჭერა, თანადგომა, ფსიქოლოგიური მხარდაჭერის პლატფორმები - ყოველდღიურ წესად აქციეთ თქვენი განცდების და შეგრძნებების შესახებ საუბარი და ემოციების გაზიარება კოლეგებთან და მეგობრებთან, რომლებიც თქვენი მხარდამჭერები არიან აქ და ახლა.

alt

ნუ გამოუკეტავთ კარს საკუთარ თავს - ეკონტაქტეთ ადამიანებს, რომლებთანაც თავს უსაფრთხოდ გრძნობთ, რომლებთანაც შეინარჩუნებთ კომუნიკაციას სოციალური ქსელის ან პირადი შეხვედრის საშუალებით. დისტანციურად დარეგისტრირდით და დაესწარით ფსიქოლოგიური მხარდაჭერის პლატფორმების მიერ წარმოდგენილ ჯგუფურ სეანსებს. 


თუ თქვენ მენეჯერი ხართ,
გაითვალისწინეთ, რომ შეუქმნათ თანამშრომლებს მიმღებლური და დაცული გარემო საკუთარ ემოციებზე და პრობლემებზე საუბრისათვის, რათა დროულად შესძლოთ მათი დახმარება. ეცადეთ წაახალისოთ გუნდი, ხშირად უთხარით კომპლიმენტები, თითოეულ დღეს აღნიშნეთ პოზიტიური მომენტები მათ შესრულებულ საქმეში - ეს მოქმედებს როგორც მათ, ასევე თქვენს, სტრესისგან გათავისუფლებაზე. გაითვალისწინეთ, რომ პანდემიის პირობებში თითოეული თქვენი თანამშრომელი ოქროდ ფასობს, რადგან მან პროფესიის სასარგებლოდ გააკეთა არჩევანი გადარჩენის რეჟიმის დროს. ისინი გამოფიტვის მაღალი რისკის წინაშე არიან და სჭირდებათ როგორც მხარდაჭერა, ასევე იმის შეხსენება, რომ დაიცვან მუშაობის და დასვენების სწორი რეჟიმი. 


⇒   ბრაზი და აგრესია - დააკვირდით საკუთარ ქცევებს და გულწრფელად აღიარეთ საკუთარ თავთან თუ ამგვარი რეაქცია „ზედმეტი“ იყო. ეცადეთ, მუდამ შეახსენოთ თავს რომ უსუსურობის განცდა ბოლომდე ამოუცნობ და უჩვეულო სიტუაციაში, ადამიანის ნორმალური რეაქციაა. 

გააცნობიერეთ, რომ არსებული სიტუაციაში თქვენი შიში, ზრუნვა საკუთარ და სხვების ჯანმრთელობაზე, პასუხისმგებლობის გაძლიერებული გრძნობა შვილების და მშობლების უსაფრთხოების მიმართ, საქმის ზედმიწევნით შესრულების მიმართ შესაძლოა გამოიხატოს საკუთარის თავის ან სხვების მიმართ ბრაზსა და აგრესიაში. ეს ემოციური იმპულსური რეაქცია თქვენი პიროვნების ნაწილი არაა, მისგან გათავისუფლება შეგიძლიათ სწორედ მის მიღმა მდგარი შფოთვის გაცნობიერებით, რათა არ დააზიანოთ საკუთარი თავი, იმიჯი, ახლობლები და თანამშრომლები. 


⇒   
წახალისება, პოზიტიური აქტივობები, ჰობი -
მაგ. მარტივი სპა პროცედურა, 5-10 წუთიანი მედიტაცია, სამუშაო გარემოში გამოკრული ან ჟურნალში აღრიცხული მოკლე შემახსენებლები თქვენი დაძლეული სირთულეების შესახებ, რის გამოც საკუთარი თავის მადლიერი ხართ, და ა.შ 

alt

სტრესის და ნეგატივის საპირწონედ საჭიროა დავნერგოთ მარტივი ყოველდღიური პოზიტიური აქტივობები, ეს შეიძლება იყოს დროის მონაკვეთის გამოყოფა საკუთარი თავის გასანებივრებლად. ზრუნვის ეს ფორმა, ისევე როგორც მადლიერება ქიმიურ დონეზე მოქმედებს სტრესისგან გასათავისუფლებლად. 


⇒   
ნუ დაიდანაშაულებ თავს თუ ჯანმრთელობის მდგომარეობა გაგიუარესდეთ
ან აღმოჩნდა, რომ ამჟამად ვირუსი თქვენს ორგანიზმს ებრძვის. 

გახსოვდეთ, რომ დამოკიდებულება ვითარების მიმართ დიდ წილად განსაზღვრავს ჩვენი ორგანიზმის ოპტიმალური რეაგირების რესურსებს. ეცადეთ დაეხმაროთ მას ვირუსთან ბრძოლაში რეკომენდაციების დაცვით და საკუთარი სხეულის და განცდების მუდმივი მოსმენით - „მაინდფულნესის“ (საკუთარი თავის გაცნობიერება შეფასების გარეშე, აქ და ამჟამად) გავლენა ორგანიზმის ბიო-ქიმიურ დონეზე თანდათან უფრო მეტ კვლევებშია დადასტურებული. 


⇒   
ჩვენი გამოცდილებები -
გაითვალისწინეთ, რომ ზოგჯერ არსებულ ვითარებაში თქვენი გადაჭარბებული შფოთვა, ზრუნვა ან ემოციურობა შესაძლოა თქვენი ძველი გამოცდილებების გამოძახილია და სრულიადაც არაა დაკავშირებული არსებულ რეალობასთან. 

ეცადეთ დააკვირდეთ, გააცნობიეროთ და გამიჯნოთ ისინი, რათა შეინარჩუნოთ ადეკვატურობა და შეამციროთ შფოთვის ხარისხი. შესაძლოა „ძველი ჭრილობების“ გაცოცხლებამ ხელი შეგვიშალოს გადარჩენისათვის ბრძოლაში. ეცადეთ გულწრფელები იყოთ საკუთარ თავთან და მტკივნეულ ან დაუძლეველ გამოცდილებებში გასარკვევად პროფესიონალს მიმართოთ. 


⇒   რუტინა, ჩვევები და ორგანიზებულობა - ეს ყოველდღიურობის, ჩვენი პიროვნების მნიშვნელოვანი ნაწილებია. ორგანიზება და გეგმა გვეხმარება ენერგიის და პრიორიტეტების განაწილებაში. 

altგაურკვევლობისას, სტრესულ და უჩვეულო გარემოში, სადაც განცდა გვაქვს რომ კონტროლი დავკარგეთ სიტუაციაზე, სწორედ ეს რუტინა და ჩვევები არის ის კუნძული, რომელიც უცვლელია და მაგრძნობინებს თავს ჩვეულ ადამიანად, მამთლიანებს და თავდაჯერებულობას მმატებს. მნიშვნელოვანია, რომ ეს ჩვევები და რუტინები შევინარჩუნოთ, მაგრამ ვიყოთ რაციონალურები და არსებული რეკომენდაციების გათვალისწინებით შევუსაბამოთ რეალობას - კაფეში ყავის დასალევად წასვლა იქნება თუ დილის სირბილი - მოვიწყოთ ამ რიტუალის შესაბამისი გარემო შინ, თუ ასეთია რეკომენდაცია. მაგალითად, გავიხსენოთ ის მომენტები რაც თან ახლდა კაფეში ყავის დალევას ან გარეთ სირბილს და ვირტუალურ რეალობაში ვეცადოთ აღვადგინოთ ის ხმები, ჩავრთოთ იგივე მუსიკა ყურსასმენში, გავიხსენოთ ის სურნელები და ასე შემდეგ. 


⇒   
პოზიტიურის აღიარება -
აწარმოეთ დღიური, სადაც ყოველდღიურად მოინიშნავთ, თუნდაც მცირედ პოზიტიურ განცდას, რაც რომელიმე მოვლენამ ან მოვლენასთან დაკავშირებულმა მოგონებამ გამოიწვია.

სტრესულ სიტუაციაში, გადარჩენის რეჟიმში არსებობისას ადამიანის ტვინი მიდრეკილია პრობლემის, რისკის, ნაკლოვანების აღმოჩენისაკენ, რათა სწრაფად ირეაგიროს საფრთხეზე, მაგრამ როდესაც სტრესული სიტუაცია დროში გახანგრძლივებულია, ამგვარი რეაგირება ორგანიზმის გამოფიტვას იწვევს, საჭიროა პატარა ნაბიჯებით ვასწავლოთ ჩვენს ტვინს დაფიქრდეს, დაინახოს და შეამჩნიოს პოზიტიური ნიუანსები. ეს ტვინის სტრუქტურულ დონეზე ისეთი გზების (ნეირონული კავშირების) გააქტიურებას და ენერგიით უზრუნველყოფას მოახდენს, რომელიც დაგვეხმარება სტრესიდან გამოსვლაში, გაძლიერებაში და არამხოლოდ გადარჩენაში.


⇒   მოუსმინეთ სხეულს - დააკვირდით სხეულის შეგრძნებებს და გაითვალისწინეთ ისინი ყოველდღიურ რეჟიმსა და რიტუალებში. ორგანიზმისათვის წყლის საჭირო რაოდენობით მიწოდება სტრესთან და გაურკვევლობასთან გასამკლავებლად უმნიშვნელოვანესია. დროულად მიიღეთ საკვები და ეცადეთ დაიცვათ თქვენი ორგანიზმის აუცილებელი ძილის რეჟიმი. ფიზიოლოგიური მოთხოვნილებების სწორად და დროულად დაკმაყოფილება უმნიშვნელოვანესი კომპონენტია გადარჩენის რეჟიმში, რადგან თქვენი სხეულის გარეშე თქვენ არც გადაღებაზე გასვლა შეგიძიათ და არც პროფესიული მასალის მომზადება, ხოლო პანდემია პირველ რიგში სწორედ ფიზიკური (სხეულის) რისკ-ფაქტორია. 


