ბელარუსი: ჟურნალისტებზე თავდასხმები, დაკავებები და გაფიცვები სახელმწიფო მედიაში
18.08.2020
80-ზე მეტი ჟურნალისტი დააკავეს ბელარუსში არჩევნების შემდეგ საპროტესტო აქციების ფონზე, ნაცემია არაერთი მათგანი. ამ ფონზე სახელმწიფო მედიაორგანიზაციებში დასაქმებული რეპორტიორების ნაწილი გაფიცვის რეჟიმში ინაცვლებს. “მედიაჩეკერი” შეეცადა გაერკვია, თუ როგორ იცვლება მედიაგარემო ბელარუსში ბოლო დროს მიმდინარე მასშტაბური საპროტესტო აქციების ფონზე.

როგორ აკონტროლებდა მედიას “ევროპის უკანასკნელი დიქტატორი”?
 
“ევროპის უკანასკნელი დიქტატორი”, “ევროპის ყველაზე გრძელვადიანი მმართველი”, - ასე მოიხსენიებენ ბელარუსის პრეზიდენტ ალექსანდრ ლუკაშენკოს, რომელიც უკვე 26 წელია ქვეყნის სათავეშია ავტოკრატიული მმართველობის შედეგად.

“Freedom Houses”-ის ბოლო ანგარიშის მიხედვით, ბელარუსი 100-დან 19 ქულით არათავისუფალი ქვეყნების რიგშია. ორგანიზაციის შეფასებით, “ხელისუფლება შეუზღუდავ კონტროლს ახორციელებს ძირითადად მედიასაშუალებებზე. 2008 წელს მედიის შესახებ მიღებული კანონით სახელმწიფოს აქვს მონოპოლია პოლიტიკური, ეკონომიკური და სოციალური საკითხების შესახებ ინფორმაციაზე. ცილისწამება დასჯადია როგორც სამოქალაქო, ისე სისხლის სამართლის კოდექსით. ამასთან, სისხლის სამართლის კოდექსით დაცულია მაღალი თანამდებობის პირების პატივი და ღირსება. სახელმწიფო საკუთრებაშია ერთადერთი ინტერნეტ პროვაიდერი და ხელისუფლების სრულ კონტროლქვეშაა ინტერნეტი ტექნიკურადაც და სამართლებრივადაც. მედიის შესახებ კანონი ვრცელდება ვებგვერდებსა და ბლოგებზეც, რომლებსაც ზედამხედველობს ინფორმაციის სამინისტრო. ქვეყანაში მოქმედი ასეთი შეზღუდვების ფონზე ხშირია ჟურნალისტების დაჯარიმების, სამართლებრივი დევნის, ფიზიკური და სიტყვიერი შეურაცხყოფის ფაქტები”.

ბელარუსში მოქმედი ტელერადიო სადგურებისა და გაზეთების უმრავლესობა სახელმწიფოს საკუთრებაშია და ბიუჯეტიდან ფინანსდება.

“ბელარუსში კრიტიკულად განწყობილ ჟურნალისტებსა და ბლოგერებს აშინებენ და აპატიმრებენ, წამყვანი ახალი ამბების ვებგვერდები დაბლოკილია, ინფორმაციაზე ხელმისაწვდომობა აკრძალულია და მედიამრავალფეროვნება არ არსებობს. სახელმწიფო სრულად აკონტროლებს ყველა ტელევიზიას. რამდენიმე დამოუკიდებელი მედიაგამოცემა არსებობს, მაგრამ უმრავლესობა იძულებით უცხოეთშია დაფუძნებული და სახელმწიფო ორგანოები მაინც ავიწროებენ, განსაკუთრებით პოლონეთში დაფუძნებლ “ბელსატ ტვ”-ის”, - ასე აფასებს ბელარუსში არსებულ მედიაგარემოს კიდევ ერთი საერთაშორისო ორგანიზაცია “რეპორტიორები საზღვრებს გარეშე”.

Freedom House-ის შეფასებით, “ბელარუსი ავტორიტარული პოლიციური სახელმწიფოა, სადაც არჩევნები ღიად ყალბდება და სამოქალაქო უფლებები იზღუდება”.

რას და რატომ აპროტესტებენ ბელარუსში?

