Covid-19
კატეგორია - Covid-19
“მთავარი არხის” ერთ-ერთი ჟურნალისტი, რომელსაც კორონავირუსით ინფიცირებულ პაციენტთან ჰქონდა კონტაქტი, კარანტინში გადაიყვანეს. ამის შესახებ ინფორმაცია არხის საინფორმციო სამსახურის უფროსმა ნოდარ მელაძემ დღეს გაავრცელა.

“მთავარი არხის” ჟურნალისტმა ორი დღის წინ ინტერვიუს აიღო გარემოს დაცვის მინისტრის მოადგილისგან, რომელსაც დღეს კორონავირუსი დაუდასტურდა. ნოდარ მელაძის თქმით, ჟურნალისტი რეპორტაჟის მომზადებისას ინფიცირებულის ოჯახთან სახლში იმყოფებოდა და სწორედ ამ დროს გაიგო, რომ ეს ოჯახიც თვითიზოლაციაში იმყოფებოდა.

“გადაღება ხდებოდა ღია სივრცეში, დაცული დისტანციით, თუმცა რეკომენდირებულია საკარანტინე სივრცეში ყოფნა და გადავიდა კარანტინში.” - წერს ნოდარ მელაძე ფეისბუკის პირად გვერდზე.
კატეგორია - Covid-19
კორონავირუსის საფრთხის გამო, თანამშრომლების უსაფრთხოების მიზნით, ონლაინგამოცემა “ტაბულას” რედაქცია დისტანციურ მუშაობაზე გადადის. გამოცემამ ამის შესახებ განცხადება დღეს, 11 მარტს გაავრცელა.

“ჩვენი გადაწყვეტილების მიზანია დავიცვათ თანამშრომლები არასაჭირო კონტაქტებისგან - როგორც საზოგადოებრივ ტრანსპორტში, ისე საოფისე სივრცეში.

გადაწყვეტილების მიღება გაგვიიოლა ონლაინ მედიის თავისებურებამ, რომელიც დისტანციურად მუშაობის საშუალებას იძლევა.

ხაზგასმით აღვნიშნავთ, რომ არცერთ თანამშრომელს არ აქვს ახალი კორონავირუსი, არც კონტაქტი ჰქონია დაინფიცირებულთან და არც ეჭვი არსებობს, რომ რომელიმეს ტესტის ჩატარება სჭირდება.” - ნათქვამია “ტაბულას” მიერ გავრცელებულ განცხადებაში.

სამუშაო რეჟიმს ცვლის საზოგადოებრივი მაუწყებლის პირველი არხიც. მაუწყებელი დროებით ზღუდავს იმ გადაცემების ჩაწერას, რომელშიც მონაწილეობენ ბავშვები/მოზარდები, მოწვეული სტუმრები და დიდი აუდიტორია; გადაცემა - „პირადი ექიმი მარი მალაზონია“ სპეციალური პროგრამით გავა ეთერში, თანამშრომელთა ნაწილი კი დისტანციურად იმუშავებს. მაუწყებლის მიერ 10 მარტს გამოქვეყნებული განცხადების თანახმად, საქართველოს პირველი არხი ითვალისწინებს ევროპის მედიაგაიდლაინებს, უერთდება ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის გაცემულ რეკომენდაციებს და საზოგადოებას მოუწოდებს, გამოიჩინონ ინდივიდუალური პასუხისმგებლობა და დაიცვან შესაბამისი წესები.
კატეგორია - Covid-19
კორონავირუსის საფრთხის გამო, საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებლის პირველი არხი დროებით ზღუდავს იმ გადაცემების ჩაწერას, რომელშიც მონაწილეობენ ბავშვები/მოზარდები, მოწვეული სტუმრები და დიდი აუდიტორია; გადაცემა - „პირადი ექიმი მარი მალაზონია“ სპეციალური პროგრამით გავა ეთერში, თანამშრომელთა ნაწილი კი დისტანციურად იმუშავებს.

აღნიშნული ცვლილებების შესახებ არხმა დღეს, 10 მარტს, სოეციალური განცხადება გაავრცელა.

„მაუწყებლობის შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრულია პირველი არხის ვალდებულება, „უზრუნველყოს აუდიტორიის დროული და ყოველმხრივი ინფორმირება საქართველოში, მის რეგიონებსა და მსოფლიოში მიმდინარე მნიშვნელოვანი მოვლენების შესახებ“. ამიტომ, საქართველოს პირველმა არხმა მიიღო თანამშრომელთა ნაწილის დისტანციურ მუშაობაზე გადაყვანის გადაწყვეტილება. ასევე, სამსახურებრივი მოვალეობიდან დროებით გათავისუფლებული არიან ორსულები, ქრონიკული დაავადებების მქონე თანამშრომლები და სხვა რისკჯგუფში შემავალი პირები", - ვკითხულობთ განცხადებაში.

ამავე განცხადების მიხედვით, პირველი არხი დროებით ზღუდავს იმ გადაცემების ჩაწერას, რომელშიც მონაწილეობენ ბავშვები/მოზარდები, მოწვეული სტუმრები და დიდი აუდიტორია.

საეთერო ბადეში კიდევ ერთი ცვლილებაა.

"თემის აქტუალობიდან გამომდინარე, განისაზღვრა ახალი საპროგრამო პოლიტიკა. შესაბამისად, საეთერო ბადეში მოხდა ცვლილებები. 11 მარტიდან მაყურებელს საჭირო ინფორმაციას, კვალიფიციურ და გადამოწმებულ რჩევებს „პირადი ექიმი მარი მალაზონია“ სპეციალური პროგრამით მიაწვდის. გადაცემა ყოველდღე, 20:00 საათზე გავა ეთერში", - ვკითხულობთ განცხადებაში.

განცხადების თანახმად, საქართველოს პირველი არხი ითვალისწინებს ევროპის მედიაგაიდლაინებს, უერთდება ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის გაცემულ რეკომენდაციებს და საზოგადოებას მოუწოდებს, გამოიჩინონ ინდივიდუალური პასუხისმგებლობა და დაიცვან შესაბამისი წესები.
კატეგორია - Covid-19

საზოგადოებისთვის სანდო და მკაფიო ინფორმაციის მიწოდება ჟურნლისტის პირდაპირი მოვალეობა და პასუხისმგბელობაა. ჯანმრთელობის ისეთი გლობალური კრიზისის დროს კი, როგორც ეს კორონავირუსის გავრცელება და მისგან მომდინარე საფრთხეებია, ეს პასუხისმგებლობა კიდევ უფრო კრიტიკულ მნიშვნელობას იძენს.

“ასეთ ისტორიებში იმდენი გაურკვევლობაა, რომ მათგან მკაფიო სურათის შექმნა სწორედ ჟურნალისტის მოვალეობაა”, - ამბობს, ე.წ. ფრილანსერი ჟურნალისტი მაიკლ სტენდერტი, რომელიც Bloomberg-ის, The Guardian-ისა და Al Jazeera-სთვის მუშაობს. იგი, ჩინეთში კორონავირუსის ეპიდემიის აფეთქებიდან დღემდე, სწორედ Covid-19-ის თემას აშუქებს.

ჩინეთში კორონავირუსის თემაზე მუშაობა მთავრობის ცენზურის გამო კიდევ უფრო რთული აღმოჩნდა. როგორ სტენდერტი განმარტავს, განსაკუთრებულ სირთულეს წყაროების მოძიება წარმოადგენს.

“შემაშფოთებელია, როდესაც რიგითი მოქალაქე ფიქრობს, რომ მას ოფიციალური პირების თანხმობის გარეშე საკუთარი მოსაზრების გამოთქმის უფლება არ აქვს”, - ამბობს იგი.

კრიზისის დროს, ჟურნალისტების მხრიდან საზოგადოების ინფორმირებასა და შიშის დათესვას შორის ბალანსი პოვნის აუცილებლობაზე საუბრობს კოლუმბიის უნივერსიტეტის პროფესორი სტეფან მორსეც.

“ადამიანების ბულინგს და უსაფუძვლო პანიკისა და შიშის დათესვას უნდა მოერიდოთ”, - ურჩევს იგი ჟურნალისტებს.

ქვემოთ Covid-19-ის თემაზე მომუშავე ჟურნალისტებისთვის სპეციალისტების მიერ შემუშავებული ტოპ 10 რჩევაა მოცემული.

♦   შეისწავლე ადგილმდებარეობა და შემდეგ გადაიტანე ის შენს ნაშრომში


ნებისმიერი მსოფლიო კრიზისის დროს, ჩვენს გარშემო უამრავი ინფორმაცია იყრის თავს, თუმცა, ეს არ ნიშნავს, რომ ყველა მათგანი სასარგებლოა. ინტერნეტის საშუალებით გავრცელებულმა ინფორმაციამ საზოგადოება, შესაძლოა, შეცდომაში შეიყვანოს. მაგალითად, The Guardian-მა ვუჰანში კორონავირუსის შესახებ მასალას ფოტო დაურთო, რომელზეც ქუჩაში გარდაცვლილი ჩანს და ის ასე დაასათაურა - “გარდაცვლილი მამაკაცი ქუჩაში: ფოტო, რომელიც ვუჰანში კორონავირუსის კრიზისს ასახავს”. თუმცა, მასალაში არ იყო დასაბუთება, რომ მამაკაცი ნამდვილად ვირუსმა იმსხვერპლა.

ცხადია, მასალაზე მუშაობისას ვიზუალური მხარე მნიშვნელოვანია, თუმცა მასთან განსაკუთრებულად ფრთხილი დამოკიდებულება გვმართებს. რეპორტიორები დარწმუნებული უნდა იყვნენ, რომ ვიზუალური მასალა, რომელსაც ისინი იყენებენ, მიმდინარე პროცესს ზუსტად ასახავს. სენსაციური ფოტო, როგორც ეს The Guardian-ის შემთხვევაში იყო, არასზუსტ სურათს ქმნის და შიშს თესავს.

“ვუჰანში გადაღებულ ფოტოებს დიდი მნიშვნელობა აქვთ. თუკი გავითვალისწინებთ იმას, რომ ზოგადად ჩინეთში მიმდინარე პროცესების შესახებ ინფორმაციისადმი უნდობლობა არსებობს, ადამიანებს სჭირდებათ ნახონ რა ხდება იქ და დაიჯერონ ამის”, - ამბობს ვუჰანში მომუშავე ფრილანსერი დოტოგრამა ბეტსი ჯოულსი.

"ვიდრე ფოტოების გადაღებას დაიწყებ, გარშემომყოფებს მიმართე, გაესაუბრე ადამიანებს, ზოგად ატმოსფეროს გაეცანი და მუშაობა მხოლოდ ამის შემდეგ დაიწყე და რაც მთავარია, ეცადე, რომ შენს მონათხრობში იმის საპირისპირო არ აჩვენო, რასაც ადამიანები ადგილზე რეალურად განიცდიან", - ეს სიტყვების მას ეკუთვნის. 

“თუკი მოვლენების განვითარების ადგილზე შიში ნამდვილად სუფევს, ამის გაშუქების პრობლემას ვერ ვხედავ, მაგრამ ფრთხილად უნდა იყო, როდესაც მოვლენების ეპიცენტრში არ ხარ და ამის შესახებ უბრალოდ გესმის”, - ამბობს სტენდერტი.


♦  
ფოკუსირდი გაშუქებაზე და არა ანალიზზე


მოსაზრებას და ანალიზს დიდი მნიშვნელობა აქვს, მაგრამ შედეგების მასშტაბების გაზომვა ჯერ ძალიან ადრეა - თქვა ჯოულმა.

აგრეთვე, არ აიღოთ The Washington Post-ის მაგალითი, როდესაც მან ჩინეთი აზიისთვის საფრთხის შემცველ ავადმყოფ კაცს შეადარა და რასისტული ტონისთვის კრიტიკაც დაიმსახურა. ჯერ ძალიან ადრეა გრძელვადიან ფინანსურ შედეგებზე საუბარი.


♦   ყ
ურადღებით იყავით სათაურებთან


იმის გათვალისწინებით, რომ აუდიტორია ინფორმაციას ძირითადად სათაურებიდან იღებს და მხოლოდ ამით კმაყოფილდება, რედაქტორებმა სათაურებით შეცდომაში არ შეიყვანოთ აუდიტორია.

“არასდროს შესწიროთ ფაქტები კლიკებს და განსაკუთრებული ყურადღება ამას კრიზისების დროს მიაქციეთ”.

“ყოველთვის ვცდილობ ისეთი სათაურის შერჩევას, რომელიც რეალობას ასახავს და სენსაციური არ არის”, - ამბობს ჯოულსი.


♦  
გახსოვდეთ - ყველა რიცხვი ზუსტი არ არის
 


ჟურნალისტები ამბის გაშუქებისას ხშირად ეყრდნობიან რიცხვებს და სტატისტიკურ მონაცემებს, თუმცა ისინი ყოველთვის სანდო არ არის.

როგორც სპეციალისტები ამბობენ, ეპიდემიებისა და დაავადებათა გავრცელების დროს, განსაკუთრებით დასაწყისში, რიცხვები ზუსტი არ არის. ისინი მიიჩნევენ, რომ ჟურნალისტებმა რიცხვები ყურადღების მიღმა არ უნდა დატოვონ, თუმცა იმაში უნდა დარწმუნდნენ, რომ აუდიტორიას მათი არსი და რიცხვების უკან არსებული ვითარება კარგად ესმის. 


♦  
 დაელაპარაკე იმდენ ადამიანს, რამდენის საშუალებაც არის 


“იზოლაციაში მყოფი ყველა ადამიანი არ არის ავად და არც კვდება, ზოგჯერ ისინი უბრალოდ მოწყენილები არიან”, - თქვა ჯოულსმა.

რეპორტიორის პასუხისმგებლობაა, რომ მოვლენების განვითარების ადგილზე მცხოვრები ადამიანების განსხვავებული ყოფა წარმოაჩინოს. ამის ერთ-ერთ საშუალებად კი - სტენდერტი მეტ ადამიანთან საუბარს მიიჩნევს, განსაკუთრებით იმ ქვეყნებში, სადაც ცენზურის მკაფიო ნიშნები ჩანს. 


♦  
 თავი აარიდეთ რასიზმს 


გლობალურ ეპიდემიებს რასიზმისა და ქსენოფობიის გავრცელების ხანგრძლივი ისტორია აქვს და ამ შემთხვევაში გამონაკლისი არც Covid-19-ია. მაგალითად, ლონდონში ჩინური წარმოშობის მქონე სინგაპურელ მამაკაცს დაესხნენ თავს და უთხრეს, რომ “მისი კორონავირუსი” არ სჭირდებოდათ. ჩინელების შემოსავლებმა იკლო აშშ-შიც.

ამიტომ მედია ფრთხილად უნდა იყოს, რომ ინდივიდების მიმართ სტერეოტიპებისა და რასიზმის გავრცელებას არ შეუწყოს ხელი. ამერიკულ-აზიური ჟურნალისტების ასოციაციამ ჟურნალისტებისთვის სპეციალური რეკომენდაციებიც გამოსცა. მაგალითად: პირბადიან ადამიანებს დაურთეთ კონტექსტი, მოერიდეთ ჩინური დასახლებების ჩვენებას, თუკი ისინი ამბავთან პირდაპირ კავშირში არ არიან ვირუსის დასახელების დროს გეოგრაფიული მითითებებისგან თავი შეიკავეთ.


♦ 
 კარგად შეარჩიე ექსპერტები


ექსპერტების მოძიების დროს ყურადღებით იყავით და გაითვალისწინეთ მათი შეხედულებები.

“პრობლემა მხოლოდ კარგი ექსპერტის მოძიება კი არა, ისეთი ადამანის პოვნაა, რომელსაც საკუთარი მიკერძოებული დამოკიდებულებისგან დისტანცირება შეუძლია”.

ექსპერტებთან მუშაობის დროს ჟურნალისტებისადმი ერთ-ერთი რჩევა მათი მიკერძოების შესახებ ინფორმაციის მოძიებაა. ბევრი ჟურნალისტი ეპიდემიების შესახებ მუშაობის დროს, დაავადების გავრცელების შესახებ ე.წ. მოდელირების მეთოდსაც მიმართავს, თუმცა ისინი, როგორც თემის სპეციალისტები განმარტავენ, ვარაუდებს ემყარება და რეალობას სწორად არ ასახავს.


♦  
 არ თქვა უარი ე.წ. უინტერესო ისტორიებზე
 


გახსოვდეთ, ყველა ისტორია, რომელსაც ეპიდემიის დროს დაწერთ პულიცერის პრემიას ვერ მოგიტანთ, რაც სავსებით ნორმალურია. კონცენტრირდით იმაზე, რომ პასუხი გასცეთ სამიზნე აუდიტორიის შეკითხვებს.

დაიხმარეთ Google, რომ გაიგოთ, რა სახის ინფორმაციას ეძებენ ადამიანები და ამის შემდეგ შექმენით ისეთი მასალა, სადაც ისინი საკუთარ შეკითხვებზე პასუხებს აღმოაჩენენ.


♦  
დააწესეთ ლიმიტები


რედაქტორები თქვენგან ახალ ისტორიებს სულ უფრო და უფრო ხშირად მოითხოვენ, მაგრამ ასეთ დროს ისწავლეთ უარის თქმა და მუშაობის საათებზე ლიმიტები დააწესეთ. სამუშაო პროცესიდან დროებითი მოწყვეტა, საშაულებას მოგცემთ, რომ სამუშაოს ახალი ძალებითა და შემართებით დაუბრუნდეთ.



♦  
 როდესაც ყველაფერი მიწყნარდება, არ მოშორდეთ ამბავს 


ადრე თუ გვიან ყველაფერი მიწყნარდება, თუმცა ეს იმას არ ნიშნავს, რომ თქვენი სამუშაო დასრულდა. ეპიდემიის პიკის ჩაცხრობის შემდეგაც უამრავი რამ ხდება, რასაც გაშუქება სჭირდება.

შეაფასეთ, როგორ გაუმკლავდა ხელისუფლება და ჯანდაცვის სფეროს ოფიციალური პირები კრიზისს. გააანალიზეთ ნასწავლი გაკვეთილები. გაარკვიეთ, ვირუსისგან გადარჩენილები ისევ სტიგმის მსხვერპლნი ხომ არ არიან და გაიგეთ თუ რას ნიშნავს, ცხოვრების “ნორმალურ” რიტმში დაბრუნება.


მომზადებულია ijnet.org-ის მასალის გამოყენებით.

კატეგორია - Covid-19
მსოფლიოში კორონავირუსის შემთხვევების მატებასთან ერთად ინტერნეტსივრცეში ვირუსთან დაკავშირებული დეზინფორმაციის გავრცელების სიხშირეც იზრდება. ზოგიერთ შემთხვევაში შეცდომაში შემყვანი მასალების ტირაჟირებას ხელს მედია უწყობს. ჯერ კიდევ თებერვლის დასაწყისში საერთაშორისო საინფორმაციო ვებგვერდებზე გამოქვეყნდა რუკა, რომელიც თითქოს კოვიდ-19-ის გავრცელების არეალს აჩვენებდა, რეალურად კი ის საერთაშორისო ფრენების ამსახველ რუკას წარმოადგენდა.


alt


როგორ მოხვდა მედიაში რუკა შეცდომით? 
 
ინგლისის ერთ-ერთი უნივერსიტეტის World Population Project-ის ფარგლებში გამოქვეყნდა კვლევა, რომელშიც პროგნოზირებული იყო, კორონავირუსის ეპიცენტრში- ქალაქ უხანში კარანტინის გამოცხადებამდე ორი კვირით ადრე, უხანელების მგზავრობის სავარაუდო მიმართულებები. პროექტის ავტორებმა კვლევაზე მუშაობისას წინა წლების ავიარეისებისა და უხანის მცხოვრებელთა მობილურების მონაცემები გამოიყენეს. კვლევის შედეგად მიღებული პროგნოზი ასეთი იყო: ქალაქის იზოლაციამდე შესაძლოა უხანის 60,000-მდე მცხოვრებს მსოფლიოს 400-მდე ქალაქში ემგზავრა.

მკვლევრებმა თავიანთი მიღებული შედეგები ნაწილ-ნაწილ Twitter-ზე გამოაქვეყნეს, მათ შორის იყო რუკაც, რომელიც მსოფლიოში არსებულ საერთაშორისო ფრენებს ასახავდა, თუმცა დაზუსტებული არ იყო, რომ ეს რუკა კორონავირუსის შესახებ კვლევის ნაწილს არ წარმოადგენდა.

მას შემდეგ რაც სოციალური ქსელების მომხმარებლებმა იკითხეს, აღნიშნული რუკაზე წითელი ხაზები კვლევით მიღებულ შედეგებს ასახავდა თუ არა. მკვლევართა გუნდმა განაცხადა, რომ რუკა კვლევას არ უკავშირდებოდა და ის გლობალური საჰაერო ქსელის მასშტაბის საჩვენებლად გამოაქვეყნეს. მოგვიანებით, გვერდიდან რუკა წაიშალა, თუმცა გრაფიკული გამოსახულება მაინც მოხვდა რამდენიმე ავსტრალიური გამოცემის, The Sun-ის, Daily Mail-ისა და Metro-ს ვებგვერდებზე.

alt


ავსტრალიური არხის 7News-ის ეთერში კი რუკა კორონავირუსის გავრცელების მასშტაბის საჩვენებლად გამოიყენეს. ვიდეოს 7 მილიონზე მეტი ნახვა აქვს. წამყვანის თქმით, რუკაზე წითელი ხაზებით 5 მილიონი უხანელია აღნიშნული, რომლებმაც ქალაქი დატოვეს. რეალურად კი ეს ხაზები მსოფლიოს მასშტაბით საჰაერო მარშრუტებს ასახავს.


ყალბი „სქრინშოტები“

კიდევ ერთი მასობრივად გავრცელებული შეცდომაში შემყვანი ინფორმაცია კორონავირუსის განკურნების შესახებ ე.წ სქრინშოტი იყო, რომელზეც ახალი ამბების გამოშვების მიმდინარეობისას ტიტრებში იკითხებოდა წარწერა "მარიხუანა კლავს კორონავირუსს".

alt

ე.წ სქრინშოტები ყალბი ინფორმაცის გავრცელების ერთ-ერთი ეფექტური და ხშირად გამოყენებადი ფორმაა. ხალხი ძირითად შემთხვევებში სქრინშოტს იმისთვის იღებს, პროვოკაციული ან შეცდომით დაწერილი პოსტი შეინახოს, რომელიც, დიდი ალბათობით, მალევე წაიშლება. სქრინშოტი კი "რეალობის" გამოსააშკარავებლად გამოიყენონ. როდესაც ყალბი სქრინშოტები ვრცელდება და მისი ორიგინალი ვარიანტის ნახვა შეუძლებელია, დიდია ალბათობა იმისა, ხალხმა იფიქროს, რომ ორიგინალი მასალა წაშალეს და მისი ავთენტურობა დაიჯეროს.

გარდა ამისა, ყალბი სქრინშოტი დეზინფორმაციის გამავრცელებელია არამარტო კონკრეტული თემის, არამედ უშუალოდ ინფორმაციის წყაროს შესახებაც. ამიტომ, რაც არ უნდა რეალურად გამოიყურებოდეს სქრინშოტი, მაინც არსებობს იმის შანსი, რომ ის ფოტოშოპის შედეგს წარმოადგენს.

Poynter-ის ინფორმაციით, კორონავირუსთან დაკავშირებული ინფორმაცის გადასამოწმებლად 39 ქვეყნის 90-ზე მეტი ფაქტჩეკერი მუშაობს და მიღებულ შედეგებს სოციალურ ქსელებში ჰეშთეგებით #CoronaVirusFacts / #DatosCoronaVirus alliance-ით ავრცელებენ.
კატეგორია - Covid-19

დაავადებათა კონტროლის ცენტრი ჟურნალისტებისთვის, რომლებიც კორონავირუსის თემას აშუქებენ, სპეციალურ რეკომენდაციებს ავრცელებს.  რეკომენდაციები ეხება ინტერვიუს აღების პროცესსა და მუშაობას შესაძლო ინფირცირებულ ადამიანთან. ამ რეკომენდაციებს შორის არის  ინტერვიუს წარმოება მიკროფონის დამჭერი გრძელი ჯოხით, მიკროფონის გამოყენება ღრუბლის გარეშე, უსაფრთხო დისტანციის შენარჩუნება და ა.შ. 

გთავაზობთ რეკომენდაციებს სრულად:

ა) შესაძლო ინფიცირებულ ადამიანთან ახლო კონტაქტისგან თავის არიდება სამედიცინო ნიღბის გამოყენების გარეშე.

ბ) შესაძლო დაინფიცირებული შემთხვევის გაშუქებისას ინტერვიუს წარმოება მიკროფონის დამჭერი გრძელი ჯოხით.

გ) ინტერვიუს დროს მიკროფონის გამოყენება ღრუბლის გარეშე. დასრულებისთანავე მიკროფონის მთლიან კორპუსს უნდა ჩაუტარდეს დეზინფექცია.

დ) უსაფრთხო დისტანციის შენარჩუნება - არანაკლებ 1-1.5 მეტრი მანძილი ჟურნალისტსა და რესპონდენტებს შორის, განსაკუთრებით იმ პირებთან, რომლებიც ახველებენ, აცემინებენ ან/და მაღალი სიცხე აქვთ. რესპირაციული ინფექციით ინფიცირებული ადამიანი, მათ შორის ახალი COVID-19 ინფექციით, ხველისა და ცემინების დროს ავრცელებს ვირუსის შემცველ წვეთებს, ახლო მანძილზე, შესაძლებელია მოხდეს ვირუსის ჩასუნთქვა.

ე) სამუშაო პროცისის დასრულებისთანავე რეკომენდებულია ნიღაბის მოხსნა, წინა ზედაპირის შეხების გარეშე და გადაგდება სანაგვე ყუთში.

ვ) სველი წესით გაწმენდა და დეზინფექციის ჩატარება იმ ნივთებისთვის, რომელთაც მუშაობის პროცესში ხშირად ეხებიან (ჯერჯერობით ცნობილი არ არის, თუ რამდენ ხანს ინარჩუნებს ვისური სიცოცხლისუნარიანობას სხვადასხვა ზედაპირზე, თუმცა, არსებულ მონაცემებზე დაყრდნობით - რამდენიმე საათს).

ზ) ახალი კორონავირუსისგან თავის დასაცავად საჭიროა დაცული იყოს გრიპისა და სხვა რესპირაციული დაავადებების პრევენციის ზოგად რეკომენდაციები:

  • ხელის ხშირი დაბანა, არანაკლებ 20 წამის განმავლობაში საპნითა და წყლით, ან ხელის დაიმუშავება სპირტის შემცველი ხსნარით.
  • დაუშვებელია თვალების, ცხვირსა და პირის ღრუს დაუბანელი ხელით შეხება.

შეგახსენებთ, რომ დღეს, 5 მარტს, საქართველოში ოფიციალურად დადასტურდა კორონავირუსის მესამე შემთხვევა.  

აქვე, გაეცანით რეკომენდაციებს მედიამენეჯერებისა და ჟურნალისტებისთვის, რომელიც მომზადებულია  SAFE ინიციატივა, IREX-ის მიერ

კატეგორია - Covid-19

კომპილაცია მოამზადებულია  SAFE ინიციატივა, IREX-ის მიერ


28 თებერვლის მდგომარეობით, საქართველოში კორონავირუსის შემთხვევები უკვე ოფიციალურად დადასტურდა. თემის გაშუქებისა და საზოგადოებრივი ჯანდაცვის შენარჩუნებაში ჟურნალისტები ცხადია, მნიშვნელოვან როლს თამაშობენ, თუმცა, მნიშვნელოვანია, რომ პროფესიული მოვალეობის შესრულებისას დაცული იყოს მათი უსაფრთხოება.

გაგაცნობთ უსაფრთხოების რამდენიმე მნიშვნელოვან წესს, რომელთა დაცვაც განსაკუთრებულ ძალისხმევასა და დიდ ფინანსურ დანახარჯს არ მოითხოვს.

ვირუსის გავრცელების წინააღმდეგ მოქმედება საჭიროა დაუყონებლივ და გახსოვდეთ, რომ მცირე და რუტინული სიფრთხილის ზომები უდიდეს როლს თამაშობს ჯანმრთელობის შენარჩუნებაში.


⇒   მედია მენეჯერების საყურადღებოდ:

  • გახსოვდეთ, რომ თქვენი მედიის მუშაობა დამოკიდებულია თქვენი თანამშრომლების ჯანმრთელობაზე. აუხსენით თანამშრომლებს, რომ გაციების მსუბუქი სიმპტომების შემთხვევაშიც უნდა დარჩნენ სახლში და ეს დრო ჩაეთვლებათ საპატიოდ.

  • დარწმუნდით, რომ თქვენს თანამშრომლებს არ შეუქმნის უხერხულობას საკუთარი ჯანმრთელობის მდგომარეობის შესახებ რეალური ინფორმაციის თქვენთვის გაზიარება.

  • შეიმუშავეთ ნათელი გეგმა, თუ როგორ შეუძლია თანამშრომელს იმუშაოს დისტანციურად, სახლიდან, იმ შემთხვევაში თუ გაციების სიმპტომების გამო ვერ მოდის ოფისში ან ვერ გადის გადაღებაზე/ ინტერვიუზე. 

  • შეეცადეთ სამუშაო ოფისებში ადვილი იყოს ჰიგიენის ნორმების დაცვა: შეამოწმეთ სველი წერტილები, მოიმარაგეთ ანტიბაქტერიული საპნები, სადეზინფექციო დისპენსერები ოფისისთვის და აკონტროლეთ, რომ დისპენსერები რეგულარულად შეივსოს. მოუწოდეთ თანამშრომლებს გაანიავონ ოფისები. ოფისებში ხელმისაწვდომი უნდა იყოს პირბადეები და ერთჯერადი ხელთათმანები, ასევე ერთჯერადი ხელსახოცები მათთვის, ვინც გადაღებაზე/ ინტერვიუზე სამედიცინო დაწესებულებებში მიდის.

⇒     ჟურნალისტების საყურადღებოდ:

  • დარწმუნდით, რომ თქვენს სამუშაო სივრცეში იცავთ ჰიგიენას. რეგულარულად გაასუფთავეთ სამუშაო მაგიდა და ნივთები (ტელეფონი, კლავიატურა, ლეპტოპი, კამერა, მიკროფონი, ) სველი წესით სადეზინფექციო დანიშნულების მქონე ხსნარით და/ ან ანტისეპტიკური ხელსახოცებით, რათა არ დააზიანოთ ტექნიკა.

  • ხშირად დაიბანეთ ხელი და გამოიყენეთ ერთჯერადი სამედიცინო ხელთათმანი თუ გიწევთ ვიზიტი ან მუშაობა რომელიმე სამედიცინო დაწესებულებაში, სადაც შეიძლება იყვნენ დაავადებული ადამიანები. ხელთათმანები და პირბადეები არ გამოიყენოთ განმეორებით.

  • თან იქონიეთ სადეზინფექციო ხსნარი ჯიბის შეფუთვით, გამოიყენეთ რეგულარულად. რესპირატორული ჰიგიენისთვის გამოიყენეთ ერჯერადი ხელსახოცები, გამოყენებული ხელსახოცები არ ჩაყაროთ თავღია ქაღალდის ურნებში.

  • არასდროს არ დადოთ კამერა/ მიკროფონი იატაკზე, მიწაზე, კიბეზე - ისეთ ზედაპირებზე, რომლებიც არ იწმინდება ან იშვიათად იწმინდება. როცა შეძლებთ გაწმინდეთ კამერის/ მიკროფონის/ფოტოაპარატის შტატივი ანიბაქტერიული ხელსახოცით (მაგალითად Meliseptol) და ისე შეინახეთ/ გადაეცით კოლეგას.

  • დაიცავით დისტანცია რესპონდენტებთან საუბრის დროს. განსაკუთრებით მაშინ, თუ ინტერვიუს სამედიცინო პერსონალთან წერთ ან იმ რესპონდენტებთან, ვინც სამედიცინო დაწესებულებში ან პოტენციურად დაინფიცირებულ ადგილას იყვნენ.

  • გახსოვდეთ, რომ თქვენი ოჯახის წევრები და ახლობლები შეიძლება ნერვიულობდნენ თქვენზე და გაითვალისწინეთ მათი ემოციური მდგომარეობა. ესაუბრეთ სიფრთხილის იმ ზომებზე, რომლებსაც მიმართავთ თქვენ და თქვენი ორგანიზაცია სამუშაო პროცესში.

  • გაითვალისწინეთ, რომ სახლში უნდა დარჩეთ მაშინაც კი, თუ მსუბუქი გაციების სიმპტომები გაქვთ. წინასწარ შეუთანხმდით თქვენს უფროსს/ მენეჯერს, რომ ასე მოიქცევით და შეატყობინებთ მდგომარეობის ცვლილების შესახებ რაც შეიძლება ოპერატიულად.

  • და ბოლოს, რეგულარულად გაეცანით განახლებულ ინფორმაციას კორონავირუსის გავრცელებასთან დაკავშირებით და წინასწარ მოიფიქრეთ თუ რომელ კლინიკას/ სამედიცინო დაწესებულებას მიმართავთ საჭიროების შემთხვევაში.

უფრო დეტალური სამედიცინო რეკომენდაციები და ასევე ზოგადი ინფორმაცია კორონავირუსთან დაკავშირებული უსაფრთხოების ზომებზე მიიღეთ დაავადებათა კონტროლის ეროვნული ცენტრისგან და სამედიცინო მრჩევლისგან.



სასარგებლო ბმულები: