ეთიკა, უსაფრთხოება და ფსიქიკური ჯანმრთელობა Covid-19-ის გაშუქებისას
31.03.2020
კორონავირუსის პანდემიის გაშუქებისას მედიის როლი განსაკუთრებულია. "ეთიკური ჟურნალისტიკის ქსელის" (EJN) დირექტორი ჰანა სტორმი საკუთარ ჟურნალისტურ გამოცდილებასა და კოლეგებთან საუბრებზე დაყრდნობით, მედიაში დასაქმებულ პირებს უზიარებს რჩევებს Covid-19-ის გაშუქებისას გასათვალისწინებელ ეთიკურ დილემებზე, ფიზიკური და ფსიქიკური უსაფრთხოების საკითხებზე.

1. პასუხისმგებლიანი და ეთიკური ჟურნალისტიკა უმნიშვნელოვანესია

კორონავირუსის გაშუქებისას აუცილებელია ეთიკური ჟურნალისტიკის პრინციპების: სიმართლის, სიზუსტის, სამართლიანობის, მიუკერძოებლობის, ანგარიშვალდებულების, დამოუკიდებლობისა და სხვათა დაცვა. კერძოდ:

მოერიდეთ სენსაციურობასა და პანიკის დათესვას ფოტოებისა და ტერმინების გამოყენებისას. მაგალითად, სუპერმარკეტების ცარიელი დახლების ამსახველი ფოტოების გავრცელებამ შესაძლოა დაძაბულობა გამოიწვიოს და პანიკა შექმნას.

მოერიდეთ რასის დასახელებას - არ არის საჭირო ყოველი ახალი შემთხვევის დადასტურებისას გაიმეოროთ საიდან წარმოიქმნა და გავრცელდა ვირუსი. მიუხედავად იმისა, რომ ვირუსის გავრცელების გეოგრაფიული არეალი გაფართოვდა, მაინც გვხვდება ადამიანთა კონკრეტული ჯგუფების მიმართ რასისტული და დისკრიმინაციული გაშუქების მაგალითები.

დარწმუნდით, რომ იცავთ ადამიანებს, რომელთაც ვირუსი შეეხოთ - მოერიდეთ დაინფიცირებულთა იდენტიფიცირებას - ნუ გაამჟღავნებთ მათ სახელსა და გვარს, ფოტოებს ან სხვა მაიდენტიფიცირებელ ინფორმაციას ნებართვის გარეშე. ამასთანავე, აღსანიშნავია, რომ არაერთმა საჯარო პირმა თვითონვე განაცხადა, რომ Covid-19-ითაა ინფიცირებული.

დაიცავით სიზუსტე და გააშუქეთ ფაქტები - მოერიდეთ ჭორებს და ნუ ეცდებით სპეკულირებას. ვირუსთან დაკავშირებით უამრავი დეზინფორმაცია ვრცელდება, ამიტომ უნდა იცოდეთ, როგორ ამოიცნოთ და გამოააშკარავოთ შეცდომაში შემყვანი ინფორმაცია. ეძებეთ და გამოიყენეთ ექსპერტების მოსაზრებები - დაწყებული სერტიფიცირებული მედიკოსებით დამთავრებული მეცნიერებით, თუმცა გაითვალისწინეთ, რომ სამეცნიერო რჩევები ხშირად იცვლება.

წარმოაჩინეთ კონტექსტი და აჩვენეთ ხალხს ავტორიტეტული და სანდო ინფორმაციის წყაროები და რესურსები.

ფრთხილად იყავით, როცა აჩვენებთ რუკებს, რომელზეც ვირუსის შემთხვევების გავრცელებაა ასახული - კიდევ ერთხელ, გამოიყენეთ კონტექსტის შესაბამისად და წარმოადგინეთ ინფორმაციის წყარო.

დაფიქრდით სამედიცინო ნიღბის მქონე ადამიანების ფოტოების გამოყენებისას - იკითხეთ რამდენად მნიშვნელოვანი ამბავი შეიძლება იყოს ამ ფოტოების გამოყენება თუ უბრალოდ ყურადღების მიპყრობისთვის გამოდგება? გაითვალისწინეთ, რომ მეცნიერების განცხადებით, ქირურგიული ნიღბები ვირუსისგან დაცვას არ უზრუნველყოფს.

2. იყავით ფიზიკურად უსაფრთხოდ

ჟურნალისტების საქმე ინფორმაციის მოპოვებაა, მაგრამ ეს არ უნდა მოხდეს მათი ჯანმრთელობის ხარჯზე.

Covid-19-ის პანდემიიდან გამომდინარე, სიტუაცია ისე სწრაფად იცვლება, რომ ჟურნალისტები და ახალი ამბების ორგანიზაციები უნდა ეცნობოდნენ და მიჰყვებოდნენ თავიანთი მთავრობის გადაწყვეტილებას იმის შესახებ, რა გავლენას მოახდენს ეს გადაწყვეტილებები მედიაზე. ასევე, უნდა ეცნობოდნენ "ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციისა" და შესაბამისი სამედიცინო სამსახურების სახელმძღვანელო წესებსა და მითითებებს.

ჟურნალისტები მუდმივად უნდა აკვირდებოდნენ თავიანთი ჯანმრთელობის მდგომარეობას და ვირუსის რომელიმე სიმპტომის გამოვლენის შემთხვევაში უნდა შეატყობინონ დამსაქმებელს. ასევე, უნდა დაიცვან ვირუსთან მიმართებაში იმ ქვეყნის პოლიტიკა, სადაც იმყოფებიან.

გარკვეული ჯანმრთელობის მდგომარეობის მქონე ჟურნალისტებმა, რომელიც მაღალი რიკის ჯგუფებში შედიან არ უნდა გააშუქონ ეს თემა.

ასეთ ვითარებაში ჟურნალისტებმა თან უნდა ატარონ კონკრეტული ადგილისთვის შესაბამისი აღჭურვილობა და უნდა შეაფასონ რისკები. ყველა ჟურნალისტს უნდა ჰქონდეს სამომავლო გეგმა იმ შემთხვევაში, თუ ცუდად გახდება და სამუშაოს შესრულებას ვერ შეძლებს. თუ ჟურნალისტი იმ ადგილიდან მუშაობს, სადაც მოსახლეობას სახლში დარჩენის ვალდებულება აქვს, მაშინ უნდა დარწმუნდეს, რომ აქვს შესაბამისი აღჭურვილობა: N95 ნიღბები, ხელთათმანები და სათვალეები.

3. როგორ უნდა მართოს ფსიქიკური ჯანმრთელობა ჟურნალისტმა

ეს პერიოდი ბევრი ადამიანისთვის სტრესულია. პროფესორი ენტონი ფაინშტაინის რჩევების გათვალისწინებით, ჟურნალისტებმა ფსიქიკურ ჯანმრთელობას შემდეგნაირად უნდა მიხედონ:

პირველ რიგში, მნიშვნელოვანია იმ ღირებული როლის აღიარება, რომელსაც ჟურნალისტიკა ასრულებს კრიზისის შედეგად დაზარალებული მოსახლეობისთვის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი ინფორმაციის მიწოდებაში. იქნება ეს კორონავირუსის შემთხვევები, ჯანდაცვასთან დაკავშირებული სხვა კრიზისული სიტუაციები, კატასტროფები თუ კონფლიქტები.

მიუხედავად ამბის მასშტაბურობისა და მნიშვნელობისა, მასზე მუშაობა ჟურნალისტების ჯანმრთელობის ხარჯზე ხარჯზე არ უნდა მიმდინარეობდეს.

პროფესორ ფაინშტაინისა და ჰანა სტორმის რჩევები:

ჩამოწერეთ სია - რისი გაკონტროლება შეგიძლიათ და რისი არა. მაგალითად, თქვენ ვერ გააკონტროლებთ ვირუსს, მთავრობის რეაგირებას, საფონდო ბირჟებს, სხვების ქცევებს. თუმცა, თქვენ შეგიძლიათ აკონტროლოთ თქვენი ქმედებები, ამიტომ გაითვალისწინეთ შემდეგი:

  • თქვენი სამუშაო მნიშვნელოვანია, მაგრამ მნიშვნელოვანია თქვენი ჯანმრთელობაც.
  • დარწმუნდით, რომ გძინავთ საკმარისად.
  • იკვებეთ სწორად; ეცადეთ თავი აარიდოთ ალკოჰოლისა და კოფეინის გადაჭარბებულად მიღებას, რამაც შესაძლოა შფოთვა გაზარდოს.
  • დაისვენეთ სამსახურისგან როგორც ციფრულად , ისე ფიზიკურად.
  • გამორთეთ ახალი ამბები და სოციალური მედია.
  • აღიარეთ, რომ ნორმალურია თუ მძიმე სურათები და ამბები თქვენზე გავლენას ახდენენ
  • თუ შეგიძლიათ, გაისეირნეთ.
  • თუ გარეთ გასვლა არ შეგიძლიათ, შესვენების სხვა გზა გამონახეთ: მაგალითად, დახედეთ ფოტოებს, რომლებიც გაბედნიერებთ (მაგ: ცხოველების ფოტოები); სცადეთ მედიტაცია, უყურეთ კომედიას, წაიკითხეთ წიგნი.
  • თუ შესაძლებელია დრო გაატარეთ ოჯახთან და მეგობრებთან - თუნდაც დისტანციურად. ონლაინ რეჟიმით მუშაობის გამო იზოლაცია დიდი პრობლემა შეიძლება გახდეს თქვენი ფსიქიკური ჯანმრთელობისთვის.
  • თუ გჭირდებათ სამსახურისგან დასვენება, თავს გრძნობთ ფიზიკურად ან ფსიქიკურად ცუდად, ნუ შეგეშინდებათ თხოვნის. ჟურნალისტებს ხშირად დახმარებისთვის თხოვნა კარგად არ გამოგვდის. თუ ასე არ მოვიქცევით, უფრო ცუდად გავხდებით და ნაკლებად შევძლებთ მუშაობას.
  • თუ ნიუსრუმის მენეჯერი ხართ, დარწმუნდით, რომ სხვებს აძლევთ მაგალითს. ნათლად ჩამოაყალიბეთ პოლიტიკა და პრიორიტეტები. მიუხედავად იმისა, რომ სიტუაცია ხშირად იცვლება ან დისტანციურად მუშაობთ, იყავით, რაც შეიძლება გამჭვირვალე. კერძოდ, ინფორმაცია იქონიეთ და გაითვალისწინეთ ისინი, ვინც შესაძლოა ამ სიტუაციაში უფრო მეტად დაუცველები იყვნენ.