9 აგვისტოს ბელარუსში საპრეზიდენტო არჩევნები ჩატარდა. არჩევნებში მონაწილეობის შესახებ რამდენიმე თვით ადრე განაცხადა ბელარუსიელმა აქტივისტმა სერგეი ტიხანოვსკიმ, რომელიც ამ განცხადებიდან 2 დღეში დააპატიმრეს. საარჩევნო მარათონი მისმა ცოლმა - სვეტლანა ტიხანოვსკაიამ გააგრძელა.

ცენტრალურმა საარჩევნო კომისიამ არჩევნებში გამარჯვებულად (ხმების 80%-ით) ლუკაშენკო გამოაცხადა , თუმცა ტიხანოვსკაია ირწმუნებოდა, რომ ხმების სამართლიანად დათვლის შემთხვევაში სწორედ ის მოიპოვებდა გამარჯვებას ხმების 70%-ით.

არჩევნების გაყალბებისა და დარღვევების არაერთი ფაქტი წარმოაჩინა ოპოზიციამ, რის გამოც ოპოზიციის წარმომადგენლების პროტესტმა მინსკის ქუჩებში გადაინაცვლა. ხელისუფლებამ პროტესტანტების მიმართ ცრემლსადენი გაზი, რეზინის ტყვიები გამოიყენა და ათასობით ადამიანი დააპატიმრა.

არჩევნების მეორე დღეს ტიხანოვსკაია საჩივრის შეტანას აპირებდა საარჩევნო კომისიაში გაყალბების ფაქტებზე, თუმცა მას თავისუფლება აღუკვეთეს 7 საათის განმავლობაში და აიძულეს გამგზავრებულიყო ლიტვაში, სადაც მანამდე თავისი შვილები გაგზავნა. ვიდეომიმართვაში, რომლითაც მან ლიტვიდან მიმართა მხარდამჭერებს, განაცხადა, რომ ეს გადაწყვეტილება შვილების უსაფრთხოებისთვის მიიღო.

მომდევნო დღეებში პოლიციასთან შეტაკებების შემდეგ მიღებული მძიმე დაზიანებების ამსახველი ფოტოვიდეო მასალები ფართოდ გავრცელდა სოციალურ ქსელებში, რამაც ბელარუსში პროტესტის ახალი ტალღა ააგორა. დაიწყო საპროტესტო გამოსვლები მთელი ქვეყნის მასშტაბით, გაფიცვები; გადადგა რამდენიმე თანამდებობის პირი; სლოვაკეთში ბელარუსის ელჩმა სოლიდარობა გამოუცხადა პროტესტანტებს; ბელარუსის წამყვანი საფეხბურთო კლუბის დირექტორმა თავისი პოლიციის ძველი უნიფორმა ნაგვის ყუთში გადააგდო; ფეხბურთელმა ილია შკურინმა კი განაცხადა, რომ აღარ ითამაშებს თავისი ქვეყნის სახელით მანამ, სანამ ლუკაშენკო არ გადადგება.

ანგარიშსწორება ჟურნალისტებზე

საპროტესტო აქციების დარბევების ფონზე ბელარუსის ხელისუფლების აქტიურ სამიზნეებად იქცნენ ჟურნალისტები. “ბელარუსიელი ჟურნალისტების ასოციაციამ” 2020 წლის მანძილზე ჟურნალისტებზე რეპრესიების 197 ფაქტი აღწერა ბელარუსში, აქედან 85 შემთხვევა 9 აგვისტოს და მის შემდგომ დღეებშია დაფიქსირებული. აღნიშნული ფაქტები შეეხება ჟურნალისტების ცემას, დაშავებასა და დაკავებების სერიას.

ორგანიზაციამ “საერთაშორისო ამნისტია” მოუწოდა ბელარუსის ხელისუფლებას პატივი სცეს მედიის საქმიანობას და დაუყოვნებლივ გაათავისუფლოს დაკავებული ჟურნალისტები.

გაფიცვები სახელმწიფო მედიორგანიზაციებში

16 აგვისტოს პირველი ყველაზე მასშტაბური საპროტესტო აქცია გაიმართა ბელარუსში, რომელსაც სახელმწიფო ტელევიზიის თანამშრომლებიც შეუერთდნენ.

“ბელტერადიოკომპანიის” თანამშრომლების ნაწილი უკვე 2 დღეა გაფიცულია. ისინი ქვეყანაში მიმდინარე მოვლენების ობიექტურად გაშუქების გარანტიებს ითხოვენ.

18 აგვისტო ცნობილი გახდა, რომ სახელმწიფოს საკუთრებაში არსებული ყოველდღიური გაზეთის - “ზვიაზდას” რედაქტორი დაითხოვეს მას შემდეგ, რაც გამოცემის თანამშრომლებმა, ასევე, გაფიცვისთვის დაიწყეს მზადება. ისინი რედაქციაში ცენზურის აღმოფხვრას მოითხოვენ.

რა არის და როგორ მუშაობს НЕХТА?

მედიის წარმომადგენლებზე ფიზიკური ანგარიშსწორებისა და ინტერნეტის ბლოკირების მიუხედავად, ბელარუსში მაინც გამოჩნდა საინფორმაციო არხი, რომელიც უმთავრესი წყარო გახდა ბელარუსში მიმდინარე საპროტესტო აქციების შესახებ.

“НЕХТА” ბელარუსიულ ენაზე “ვინმეს” ნიშნავს, რომელიც სტეპან სვეტლოვის, ბელარუსიელი ბლოგერის ფსევდონიმია. НЕХТА - ეს არის არხი “ტელეგრამში”, რომელსაც უკვე 2 მილიონზე მეტი გამომწერი ჰყავს და რომელიც ერთერთი საპროტესტო აქციებს აქტიურად აშუქებს. ტელეგრამის გარდა, НЕХТА-ს აქვს არხები იუთუბსა და მესინჯერში. სტეპან სვეტლოვი მისი არხის პოპულარობას ბელარუსში ასე ხსნის:

“ჩვენ ძალიან ბევრი ექსკლუციური ინფორმაცია გვაქვს, გვყავს ხელისუფლების შიგნით ინსაიდერები, უამრავი დოკუმენტური მასალა სახელმწიფო დაწესებულებებიდან; დოკუმენტები მაღალი რანგის თანამდებობის პირებზე. ხალხმა იცის, რომ ჩვენთან ისინი წაიკითხავენ იმას, რაც არსად გამოქვეყნებულა იმის გამო, რომ ჩვეულებრივი დამოუკიდებელი მედია მათი გამოქვეყნების შემთხვევაში დაუყოვნებლივ გახდებოდა სახელმწიფოს მხრიდან დევნის ობიექტი და ეს სტატიები მაინც ჩაიხსნებოდა საიტებიდან”.

შეკითხვაზე, თუ როგორ მოახერხებ ეს არხი მუშაობის გაგრძელებას მაშინ, როცა ბელარუსში დაბლოკილია ვებგვერდების უმრავლესობა, ბლოგერი პასუხობს, რომ ამ პირობებში Telegram-ი როგორღაც მაინც მუშაობს:

“ეს არის ამ ახალი მედია ფორმატის ხიბლი - როცა არ არსებობს ერთი ცენტრალიზებული საიტი, რომლის დაბლოკვა ან სანქცირება შეუძლებელია, რადგან მასზე ყველას აქვს წვდომა”.

ბლოგერის თქმით, ისინი აქტიურად ურჩევენ ხელმომწერებს გამოიყენონ პროქსი-სერვერები, VPN, Tor და სხვა გზები ინტერნეტის სრულად ბლოკირების პირობებში.

ავტორი : მაია მეცხვარიშვილი;
კომენტარი, რომელიც შეიცავს უხამსობას, დისკრედიტაციას, შეურაცხყოფას, ძალადობისკენ მოწოდებას, სიძულვილის ენას, კომერციული ხასიათის რეკლამას, წაიშლება საიტის ადმინისტრაციის მიერ

ასევე იხილეთ

გიორგი გაბუნიას დაზარალებულის სტატუსი მიენიჭება
საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის ინფორმაციით, ყალბი ოფიციალური დოკუმენტის უკანონოდ შეძენის და გამოყენების ბრალდებით - ვასამბეკ ბოკოვის სახელით დაკავებულ პირს ბრალი დაუმძიმდა, ჟურნალისტ გიორგი გაბუნიას კი დაზარალებულის სტატუსი მიენიჭება.

საქმე ეხება 12 ივნისს სპეცოოპერაციისას დაკავებული რუსეთის მოქალაქეს. სუს-ის ინფორმაციით, ვასამბეკ ბოკოვის სახელით დაკავებულ პირი ჟურნალისტ გიორგი გაბუნიას უკანონოდ უთვალთვალებდა და მის შესახებ ინფორმაციას აგროვებდა.

