სოციალური მედია და სათამაშო ფირმები მულტიმილიონიანი სარჩელის პირისპირ
02.07.2018
ბრიტანეთის ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი იურისტის სამართლებრივი დასკვნის თანახმად, სოციალური მედია და სათამაშო ფირმები დამოკიდებულების გამომწვევი ტექნოლოგიის გამოყენებით ბავშვების უფლებებს არღვევენ, რის გამოც მათ მულტი-მილიონიან სარჩელზე პასუხისგება მოუწევთ.

ჯენი აფია, რომელიც საბავშვო კომისიის ციფრული სამუშაო ჯგუფის წარმომადგენელია, ამბობს, რომ სოციალურ მედიაზე და თამაშებზე დამოკიდებულების გამო ოჯახურ ცხოვრებას მნიშვნელოვანი ზიანი ადგება: ბავშვები დაძინებაზე უარს ამბობენ და გარე აქტივობებითაც სულ უფრო ნაკლებად არიან დაკავებული, ამასთან, სასკოლო სამუშაოზე კონცენტრირება უჭირთ და ეს ყველაფერი მათ ფსიქიკურ ჯანმრთელობაზე აისახება. ეს კი ადამიანის უფლებების აქტის მე-8 პუნქტს არღვევს.

აფიას თქმით, დამოკიდებულების გამომწვევი ისეთი ფორმა (როგორც ფეისბუქი, იუთუბი და ინსტაგრამი), რომელიც ფუთავს ტექნოლოგიას და ბავშვებს მუდმივად ონლაინ ყოფნისკენ უბიძგებს, ეწინააღმდეგება კომპანიების განცხადებას, რომ მომხმარებლებს აქვთ თავისუფალი ნება, გამორთონ მოწყობილობები, როცა მოუნდებათ. მის ქეისს ზურგს უმაგრებს როგორც ფსიქოლოგების მტკიცებულება ერთგვარ „კაუჭებზე“, როგორებიცაა მაგალითად ღამის პეიროდში შეტყობინებების მიღება და auto-play რეჟიმის ვიდეოები, ასევე თავად ინდუსტრიაში მომუშავე პირების განცხადებები. მაგალითად, ფეისბუკის თანადამფუძნებელმა, შონ პარკერმა აღიარა, რომ აპლიკაციები იმისთვის იქმნება, რომ ადამიანებმა მათ რაც შეიძლება მეტი დრო და ყურადღება დაუთმონ.

ჯენი აფია, რომელიც ისეთ ვარსკვლავებთან მუშაობს, როგორებიც არიან მადონა, ადელი, ჯ.ქ. როულინგი და ელტონ ჯონი, აქტიურად არის ჩართული ტექნოლოგიურ კომპანიებთან დაკავშირებულ დავებში. ცოტა ხნის წინ მან ინსტაგრამს აიძულა გადაეწერა მოხმარების წესები და პირობები და 17 გვერდიანი ტექსტი ერთგვერდიან, მარტივი ინგლისურით დაწერილ განცხადებამდე დაეყვანა, რომელიც ბავშვებისთვისაც იქნებოდა გასაგები. აფია აპირებს ოჯახის ქეისიც თავის თავზე აიღოს. მისი ეს ნაბიჯი The Daily Telegraph-ის ახალ კამპანიას დაემთხვა, რომელიც სახელშკრულებო ვალდებულებას ითხოვს ტექნოლოგიური ფირმებისთვის, რომ ბავშვებისთვის ზიანის პრევენცია მოახდინონ. ამავდროულად, მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციამ თამაშებს აშლილობის კლასიფიკაცია მიანიჭა და აღიარა, როგორც სამედიცინო მდგომარეობა, რომელიც ეროვნული ჯანდაცვის სერვისის მკურნალობას ექვემდებარება.

„ევროკონვენციის ადამიანის უფლებების მე-8 პუნქტში ნათქვამია: ყველას აქვს უფლება, პატივი სცეს მის პირად და ოჯახურ ცხოვრებას, სახლსა და კორესპონდენციებს“, - ამბობს აფია.

„წინა ქეისების მიხედვით პიროვნების პირადი ცხოვრება მოიცავს მის „ფიზიკურ და ფსიქოლოგიურ მთლიანობას” და ამას პატივი უნდა ვცეთ, რომ ვუზრუნველვყოთ ადამიანის განვითარება გარეგანი ჩარევების გარეშე.

„ჩემი არგუმენტი ისაა, რომ ფირმების მომხმარებლის მოზიდვაზე ორიენტირებული დიზაინის სტრატეგიები და ყურადღების მისაპყრობი მახეები ბავშვებს ატყვევებენ, ჩაჭერილი ჰყავთ და მათ აქტიურობას ხელს უშლიან. შედეგად, ხდება მათი ავტონომიურობისა და თავისუფალი ნების უგულვებელყოფა, რაც მათ ფიზიკურ და ფსიქიკურ განვითარებაზე აისახება. იურიდიული ჯგუფი, რომელიც სოცილაური მედიისა და თამაშების საკითხზე მუშაობს, არ იყო ვალდებული ზიანის დამადასტურებელი კონკრეტული მაგალითები მოეყვანა, თუმცა ვიდეოთამაშებზე დამოკიდებული ჰოსპიტალიზირებული თინეიჯერების შემთხვევები ამ ზიანის ხარისხს კარგად აჩვენებს.

სნეპჩათი და ფეისბუკი უარყოფენ, რომ პროდუქტს დამოკიდებულების გამოწვევისთვის ქმნიან და ამბობენ, რომ მათი მიზანია, მხარი დაუჭირონ ადამიანებში პოზიტიური და აზრიანი ურთიერთობების ჩამოყალიბებას, როგორც ოფლაინ, ისე ონლაინ. ფეისბუკმა მილიონები ჩადო ტექნოლოგიებსა და კარგად ყოფნას შორის ურთიერთობის კვლევაში. სნეპჩათი კი აცხადებს, რომ მშობლებს, მზრუნველებს თუ ახალგაზრდებს შესაძლებლობა აქვთ შეზღუდონ ეკრანის წინ გატარებული დრო ოთხი საშუალებით. ესენია: მობილური ოპერატორი, მოწყობილობა, ოეპრაციული სისტემა ან app store.

თეგები : სოციალური მედია;
ავტორი : ნინო ჩიმაკაძე;
კომენტარი, რომელიც შეიცავს უხამსობას, დისკრედიტაციას, შეურაცხყოფას, ძალადობისკენ მოწოდებას, სიძულვილის ენას, კომერციული ხასიათის რეკლამას, წაიშლება საიტის ადმინისტრაციის მიერ

ასევე იხილეთ

აჭარა TV-ის დირექტორის იმპიჩმენტის მოთხოვნით „მე მიყვარს ბათუმის“ აქტივისტმა შიმშილობა დაიწყო
აჭარის ტელევიზიის დირექტორის, გიორგი კოხრეიძის გადადგომის მოთხოვნით, საზოგადოებრივი მოძრაობა „მე მიყვარს ბათუმის“ აქტივისტმა, ალექსანდრე მილორავამ შიმშილობა დაიწყო. აქტივისტმა დღეს, 29 მაისს მაუწყებლის წინ კარავი გაშალა და განაცხადა, რომ მხოლოდ მოთხოვნის დაკმაყოფილების შემთხვევაში შეწყვეტს შიმშილობას.

“მივმართავთ აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებლის ბორდს, დააყენოს დირექტორის იმპიჩმენტის საკითხი და გადააყენოს ის დაკავებული თანამდებობიდან. Ამ მოთხოვნით მე დღეიდან ვიწყებ შიმშილობას და აქვე მინდა აღვნიშნო, რომ აუცილებლად უნდა დაბრუნდეს ყველა ის ჟურნალისტი, რომელიც გათავისუფლდა კოხრეიძის დირექტორად დანიშვნის შემდეგ”,- განაცხადა მან აჭარის ტელევიზიასთან საუბრისას.

ტელევიზიასთან დირექტორის, გიორგი კოხრეიძის გადადგომის მოთხოვნით, საზოგადოებრივმა მოძრაობამ – „მე მიყვარს ბათუმი“ აქციამაუწყებლის შენობის წინ 26 მაისსაც გამართა.


ფოტო: რადიო თავისუფლება
ტელეკომპანია „მთავარ არხს
ტელეკომპანია „მთავარ არხს” ორი ახალი მეწილე ჰყავს - უკრაინის მოქალაქე ბაკურ ჯახაია და აშშ-ის მოქალაქე თეიმურაზ ვასილიძე. ახალი მეწილეები ჯამში არხის 38%-ს ფლობენ.

22 მაისს საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული ცვლილებებით, ნიკა გვარამიამ თავისი წილის 37% ბაკურ ჯახაიას 37 000 ლარად გადასცა. თეიმურაზ ვასილიძემ კი წილის 1% კახაბერ ანჯაფარიძისგან 1000 ლარად იყიდა.

გარდა აღნიშნული ცვლილებებისა, საჯარო რეესტრის მიხედვით, ტელეკომპანიაში სხვა ცვლილებებიც იგეგმება, თუმცა ამ დროისთვის განაცხადებებზე სარეგისტრაციო წარმოების ვადის დინება შეჩერებულია და ცვლილებები რეესტრში საბოლოოდ ასახული არ არის.

ამ ეტაპზე ტელეკომპანია “მთავარი არხის” წილს სულ 8 ადამიანი ფლობს. საჯარო რეესტრის მიხედვით, 22 მაისიდან წილები შემდეგნაირად ნაწილდება: კახაბერ ანჯაფარიძე – 38%, ბაკურ ჯახაია – 37%, ნიკა გვარამია – 14%, ნიკოლოზ სისაური – 3%, მარი ანა რურუა - 2.5%, გიორგი რურუა – 2.5%, შპს საქართველოს უნივერსიტეტი – 2%, თეიმურაზ ვასილიძე - 1%.

22 მაისამდე კი არხის საკონტროლო პაკეტს ნიკა გვარამია ფლობდა და წილები შემდეგნაირად ნაწილდებოდა: ნიკა გვარამია – 51%, კახაბერ ანჯაფარიძე – 39%, ნიკოლოზ სისაური – 3%,მარი ანა რურუა – 2.5%, გიორგი რურუა – 2.5%, შპს საქართველოს უნივერსიტეტი – 2%.
„ევრონიუს საქართველო“ 26 მაისიდან საცდელ მაუწყებლობას იწყებს
26 მაისიდან მაუწყებლობას „ევრონიუს საქართველო“ დაიწყებს. „ევრონიუსი“ საქართველოს ეთერში საერთაშორისო ფორმატით გავა, როგორც საცდელი მაუწყებლობა.  აგვისტოს დასაწყისიდან კი მაყურებელს შესაძლებლობა ექნება, სრულფასოვანი, ქართულენოვანი „ევრონიუსი" იხილოს.

„ევრონიუს საქართველო“ გასული წლის სექტემბერში ევროპის წამყვანმა საერთაშორისო ახალი ამბების არხმა, „ევრონიუსმა“, და საქართველოს სატელეკომუნიკაციო კომპანიამ, „სილქნეტმა“ დააფუძნეს.

უკვე ცნობილია, რომ „ევრონიუსი“ თავისი ჟურნალისტების მიერ შექმნილ შინაარსს გაუზიარებს „ევრონიუს საქართველოს“ და მას ქართული სიუჟეტებიც დაემატება. თავის მხრივ, „ევრონიუსიც“ ისარგებლებს ქართული წარმომადგენლობის მიერ მომზადებული მასალებით.

ევრონიუსი 1993 წელს საფრანგეთში, ქალაქ ლიონში დაარსდა და დაარსების დღიდან მსოფლიოს 160 ქვეყანაში 400 მილიონამდე ოჯახს აწვდის ინფორმაციას.
25-ზე მეტმა არასამთავრობო ორგანიზაციამ აჭარის TV-ის ჟურნალისტების მხარდასაჭერად ონლაინაქცია გამართა
საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს ჟურნალისტების მხარდასაჭერად, ტელემაუწყებლების, ონლაინგამოცემების, რადიოებისა და ონლაინტელევიზიების შემდეგ, დღეს, 21 მაისს, არასამთავრობო ორგანიზაციებმა და სამოქალაქო აქტივისტებმა ერთდღიანი ონლაინაქცია გამართეს.

სამოქალაქო სექტორის წარმომადგენლებმა ფეისბუკ გვერდზე სოლიდარობის გამომხატველი ქავერი განათავსეს - ჰეშთეგით #სოლიდარობააჭარისმაუწყებლისჟურნალისტებს.

აქციას 25-ზე მეტი არასამთავრობო ორგანიზაცია შეუერთდა, მათ შორის:

  • საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია
  • თავისუფალ ჟურნალისტთა სახლი
  • ფონდი ღია საზოგადოება საქართველო
  • დემოკრატიის კვლევის ინსტიტუტი
  • საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაცია
  • ადამიანის უფლებათა ცენტრი
  • მედიის განვითარების ფონდი
  • ადამიანის უფლებების სწავლებისა და მონიტორინგის ცენტრი
  • საქართველოს ეროვნული პლატფორმა
  • სამართლიანი არჩევნები
  • საერთაშორისო გამჭვირვალობა საქართველო
  • საზოგადოება „ბათომი“
  • საზოგადოება და ბანკები
  • სამოქალაქო საზოგადოების ინსტიტუტი
  • ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტი
  • საქართველოს პენცენტრი
  • საქართველოს დემოკრატიული ინიციატივა
  • დემოკრატიის კვლევის ინსტიტუტი
  • პარტნიორობა ადამიანის უფლებებისთვის
  • კონსულტაციისა და ტრენინგის ცენტრი
  • უფლებები საქართველო
  • ცვლილებები თანაბარი უფლებებისთვის
  • საფარი
  • მწვანე სექტორი
  • საზოგადოებრივი განვითარების აკადემია

არასამთავრობო ორგანიზაციების აქციას შეუერთდა "კოალიცია თანასწორობისთვის" და "საქართველოს ეროვნული პლატფორმა".

სოლიდარობის კამპანიის ინიციატორია კოალიცია "მედიის ადვოკატირებისთვის". აჭარის მაუწყებლის ჟურნალისტების მხარდასაჭერი აქცია კოალიცია "მედიის ადვოკატირებისათვის" ორგანიზებით უკვე მესამედ გაიმართა. აქციის ფარგლებში, 3 მაისს, პრესის თავისუფლების მსოფლიო დღეს, 19:00 საათზე 20-მდე ეროვნულმა და რეგიონულმა მაუწყებელმა ერთი წუთით ეთერი გათიშა და ეკრანზე გამოჩნდა წარწერა: "სოლიდარობა აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებლის ჟურნალისტებს". ხოლო 13 მაისს სოლიდარობის კამპანიაში ონლაინგამოცემები, რადიოები და ონლაინტელევიზიებიც ჩაერთვნენ. 35-ზე მეტმა მედიასაშუალებამ ერთი დღით სოციალურ ქსელში საკუთარ გვერდებზე, მთავარი ფოტო სოლიდარობის გამომხატველი ფოტოთი შეცვალა.

ამ აქციებით მედიასაშუალებები, ჟურნალისტები და სამოქალაქო სექტორი სოლიდარობას უცხადებენ აჭარის ტელევიზიის იმ თანამშრომლებს, რომლებსაც ტელევიზიის ახალი დირექტორის, გიორგი კოხრეიძის დანიშვნის შემდეგ ცვლილებები შეეხო. ბოლო ოთხ თვეში გიორგი კოხრეიძემ გაათავისუფლა ან არსებითად განსხვავებულ პოზიციაზე გადაიყვანა მაუწყებლის თანამშრომელმლები, რომლებიც კრიტიკული პოზიციით გამოირჩევიან.
მედიაკოალიცია აჭარა TV-ის ჟურნალისტების მხარდასაჭერ აქციას აგრძელებს

კოალიცია "მედიის ადვოკატირებისათვის" საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს ჟურნალისტების მხარდასაჭერ ერთდღიან აქციას აგრძელებს და მონაწილეობას ამჯერად არასამთავრობო ორგანიზაციებსა და სამოქალაქო აქტივისტებს სთავაზობს.

კოალიცია "მედიის ადვოკატირებისათვის" განცხადებით, საზოგადოებრივი მაუწყებლის იდეის გულშემატკივრებმა 21 მაისს ორგანიზაციის ან/და პირად ფეისბუქ გვერდზე სოლიდარობის გამომხატველი ქავერი უნდა განათავსონ ჰეშთეგით - #სოლიდარობააჭარისმაუწყებლისჟურნალისტებს.



აჭარის მაუწყებლის ჟურნალისტების მხარდასაჭერი აქცია კოალიცია "მედიის ადვოკატირებისათვის" ორგანიზებით უკვე მესამედ იმართება. აქციის ფარგლებში, 3 მაისს, პრესის თავისუფლების მსოფლიო დღეს, 19:00 საათზე 20-მდე ეროვნულმა და რეგიონულმა მაუწყებელმა ერთი წუთით ეთერი გათიშა. ეკრანზე გამოჩნდა წარწერა: "სოლიდარობა აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებლის ჟურნალისტებს". ხოლო 13 მაისს სოლიდარობის კამპანიაში ონლაინგამოცემები, რადიოები და ონლაინტელევიზიებიც ჩაერთვნენ. 35-ზე მეტმა მედიასაშუალებამ ერთი დღით სოციალურ ქსელში საკუთარ გვერდებზე, მთავარი ფოტო სოლიდარობის გამომხატველი ფოტოთი შეცვალა.

ამ აქციებით მედიასაშუალებები, ჟურნალისტები და სამოქალაქო სექტორი სოლიდარობას უცხადებენ აჭარის ტელევიზიის იმ თანამშრომლებს, რომლებსაც ტელევიზიის ახალი დირექტორის, გიორგი კოხრეიძის დანიშვნის შემდეგ ცვლილებები შეეხო. ბოლო ოთხ თვეში გიორგი კოხრეიძემ გაათავისუფლა ან არსებითად განსხვავებულ პოზიციაზე გადაიყვანა მაუწყებლის თანამშრომელმლები, რომლებიც კრიტიკული პოზიციით გამოირჩევიან.