ამბობენ, კარგ ჟურნალისტს ბევრი ლაპარაკი უნდა შეეძლოსო. მე კი ყოველთვის მოსმენა მერჩივნა. 

კარგი ჟურნალისტი უემოციოაო, მაგრამ ხშირად ვერც და ზოგჯერ არც ემოციებს ვიკავებდი.

ბავშვობაში დედაჩემის ხშირად ნათქვამ ფრაზას - „მის ადგილას წარმოიდგინე თავი“  ვერსად გავექეცი. განსაკუთრებით მაშინ, როცა სხვის თავს რაღაც ცუდი ხდებოდა. როგორც წესი, მე ყოველთვის იქ ვიყავი, სადაც ცუდი ამბები ტრიალებდა.

ჩემი პროფესია არასდროს მიმაჩნდა პრივილეგიად. ფრაზა - „მე ჟურნალისტი ვარ და…“ ყურში ცუდად მხვდება. ყოველთვის ვფიქრობდი, რომ ჟურნალისტი გამტარია და არა - ვინმეზე მაღლა მდგომი. ის, ვინც ამბავს ატარებს და არა ის, ვინც ამბავზე დგას. ვინც არსებულს აშუქებს და ახალ რეალობას არ ქმნის.

ამ აღქმით დავიწყე მუშაობა 14 წლის ასაკში. 

მომავალ დამსაქმებელს ასაკს ვატყუებდი - სანამ ცხვირწინ ხელმოსაწერი კონტრაქტი არ დამიდო.

ძალიან მიყვარს ის პერიოდი.

ყოველ დილით თბილისი-ბორჯომის მატარებელს რომ დაუზარებლად მივყვებოდი გორამდე და ჩემს საყვარელ, სანატრელ პროფესიას უცხო ქალაქში, ადგილობრივ ტელევიზიაში ვეუფლებოდი. მაშინ ბევრი რამ უფრო მარტივად მისაღწევი მეგონა.

პროცესებიც საინტერესო იყო: ხელისუფლების ცვლილება, ძალაუფლების გადაბარება. მეც ამ ყველაფერს ახლოდან ვაკვირდებოდი. პარალელურად კი, სკოლის საატესტატო გამოცდებისთვის ვემზადებოდი. პირველად მაშინ ვნახე, როგორ შეუძლია ადამიანს ერთ დღეში გარდაქმნა - როგორ შეიძლება შეიცვალოს, ან კოლექტიურ არსებად იქცეს, ინდივიდუალიზმის სრული გაქრობით.

იყო დრო, როცა საუბარს მიწყებდნენ და მერე დახმარებას მთხოვდნენ ისინი, ვინც მანამდე გამარჯობასაც არ იმეტებდა. ვინც საჯარო დაწესებულებებში არ მიშვებდა, რადგან მათთვის სასურველ მედიას არ წარმოვადგენდი.

და იყვნენ ისეთებიც, ვინც გაუცხოვდნენ - მხოლოდ იმიტომ, რომ რაღაც თანამდებობაზე აღმოჩნდნენ და ძველთან ერთად, ახალი აკრძალვების დაწესებაც დაიწყეს. 

არადა არცერთი მათგანი ლორდთა პალატის წევრი არ ყოფილა და არცერთს ჰქონდა ოვალური კაბინეტში მუშაობის ბედი. უბრალოდ ჰალსტუხი მოირგეს, რბილად დაჯდომა ისწავლეს… და გაყეყეჩდნენ.

ასეთების რიცხვი ქართულ პოლიტიკაში, ისევე როგორც მედიაში, სამწუხაროდ, მატულობდა. ალბათ, ამან განაპირობა, რომ პოლიტიკოსების დიდი ნაწილი ჩემთვის უინტერესო პერსონაჟებად იქცა - ძვირიან ბრენდებში შეფუთული სულელები, რომლებსაც ბოლომდე უნდა მოუსმინო, აზრი არ უნდა გააწყვეტინო, თავი საინტერესოდ აგრძნობინო, რომ ბოლოს თავისივე ფრაზებით აგიხსნან, რა დონის იდიოტები არიან.

ამავე ლოგიკით არ მიყვარდა ბევრი ლაპარაკი - მეშინოდა, სისულელე თავად არ მეთქვა, თუმცა ჩემს ანგარიშზეც არაერთი „ფრთიანი ფრაზაა“. არც ცარიელ ჭიქაში ქარიშხლის დატრიალება მიზიდავდა, როცა ისედაც „სტიქიის ეპიცენტრში“ ვიყავი. ვფიქრობ, აუდიტორიის დამატებით დაზაფვრა არაკეთილსინდისიერია - ხალხს ჩვენს ქვეყანაში უბედურება, სტრესი ისედაც არ აკლია.