"ჩატარებული ოპერატიულ-სამძებრო და საგამოძიებო მოქმედებების შედეგად გაირკვა, რომ ყალბი ოფიციალური დოკუმენტის უკანონოდ შეძენის და გამოყენების ბრალდებით დაკავებული პირი არის რუსეთის ფედერაციის მოქალაქე - მაგომედ გუციევი, რომელმაც ვასამბეკ ბოკოვის სახელზე გაცემული ყალბი პასპორტის გამოყენებით არაერთხელ უკანონოდ გადაკვეთა საქართველოს სახელმწიფო საზღვარი. აღნიშნული პირი სისტემატურად ახორციელებდა ტელეკომპანია „მთავარი არხის“ ჟურნალისტის გიორგი გაბუნიას უკანონო თვალთვალს და მის შესახებ ინფორმაციის მოპოვებას”

სუს-ის ინფორმაციით, საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 151 პირველი პრიმა მუხლის პირველი ნაწილით, 157-ე მუხლის პირველი ნაწილით, 344-ე მუხლის პირველი ნაწილითა და 362-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული ქმედებებისათვის. უწყება აცხადებს, რომ კონტრტერორისტულ ცენტრში გამოძიება გრძელდება

15 ივნისს ტელეკომპანია "ფორმულამ" და "მთავარი არხის" დირეექტორმა ნიკა გვარამიამ გაავრცელეს ინფორმაცია, რომ 12 ივნისს, სპეცოოპერაციისას დაკავებული რუსეთის მოქალაქე გიორგი გაბუნიას ლიკვიდაციას გეგმავდა. გვარამიამ თქვა, რომ მათი ინფორმაციით, გაბუნიას ლიკვიდაცია რამზან კადიროვის დავალებით იგეგმებოდა.
სასამართლომ აჭარა TV-ს მაია მერკვილაძის პოზიციაზე ახალი თანამშრომელის დანიშვნა აუკრძალა
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებით, აჭარის ტელევიზია მაია მერკვილაძის პოზიციაზე ახალ თანამშრომელს ვერ დანიშნავს, სანამ შრომითი დავა არ დასრულდება. სასამართლომ მაუწყებელს აუკრძალა ახალი ამბების სამსახურის რედაქტორის სადავო პოზიციაზე ახალი თანამშრომლის განუსაზღვრელი ან 6 თვეზე მეტი ვადით დანიშვნა. ინფორმაციას EMC ავრცელებს.

“იმის გათვალისწინებით, რომ სასამართლოში საქმის განხილვა დიდ დროს მოითხოვს, არსებობდა რეალური საფრთხე, მოპასუხე სსიპ „საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიასა და რადიოს“ ახალი კადრით შეევსო ახალი ამბების რედაქტორის პოზიცია, რომელზე აღდგენასაც მაია მერკვილაძე მოითხოვს. ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ამ გადაწყვეტილებით მოსარჩელეს ეძლევა გარანტია, შრომითი დავის წარმატებით დასრულების შემთხვევაში, აღდგეს სადავო პოზიციაზე”, - აცხადებს EMC.

აჭარის ტელევიზიის საინფორმაციო სამსახურის უფროსის ყოფილი მოადგილე მაია მერკვილაძე საინფორმაციო სამსახურს 24 თებერვალს ჩამოაშორეს. მას ჯერ ტოქშოუს, შემდეგ კი რადიოს ახალი ამბების რედაქტორობა შესთავაზეს. მაია მერკვილაძე ამ შეთავაზებას დათანხმდა და პარალელურად მაუწყებლის წინააღმდეგ სასამართლოში დავა დაიწყო.

მაია მერკვილაძის საქმეს ბათუმის საქალაქო სასამართლო განიხილავდა, თუმცა, სასამართლომ არ დააკმაყოფილა მერკვილაძის სარჩელი, რომლითაც იგი იმ სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობას ითხოვდა, რის საფუძველზეც ტელევიზიაში მისი შტატი გააუქმეს.

EMC აცხადებს, რომ აგრძელებს მაია მერკვილაძის ინტერესების დაცვას საერთო სასამართლოების წინაშე და საზოგადოებას მიაწვდის ინფორმაციას დავის მიმდინარეობის შესახებ.
 TV პირველის ორმა წამყვანმა და პროდიუსერმა არხი დატოვა
ტელეკომპანია "პირველის" გადაცემა “ღამის ამბების” წამყვანებმა: თეონა ბაკურიძემ და თამარ ჩიხლაძემ და გადაცემის პროდიუსერმა ნათია ზოიძემ ტელეკომპანია დატოვეს. სამივე მათგანი ამბობს, რომ მათი გადაწყვეტილება სარედაქციო დამოუკიდებლობის საკითხს არ უკავშირდება.

