საქართველოს უნივერსიტეტის „საგამოძიებო მედია ლაბი“ (IML) სტუდენტებისა და მოქმედი ჟურნალისტებისთვის შავი ზღვის თემატიკაზე საგამოძიებო იდეების (პიჩების) კონკურსს მართავს. მასში მონაწილეობის მსურველებს განაცხადების გაგზავნა 4 ოქტომბრის ჩათვლით შეუძლიათ. 

ორგანიზატორების ცნობით, იდეა უნდა უკავშირდებოდეს შავ ზღვას და ეფუძნებოდეს მკაფიო საგამოძიებო ჰიპოთეზას - საკითხს, რომლის გადამოწმებასაც ავტორი კონკრეტული წყაროებითა და მტკიცებულებებით გეგმავს. ის წერილობით, ინგლისურ ენაზე უნდა მომზადდეს და არ უნდა აღემატებოდეს 800 სიტყვას. 

IML-ი კონკურსანტებს სთავაზობს სასურველ თემატურ მიმართულებებსაც, რომლებიც სარეკომენდაციოა და არა სავალდებულო:

• ზღვა და სანაპირო ზეწოლის ქვეშ - დაბინძურება, ნარჩენები, ჩამდინარე წყლები, ეროზია და ეკოსისტემები.

• თევზჭერა და კვების ინდუსტრია - თევზჭერის პრაქტიკა, კვოტები, ლიცენზიები, უკანონო/აღურიცხავი თევზჭერა და პროდუქტის უსაფრთხოება.

• კლიმატი, ბუნებრივი საფრთხეები და სანაპიროს მდგრადობა - წყალდიდობები, მეწყრები, სანაპიროს ეროზია, კლიმატური რისკები და ნაპირდამცავი ინფრასტრუქტურა.

„საგამოძიებო მედია ლაბი“ შესული განაცხადებიდან 9 საუკეთესო იდეას შეარჩევს, რომლებსაც ფინალისტები მენტორებთან ერთად დაამუშავებენ და Open Black Sea 2026-ზე, შავი ზღვის საგამოძიებო ჟურნალისტიკის ფესტივალზე საერთაშორისო ჟიურის წინაშე წარადგენენ. 

გამოვლინდება სამი გამარჯვებული, რომლებიც დაჯილდოვდებიან და მიიღებენ 3-თვიან სარედაქციო მხარდაჭერას IML-ისა და „ბათუმელების“ გუნდისგან იდეების სრულფასოვან საგამოძიებო მასალებად ქცევისთვის. 

Emerging Voices - საგამოძიებო იდეების ჰაკათონი Open Black Sea ფესტივალზე 9-10 ოქტომბერს გაიმართება. ეს ფესტივალი შავი ზღვის რეგიონის 6 ქვეყნის: საქართველო, უკრაინა, მოლდოვა, რუმინეთი, ბულგარეთი, თურქეთი, საგამოძიებო ჟურნალისტიკის წარმომადგენლებს უმასპინძლებს. მის ფარგლებში ხელი მოეწერება დეკლარაციასაც შავი ზღვის აუზის ქვეყნების საგამოძიებო ჟურნალისტიკის ქსელის დაფუძნების შესახებ. 

Open Black Sea 2026-ის მთავარი თემაა: From Crisis to Solutions - An Investigative Path to Survival and Renewal.  

სერბეთის საპარლამენტო არჩევნებში მოქმედი პრეზიდენტის, ალექსანდრ ვუჩიჩის პარტიის ოპოზიციურ „სტუდენტურ სიასთან“ დამარცხების შემდეგ, სერბული საზოგადოებრივი ტელეარხის, RTV-ის წამყვანმა, გორან ერორმა ინფორმაციის მრავალწლიანი დამალვისა და მოვლენების ცალმხრივი გაშუქებისთვის მაყურებელს პირდაპირ ეთერში ბოდიში მოუხადა.

„საზოგადოებრივი მაუწყებელი მრავალი წლის განმავლობაში არ ასრულებდა თავის ფუნქციას. ის დუმდა, თვალს ხუჭავდა, მოვლენებს ცალმხრივად და კრიტიკის გარეშე აშუქებდა, არ სვამდა სწორ კითხვებს ან საერთოდ არ სვამდა მათ. ამისთვის ჩვენ ვალდებულნი ვართ, ბოდიში მოვუხადოთ მაყურებელს“, - თქვა გორან ერორმა პირდაპირ ეთერში განცხადების წაკითხვისას. 

მისივე თქმით, სერბეთის საზოგადოებრივი მაუწყებლის თანამშრომელთა ნაწილი იბრძოდა იმისთვის, რომ არხის ჟურნალისტებსა და რედაქტორებს თავისუფლად და ეთიკური პრინციპების დაცვით მუშაობის შესაძლებლობა ჰქონოდათ: „სამწუხაროდ, ბრძოლა დროულად ვერ მოვიგეთ, მაგრამ გვჯერა, რომ ეს ბრძოლა მნიშვნელოვანია“.

RTV-ს წამყვანმა მაყურებელს ბოდიში იმის გამოც მოუხადა, რომ საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ „სტუდენტური სიის“ გამარჯვების ამსახველი კადრები არ აჩვენეს. 

ცნობისთვის, 26 ოქტომბერს RTV-ის პირველი არხის მთავარი რედაქტორის მოვალეობის შემსრულებელმა ნენად ჩაჩიჩმა თანამდებობა დატოვა.

ხელისუფლების ცვლილების შემდეგ, მაყურებელს ბოდიში უნგრეთის სახელმწიფო ტელეარხმა, M1-მაც მოუხადა. 

„საზოგადოებრივი მაუწყებელი არ უნდა იტყუებოდეს. ბოდიშს გიხდით იმის გამო, რომ ამას ამდენი წლის განმავლობაში ვაკეთებდით! საზოგადოებრივი მაუწყებელი იწყებს ტრანსფორმაციას, რათა მომავალში დამოუკიდებელი და სანდო გახდეს. საინფორმაციო სამსახურის მუშაობა დროებით შეჩერებულია. დარჩით ჩვენთან!“ - მიმდინარე წლის 7 ივლისს, M1-ის ეთერში საინფორმაციო გადაცემის ნაცვლად, ეს განცხადება გაჩნდა და არხმა მაუწყებლობა დროებით შეაჩერა. 

„ისტორიული დღე“ - მომხდარს ასე გამოეხმაურა უნგრეთის პრემიერ მინისტრი, პეტერ მადიარი.

„დღეს დასრულდა სახელმწიფო მედიაპლატფორმებზე პროპაგანდისტული მაუწყებლობა. ისინი იტყუებოდნენ ღამით, იტყუებოდნენ დღისით, იტყუებოდნენ ყველა არხზე. ახლა ყველაფერი დასრულდა“, - დაწერა მან სოციალურ ქსელ X-ზე.

საარჩევნო კამპანიის დროს, მადიარი აცხადებდა, რომ გამარჯვების შემთხვევაში, საზოგადოებრივ მაუწყებელში სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დაფინანსებულ პარტიულ პროპაგანდას შეაჩერებდა. 

საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე დავით ქართველიშვილი გახდა. მისი კანდიდატურა სამეურვეო საბჭოს თავმჯდომარემ, ვასილ მაღლაფერიძემ დაასახელა და მხარი, ლაშა ტუღუშისა და ლიკა ბასილაია-შავგულიძის გარდა, ყველამ დაუჭირა. ქართველიშვილი საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილედ 6 წლის ვადით აირჩიეს. 

„ბატონო ვასიკო, კოლეგებო, დიდი მადლობა ამ ნდობისთვის. მართლა დიდი მადლობა. ჩემთვის არაფერი არ შეიცვლება ამით გარდა იმისა, რომ პასუხისმგებლობა გაიზრდება და მით უმეტეს, რომ ბატონი გია მურღულიას შემცვლელი, ეს კიდევ ცალკე თემაა, რომელსაც თავი უნდა გავართვა. 

მთავარია ჩემთვის, თქვენთან ერთად აი, ყველაფერი გავაკეთოთ იმისთვის, რომ ეს ძალიან პერსპექტიული, ძალიან სიმპატიური და მოსახლეობის ძალიან დიდი მასების მიერ ნდობით აღჭურვილი სატელევიზიო და რადიო მაუწყებელი მართლა ფლაგმანი გახდეს ჩვენს საინფორმაციო სივრცეში და ამისთვის თქვენთან ერთად ყველაფერს გავაკეთებ“, - თქვა მან 29 ოქტომბრის სხდომაზე, სამეურვეო საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილედ მისი კანდიდატურის დასახელების შემდეგ. 

დავით ქართველიშვილი „ხალხის ძალის“ წარმომადგენელია. სამთავრობო მედიები მას, როგორც ანალიტიკოსს ხშირად ციტირებენ. პარლამენტმა ის საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს წევრად საპარლამენტო ოპოზიციის კვოტით, „ხალხის ძალის“ წარდგინებით 2026 წლის ივნისში აირჩია. აქამდე, 2024 წლის 1 თებერვლიდან, ვასილ მაღლაფერიძის მოადგილე გია მურღულია იყო.

საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭო 11 წევრისგან შედგება, მისი შემადგენლობის ერთი მესამედი 2 წელიწადში ერთხელ, როტაციის წესით იცვლება. საბჭოს თითოეულ წევრს 6 წლის ვადით ირჩევენ. სამეურვეო საბჭოს თავმჯდომარის ჰონორარი 8 817 ლარია (დარიცხული), მისი მოადგილის - 6 798 ლარი (დარიცხული), საბჭოს სხვა წევრების კი - 6 085 ლარი (დარიცხული). 

ამჟამად სამეურვეო საბჭოში საპარლამენტო ოპოზიციის კვოტით ერთი წევრის ადგილი ვაკანტურია, რადგან ფრაქცია „საქართველოსთვის“ წარდგენილი კანდიდატებიდან ასარჩევად საჭირო ხმა ვერცერთმა ვერ დააგროვა. 

--------------
„პარლამენტის რეგლამენტში“ შეტანილი ცვლილებებით, 1 ივლისიდან საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს წევრის არჩევის წესი შეიცვალა. მეურვის კანდიდატურა ღია კონკურსით აღარ შეირჩევა, გაუქმდა წევრობის კანდიდატების შემრჩევი საკონკურსო კომისიის შექმნის პროცედურაც. ახლა პარლამენტს საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს წევრობის კანდიდატს შესაბამისი კვოტის მქონე სუბიექტი წარუდგენს. მეურვის 1 თანამდებობაზე პირის ასარჩევად მას მეურვეობის მხოლოდ 1 კანდიდატი წარედგინება. 
--------------

სამეურვეო საბჭოს დანარჩენი წევრები ახლა არიან: დავით ქართველიშვილი, გია მურღულია, ლიკა ბასილაია-შავგულიძე, ლაშა ტუღუში, იზაბელა ოსიპოვა, თამილა დოლიძე, გია კოხრეიძე, გია იაკობაშვილი, სოსო სტურუა და ვასილ მაღლაფერიძე, რომელიც საბჭოს თავმჯდომარედ მეორე ვადით არის არჩეული. 

(ფოტო: „მითების დეტექტორი“)


ფაქტების გადამოწმების პორტალის - „მითების დეტექტორის“ ინფორმაციით, საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს თავმჯდომარის ახლად არჩეული  მოადგილის, დავით ქართველიშვილის მიერ გავრცელებული დეზინფორმაცია და მანიპულაციური შინაარსი წარსულში არაერთგზის გადაუმოწმებიათ. 

როგორც „მითების დეტექტორი“ წერს, ქართველიშვილის მიერ გავრცელებული გზავნილების სამიზნეები იყვნენ: დასავლური ინსტიტუტები და პოლიტიკოსები, უკრაინისა და მოლდოვის პრეზიდენტები, საქართველოს ოპოზიცია:

„გადამოწმებულ შემთხვევებში გვხვდება თვითმარქვია მედიაშინაარსის გავრცელება, განცხადებების კონტექსტის შეცვლა, გენდერული დეზინფორმაცია და კონსპირაციული თეორიები“. 

მასალაში - „ვის წინააღმდეგ ავრცელებდა დეზინფორმაციას საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს თავმჯდომარის ახალი მოადგილე?“ „მითების დეტექტორს“ თავმოყრილი აქვს მაგალითები, რომლებიც „აჩვენებს, რა მტკიცებებს ავრცელებდა საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს თავმჯდომარის ახალი მოადგილე, ვის წინააღმდეგ იყო ისინი მიმართული და რომელი მედიასაშუალებები აძლიერებდნენ მათ“. მათ შესახებ ვრცლად ამ ლინკზე იხილავთ.

„მითების დეტექტორის“ მიერ გადამოწმებული მონაცემებით, დავით ქართველიშვილი მათ შორის, ავრცელებდა დეზინფორმაციას, თითქოს:

• გაეროს ანგარიში პედოფილიასა და ზოოფილიას ახალისებს, შვეიცარიაში კი ინცესტი კანონითაა დაშვებული;
• ეველინ ფარკასი საქართველოს ომში ჩართვისკენ მოუწოდებდა;
•  ABC News-ის თანამშრომელი კამალა ჰარისის მხილების შემდეგ დაიღუპა. 

საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილედ დავით ქართველიშვილი 6 წლის ვადით 29 ოქტომბერს აირჩიეს. მისი კანდიდატურა სამეურვეო საბჭოს თავმჯდომარემ, ვასილ მაღლაფერიძემ დაასახელა და მხარი, ლაშა ტუღუშისა და ლიკა ბასილაია-შავგულიძის გარდა, ყველამ დაუჭირა. 

ქართველიშვილი პარლამენტმა საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს წევრად საპარლამენტო ოპოზიციის კვოტით, „ხალხის ძალის“ წარდგინებით 2026 წლის ივნისში აირჩია.