⇒   ზრუნვა მშობლებზე და ოჯახის წევრებზე - მიაწოდეთ მათ ზუსტი ინფორმაცია არსებული ვითარების შესახებ, ურჩიეთ მედიასაშუალებები, რომლებიც არ ავრცელებენ მცდარ ინფორმაციას და გაათვითცნობიერეთ ვირუსის ირგვლივ არსებულ მითებში.

alt
გაურკვევლობის და უჩვეულო ვითარების პირობებში ადამიანის ტვინი ეძებს ჩვეულ ლოგიკურ მიმართებებს - მიზეზ-შედეგობრიობას. ეს ცოდნა მას განცდას აძლევს რომ აკონტროლებს სიტუაციას, რაც თავის მხრივ ამცირებს შფოთვას. იმისათვის, რათა თქვენი ოჯახის წევრების შფოთვა შემცირდეს და მოქმედებები სიტუაციის ადეკვატური იყოს, მიაწოდეთ მუდამ განახლებადი სწორი და ემოციებისგან დაცლილი ფაქტობრივი ინფორმაცია. ისინი თქვენზე ზრუნავენ და ღელავენ, ამიტომ აუხსენით თქვენი პროფესიის მნიშვნელოვნება და შეატყობინეთ თუ რა ღონისძიებებს მიმართავთ არსებულ სიტუაციაში თავის დასაცავად. აუხსენით, რომ გარკვეულ მომენტში პროფესიონალური საქმიანობიდან გამომდინარე, შესაძლოა დაგჭირდეთ თვითიზოლაცია და ამ პროცესში მათი მხრიდან გაგებით მოკიდება თქვენს მდგომარეობას გააუმჯობესებს. 


⇒    ბავშვზე ზრუნვაომ დამატებით სტრესული ფაქტორი არ გახდეს თქვენს ყოველდღიურობაში: 

აუხსენით მათ ასაკის შესაბამის გასაგებ ენაზე, შესაბამისი მეტაფორების გამოყენებით, როგორ ხდება ვირუსის გავრცელება; როგორ გაუფრთხილდნენ მათზე მზრუნველ ადამიანებს, ბებია-ბაბუებს; რა როლი აქვს ჰიგიენის ზედმიწევნით დაცვას (გამოიყენეთ ბავშვთა დაცვის ორგანიზაციების მიერ აღიარებული ინტერნეტ რესურსები და გავრცელებული ვიდეოები სადაც თანატოლები ერთმანეთს უხსნიან ვირუსის შესახებ).

ასევე გამოიყენეთ ფიზიკური ვარჯიშები და ინტელექტუალური აქტივობები რათა მათი ენერგიის სწორი ხარჯვა უზრუნველყოთ, განსაკუთრებით, სახლში დარჩენის რეჟიმში. გაითვალისწინეთ, რომ არ დააშინოთ ზედმეტად, რათა უკეთ დაიცვან თქვენი მითითებები. ამან შეიძლება მათი წუხილი და შფოთვა ზედმეტად გაზარდოს. აუხსენით რომ მათ გვერდით ხართ, იზრუნებთ მათზე და დაიცავთ მათ. გახსოვდეთ, რომ წუხილი და შფოთვა ბავშვის იმუნიტეტზეც ცუდად აისახება. ბავშვებს აქვთ უფლება იყვნენ ინფორმირებულები და დაცულები. 


⇒    
დასასრულს, ყველაზე მნიშვნელოვანი -
ყველაფერს აქვს დასაწყისი და დასასრული და ეს პანდემიაც გაივლის. ჩვენი შესაძლებლობების ფარგლებში, ვენ ვაკეთებთ არჩევანს როგორი ხარისხის იქნება ეს გასავლელი პერიოდი. ყველას ჩვენი სხეული გვაბარია, ზოგს კი სხვისიც!

ჯანმრთელობას გისურვებთ!


 

კომენტარი, რომელიც შეიცავს უხამსობას, დისკრედიტაციას, შეურაცხყოფას, ძალადობისკენ მოწოდებას, სიძულვილის ენას, კომერციული ხასიათის რეკლამას, წაიშლება საიტის ადმინისტრაციის მიერ

ასევე იხილეთ

აჭარის TV-ს ალტერნატიული პროფკავშირი შეჩერებეული გადაცემების აღდგენას ითხოვს
აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებლის ალტერნატიული პროფკავშირის განცხადებით, მაუწყებლის დირექტორის გადაწყვეტილებების გამო, რომელშიც პოლიტიკური მოტივი იკითხება, მაუწყებლის სატელევიზიო ბადე მნიშვნელოვნად გაღარიბდა. ეს ფაქტი კი მაუწყებლის ზოგადი იდეის მიმართ სკეპტიციზმსა და გულგრილობას აღვივებს. პროფკავშირი შეჩერებული გადაცემების აღდგენას ითხოვს და პირობას დებს, რომ აღდგენილ გადაცემებს საგაფიცვო მიზნებისთვის არ გამოიყენებს. 

ვრცელი განცხადება, მაუწყებელში მიმდინარე პროცესებზე, პროფკავშირების სახელით ცოტა ხნის წინ [3 აპრილი, 00:30სთ] გავრცელდა.

განცხადების ავტორები ამბობენ, რომ მიმდინარე წლის 23 მარტიდან, აჭარის მაუწყებლის საეთერო ბადე, ხელმძღვანელი პირების გადაწყვეტილების საფუძველზე რადიკალურად შეიცვალა. გადაცემათა სრული უმრავლესობა განუსაზღვრელი ვადით შეჩერდა. ამ გადაწყვეტილების ოფიციალურ მოტივად კი მენეჯმენტმა კორონავირუსის პანდემია და შესაბამისად - დასაქმებულთა უსაფრთხოების დაცვა დაასახელა.  მაუწყებლის თანამშრომლები ამბობენ, რომ მიუხედავად არსებული ვითარებისა, ისინი მზად იყვნენ დისტანციური რეჟიმით ემუშავათ. შეჩერებულ გადაცემათა დიდ ნაწილს ფორმატის მოდიფიცირება შეეძლო, თუმცა, მათ ამის ნება არ დართეს. 

ამავე განცხადებაში ხაზგასმულია, რომ მიმდინარე წლის 2 მარტს, აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებლის ალტერნატიული პროფესიული კავშირის სახელით მენეჯმენტს ჩაბარდა საგაფიცვო დოკუმენტი, რომლის უმთავრეს მოთხოვნებს სარედაქციო დამოუკიდებლობისთვის სასიცოცხლო მექანიზმების შემუშავება, დასაქმებულთა შრომითი უფლებების დაცვის უზრუნველყოფა და იმ მოცემულობის აღდგენა იყო, რომელიც საშტატო ნუსხაში ცვლილების დამტკიცებამდე მოქმედებდა [მაია მერკვილაძე უნდა დაბრუნებოდა მთავარი გამოშვების რედაქტორის/სამსახურის უფროსის მოადგილის, ხოლო შორენა ღლონტი - ახალი ამბების სამსახურის უფროსის პოზიციას].

საგაფიცვო დოკუმენტის შემუშავება-ჩაბარება მენეჯმენტთან კოლექტიური დავის დაწყებას ნიშნავდა. ამ დოკუმენტის ჩაბარებიდან 21 დღის შემდეგ, ანუ 23 მარტს თანამშრომლებს უკვე შეეძლოთ გაფიცვის დაწყება, თუმცა ქვეყანაში შექმნილი მდგომარეობის გამო, დასაქმებულებმა ეს უფლება არ გამოიყენეს და მედიაციას დაელოდნენ. მედიაცია კი დირექტორის გადაწყვეტილებით, არ შედგა.

„მედიაციის პროცესი თავის მხრივ ნიშნავს ჯანდაცვის სამინისტროს მიერ მხარეთა შორის კონსენსუსის მისაღწევად მედიატორის დანიშვნას. მას შემდეგ რაც მედიატორთან ინდივიდუალური დისტანციური კომუნიკაცია შედგა და დაიწყო ერთობლივი შეხვედრის სამზადისი, მაუწყებლის დირექტორმა ჯანდაცვის სამინისტროს მედიაციის პროცესის შეწყვეტის მოთხოვნით მიმართა და უარი განაცხადა მედიაციაში მონაწილეობაზე. მისი მხრიდან, უარის მოტივად საგაფიცვო მოთხოვნების არარელევანტურობა დასახელდა“, - ვკითხულობთ განცხადებაში.

პროფკავშირების წევრები ამბობენ, რომ დირექტორის მსგავსი გადაწყვეტილება პოლიტიკურ ხასიათს ატარებს და აცდენილია მაუწყებლის ინტერესების დაცვას.

„დირექტორს საგაფიცვო დოკუმენტი 2 მარტს ჩაბარდა და მას საკმაო დრო ჰქონდა მის გასაცნობად, თუმცა, მან მხოლოდ მაშინ გადაწყვიტა მედიაციაზე უარის თქმა [და დოკუმენტის არარელევანტურად ცნობა], როდესაც ეთერიდან გადაცემების მოხსნის თარიღი მოახლოვდა და შესაბამისად, ნათელი გახდა რომ დასაქმებულებს აღარ ექნებოდათ ხელთ გაფიცვის მთავარი ბერკეტი - სატელევიზიო ეთერი. მედიაციაზე უარის თქმა პირდაპირი მინიშნებაა იმაზე, რომ დირექტორი არ ცნობს ადეკვატურად დასაქმებულთა საჭიროებებს, მისთვის არ არის მნიშვნელოვანი მაუწყებლის თანამშრომლების სათქმელი და ის ბოროტად იყენებს მინიჭებულ ძალაუფლებას/არსებულ ვითარებას ალტერნატიული პროფესიული კავშირის წინააღმდეგ“, - ვკითხულობთ განცხადებაში.

განცხადების ავტორები ამბობენ, რომ „აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებლის საეთერო ბადე აღნიშნული გადაწყვეტილების მიღების საფუძველზე უკიდურესად გაღარიბდა. ის საზოგადოებას ვეღარ აწვდის საჭირო ინფორმაციას, აღარ აშუქებს მათ პრობლემებს, აღარ ჩანან სხვადასხვა უმცირესობის წარმომადგენლები ან ჯგუფები, რომლებსაც დამატებითი რისკ-ფაქტორების გათვალისწინებით, განსაკუთრებით უმძიმთ კრიზის გადატანა.