ინფორმაცია ამის შესახებ ონლაინგამოცემა "ნეტგაზეთმა" გაავრცელა. 

თეონა ბაკურიძემ, რომელიც "TV პირველის" გუნდს მიმდინარე წლის 26 მარტიდან შეუერთდა, მას შემდეგ, რაც იგი აჭარის ტელევიზიიდან გაათავისუფლეს, "მედიაჩეკერს" უთხრა, რომ მისი გადაწყვეტილება არანაირად არ უკავშირდება სარედაქციო დამოუკიდებლობას, იმიტომ, რომ იმ გადაცემაში, სადაც ის მუშაობდა, ეს გარანტირებული იყო: “უბრალოდ, ჩემი მხრიდან თანამშრომლობის რესურსი ამოიწურა და ეს არანაირად არ არის დაკავშირებული სარედაქციო დამოუკიდებლობასთან".

მეტ დეტალებზე საუბრისგან მან თავი შეიკავა, თქვა, რომ ისევ მედიაში ხედავს საკუთარ თავს, თუმცა, სად, ამ ეტაპზე რაიმე გადაწყვეტილება მიღებული არ აქვს. კითხვაზე, ხომ არ განიხილავს აჭარის ტელევიზიას, მან თქვა, რომ არხთან მას სამართლებრივი დავა აქვს და ჯერ მის საქმეზე პროცესებიც არ ჩანიშნულა.

"მედიაჩეკერი" თამარ ჩიხლაძეს ვერ დაუკავშირდა, თუმცა, როგორც მან "ნეტგაზეთს" უთხრა, მისი გადაწყვეტილებაც არ უკავშირდება სარედაქციო თავისუფლების საკითხს.

"ტვ პირველმა" მომცა ჩემთვის უმნიშვნელოვანესი პროექტი "ღამის ამბები", რის გამოც ძალიან მადლიერი ვარ, თუმცა საბოლოდ გადაწყვეტილებას ბევრი ფაქტორის გათვალისწინებით იღებ. ამ ეტაპზე ეს ჩემი არჩევანია. აღარ მოვისურვე ჩემი სატელევიზიო კარიერის გაგრძელება ამ სივრცეში. სამომავლო საქმიანობას რაც შეეხება, ჯერ არანაირი გადაწყვეტილება არ მიმიღია”, – უთხრა “ნეტგაზეთს” თამარ ჩიხლაძემ.

სარედაქციო დამოუკიდებლობის საკითხში ტელეწამყვანეს ეთანხმება გადაცემის პროდიუსერი ნათია ზოიძე. მან "მედიაჩეკერს" უთხრა, რომ მისი შრომითი ხელშეკრულება ტელეკომპანიასთან ამოიწურა და ამ ეტაპზე მისი გაგრძელება აღარ ისურვა.  ნათია ზოიძეც, თეონა ბაკურიძის მსგავსად, TV პირველზე აჭარის ტელევიზიიდან გადავიდა. იგი აჭარის ტელევიზიაში დირექტორის მოადგილე იყო და არხი მას შემდეგ დატოვა, საკუთარი გადაწყვეტილებით, რაც დირექტორი გიორგი კოხრეიძე გახდა.
‘ჰეშთეგი’ ეთერში დაბრუნდა, თუმცა 5-ის ნაცვლად, მხოლოდ 1 დღე გავა
თითქმის სამთვიანი წყვეტის შემდეგ, აჭარის ტელევიზიის ეთერში გადაცემა "ჰეშთეგი" დაბრუნდა, თუმცა, შემცირებული ფორმატით. გადაცემის გუნდში ფიქრობენ, რომ ამ ფორმით მათ კრიტიკული პოზიციისთვის სჯიან, არხის დირექტორი კი ირწმუნება, რომ ეს გადაწყვეტილება რამდენიმე ფაქტორმა განაპირობა, მათ შორის, გადაცემის რეიტინგმა და "ტელევიზიას ასე სჭირდება".

"ამ სეზონიდან, ნაცვლად ყოველდღიურისა, "ჰეშთეგი" მხოლოდ ერთდღიან ფორმატზე გადავიდა. ეს გადასვლა არ გამოხატავს გადაცემის გუნდის სურვილს და, ალბათ, არ იქნება ძნელი გამოსაცნობი, რომ შესაბამისი გადაწყვეტილება მაუწყებლის მენეჯმენტმა მიიღო. შესაბამისად, ყოველ სამუშაო დღეს ვეღარ, თუმცა, ყოველ ხუთშაბათს 7 საათზე მოგიყვებით იმ თემების შესახებ, რაც გაწუხებთ და რაც უფრო მეტ ყურადღებას საჭიროებს.