იმის აღიარებით, რისი კონტროლიც არ შეგიძლიათ, ნაკლებ ემოციურ ენერგიას დახარჯავთ და ნაკლები იქნება შანსი იმისა, რომ გადაიწვებით.

"ფაქტია, რომ ჩვენ ვერ ვაკონტროლებთ, რამდენ ხანს გასტანს ეს ამბავი (კორონავირუსის გავრცელება) და ყველა შანსია იმისა, რომ ეს დიდხანს გაგრძელდება. სრული გაურკვევლობა შფოთვას ზრდის. საჭიროა საკუთარი თავები ხანგრძლივი პერიოდისთვის შევამზადოთ. იმედია, ზემოთ მოყვანილი რჩევების გათვალისწინებით, როგორც ჟურნალისტური საზოგადოება, ისე ინდივიდები, უკეთესად მოვახერხებთ ამას", - წერს ჰანა სტორმი.


ამავე თემაზე: 9 რჩევა ჟურნალისტებისთვის კორონავირუსის გაშუქებით გამოწვეულ სტრესთან საბრძოლველად

მეტი რესურსი: https://dartcenter.org/resources/covering-coronavirus-resources-journalists

წყარო: https://ethicaljournalismnetwork.org/media-ethics-safety-and-mental-health-reporting-in-the-time-of-covid-19


ავტორი : ირმა კურტანიძე;
კომენტარი, რომელიც შეიცავს უხამსობას, დისკრედიტაციას, შეურაცხყოფას, ძალადობისკენ მოწოდებას, სიძულვილის ენას, კომერციული ხასიათის რეკლამას, წაიშლება საიტის ადმინისტრაციის მიერ

ასევე იხილეთ

25-ზე მეტმა არასამთავრობო ორგანიზაციამ აჭარის TV-ის ჟურნალისტების მხარდასაჭერად ონლაინაქცია გამართა
საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს ჟურნალისტების მხარდასაჭერად, ტელემაუწყებლების, ონლაინგამოცემების, რადიოებისა და ონლაინტელევიზიების შემდეგ, დღეს, 21 მაისს, არასამთავრობო ორგანიზაციებმა და სამოქალაქო აქტივისტებმა ერთდღიანი ონლაინაქცია გამართეს.

სამოქალაქო სექტორის წარმომადგენლებმა ფეისბუკ გვერდზე სოლიდარობის გამომხატველი ქავერი განათავსეს - ჰეშთეგით #სოლიდარობააჭარისმაუწყებლისჟურნალისტებს.

აქციას 25-ზე მეტი არასამთავრობო ორგანიზაცია შეუერთდა, მათ შორის:

  • საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია
  • თავისუფალ ჟურნალისტთა სახლი
  • ფონდი ღია საზოგადოება საქართველო
  • დემოკრატიის კვლევის ინსტიტუტი
  • საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაცია
  • ადამიანის უფლებათა ცენტრი
  • მედიის განვითარების ფონდი
  • ადამიანის უფლებების სწავლებისა და მონიტორინგის ცენტრი
  • საქართველოს ეროვნული პლატფორმა
  • სამართლიანი არჩევნები
  • საერთაშორისო გამჭვირვალობა საქართველო
  • საზოგადოება „ბათომი“
  • საზოგადოება და ბანკები
  • სამოქალაქო საზოგადოების ინსტიტუტი
  • ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტი
  • საქართველოს პენცენტრი
  • საქართველოს დემოკრატიული ინიციატივა
  • დემოკრატიის კვლევის ინსტიტუტი
  • პარტნიორობა ადამიანის უფლებებისთვის
  • კონსულტაციისა და ტრენინგის ცენტრი
  • უფლებები საქართველო
  • ცვლილებები თანაბარი უფლებებისთვის
  • საფარი
  • მწვანე სექტორი
  • საზოგადოებრივი განვითარების აკადემია

არასამთავრობო ორგანიზაციების აქციას შეუერთდა "კოალიცია თანასწორობისთვის" და "საქართველოს ეროვნული პლატფორმა".