„ისეთ ფორსმაჟორულ ვითარებაში, როგორშიც ქვეყანა ახლა იმყოფება, აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებლის ამგვარად ორგანიზებული საეთერო ბადე, აღვივებს მაუწყებლის ზოგადი იდეის მიმართ სკეპტიციზმსა და გულგრილობას. ზუსტად ახლა არსებობს იმის ისტორიული შანსი, რომ საზოგადოებრივმა მაუწყებელმა რეალურად აჩვენოს საკუთარი შესაძლებლობები, მთელი თავისი ძალისხმევა და სახალხო ფინანსები მიმართოს ხალხისვე საკეთილდღეოდ, ხოლო სკეპტიკურად განწყობილი ჯგუფები არათუ განამტკიცოს საკუთარ დამოკიდებულებებში, არამედ - დაარწმუნოს საწინაღმდეგოში“, - ვკითხულობთ განცხადებაში.

პროფკავშირები მიმართავს აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებლის ხელმძღვანელ პირებს,

- ა) უზრუნველყონ საეთერო ბადეში იმ შეჩერებული გადაცემების აღდგენა [მოდიფიცირებული ფორმატით], რომლებსაც შეუძლიათ ადეკვატურად უპასუხონ საზოგადოებრივ საჭიროებებს

- ბ) მისცენ დასაქმებულებს საკუთარი პროფესიული საქმიანობის განხორციელების შესაძლებლობა [უსაფრთხოების წესების მკაცრი დაცვის ფონზე].

„ამ ეტაპისთვის, მაუწყებლის ჟურნალისტების დიდ ნაწილს, მკაცრად აქვს შეზღუდული მაუწყებლის რესურსებთან [შენობა, ტექნიკური ბაზა და სხვა] წვდომა და შესაბამისად, ფიზიკურად ვერ ახორციელებს დაკისრებულ ვალდებულებას.

ისე, როგორც არასდროს - საზოგადოებრივი მაუწყებელი უნდა ემსახურებოდეს ხალხს და ზრუნავდეს ერთი მხრივ - მოქალაქეთა ინფორმირებაზე, ხოლო მეორე მხრივ - მოსალოდნელი პრობლემების იდენტიფიცირებასა და გამოსავლის გზების ძიებაზე. კიდევ ერთხელ გვინდა მკაფიოდ დავაფიქსიროთ, რომ იმ შემთხვევაში თუ შეჩერებული გადაცემები დაუბრუნდება სატელევიზიო ეთერს საგანგებო ვითარების ფონზე, ისინი არ იქნება გამოყენებული საგაფიცვო მიზნებისთვის“, - აცხადებენ განცხადების ხელმომწერები.
ე.წ. საყოველთაო კარანტინმა ადგილობრივი გაზეთების დისტრიბუცია შეაფერხა
„ფაქტობრივი“ საყოველთაო კარანტინის გამო, რომელიც ქვეყანაში 31 მარტიდან ამოქმედდა, რეგიონულ ბეჭდურ მედიას გაზეთის გავრცელების პრობლემა შეექმნა. მიმდინარე კვირას ადგილობრივმა გამოცემებმა მუნიციპალიტეტებში გაზეთები საკუთარი ავტომობილებით დაარიგეს. მედიამფლობელები ამბობენ, რომ ეს მათთვის გაზრდილი ფინანსური ხარჯია და ამ გამოწვევას დიდხანს ვერ გაუმკლავდებიან.

სარკინიგზო მიმოსვლის შეწყვეტის გამო, ხარაგაულის ადგილობრივი გაზეთი „ჩემი ხარაგაული“ მისმა მფლობელმა ლაურა გოგოლაძემ, დღეს, 2 აპრილს, ქუთაისიდან, სტამბიდან, ხარაგაულში შვილის ავტომობილით ჩაიტანა.

alt„აი ახლა, თქვენ რომ მირეკავთ, სახლში ზუსტად გაზეთებს ვკეცავთ და ხელმომწერების ვინაობებს ვაწერთ“, - მეუბნება სატელეფონო საუბარში ლაურა გოგოლაძე და ამატებს, რომ ამ კვირაში გაუმართლა რადგან მისი შვილი, რომელიც თბილისში ცხოვრობს, დროებით მშობლების ოჯახშია ჩასული.

ახლა წინ მეორე გამოწევევაა, ეს გაზეთები ხარაგაულის სოფლებში უნდა გააგზავნოს.

„დისტრიბუტორებს მანქანები არ ჰყავთ, მიკროავტობუსებს ვატანდით სოფლებში და იქ სადგურებზე ხვდებოდნენ. სანამ გაზეთების გაგზავნას გადავწყვეტდი, ყველას დავურეკე, რა გზით შეიძლებოდა მიმეწოდებინა, შეძლებდნენ თუ არა დახვედრას. გამომწერებსაც ვესაუბრე, თუ მოგვეხმარებოდნენ, რომ როგორმე ეს გაზეთები წაეღოთ“, - ამბობს ლაურა და ამატებს, რომ სოფლებამდე გაზეთებს ალბათ ისევ შვილის მანქანით მიიტანს, მერე კი ხელმომწერების და ადგილობრივი გამავრცელებლების იმედი აქვს: „ხვალ მომიწევს ოჯახის ტრანსპორტით მიწოდება დისტრიბუტორებამდე, ერთ სოფელში რომ მივალ, მეორე, ახლომდებარე სოფლის დისტრიბუტორი მოვა და წაიღებს“.