მაგრამ რაც უფრო მეტად ვაკვირდებოდი, ვხვდებოდი, რომ აუდიტორიას ეს არ იზიდავდა. უმეტესად ხალხს ხმაური უყვარს - მყვირალა სათაურები, დაძაბული საუბარი. უბრალოდ ამას არ აღიარებენ. ვხვდებოდი, რომ ქართული მედიის ახალი სტანდარტები ჩემთვის მიუღებელი იყო, ან მე ვერ ვაკმაყოფილებდი მოთხოვნებს. არ ვიცი - ეს არ უთქვამთ, უბრალოდ ასე მგონია.

ისევე როგორც ის, დღეს რომ ჟურნალისტისგან ჟურნალისტობას აღარ ითხოვენ. თითქოს ნორმად იქცა, რომ ჟურნალისტი უნდა იყოს აქტივისტი, უნდა წავიდეს პოლიტიკაში, ან პოლიტიკიდან ისევ უკან გადმობარგდეს და იძახოს - „ყოფილი ჟურნალისტი არ არსებობს“. ამაზე უფრო უაზრო ფრაზა, მართლა ცოტა მახსენდება.

კი, ყოფილი ჟურნალისტები ვარსებობთ. და ყველას ერთი გვაქვს საერთო - არცერთს გვინდოდა პროფესიიდან წასვლა.

ამას ბევრი მიზეზი აქვს.

პირველი - დღეს საქართველოში ძალიან ცოტა მედიამფლობელია, ვისაც ეს პროფესია უყვარს და მისი არსი ესმის. ვინც სიტყვის თავისუფლებისთვის ქმნის მედიას და არა - პირადი გარანტიებისთვის. 

მეორე - ჟურნალისტიც ადამიანია და როცა ღია ცის ქვეშ რჩება, იძულებულია იფიქროს ახალ ცხოვრებაზე - თავისთვის და თავისი ოჯახისთვის. ასე იყო ჩემს შემთხვევაში - მე სხვების სოციალურ მდგომარეობაზე ვაკეთებდი სიუჟეტებს, მაგრამ თავად აღარ მქონდა სახლი. ვაშუქებდი სხვების გამოსახლებას და სამსახურის მერე, თავად ვალაგებდი უკვე დახარისხებულ ნივთებს. ვხვდებოდი, რომ თავადაც მჭირდებოდა დახმარება, მაგრამ ჩემს „ტრიბუნას“ პირადი პრობლემებისთვის ვერ გამოვიყენებდი. პირიქით, უფრო მეტად ვცდილობდი სხვას, ჩემს მდგომარეობაში მყოფ ადამიანს დავხმარებოდი, თითქოს ამით ვაკომპენსირებდი პირად საჭიროებებს, პრობლემებს. ვაშუქებდი სოციალური პირობების გამო გაფიცული ადამიანების მოთხოვნებს, მაშინ როცა სამსახურში უხელფასობის გამო, ფეხით მივდიოდი. ზოგჯერ, მისვლასაც ვერ ვახერხებდი. სამწუხაროდ, ტელევიზიაში მხოლოდ მე არ ვიყავი ასეთ მდგომარეობაში - ეკრანს მიღმა ბევრად რთული რეალობაა. მერე რა რომ რეალური აგენტურა გეუბნებათ, ეგენი „დახელფასებულები“ არიან და Deep State-თან მეგობრობენო. ხო იცით, ქურდს ყველა ქურდი ჰგონია... 

სხვადასხვა დროს ბევრ ადამიანს მოუწია წასვლა, ახლის ძიება. პროფესიას ტოვებდნენ ისინი, ვინც ღირებულ საქმეს აკეთებდა. მიუხედავად სირთულეებისა, ბედნიერი ვიყავი, რომ ჩემს საქმეს ვაკეთებდი. ვხვდებოდი, რომ ეს არის „სიმართლის საფასური“. ეკონომიკური ბერკეტი, რომელსაც რეჟიმი, მანქანა, ხელისუფალი, არალეგიტიმური ძალა, ან „რაც გინდათ, ის დაუძახეთ“ შენ და შენნაირების წინააღმდეგ იყენებს. მხოლოდ იმიტომ, რომ არ ეგუები, არ ემორჩილები და ჯიუტად ცდილობ, სწორ მხარეს იყო. 