სოლიდარობის კამპანიის ინიციატორია კოალიცია "მედიის ადვოკატირებისთვის". აჭარის მაუწყებლის ჟურნალისტების მხარდასაჭერი აქცია კოალიცია "მედიის ადვოკატირებისათვის" ორგანიზებით უკვე მესამედ გაიმართა. აქციის ფარგლებში, 3 მაისს, პრესის თავისუფლების მსოფლიო დღეს, 19:00 საათზე 20-მდე ეროვნულმა და რეგიონულმა მაუწყებელმა ერთი წუთით ეთერი გათიშა და ეკრანზე გამოჩნდა წარწერა: "სოლიდარობა აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებლის ჟურნალისტებს". ხოლო 13 მაისს სოლიდარობის კამპანიაში ონლაინგამოცემები, რადიოები და ონლაინტელევიზიებიც ჩაერთვნენ. 35-ზე მეტმა მედიასაშუალებამ ერთი დღით სოციალურ ქსელში საკუთარ გვერდებზე, მთავარი ფოტო სოლიდარობის გამომხატველი ფოტოთი შეცვალა.

ამ აქციებით მედიასაშუალებები, ჟურნალისტები და სამოქალაქო სექტორი სოლიდარობას უცხადებენ აჭარის ტელევიზიის იმ თანამშრომლებს, რომლებსაც ტელევიზიის ახალი დირექტორის, გიორგი კოხრეიძის დანიშვნის შემდეგ ცვლილებები შეეხო. ბოლო ოთხ თვეში გიორგი კოხრეიძემ გაათავისუფლა ან არსებითად განსხვავებულ პოზიციაზე გადაიყვანა მაუწყებლის თანამშრომელმლები, რომლებიც კრიტიკული პოზიციით გამოირჩევიან.
მედიაკოალიცია აჭარა TV-ის ჟურნალისტების მხარდასაჭერ აქციას აგრძელებს

კოალიცია "მედიის ადვოკატირებისათვის" საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს ჟურნალისტების მხარდასაჭერ ერთდღიან აქციას აგრძელებს და მონაწილეობას ამჯერად არასამთავრობო ორგანიზაციებსა და სამოქალაქო აქტივისტებს სთავაზობს.

კოალიცია "მედიის ადვოკატირებისათვის" განცხადებით, საზოგადოებრივი მაუწყებლის იდეის გულშემატკივრებმა 21 მაისს ორგანიზაციის ან/და პირად ფეისბუქ გვერდზე სოლიდარობის გამომხატველი ქავერი უნდა განათავსონ ჰეშთეგით - #სოლიდარობააჭარისმაუწყებლისჟურნალისტებს.



აჭარის მაუწყებლის ჟურნალისტების მხარდასაჭერი აქცია კოალიცია "მედიის ადვოკატირებისათვის" ორგანიზებით უკვე მესამედ იმართება. აქციის ფარგლებში, 3 მაისს, პრესის თავისუფლების მსოფლიო დღეს, 19:00 საათზე 20-მდე ეროვნულმა და რეგიონულმა მაუწყებელმა ერთი წუთით ეთერი გათიშა. ეკრანზე გამოჩნდა წარწერა: "სოლიდარობა აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებლის ჟურნალისტებს". ხოლო 13 მაისს სოლიდარობის კამპანიაში ონლაინგამოცემები, რადიოები და ონლაინტელევიზიებიც ჩაერთვნენ. 35-ზე მეტმა მედიასაშუალებამ ერთი დღით სოციალურ ქსელში საკუთარ გვერდებზე, მთავარი ფოტო სოლიდარობის გამომხატველი ფოტოთი შეცვალა.

ამ აქციებით მედიასაშუალებები, ჟურნალისტები და სამოქალაქო სექტორი სოლიდარობას უცხადებენ აჭარის ტელევიზიის იმ თანამშრომლებს, რომლებსაც ტელევიზიის ახალი დირექტორის, გიორგი კოხრეიძის დანიშვნის შემდეგ ცვლილებები შეეხო. ბოლო ოთხ თვეში გიორგი კოხრეიძემ გაათავისუფლა ან არსებითად განსხვავებულ პოზიციაზე გადაიყვანა მაუწყებლის თანამშრომელმლები, რომლებიც კრიტიკული პოზიციით გამოირჩევიან.