გაზეთი „ჩემი ხარაგაული“ ხარაგაულის რაიონში 1998 წლიდან გამოიცემა. 2011 წლიდანგაზეთის ბაზაზე  იგივე სახელწოდების ონლაინ გამოცემა  დაფუძნდა (chemikharagauli.com). გაზეთი მეტწილად ადგილობრივ ამბებს აშუქებს.


„ჩემი ხარაგაულის“ მსგავსად დაბეჭდილი გაზეთის გურიამდე ჩატანა პრობლემაა „გურია ნიუსისთვისაც“, რომელიც კვირაში ორჯერ გამოდის და მთელს გურიის რეგიონში ვრცელდება. „გურია ნიუსი“ თბილისში იბეჭდება და აქამდე ისიც მატარებლით იგზავნებოდა.

გაზეთის გამომცემელი ია მამალაძე ამბობს, რომ მიწოდების პრობლემა მოაგვარეს: „ელვა მარკეტთან (პრესის გავრცელების ჯიხურებს ქსელი. რედ.) შევთანხმდით, რომ ჩამოგვიტანს. მაგრამ, ისიც ვერ მიდის სამტრედიის იქით, ამიტომ, ჩვენი მანქანით დავხვდებით სამტრედიაში და ჩამოვიტანთ. პარალელურად, ჩვენ გურიის სხვა რაიონებიდან უნდა შევაგროვოთ მათი სხვა გაზეთები, რაც არ გაიყიდა და ის უნდა ჩავუტანოთ, ანუ, ერთგვარი ბარტერის მსგავსი მოლაპარაკებაა. მაგრამ, ჩვენ დაუგეგმავი ხარჯი მაინც გაგვიჩნდა, ერთის მხრივ ეს ამოღებული გაზეთები უნდა შევაგროვოთ, ვინც თავად ვერ გვაწვდის და მეორე მხრივ, ჩვენი გაზეთი ჩამოვიტანოთ. რთულია“.

ამ გაუთვალისწინებელ ფინანსურ ხარჯს, რომელიც მწირი ბიუჯეტის მქონე რეგიონული მედიებისთვის სერიოზული გამოწვევაა, ისიც ემატება, რომ საგანგებო მდგომარეობისა და შეჩერებული რიგი ეკონომიკური საქმიანობების გამო, მათმა შემოსავლებმა იკლო. „ჩვენ გვქონდა დამატებითი ბიზნესი, პოლიგრაფია. ვემსახურებოდით მაღაზიებს, სავაჭრო ცენტრებს, რითაც ვიხდიდით მაგალითად კომუნალურ გადასახადებს და ეს შემოგვაკლდა. ამავე დროს შემცირდა განცხადებები, რეკლამები, სამძიმრები, რაც ასევე იყო ჩვენთვის შემოსავლის წყარო“, - ამბობს ია მამალაძე და ამატებს, რომ ამას, სხვა დაუგეგმავ ფინანსურ ხარჯებთან ერთად, რაც მუშაობის დისტანციურ რეჟიმს და კარანტინს მოჰყვა, დაემატა ბეჭდვის გაძვირება: „ბეჭდვა მიბმულია დოლარის კურსზე, რადგან ქაღალდი უცხოეთიდან შემოდის და ამიტომ გაძვირდა. ესეც სერიოზული პრობლემაა“.


გაზეთი „გურია ნიუსი“ 1991 წლიდან გამოიცემა კვირაში ორჯერ, ორშაბათს და ხუთშაბათს. გაზეთის ბაზაზე 2006 წელს დაარსდა ვებ-პორტალი gurianews.com.



შემოსავლები მოაკლდა „ჩემ ხარაგაულსაც“, რომელიც ასევე ბეჭდავდა ადგილობრივ მცირე განცხადებებს. როდემდე გაწვდება ადგილობრივი გამოცემა დაუგეგმავ ხარჯებს, რედაქციაში პროგნოზი უჭირთ. გაზეთის გამოცემის შეწყვეტას არ განიხილავენ: „იმედი მაქვს რომ დიდხანს არ გაგრძელდება, თორემ როგორ შევძლებ არ ვიცი. 22 წელი რომ გაზეთს ვუშვებ, ახლა როგორ შევწყვიტო?! მითუმეტეს, დავრწმუნდი, რომ ახლ უფრო სჭირდება ხალხს გაზეთი, სოფლებში ინტერნეტის პრობლემაა, ჩვენი მკითხველი კი ზუსტად ის რისკ ჯგუფია, რომელზეც ახლაა საუბარი“, - გვეუბნება ლაურა გოგოლაძე.