შენ ხდები სამიზნე. თავიდან იღებ შემოთავაზებებს. თითქოს, შანსია რომ კომფორტულ „ნიუსრუმში“ გადახვიდე, სადაც გექნება: „პაესტკები“, გამხსნელი თემები და ხშირად ტექსტზე ფიქრიც კი არ მოგიწევს - შენ ნაცვალ პრესსამსახურებისა და პიარმენეჯერების არმია გაირჯება. ეს ბევრს მოსწონს, ბევრი დათანხმებულა და კვლავ დათანხმდება. ვინც არ თანხმდება, იღებს „რჩევებს“, „შემოთვლებს“, რომ ვიღაცებთან უნდა „იმეგობრო“ ან გაჩუმდე, გაგაჩუმებენ, რომ პატარა ქვეყანაში ყველამ ყველაფერი იცის ან შეიძლება დაიჯეროს. არც იმას გიმალავენ, რომ ჩასაფრებულებმაც „იმუშავეს“. 

ხო და წამოვედი! 

მე მთელი არსით მიყვარს ეს პროფესია და მიხარია, რომ არ დავაზიანე — ისეთად დავიტოვე, როგორიც შევიყვარე. ბევრი შეცდომის, წვალების, მუდმივი დაუკმაყოფილებლობისა და დაუფასებლობის განცდის მიუხედავად. არაერთ მედიასაშუალებაში მიმუშავია, ვყოფილვარ განსხვავებული სარედაქციო პოლიტიკის მქონე „ნიუსრუმის“ წევრი, თუმცა შემიძლია უკან მოხედვა და თვალებში ჩახედვა ყველა იმ ადამიანისთვის, ვისთანაც 14 წლიდან 29 წლამდე მქონდა შეხება.

ამაზე ფიქრი მეხმარება და მხოლოდ ამისთვის, მადლიერიც ვარ - საკუთარი თავისაც და იმ ადამიანებისაც, რომლებმაც მათ გუნდში მუშაობის საშუალება მომცეს. ყველგან შევძელი მე დავრჩენილიყავი. შეიძლება ჩემი ამჟამინდელი მდგომარეობა ამანაც განაპირობა. 

ამ წლების უბრალო მოგონებად ქცევა მარტივი არ არის.

მუდმივი ბრაზი და სირცხვილის გრძნობაც მაქვს - რადგან დავმარცხდი, ვერ გავძელი, სადღაც დავიღალე.

მე აღარ ვარ „მოედანზე“. მერე რა რომ სხვა გზა მართლა აღარ მქონდა - შედეგი მაინც ესაა: მე პროფესიას ჩამოვშორდი. დავბრუნდები თუ არა? ან საერთოდ მინდა? ამ კითხვებზე პასუხი არ მაქვს. მათ გავურბივარ. მეშინია.

ამ შიშის გამო უკვე 5 თვეზე მეტია - 178 დღე, 4265 საათი ვცდილობ დავივიწყო ის, რასაც ცხოვრების ნახევარი ვაკეთებდი და რაც ყველაზე მეტად მიყვარდა.

ზუსტად ამდენი ხანია არ მიყურებია და არ მომისმენია ახალი ამბები - მხოლოდ ვკითხულობ.

თითქოს არ მინდა დავინახო, როგორ გრძელდება უჩემოდ. არ მინდა გამუდმებით მიტრიალებდეს კითხვა: სად ვარ ამ დროს? მე როგორ მოვიქცეოდი? მსგავსად გავაშუქებდი თუ არა? არ მინდა მოვლენების ყურების დროს „ადრენალინი მომაწვეს” და ვერაფერი გავაკეთო.

არ მინდა ბრაზი ბოღმად მექცეს და ეს ყველაფერი „კრიტიკოსობით“ შევფუთო.

ძალიან მენატრება. ყოველდღე მეფიქრება. ყოველდღე თავიდან ვცდილობ ამ ლოდად ქცეული ფიქრების, მოგონებების უგულვებელყოფას. ყოველდღე თავიდან...  

მხოლოდ პროფესია არა, ხალხი მენატრება. ქართული ხმაური, ჩემი ქუჩის სუნი, მეზობლები, მეგობრების ჩახუტება. დედაჩემი, ვისაც წამოსვლის დღეს ვეღარ ვუყურებდი. ისე ვერ დავემშვიდობე, როგორც მინდოდა, საჭირო იყო. ჩემი ჭაღარა ბებო, ვისაც ვერ ვპასუხობ კითხვაზე -„როის ჩამუალ“.  

ასევე, უშედეგოდ ვცდილობ ვიპოვო რაიმე სხვა საქმე - ისეთი, რასაც სიამოვნებით გავაკეთებ, დამაინტერესებს, შევძლებ. მაგრამ…  

ზოგჯერ „ფორმულას“ საინფორმაციო გამოშვების დასაწყისს, ე.წ. ქუდს ვუყურებ. 23-ე წამზე, წამიერად, ისევ ეკრანს ვუბრუნდები. ეს წამი სხვისთვის არაფერია, შეუმჩნეველია, მაგრამ ჩემთვის დიდ ამბავს ჰყვება. ამბავს ბიჭზე, ვისაც „ძლიერ უნდოდა ჟურნალისტობა”, თუმცა ის „იგი“ არ ყოფილა. ადამიანზე, ვინც ერთ დროს ბუნდოვანებას ებრძოდა - ახლა კი ის მისი საუკეთესო თანამგზავრია. რაც უფრო ბუნდოვანია მომავალი, მით უფრო ნაკლებია დრო იმაზე ფიქრისთვის, რისი დატოვებაც, დათმობაც მოუწია, თუმცა არა - ნებაყოფლობით.

--------------------------------------------

საქართველოში სულ უფრო მეტი ჟურნალისტია იძულებული ემიგრაციაში წავიდეს,  პროფესია შეიცვალოს ანდა შემოსავლის ალტერნატიული გზები ეძებოს.

„უპრეცედენტო მასშტაბის რეპრესიები საქართველოში: მედიის წინააღმდეგ 600 თავდასხმა ერთ წელიწადში“, - 2025 წლის ნოემბერში, პრესის თავისუფლების დამცველმა საერთაშორისო ორგანიზაციამ - „რეპორტიორები საზღვრებს გარეშე“ ამ სათაურით მოამზადა ანგარიში საქართველოზე. RSF-ისა და „მედიის, ინფორმაციისა და სოციალური კვლევების ცენტრის“ პარტნიორობით გამოქვეყნებული მონაცემების მიხედვით, ბოლო ერთი წლის განმავლობაში, საქართველოში პრესის თავისუფლების დარღვევებმა კრიტიკულ ნიშნულს მიაღწია. 

საქართველოში დამოუკიდებელ მედიას მუშაობა რთულ გარემოში უწევს. 1 წელზე მეტია უკანონო პატიმარია „ბათუმელები“/„ნეტგაზეთის“ დამფუძნებელი და დირექტორი, მზია ამაღლობელი. „ქართული ოცნება“ 2024 წლის გაზაფხულიდან ერთიმეორის მიყოლებით იღებს მედიის შემზღუდავ საკანონმდებლო ცვლილებებს.

ანტიკორუფციულმა ბიურომ მედიის ნაწილს წერილობითაც აცნობა, რომ დაწყებულია წარმოება მათი საქმიანობის „გრანტების შესახებ“ საქართველოს კანონთან შესაბამისობის დადგენის მიზნით და მედიაორგანიზაციებისგან სხვადასხვა კატეგორიის მოცულობითი ინფორმაცია გამოითხოვა. ანტიკორუფციულმა ბიურომ იმავე საფუძვლით საქმის წარმოება დაიწყო „საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის“ წინააღმდეგაც.

2025 წელს „მაუწყებლობის შესახებ“ კანონში შესული ცვლილებებით, კომუნიკაციების კომისიას აქამდე თვითრეგულირების სფეროში მოქცეული საკითხების განხილვისა და მაუწყებლების დასანქცირების შესაძლებლობა მიეცა. მათ საფუძველზე ComCom-მა „უცხოური ძალისგან“ დაფინანსების მიღების შეწყვეტა დაავალა და წერილობით გააფრთხილა ტელე და რადიო მაუწყებლები.

გასულ წელს სატელევიზიო მაუწყებლობა შეწყვიტა ხელისუფლების მიმართ კრიტიკულად განწყობილმა ტელეკომპანია „მთავარმა არხმა“. საზოგადოებრივმა მაუწყებელმა სამსახურიდან გაათავისუფლა თანამშრომლები, რომლებიც არხის სარედაქციო პოლიტიკას ღიად აკრიტიკებდნენ და პოლიტიკურ გავლენებზე საუბრობდნენ.