რა გამოწვევების წინაშე დადგა საგამოძიებო ჟურნალისტიკა პანდემიის პირობებში - ინტერვიუ ნინო ზურიაშვილთან

როგორ აისახა კორონავირუსის პანდემია საგამოძიებო ჟურნალისტიკაზე, როგორ შეცვალა საგანგებო მდგომარეობამ გამომძიებელი ჟურნალისტების დღის წესრიგი, რა იყო ყველაზე დიდი გამოწვევა მათთვის და როგორ აგრძელებენ მუშაობას - “მედიაჩეკერი” სტუდია “მონიტორის” ხელმძღვანელ ნინო ზურიაშვილს ესაუბრა.

- როგორ შეცვალა თქვენი მუშაობის სტილი კორონავირუსმა, რა სირთულეებს წააწყდით დისტანციურ რეჟიმში გადასვლის შემდეგ?

საგამოძიებო ჟურნალისტიკაში, ნიუსმედიისგან განსხვავებით, ყოველთვის მკაფიოდ დგება რომელიმე საჯარო მოხელის პასუხისმგელობის საკითხი და მათი ანგარიშვალდებულება. ეს ფაქტორი ყოველთვის გვირთულებს ინფორმაციის მიიღებას, იმიტომ, რომ ჩინოვნიკებს, საჯარო მოხელებს არ აქვთ ანგარიშვალდებულების მომენტი საზოგადოებასთან და ყოველთვის გაურბიან კითხვებზე პასუხის გაცემას.

ჩვეულებრივ სიტუაციაში, ჩვენ მათ მოულოდნელად ვხდებით ზოგჯერ სახლთან, კანცელარიასთან, სამსახურთან... და ზოგჯერ, დიდი ხნის ლოდინისა და ხვეწნა-მუდარის შემდეგ, წერილობით ვკმაყოფილდებით, - აი, ასე ვაგროვებთ ინფორმაციას ჩვეულებრივ რეჟიმში.

ახლა წარმოიდგინეთ, ასეთ ვითარებაში ვართ - გამოცხადდა საგანგებო მდგომარეობა და მოგვიწოდებენ, რომ დავრჩეთ სალხში. დადგა მომენტი, რომ რესპონდენტს ადვილად ვეღარ “მიწვდები”. ერთი მხრივ, გვინდა, რომ მოქალაქეობრივად შევასრულოთ ჩვენი პასუხისმგებლობა, დავრჩეთ სახლში და მეორე მხრივ - რომც მოინდომო, ყველა სახლშია გამოკეტილი და ამან ძალიან გაგვირთულა მუშაობა.

ამ რეჟიმში მუშაობამ ნამდვილად შეგვაფერხა და ნეგატიური გავლენა იქონია. დისტანციური მუშაობაც ერთგვარი გამოწვევა იყო ჩვენთვის.

- გამოდის, რომ, ფაქტობრივად, თქვენთვის ინფორმაციის მოპოვების გზები დაიკეტა? რა იყო ყველაზე დიდი ხელშეშლა?

საგანგებო მდგომარეობის გამოცხადების შემდეგ, საშუალება მიეცათ საჯარო უწყებებს, რომ აღარ გასცენ საჯარო ინფორმაცია. ეს იყო ყველაზე დიდი დარტყმა ჩვენთვის.

საჯარო უწყებები და საჯარო ინსტიტუტები ამ საგანგებო მდგომარეობით სარგებლობენ და ღია ინფორმაციას არ გვაძლევენ. როდესაც ინფორმაციას ვითხოვთ, ვიღებთ პასუხს, რომ ახლა არის საგანგებო მდგომარეობა და კანონით მათ აქვთ უფლება არ მოგცენ ინფორმაცია, რასაც ასრულებენ. საჯრო ინფორმაციის გაცემა ამ ყველაზე კრიტიკულ დროს ძალიან მნიშვნელოვანია და ვფიქრობ, ამის აკრძალვა არის კანონით ბოროტად სარგებლობა. მე ვფიქრობ, რომ განზრახ გვიშლიან ხელს.

ჩვენი მუშაობის სტილი ასეთია - ინფორმაციას ვიძიებთ და მერე მოპოვებული ინფორმაციის მეშვეობით ვაკეთებთ საგამოძიებო ფილმებს. ჩვენი სტანდარტი საკმაოდ მაღალია და ყოველთვის აუცილებელია რომ დაცული იყოს ბალანსი, ყველა მხარე უნდა იყოს წარმოდგენილი სცენარში. ეს პრობლემა გახდა, რადგან ვერ ვიღებთ ინფორმაციას, ვერ ვიღებდით ინტერვიუებს და, შესაბამისად, ხელი გვეშლებოდა მუშაობაში;

- საგამოძიებო ჟურნალისტიკა მეტწილად კონფიდენციალურ დოკუმენტებთან და ანონიმურ წყაროებთან მუშაობას უკავშირდება. რა შეიცვალა ამ მხრივ?

ესეც გაძნელებულია, იმიტომ, რომ კონფიდენციალური ინფორმაცია ისედაც არ არის ადვილად მოსაპოვებელი და ახლა, როცა ყველა სახლშია გამოკეტილი და ადამიანები სახლიდან არ გამოდიან, როდესაც გარკვეული პერიოდით ტრანსპორტით გადაადგილებაც კი შეზღუდული იყო, წყაროებთან მუშაობაც გართულდა.

ფაქტობრივად, შეიძლება ითქვას, რომ გარკვეული პერიოდი ვეღარ ვახერხებდით მუშაობას. მხოლოდ რისერჩს და მოკვლევას ვაკეთებდით, მონაცემთა ღია ბაზებთან ვმუშაობდით და ამის გაანალიზებაში ვიყავით.

- რამდენად დიდი მნიშვნელობა აქვს ახლა საგამოძიებო მასალების მომზადებას, მაშინ, როდესაც საგანგებო რეჟიმის პირობებში, ალბათ, კორუფციის რისკებიც უფრო გაზრდილია? 

კრიტიკულ დროს, რა თქმა უნდა, საგამოძიებო მასალები კიდევ უფრო მნიშვნელოვანია. მიუხედავად სირთულეებისა, ჩვენ ერთ-ერთი ძალიან მნიშვნელოვანი ამბავი, შუა პერიოდში მაინც მივაწოდეთ საზოგადეობას, ეს იყო ინფორმაცია კორონავირუსის სწრაფ ტესტებთან დაკავშირებით. რასაც შედეგი მალევე მოჰყვა. ჩვენი მასალის გამოქვეყნებიდან რამდენიმე საათში დაადასტურა მინისტრმა, რომ ეს ტესტები იყო ხარვეზიანი, არასანდო და ისინი უკან გაითხოვა მწარმოებელმა კომპანიამ.

- რა ხდება ფინანსების კუთხით, გამოძიება ყოველთვის დიდ ფინანსურ რესურსს მოითხოვს, როგორ აისახა ამ მხრივ პანდემია თქვენზე?

ჩვენ ინფორმაციას მოვიპოვებთ, ვამუშავებთ, ვავრცელებთ და შესაბამისად ვიღებთ ანაზღაურებას. ყველა ამ ეტაპზე დაგვიდგა სიძნელეები და არ იყო ეს მარტივი გადასალახი. ზოგადად, ჩვენი მთავარი სირთულე ის არის, რომ ჩვენი შემოსავალი დამოკიდებულია იმაზე, რამდენ პროდუქტს შევქმნით. პროდუქტის წარმოება შეგვიფერხდა უნებურად და, შესაბამისად, ფინანსური სიძნელეებიც წამოვიდა.

არც ერთი დონორი პროდუქტის გარეშე ფულს არავის უხდის და ჩვენ გამონაკლისები არა ვართ. შეგვექმნა გარკვეული სირთულე, თუმცა არც ისეთი მძიმე და გადაულახავი. უკვე ჩართულები ვართ ჟურნალისტური გამოძიების მომზადების პროცესში და ყველაფერი აღდგება, ისეთი მნიშვნელოვანი ზიანი არ მიგვიღია, რომ ვერ გადავიტანოთ და ამან სერიოზულად შეაფერხოს “მონიტორის” საქმიანობა.

- დაბოლოს, როგორია თქვენი სამომავლო გეგმები - ხომ არ ფიქრობთ რაიმე ტიპის ცვლილებებს?

არა, ცვლილებებს არ ვგეგმავთ, ჩვეულებისამებრ გავაგრძელებთ საგამოძიებო პროდუქტის შექმნას. თანამშრომელთა ნაწილი, ვინც მოკვლევის ეტაპზეა და რისერჩს აკეთებს, არ დადის ყოველდღიურად. თუმცა, ვინც ამზადებს გამოძიებას, ის გამოსულია სამსახურში და მუშაობს. ახლა უკვე, ნელ-ნელა ვუბრუნდებით ჩვეულ რეჟიმს.

ყურადღებით ვაკვირდებით პროცესებს, ვაგროვებთ ინფორმაციას, ვაანალიზებთ. კორონავირუსთან დაკავშირებული ამბებით და ეკონომიკური საკითხებით ვართ დაინტერესებული, ვაკვირდებით რამდენდ ეფექტურად გაანაწილებს მთავრობა შემოსულ დახმარებას თუ ბიუჯეტის ფულს, ეს კითხვები არსებობს და ჩვენ ვეძებთ პასუხებს, ვითხოვთ ინფორმაციას და ფორმაშიც შევდივართ ნელ-ნელა. შესაძლოა, გავაკეთოთ კვლევითი რეპორტაჟებიც ეკონომიკის თემებზე და საინტერესო ჟურნალისტური გამოძიებები, რომელსაც მალე შემოგთავზებთ.


გარეკანის ფოტო: რადიო თავისუფლება
EMC და DRI აჭარა TV-ის საქმეზე პროკურატურას გამოძიების დაწყების მოთხოვნით მიმართავს
“დემოკრატიის კვლევის ინსტიტუტმა” (DRI) პროკურატურას მიმართა, დაიწყოს გამოძიება აჭარის ტელევიზიის დირექტორის, გიორგი კოხრეიძის მიერ თანამშრომლების მიმართ განხორციელებული ზეწოლისა და იძულების ფაქტებზე. ხოლო “ადამიანის უფლებების სწავლებისა და მონიტორინგის ცენტრმა” (EMC) აჭარის მაუწყებლიდან გათავისუფლებული თანამშრომლების სახელით, შსს-სა და გენერალურ პროკურატურას აჭარის მაუწყებლის დირექტორის, გიორგი კოხრეიძის მიმართ გამოძიებისა და სისხლის სამართლებრივი დევნის დაწყების მოთხოვნით მიმართა.

ორგანიზაციებმა ამის შესახებ განცხადება აჭარის მაუწყებლიდან წამყვანისა და ალტერნატიული პროფკავშირების თავმჯდომარის, მალხაზ რეხვიაშვილის გათავისუფლების შემდეგ, 13 და 14 მაისს გამოაქვეყნეს.

DRI აჭარის ტელევიზიაში მიმდინარე მოვლენებს მედიის გაკონტროლების დაუფარავ მცდელობად აფასებს და წერს, რომ დასაქმებულების სამსახურიდან დათხოვნა სიტყვის, აზრის, ანდა მის პოლიტიკურ, საზოგადოებრივ ან პროფესიულ საქმიანობასთან დაკავშირებით, შეიცავს საქართველოს სისხლის სამართლის კანონმდებლობით გათვალისწინებული დანაშაულის ნიშნებს და შესაბამის ორგანოთა შეფასებას საჭიროებს.

მივმართავთ “საქართველოს პროკურატურას: დაიწყოს გამოძიება ტელევიზიის დირექტორის მიერ თანამშრომლების მიმართ განხორციელებული ზეწოლისა და იძულების ფაქტებზე. აჭარის ტელევიზიის მრჩეველთა საბჭოს: გამოიყენოს კანონით მინიჭებული უფლებამოსილება და უზრუნველყოს ტელევიზიის სარედაქციო დამოუკიდებლობა საერთაშორისო ორგანიზაციებსა და საქართველოში აკრედიტებულ საელჩოებს: გამოხატონ მკაფიო პოზიცია საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს სარედაქციო დამოუკიდებლობის მხარდასაჭერად” - ნათქვამია DRI-ის მიერ გამოქვეყნებულ განცხადებაში.



EMC-ის შეფასებით კი, გიორგი კოხრეიძის თანამდებობაზე დანიშვნის შემდგომ, სავარაუდოდ, ადგილი აქვს დირექტორისადმი კრიტიკულად განწყობილი, განსხვავებული შეხედულებების მქონე თანამშრომლების დევნასა და ალტერნატიული პროფკავშირების საქმიანობის ხელშეშლას, რაც საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 156-ე (დევნა) და 166-ე (პოლიტიკური, საზოგადოებრივი ან რელიგიური გაერთიანების შექმნისათვის ან მისი საქმიანობისათვის ხელის შეშლა) მუხლების შესაბამისად დასჯად ქმედებას წარმოადგენს.

“გიორგი კოხრეიძის მიერ მიღებული გადაწყვეტილებები აჩვენებს, რომ მის მიზანს განსხვავებული შეხედულებების მქონე თანამშრომლების დასჯა წარმოადგენს, რამდენადაც:

  1. კოხრეიძისთვის დირექტორად არჩევისთანავე მიუღებელნი აღმოჩდნენ მხოლოდ ის თანამშრომლები, რომლებიც კრიტიკულ კითხვებს სვამდნენ მაუწყებელში მიმდინარე პოლიტიკურ და ორგანიზაციულ პროცესებთან დაკავშირებით;
  2. დაუსაბუთებელი საფუძვლით გათავისუფლდნენ პირები, რომლებიც ახალი დირექტორის მოქმედებებს სარედაქციო დამოუკიდებლობაში ჩარევად და ჟურნალისტების საქმიანობის ხელშეშლად აფასებდნენ;
  3. კორხეიძის ინიციატივითვე დისციპლინური პასუხისმგებლობა დაეკისრათ თანამშრომლებს, რომლებმაც ღიად განუცხადეს, რომ ისინი არ ასრულებდნენ პოლიტიკურ დაკვეთებს და იყვნენ დამოუკიდებელნი;
  4. დევნის პრაქტიკაზე მიუთითებს ის გარემოებაც, რომ თანამშრომლების მიმართ დაკისრებული დისციპლინური სანქციები აშკარად არაპროპორციულია და გამოყენებული იქნა მხოლოდ კრიტიკული შეხედულებების მქონე თანამშრომლების მიმართ;
  5. კოხრეიძის მხრიდან განხორციელებული სტრუქტურული ცვლილებები რეალურად არ შეხებია იმ თანამშრომლებს, რომლებიც იმთავითვე ლოიალური დამოკიდებულებით გამოირჩეოდნენ", - წერს EMC.


შეგახსენებთ, რომ გადაცემა “ჰეშთეგის” წამყვანი და მაუწყებლის ალტერნატიული პროფკავშირის თავმჯდომარე მალხაზ რეხვიაშვილი აჭარის ტელევიზიის დირექტორმა გიორგი კოხრეიძემ სამსახურიდან ფეისბუქზე გამოქვეყნებული პოსტის გამო 11 მაისს გაათავისუფლა. იმავე მიზეზით პირველ მაისს საინფორმაციო გამოშვების ერთ-ერთ წამყვანს, თეონა თურმანიძეს ტელევიზიის ეთერში მუშაობა და რეპორტიორობა ერთი წლით შეუზღუდა. გარდა ამისა, მას შემდეგ, რაც “ქართული ოცნების” კვოტით დაკომპლექტებულმა ბორდმა გიორგი კოხრეიძე დირექტორად აირჩია, აჭარის ტელევიზიის საინფორმაციო სამსახურის კიდევ არაერთ თანამშრომელს შეეხო ცვლილებები.
RSF “ქართულ ოცნებას” მოუწოდებს შეწყვიტოს აჭარის ტელევიზიაზე პოლიტიკური ზეწოლა

“რეპორტიორები საზღვრებს გარეშე” (RSF) აჭარის მაუწყებლიდან წამყვანისა და ალტერნატიული პროფკავშირების თავმჯდომარის, მალხაზ რეხვიაშვილის გათავისუფლებას ტვიტერის ოფიციალურ გვერდზე გამოეხმაურა. საერთაშორისო უფლებადამცველი ორგანიზაციის შეფასებით, იგი უსაფუძვლოდაა გათავისუფლებული და მთავრობას მოუწოდებს შეწყვიტოს აჭარის მაუწყებელზე პოლიტიკური ზეწოლა.

"მალხაზ რეხვიაშვილი კოლეგის წინააღმდეგ დისციპლინური დევნის გაკრიტიკებისთვის გაათავისუფლეს. ვგმობთ მის უსაფუძვლო გათავისუფლებას აჭარის მაუწყებლიდან და მოვუწოდებთ მმართველ პარტია "ქართულ ოცნებას", შეწყვიტოს საზოგადოებრივ მაუწყებელზე პოლიტიკური ზეწოლა", - წერს რეპორტიორები საზღვრებს გარეშე ტვიტერის ოფიციალურ გვერდზე.

rsf

ეს პირველი შემთხვევა არ არის, როდესაც “რეპორტიორები საზღვრებს გარეშე” აჭარის ტელევიზიაში ბოლო პერიოდში მიმდინარე მოვლენებზე განცხადებას აკეთებს. ორგანიზაცია გამოეხმაურა მაუწყებლიდან დირექტორის პირველი მოადგილის, ნათია ზოიძის წასვლას და მისი გადადგომა საქართველოში სახელმწიფოს საკუთრებაში არსებულ მედიაზე პოლიტიკური ზეწოლის ზრდის ნიშნად მიიჩნია. ასევე პოლიტიკური ზეწოლის შედეგად გაათავისუფლებად შეაფასა შორენა ღლონტისა და მაია მერკვილაძის დაკავებული პოზიციებიდან გათავისუფლება. აღსანიშნავია, რომ RSF-ის ეს განცხადბა ევროსაბჭოს გვერდზე გამოქვეყნდა. საერთაშორისო უფლებადამცველმა ორგანიზაციამ აჭარის მაუწყებლიდან თეონა ბაკურიძის გაშვების შემდეგაც მოუწოდა ხელისუფლებას, რომ შეწყვიტოს პოლიტიკური ზეწოლა.

გადაცემა “ჰეშთეგის” წამყვანი და მაუწყებლის ალტერნატიული პროფკავშირის თავმჯდომარე მალხაზ რეხვიაშვილი აჭარის ტელევიზიის დირექტორმა გიორგი კოხრეიძემ სამსახურიდან ფეისბუქზე გამოქვეყნებული პოსტის გამო 11 მაისს გაათავისუფლა. იმავე მიზეზით პირველ მაისს საინფორმაციო გამოშვების ერთ-ერთ წამყვანს, თეონა თურმანიძეს ტელევიზიის ეთერში მუშაობა და რეპორტიორობა ერთი წლით შეუზღუდა. მას შემდეგ, რაც “ქართული ოცნების” კვოტით დაკომპლექტებულმა ბორდმა გიორგი კოხრეიძე დირექტორად აირჩია, აჭარის ტელევიზიის საინფორმაციო სამსახურის კიდევ არაერთ თანამშრომელს შეეხო ცვლილებები.

alt