altგაზეთის დახურვას, იმავე მოტივით, რომ ახლა ბეჭდური მედიის საჭიროება უკეთ გამოჩნდა, სოფლებში ინტერნეტის პრობლემების გამო, გამორიცხავს ია მამალაძეც:

„რადგან შეზღუდულია მიმოსვლა, ამიტომ ალბათ ერთ ნომერზე გადავალთ, სულ გაჩერებას ვერ დავუშვებთ, ამაზეც ვიმსჯელეთ. ამ სიტუაციაში კარგად გამოჩნდა, რომ ინტერნეტის ხელმიუწვდომლობაა. ჩვენს სოფლამდე ჩოხატაურიდან 5 კილომეტრია და ჩვენთან არ არის ინტერნეტი და ხომ წარმოგიდგენიათ რა ხდება უფრო ზედა ზონის სოფლებში. ზოგს ტექნიკაზე არ აქვს ხელმისაწვდომობა. ვისაც ინტერნეტი და ტექნიკა აქვს, იმან შეიძლება ფინანსურადაც ვერ გაუძლოს ინტერნეტის ხარჯებს“, - ამბობს იგი და ამატებს, - „არის ხალხის კატეგორია, და ზუსტად ის სოციალური ფენა, ასევე, 60-70 წლის ზემოთ ასაკობრივი კატეგორია, რომელსაც ზუსტად ის ინფორმაცია სჭირდება, რასაც ჩვენ ვაწვდით. მათ შორის, ადგილობრივი საჭირო უწყებების ინფორმაცია და ა.შ. ამ ადამიანებს სჭირდებათ ინფორმაცია და ამიტომ, ვეცდებით კვირაში ერთხელ რაღაც მოვახერხოთ“.




"ფაქტობრივი საყოველთაო კარანტინი", როგორც მას საქართველოს პრემიერ-მინისტრი გიორგი გახარია უწოდებს, საქართველოში 30 მარტს, საღამოს გამოცხადდა. 31 მარტიდან ქვეყნის მასშტაბით შეჩერდა ყველა ტიპის საზოგადოებრივი ტრანსპორტის, მათ შორის, საქალაქთაშორისო მოძრაობაც. საგანგებო მდგომარეობა და შეზღუდვები ქვეყანაში ახალი კორონავირუსული ინფექციის Covid-19-ის გავრცელების გამო მოქმედებს.

2 აპრილის მდგომარეობით, საქართველოში ინფიცირებულია 134 ადამიანი, მათ შორის გამოჯანმრთელდა 26. კარანტინის რეჟიმშია 5550, სტაციონარში მეთვალყურეობის ქვეშ კი 281 ადამიანი.
ე.წ. კომენდანტის საათი მედიასაც ეხება - ვინ გასცემს საშვს მედიის წარმომადგენლებისთვის
31 მარტიდან საქართველოში კომენდანტის საათი წესდება, რაც იმას ნიშნავს, რომ 21:00 საათიდან 06:00 საათამდე იკრძალება როგორც ქვეითად, ისე ტრანსპორტით ქალაქებში და ქვეყნის მასშტაბით გადაადგილება. შეზღუდვა ეხება მედიასაც.

როგორც მთავრობის ადმინისტრაციაში განმარტავენ, აღნიშნულ პერიოდში გადაადგილება შესაძლებელი იქნება მხოლოდ სპეციალური საშვების მქონე პირებისა და ავტომანქანებისთვის. 

ადმინისტრაციის ცნობითვე, სპეციალური საშვების მისაღებად მედიამ წერილობით უნდა მიმართოს მთავრობის ადმინისტრაციის პრესსამსახურს , 30 მარტის 23:30 საათამდე, ოფიციალურ მეილზე - pressoffice@gov.ge

ოფიციალურ წერილში მითითებული უნდა იყოს მედიასაშუალების წარმომადგენელთა სახელი, გვარი, პირადი ნომერი, თანამდებობა და ავტოსატრანსპორტო საშუალების სახელმწიფო ნომერი.

საშვების გაცემის შესახებ გადაწყვეტილებას იღებს საქართველოს მთავრობა, რის შესახებაც მედიის წარმომადგენლებს პრესსამსახურისგან ეცნობებათ.
აჭარის TV-ის თანამშრომლების საქმეებზე EMC-მ სასამართლოს მიმართა
საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს ახალი ამბების სამსახურის ყოფილი უფროსის, შორენა ღლონტისა და უფროსის ყოფილი მოადგილის, მაია მერკვილაძის თავდაპირველ თანამდებობაზე აღდგენის მოთხოვნით, „ადამიანის უფლებების სწავლებისა და მონიტორინგის ცენტრმა“ (EMC) 25 და 27 მარტს, ბათუმის საქალაქო სასამართლოს მიმართა. ორგანიზაცია მიიჩნევს, რომ დირექტორის მიერ მიღებული გადაწყვეტილება, მაია მერკვილაძისა და შორენა ღონტის გათავისუფლებასა და სხვა თანამდებობაზე გადაყვანაზე, უკანონო და დაუსაბუთებელია.