ბლოგში გამოთქმული მოსაზრებები ეკუთვნის ავტორს და შეიძლება არ ასახავდეს რედაქციის პოზიციას.

22 ონლაინმედია მთელი საქართველოდან გავერთიანდით, რომ ვიბრძოლოთ, სანამ გვიან არ არის. 

შენი მხარდაჭერა ამ ბრძოლაში გადამწყვეტია - https://sinatle.media/

გადარიცხე დამოუკიდებელი ონლაინმედიის მხარდასაჭერად:

#GE76TB7548536080100013

#GE06BG0000000609779465

რეპრესიული რეჟიმი დამოუკიდებელ ონლაინმედიას გაქრობით ემუქრება. სწორედ ამ რეალური საფრთხის საჩვენებლად, 22 მედიის ვებგვერდი დროებით გაითიშა. სიმბოლური გათიშვა წინ უძღოდა კამპანიას „სინათლე არ უნდა ჩაქრეს“, რომლის მიზანიც დამოუკიდებელი მედიის დასაცავად მხარდამჭერების გაერთიანებაა.

1. ბათუმელები
2. ნეტგაზეთი
3. პუბლიკა
4. ინდიგო
5. ქართლის ამბები
6. გურია ნიუსი
7. სამხრეთის კარიბჭე
8. Chai Khana
9. Info imereti
10. სტუდია მონიტორი
11. ქუთაისიპოსტი
12. OC Media
13. რადიო მარნეული
14. აჭარა თაიმსი
15. აი ფაქტი
16. პროექტი 64
17. მედიაჩეკერი
18. ჩემი ხარაგაული
19. აპრილი
20. გურიის მოამბე
21. TOK2Region
22. Jnews

(ფოტო: მარიამ ნიკურაძე)

ჟურნალისტები, რომლებიც 2024 წლის ნოემბერ-დეკემბრის აქციებს აშუქებდნენ, ქიმიური ნივთიერებებით შესაძლო მოწამვლაზე საუბრობენ. რა სახის ჯანმრთელობის პრობლემები შეექმნათ მათ - „მედიაჩეკერი“ ამ მასალაში რამდენიმე ჟურნალისტის ამბავს გიყვებათ.

2024 წლის ნოემბერ-დეკემბრის პროევროპული აქციების დროს სამართალდამცველები მედიის წარმომადგენლების მიმართ განსაკუთრებული აგრესიით გამოირჩეოდნენ, მათ არასათანადოდ ეპყრობოდნენ და პროფესიულ საქმიანობაში ხელს უშლიდნენ. სიტყვიერი შეურაცხყოფის გარდა, ისინი ჟურნალისტების ნაწილს ფიზიკურადაც გაუსწორდნენ. მედიის წარმომადგენლები დაშავდნენ დემონსტრაციების დასაშლელად სხვადასხვა სახის სპეციალური საშუალების გამოყენების დროსაც. 

გასული წლის 1 დეკემბერს BBC-მ გამოაქვეყნა დოკუმენტური მასალა, რომლის მიხედვითაც, 2024 წლის ნოემბერ-დეკემბრის დემონსტრაციების დაშლის დროს ხელისუფლებამ, სავარაუდოდ, ტოქსიკური ქიმიური ნაერთი ბრომობენზილ ციანიდი („კამიტი“) გამოიყენა, რომელიც წყლის ჭავლში იყო შერეული. რამდენიმე დღეში სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურმა წყლის ჭავლში ქიმიური ნივთიერების შერევის ფაქტი დაადასტურა, თუმცა განაცხადა, რომ ის არა - „კამიტი“, არამედ „ქლორობენზილიდინ მალონონიტრილი“ იყო. 

„TV პირველის“ ჟურნალისტი ანა მდივანი „მედიაჩეკერთან“ საუბრისას იხსენებს, რომ 2024 წლის 28-29 ნოემბრის ღამეს, ქაშვეთის ტაძარის მოპირდაპირე მხარეს, სასწრაფო სამედიცინო დახმარების მანქანასთან იდგა და სხვადასხვა დაზიანების მქონე მოქალაქეებს წერდა, როდესაც წყლის ჭავლი მოხვდა და ისე ცუდად გახდა, რომ პროფესიული საქმიანობის გაგრძელება ვეღარ შეძლო.

„ზოგადად ალერგიული ადამიანი ვარ და მით უმეტეს, ეს რაღაც უბედურება რომ შემესხა თვალებში და გადაყლაპვაც მომიწია, ძალიან ცუდად გავხდი. იქვე იყო სასწრაფო დახმარების მანქანა. გამაშორეს ამ ტერიტორიას და თითქმის ნახევარი საათი სასწრაფო დახმარების მანქანაში ვიყავი. იმ დღეს არა, მაგრამ მეორე დღეს უკვე საავადმყოფოშიც მომიწია წასვლა. რამდენიმე გადასხმა გამიკეთეს. ამ ალერგიულმა ფონმა კიდევ უფრო გამირთულა სიტუაცია. ხელებსა და ფეხებზე, ყველგან, სადაც წყლის ჭავლი მომხვდა, გამონაყარი მქონდა.

სხვებსაც უსაუბრიათ ამ თემაზე, ეს ჭავლი მხოლოდ წყლის არ იყო, თორემ ის ასეთ გავლენას ვერ მოახდენდა. თვალებიდან ვერ ვიხედებოდი და სუნთქვა მიჭირდა. მე არ ვიცი, ეს რა ნივთიერება იყო, მაგრამ წყალში აშკარად რაღაც ისეთი იყო შერეული, რომ ადამიანს სუნთქვის საშუალებას აღარ აძლევდა“, - გვიყვება ანა.  

სუნთქვის პრობლემები დღემდე შემორჩა გიორგი ბარამიძეს, „სტუდია მონიტორის“ ყოფილ ოპერატორს: „წინ ვიდექი „სტუდია მონიტორის“ ჟურნალისტებთან ერთად და წყლის ჭავლიც მოგვხვდა. ექიმს მალევე მივმართე. სუნთქვის უკმარისობა და სასუნთქ გზებთან დაკავშირებული პრობლემები მქონდა. მან მითხრა, რომ შესაძლოა, ამის ბრალიც ყოფილიყო. სუნთქვის პრობლემები ახლაც მაქვს, მაგრამ მაშინ უფრო გამოხატული იყო“. 

მიუხედავად იმისა, რომ წყლის ჭავლი დამიზნებით არ მოხვედრია, ცხვირიდან სისხლიან გამონადენს ქიმიური ნივთიერებებით შესაძლო ინტოქსიკაციას უკავშირებს ჟურნალისტი გივი ავალიანი, რომელიც მაშინ „ნეტგაზეთში“ მუშაობდა.

„ძალიან მკაფიოდ მახსოვს, სახლში რომ მივედი, ქურთუკი და ტანსაცმელი, რაც რუსთაველზე, აქციის გაშუქებისას მეცვა, აივანზე დავტოვე, ისეთი მძაფრი და არასასიამოვნო სუნი ჰქონდა. მეორე დილითაც, როცა ისინი ავიღე, ალერგიული ცემინება დამაწყებინა. ჯერ კიდევ გაჟღენთილი იყო ამ რაღაც ქიმიური ნივთიერებით. რაღაც პერიოდი, დაახლოებით 2 კვირა, თუ მეტია არა, დილაობით ცხვირიდან სისხლის გამონადენი მქონდა, რასაც აქციაზე ინტოქსიკაციას ვუკავშირებ. მეგობარი ექიმის რჩევით, მალამოს ვიყენებდი, თუმცა მაინც დიდხანს გამყვა. 3-4 თვის შემდეგაც, სისხლის გამონაჟონი ზოგჯერ ისევ მქონდა“. 

გივი ჩვენთან საუბრისას აღნიშნავს, რომ მაშინ სამართალდამცველები არა მარტო აქციის მონაწილეებს, მედიის წარმომადგენლებსაც ერჩოდნენ: „ჟურნალისტებს, ვინც მახსოვს, მათ შორის მეც, სპეციალური დამცავი აღჭურვილობა გვქონდა, რამდენიმე ადგილას გვეწერა, რომ პრესა ვიყავით, მაგრამ პრინციპში, ეს დამცავი სულაც არ ყოფილა, პირიქით სამიზნედ გვაქცევდა“.

ავალიანი იხსენებს, რომ 28-29 ნოემბრის ღამით, როცა არაერთი ჟურნალისტი დაშავდა, ერთ-ერთმა სპეცრაზმელმა მას გამიზნულად წიწაკის სპრეიც შეასხა: 

„ჩემი განცდით სპეციალურად, ერთ-ერთმა სპეცრაზმელმა შემომასხა წიწაკის სპრეი. იმ დღეს, რაც მახსოვს, დაშავდა მარიამ ნიკურაძეც. გადაღებული მაქვს „რუსთავი 2“-ის ჟურნალისტის დაშავებაც, რაც წყლის ჭავლმა გამოიწვია. დისტანციიდან შეესხათ წყლის მასა, რომელსაც სპეციალური მანქანებით აქციის მონაწილეების დასაშლელად იყენებდნენ“. 

რამდენიმე თვის მანძილზე ცხვირიდან სისხლდენა ჰქონდა OC Media-ს თანადამფუძნებელსა და ჟურნალისტს, მარიამ ნიკურაძესაც. მარიამი ერთ-ერთია იმ ჟურნალისტებს შორის, ვისაც 2024 წლის ნოემბერ-დეკემბრის აქციების გაშუქებისას პროფესიულ საქმიანობაში ხელი არაერთხელ შეუშალეს, დაუზიანეს სამუშაო ტექნიკაც.

„პირველი დარბევის დღეს, პარლამენტთან რომ მივედი, ჯერ ჭიჭინაძის მხარეს ვიღებდი, შადრევანთან რომ შემაღლებული ადგილია, იქიდან. წყლის ჭავლის გამოყენება რომ დაიწყეს, ჯერ ოპერატორებს მოხვდათ, რომლებიც ასევე, შემაღლებულ ადგილას იდგნენ, ოღონდ უფრო დაბლა. მათი გადაღება მინდოდა, მოვტრიალდი და ეს ჭავლი მომხვდა მეც და ჩამომაგდო. გამიტყდა კამერა, გავილუმპე, მსუბუქად დავზიანდი, თუმცა სხვა სიმპტომები არ მქონია. იმ წყლის ჭავლში არაფერი იყო შერეული. 

მართალია კამერა აღარ მუშაობდა, მაგრამ ტელეფონით გავაგრძელე მუშაობა და რაღაც მომენტში წყლის ჭავლის მანქანები და რობოკოპები წამოვიდნენ რუსთაველის მხარეს, ზუსტად პარლამენტის წინ, სადაც მე ვმუშაობდი. იმ დღეს არქივს ვუყურებდი და რამდენიმე ვიდეოც კი მაქვს გადაღებული, როცა არაფერი არ არის, იგრძნობა რომ ჩვეულებრივი წყალია და მერე, რაღაც მომენტში ისევ ვიღებ, რუსთაველზე ვარ და ჭავლი პირდაპირ არც კი მხვდება, მხოლოდ - შხეფები, რომელიც უკვე თეთრი ფერისაა, ვიდეოშიც ჩანს და იმდენად ცუდად ვხდები, ვიგინები კიდეც. დავკარგე ორიენტაციის უნარი, ვერც ვინძრეოდი, იმდენად ცუდად ვიყავი. ეს იყო სახის, ყელის ძალიან მწვავე წვა, ვეღარ ვსუნთქავდი, თვალებს საერთოდ ვერ ვახელდი, საით უნდა წავსულიყავი, მაგასაც ვერ ვხვდებოდი.

თავიდან შადრევანთან, შემაღლებული ადგილიდან რომ ჩამომაგდეს, დამცავი აღჭურვილობის ნაწილი დავკარგე, ამიტომ მთლიანად სახე დამისველდა, რამაც გამოიწვია ეს წვა“, - გვიყვება ნიკურაძე და საუბრისას იხსენებს, რომ მეგობარმა ქაშვეთის ტაძართან მდგარ სასწრაფო სამედიცინო დახმარების მანქანასთან მიიყვანა, სადაც პირველადი დახმარება გაუწიეს.

ჟურნალისტის თქმით, მეორე დღიდან ცხვირიდან სისხლდენა დაეწყო, რამაც ყოველდღიური სახე მიიღო და დაახლოებით 4-5 თვე გაგრძელდა: „ამას ყოველთვის წყლის ჭავლით მოწამვლას ვუკავშირებდი. რამდენჯერ მოვხვედრილვარ დარბევაზე, თუნდაც 20 ივნისს, ცესკოთანაც, სხვათა შორის, როგორც მახსოვს, წყალში რაღაც ნივთიერება გარეული იქაც იყო, თუმცა ნაკლებად, აქამდე ასეთი მძიმე ეფექტი კი არაფერს არ ჰქონია: არც წყალს, არც გაზს და არაფერს“. 

2024 წლის ნოემბერ-დეკემბრიდან მოყოლებული ცხვირიდან სისხლიანი გამონადენი აქვს ფოტოგრაფ გოგიტა ბუხაიძესაც: „აქციებს ყოველდღე ვიღებდი. ვიდექი ხალხსა და სპეცრაზმს შორის. მაშინ კარგი რესპირატორი არ მქონდა და უბრალო, კოვიდის დროს რომ სამედიცინო პირბადეებს ვიყენებდით, მსგავსი მეკეთა. გაზით გავიბერე, მიხაროდა, არაფერს მიშვება-მეთქი და თურმე მიშვებოდა. ერთ დღეს, მოსწავლე-ახალგაზრდობის სასახლესა და პარლამენტს შორის, წყლის ჭავლიც მომხვდა. მაშინ ამას ვერ ვხვდებოდი. ხალხმა ამაზე საუბარი რომ დაიწყო, მეც მერე დავაკავშირე, რადგან ეს სისხლდენაც არ მთავრდებოდა და სხვებსაც იგივე სიმპტომები ჰქონდათ“. 

ბუხაიძემ გაგვიზიარა ის ფოტოებიც, რომელთა გადაღების დროსაც მოხვდა წყლის ჭავლი

ჟურნალისტი ქეთი თუთბერიძე, რომელიც მაშინ „სტუდია მონიტორში“ მუშაობდა, გვიყვება, რომ 2024 წლის 30 ნოემბრიდან 4 დეკემბრის ჩათვლით, რუსთაველის გამზირზე პროფესიულ მოვალეობას ყოველ ღამე ასრულებდა, რა დროსაც არაერთხელ მოყვა წყლის ჭავლშიც და ფეხთან „გაზის კაფსულაც“ აუფეთქდა.

„ჯოჯოხეთურად მახსოვს, მერე როგორ ცუდად ვიყავი. 2 დეკემბერს, რუსთაველის გამზირიდანვე მოვხვდი სასწრაფო სამედიცინო დახმარების მანქანაში, სატურაცია გამისინჯეს. მაშინ სტატუსიც დავწერე, რომ ჩემი ვარაუდით, ეს არ არის ის ნივთიერება, რითაც აქამდე გვწამლავდნენ-მეთქი. მახსოვს 2023 წლის მარტის აქციები, 2024 წლის გაზაფხულის აქციები და ეს აშკარაც რაღაც სხვა ნივთიერება იყო“. 

ქეთის თქმით, ამ მოვლენებიდან სუნთქვის პრობლემები მალევე დაეწყო. რამდენჯერმე ბრადიკარდიის შეტევაც (გულისცემის შენელება) ჰქონდა, რის გამოც საავადმყოფოშიც მოხვდა. გარდა ამისა, რამდენიმე თვის განმავლობაში თავის მარცხენა მხარეს, პერიოდულად ყრუ ტკივილებიც ჰქონდა:

„ფარისებრი ჯირკვლის პრობლემა მაქვს 15 წელია, მაგრამ არა რთულად. მაგის გამო ცვლილება სისხლის საერთო ანალიზში არასდროს მქონია. არც კოვიდი რომ გადავიტანე მაშინ, არც ფილტვების ანთების დროს და არც მაშინ, ორი ურთულესი ოპერაცია რომ გავიკეთე. თუ 2023 წლის ბოლოს გაკეთებულ ანალიზში ყველაფერი რიგზე მქონდა, დარბევების შემდეგ ჩატარებულ სისხლის ანალიზში ზედა ზღვარამდე იყო ასული თრომბოციტების მაჩვენებელი, რაც მთელი ცხოვრება ნორმაში მქონდა. ასევე, გამიუარესდა ძლივს მოწესრიგებული TSH-ის ანალიზის შედეგი, გაიზარდა ლიმფური ჯირკვლები“.

წყლის ჭავლში შერეული ნივთიერებებით დაზიანებული მოქალაქეების სახელით წინა კვირაში სამართალწარმოება დაიწყო „საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციამ“. საიამ წყლის ჭავლში ქიმიური ნივთიერებების შერევასა და მასთან დაკავშირებულ საფრთხეებზე, საჯარო წყაროებში გავრცელებულ ინფორმაციასა და აქციის მონაწილეთა ინტერვიუებზე დაყრდნობით, 2025 წლის დეკემბრამდეც არაერთხელ ისაუბრა.  ვრცლად გაეცანით კვლევას - „ადამიანის უფლებების კრიზისი საქართველოში 2024 წლის საპარლამენტო არჩევნების შემდგომ“.