მიუხედავად იმისა, რომ ჩვენი გუნდი მზად იყო ქვეყნისთვის ყველაზე კრიტიკულ პერიოდში თქვენთან სხვადასხვა სოციალური ჯგუფის საჭიროებებზე სხვადასხვა ფორმატში ესაუბრა, ამის საშუალება არ მოგვეცა. თუმცა, მიუხედავად ამ ძალიან შემჭიდროებული დროისა, კვლავ შევეცდებით, საზოგადოებაში პოზიტიური ცვლილებების ხელშემწყობ გუნდად დავრჩეთ", - წამყვანების ამ შესავლით დაბრუნდა "ჰეშთეგი" აჭარის მაუწყებლის ეთერში 12 ნოემბერს, თითქმის 3 თვიანი წყვეტის შემდეგ, 5 სამუშაო დღიდან 1 დღემდე შემცებული ფორმატით.


"ჰეშთეგის" პირველი გადაცემა, 3-თვიანი წყვეტის შემდეგ.

გადაცემის ხელმძღვანელი ირაკლი ყურუა ამბობს, რომ გუნდში "ამ ეტაპისთვის იმაზე მეტი კითხვა აქვთ, ვიდრე პასუხი". მათთვის გაურკვეველია, ოფიციალურად რა მიზეზით შეამცირა რადიკალურად გადაცემის ფორმატი მაუწყებლის მენეჯმენტმა. თუმცა, 31 ივლისიდან გადაცემის შეჩერებას და არჩევნების შემდეგ ეთერში ერთდღიანი ფორმატით დაბრუნებას, გუნდში კრიტიკულ სარედაქციო პოლიტიკას უკავშირებენ:

"წერილობით მივმართეთ ოფიციალურად დირექტორს იმის თაობაზე, თუ რა ტიპის არგუმენტებს დაეყრდნო მაუწყებელი, როდესაც ბადის ასეთი რადიკალური შემცირება გადაწყვიტა. პასუხი იმდენად შაბლონური და არაფრისმომცემი იყო, რომ, პრაქტიკულად, ინფორმაცია არ მიგვიღია. ბუნებრივია, ყველაფერს ვუკავშირებთ იმ კონტექსტს, რაც მაუწყებელში ახალი მენეჯმენტის მოსვლის შემდეგ შეიქმნა. ვფიქრობთ, რომ მაუწყებელს არჩევნების წინა პერიოდში არ სჭირდებოდა კრიტიკული კონტენტისთვის საეთერო ბადეში რაიმე დროის დათმობა", - ამბობს ირაკლი ყურუა.

გადაცემის ფორმატის შემცირებაში მაუწყებლის დირექტორი გიორგი კოხრეიძე განსაკუთრებულს ვერაფერს ხედავს და მიიჩნევს, რომ "ამ საკითხთან დაკავშირებით, განმარტებები საკმარისად გააკეთეს".

"ჰეშთეგი" გადაცემა ხომ არის ეხლა ეთერში? მითხარით, რა განსხვავებას ხედავთ განსაკუთრებულს? სათქმელს ვერ იტყვიან, თუ რა?", - ამბობს მაუწყებლის დირექტორი და "მედიაჩეკერის" კითხვაზე, თუ რა არგუმენტებით და რის საფუძველზე მიიღო გადაცემის 5-დან 1 დღემდე შემცირების გადაწყვეტილება, გვპასუხობს, რომ გადაწყვეტილება კომისიიდან გამომდინარე მიიღო და არა პირადი ინტერესებიდან. დამაზუსტებელ კითხვაზე, კონკრეტულად როგორ აფასებდა გადაცემას კომისია, ამბობს:

"მოვყვე ეხლა თითოეული კომიისიის წევრი? მე რა ვიცი, თითოეული თავისი შეხედულებისამებრ უყურებდა, მაგრამ ეს არ იყო შეხედულება მხოლოდ და მხოლოდ. ყურებადობა, თემატურობა, დანახარჯი - ბევრი საკითხიდან გამომდინარე იყო შეფასებული, თითოეული მიმართულებით ყველა ადამიანი აფასებდა და საბოლოო ჯამში მივიღეთ ასეთი გადაწყვეტილება. აბსოლუტურად ნორმალური პროცესია, ეს არის განვითარების პროცესი".

ზემოთ ჩამოთვლილი კრიტერიუმებიდან გიორგი კოხრეიძე მხოლოდ რეიტინგების თემას განავრცობს და ამბობს, რომ გადაცემა “ჰეშთეგის” დაწყებისას მაყურებელთა მინიმუმ 80% ეთერს ტოვებდა:

"მე მოგიყვანთ ერთ მაგალითს. თუ ავიღებთ რეიტინგს და ყურებადობას, როდესაც 7 საათამდე 10 ადამიანი, პირობითად ვამბობ, უყურებდა ეთერს, ყველაზე კაი ვარიანტში 2 ადამიანი რჩებოდა, როცა იწყებოდა გადაცემა, და ყველაზე ცუდ ვარიანტში არცერთი არ რჩებოდა ეთერში. ეს ერთ-ერთი კომპონენტი იყო, რის მიხედვითაც მოხდა შეფასება”.

“ჰეშთეგის” გუნდი აცხადებს, რომ რეიტინგები ფორმალური მოტივია. მათი თქმით, დირექტორი სჯით იმის გამო, რომ ძალმომრეობაზე დაფუძნებულ საკადრო პოლიტიკას არ შეეგუვნენ და დღემდე ცდილობენ გაასაჯაროონ მის მმართველობასთან, სარედაქციო დამოუკიდებლობასა და შელახულ შრომით უფლებებთან დაკავშირებული საკითხები.

“დაბალი რეიტინგი და სხვა მსგავსი საკითხები, ფორმალური და მოჩვენებითი მოტივია. რეალურად ის ემსახურება სულ სხვა მიზნებს და ეს მიზნები - [განსაკუთრებით წინასაარჩევნოდ] კრიტიკული კონტენტისთვის დროისა და რესურსების მაქსიმალური შემცირებაა. მაუწყებლის მენეჯმენტი გაურბის სოციალური პრობლემების არსებობის აღიარებას და ძალისხმევას არ იშურებს ჩვენი ყოველდღიურობის შესახებ მრუდე წარმოდგენების შესაქმნელად”, - ვკითხულობთ გადაცემის გუნდის მიერ გავრცელებულ განცხადებაში.

ამ ფონზე, გიორგი კოხრეიძე მიიჩნევს, რომ თანამშრომლებს “ყველანაირად უწყობს ხელს, რომ თავიანთი საქმე აკეთონ”. ჩვენს კითხვაზე, როგორ ფიქრობს, 5-დან ერთ დღემდე გადაცემის შემცირება ეს ხელშეწყობაა? გვპასუხობს, რომ “ტელევიზიას ასე სჭირდება”.

საპირისპიროზე საუბრობენ “ჰეშთეგის” გუნდში. ფიქობენ, რომ “მაუწყებლის მენეჯმენტი აგრეძელებს კრიტიკულად განწყობილი თანამშრომლების მიმართ რეპრესიული პოლიტიკის გატარებას”.

ირაკლი ყურუა ამბობს, რომ ბევრს ფიქრობდნენ დაბრუნებულიყვნენ თუ არა ეთერში. ბოლოს, მათთვის გადაცემის მნიშვნელობიდან გამომდინარე, მიიღეს გადაწყვეტილება, რომ ამ სივრცის დათმობა ასე მარტივად არ უღირთ:

“საბოლოო ჯამში, ბევრი ვიფიქრეთ, დავბრუნებულიყავით თუ არა ეთერში თუნდაც არჩევნების მერე, მაგრამ, მაინც ჩავთვალეთ, რომ იმდენი თემა და იმდენი ადამიანია ყურადღების გარეშე, რომ ეს 45 წუთი კვირაში, რაც ძალიან ცოტაა, სულ არაფერს ჯობდა. ჩვენთვის ეს არ არის მხოლოდ სატელევიზიო ეთერი, ამას ვუყურებთ, როგორც გარკვეული თავისუფლების 45 წუთს და ამის დათმობა, იმ შრომის, ჯანმრთელობის და ბრძოლის შემდეგ, რაც აქამდე გამოვიარეთ, არანაირად არ გვინდა. ამ სივრცის დათმობა ასე მარტივად არ გვიღირს, არ შეგვიძლია”.

აჭარის ტელევიზიამ გადაცემა “ჰეშთგისთვის” ეთერის დათმობა თავდაპირველად 23 მარტს შეწყვიტა. ამ დღიდან, მაუწყებელმა “ჰეშთეგთან” ერთად, საინფორმაციო და სამედიცინო გადაცემების გარდა, ყველა გადაცემა შეაჩეარა.




მენეჯმენტი გადაწყვეტილებას კორონავირუსის გამო ქვეყანაში შექმნილი ვითარებით ხსნიდა. ირაკლი ყურუა მიიჩნევს, რომ იმ პერიოდშიც რეალური მიზეზი გადაცემის კრიტიკული სარედაქციო პოლიტიკა იყო:

“პანდემიის პერიოდშიც ჩვენი გაჩერება იმას უკავშირდებოდა, რომ მაუწყებლის მენეჯმენტს არ სურდა, ეთერში ყოფილიყო ისეთი მასალა, ვთქვათ, სადაც ვისაუბრებდით იმაზე, რომ ჯანდაცვის სისტემას უჭირს, რომ ადამიანები რჩებიან ელემენტარული შემოსავლის გარეშე და სახელმწიფო სათანადო ყურადღებას ვერ აქცევთ და ა.შ. ბუნებრივია, მაშინაც გვქონდა განცდა და გარკვეული მოლოდინები იმისა, რომ შეიძლება “ჰეშთეგი” საერთოდ არ დაბრუნებულიყო ეთერში”.

მოგვიანებით, 25 მაისს გადაცემა ეთერში ისევ დაბრუნდა, თუმცა, მოკლე ხნით. 

25 მაისი, 2020წ. გადაცემის დროებით დაბრუნება.

 

  'მთავარი არხის' შაბათის გადაცემა  ხარვეზებით დაიწყო - არხზე კიბერშეტევას ეჭვობენ
ტელეკომპანია „მთავარი არხის“ კვირის შემაჯამებელი ანალიტიკური გადაცემა „მთავარი შაბათს“ დაწყებიდან დაახლოებით 2 წუთში, 21:02 სთ-ზე, ეთერიდან რამდენიმე წუთით გაითიშა. მალევე, ტელეკომპანიის გენერალურმა დირექტორმა ნიკა გვარამიამ Facebook-ის საკუთარ გვერდზე დაწერა, რომ „ცხრასაათიანი შაბათის ეთერის დაწყებისთანავე ტელევიზიაში გამოირთო სრულიად ყველაფერი ერთდროულად - სასერვერო, ქსელი, სტუდიასთან კავშირი“.



გადაცემა ეთერში, დაახლოებით ოთხწუთნახევარში (21:06:35) დაბრუნდა. როგორც წამყვანმა, მიშა სესიაშვილმა თქვა, ტელეკომპანიაზე სავარაუდოდ მასშტაბური კიბერშეტევა განხორციელდა.

„მაყურებელს ბოდიშს ვუხდი იმ მცირე ტექნიკური ხარვეზის გამო, რომელიც ბოლო რამდენიმე წუთის განმავლობაში ჩვენს ეთერში დაფიქსირდა. თუმცა, სავარაუდოდ, საქმე გვაქვს მასშტაბურ კიბერშეტევასთან, რომელიც მთავარ არხზე განხორცილდა“, - თქვა მიშა სესიაშვილმა და დაამატა, რომ რამ რამდენიმე წუთია გათიშულია არხის მთავარი და სათადარიგო სერვერები და ყველა ის ტექნიკური საშუალება, რომლითაც არხი მაუწყებლობს და პირდაპირ ეთერში გადის.

„ჩვენი ტექნიკური ჯგუფი ამ წუთებშიც არკვევს ამ პრობლემის შინაარსს და მასშტაბებს, მაგრამ სავარაუდოდ, ეს არის კიბერშეტევა, რომელიც განხორციელდა "მთავარ არხზე". ასე რომ, თუ ხარვეზები იქნება დღევანდელი გამოშვების განმავლობაში, ამაზე წინასწარ გიხდით ბოდიშს, მაგრამ გაუთვალისწიენებელმა ტექნიკურმა პრობლემამ იჩინა თავი“, - მიმართა მან მაყურებელს.




„მედიაჩეკერი" შეეცადა მეტი დეტალი არხის იურისტთან და დირექტორთან თამთა მურადაშვილთან გაერკვია.  თუმცა როგორც მან გვითხრა, ამ დროისთვის იმის გარდა, რაც ეთერში გაჟღერდა, დამატებითი დეტალები უცნობია.