“მივიჩნევთ, რომ როგორც მაია მერკვილაძის, ისე შორენა ღლონტის მიმართ მიღებული გადაწყვეტილებები კანონმდებლობის უხეში დარღვევითაა მიღებული და სარედაქციო დამოუკიდებლობაზე პასუხისმგებელი პირების სამსახურებრივი უფლებამოსილებების შეზღუდვას ისახავდა მიზნად.

მოსარჩელეთა მიმართ მიღებული გადაწყვეტილებები, რაც ახალი ამბების სამსახურის ხელმძღვანელი პირების მიმართ სამსახურიდან გათავისუფლებასა და პოზიციის ცვლილებაში გამოიხატა, ცალსახად უკანონო და დაუსაბუთებელ ქმედებებს წარმოადგენს, რასაც მაუწყებელში კრიტიკულად განწყობილი სხვა თანამშრომლების მიმართ მიღებული გადაწყვეტილებებიც ადასტურებს. შეგახსენებთ, რომ მაია მერკვილაძისა და შორენა ღლონტის სამსახურიდან გათავისუფლების პროცესს წინ უძღვოდა მთელი რიგი საკადრო ცვლილებები და დისციპლინური დევნის პრაქტიკა, რაც დღემდე გრძელდება”, - ნათქვამია EMC-ის მიერ დღეს, 30 მარტს გავრცელებულ განცხადებაში.

მაუწყებლის დირექტორმა გიორგი კოხრეიძემ 24 თებერვალს აჭარის ტელევიზიის ახალი ამბების სამსახურის ყოფილი უფროსი და მთავარი საინფორმაციო გამოშვების რედაქტორი მაია მერკვილაძეს თანამდებობიდან გაათავისუფლა და არსებითად განსხვავებულ პოზიციაზე, რადიო მაუწყებლობის სამსახურში გადაყვანა. 28 თებერვალს კი, დისციპლინური მოკვლევის შედეგად, ახალი ამბების სამსახურის უფროსი, შორენა ღლონტი სამსახურიდან გაათავისუფლა. საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიამ, საინფორმაციო სამსახურის უფროსის პოზიციაზე, შორენა ღლონტის გათავისუფლებიდან ერთი თვის შემდეგ, 27 მარტს კონკურსი გამოცხადა.

ცვლილებები შეეხო საინფორმაციო სამსახურის სხვა თანამშრომლებსაც. გიორგი კოხრეიძემ, 13 მარტს გაათავისუფლა მთავარი საინფორმაციო გამოშვების წამყვანი თეონა ბაკურიძე, 23 მარტს კი მაუწყებლის კორესპონდენტი თეონა ხარაბაძე, რომელიც პოლიტიკურ საკითხებს აშუქებდა, ქუთაისში, ამ ეტაპზე არარსებულ ბიუროში გადაიყვანა. გარდა ამისა, გიორგი კოხრეიძის დირექტორად დანიშვნის შემდეგ მაუწყებელი დატოვა დირექტორის მოადგილე ნათია ზოიძემ.

 
საზოგადოებრივ მაუწყებელზე პროექტი
დღეიდან, 30 მარტიდან, საზოგადოებრივი მაუწყებლის მეორე არხზე პროექტი "ტელესკოლა" დაიწყო. პროექტის ფარგლებში, განათლების სამინისტროსთან ერთად შემუშავებულია გაკვეთილების ცხრილი, რომელიც, კლასების მიხედვით, ეროვნული სასწავლო გეგმით გათვალისწინებულ საკითხებს მოიცავს.

გაკვეთილები ტარდება 1-დან მე-12 კლასის ჩათვლით, როგორც საჯარო, ისე კერძო სკოლების მოსწავლეებისთვის. ამავდროულად, გაკვეთილები მოიცავს როგორც ქართულ, ასევე არაქართულენოვან სექტორს (სომხური, აზერბაიჯანული).

პირველი არხის ცნობით, გარდა ამისა, არხის საეთერო ბადეში განთავსდება დოკუმენტური ფილმების ციკლი „ქართლის ცხოვრება მარიამ ლორთქიფანიძესთან ერთად“ (16 სერია); „არტესა“ და „ბიბისის“ დოკუმენტურ-შემეცნებითი ფილმები, რომლებსაც პედაგოგები სასწავლო პროგრამის ნაწილად გამოიყენებენ. გაკვეთილებს შორის იქნება მცირე ქრონომეტრაჟის სპორტის გაკვეთილები.

საქართველოს საჯარო და კერძო სკოლებში სასწავლო პროცესი, Covid-19-ის გამო გამოცხადებული საგანგებო მდგომარეობის ფარგლებში, 21 აპრილამდეა შეჩერებული. 

30 მარტის მონაცემებით, საქართველოში კორონავირუსით დაინფიცირების 98 შემთხვევაა დაფიქსირებული, ამათგან, 18 ადამიანი გამოჯანმრთელდა. 21 მარტიდან ქვეყანაში საგანგებო მდგომარეობა მოქმედებს, 23 მარტიდან კი მკაცრი კარანტინის რეჟიმშია მარნეულისა და ბოლნისის მუნიციპალიტეტები.



გარეკანოს ფოტო: საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებელი