„სოციალური სამართლიანობის ცენტრის“ განცხადებით, აზერბაიჯანელი ჟურნალისტის, აფგან სადიგოვის მიმართ შესაძლოა მშვიდობიან პროტესტში მონაწილეობის გამო სისხლის სამართლებრივი დევნა დაიწყოს. 

ორგანიზაციის ინფორმაციით, გუშინ, 16 იანვარს, აფგან სადიგოვს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის მოსამართლის, ნინო ენუქიძის დადგენილება ჩაბარდა, რომლის მიხედვითაც, სასამართლომ მის მიმართ დაწყებული ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის საქმის წარმოება შეწყვიტა მის ქმედებაში შესაძლო დანაშაულის ნიშნების არსებობის გამო და საქმე შემდგომი რეაგირებისთვის თბილისის პოლიციის დეპარტამენტს გადასცა.

აფგან სადიგოვს სასამართლომ პარლამენტის მიმდებარე ტერიოტირაზე გზის ხელოვნურად გადაკეტვის საბაბით ადმინისტრაციული პატიმრობა ორჯერ შეუფარდა. მოსამართლე ნინო ენუქიძემ მას 7-დღიანი ადმინისტრაციული პატიმრობა 19-21 ოქტომბრის ეპიზოდზე მიუსაჯა, 18 ოქტომბრის აქციაზე გზის გადაკეტვის საბაბით კი 14-დღიანი ადმინისტრაციული პატიმრობა შეუფარდეს. 

როგორც „სოციალური სამართლიანობის ცენტრი“ წერს, შინაგან საქმეთა სამინისტრო აფგან სადიგოვს ამჯერად 2025 წლის 17-18 დეკემბერს, ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 1741 მუხლის მე-10 ნაწილით გათვალისწინებული  სამართალდარღვევის  ჩადენას ედავება, რაც ტრანსპორტის ან/და ხალხის(ქვეითთა) გადაადგილების შეფერხებისთვის  პასუხისმგებლობას ითვალისწინებს:

„სასამართლოს შეფასებით, ვინაიდან აფგან სადიგოვი, აქამდე იმავე საფუძვლით უკვე იყო სახდელდადებული, მისი ქმედება სისხლის სამართლის დანაშაულის ნიშნებს  შეიცავს.

„ქართულმა ოცნებამ“  16 ოქტომბერს, სისხლის სამართლის კოდექსში ცვლილებები შეიტანა და  სსკ-ის 347-ე მუხლით ერთ წლამდე თავისუფლების აღკვეთით დასჯადი გახდა შსს-ის მიერ დაშლილ აქციაში მონაწილეობა, გზის სავალი ნაწილის ხელოვნურად გადაკეტვა, ნიღბით სახის დაფარვა, დროებითი კონსტრუქციის მოწყობა ან ცრემლსადენი საშუალების ტარება იმავე ქმედებებისთვის სახდელდადებული პირის მიერ.

მოგვიანებით, 12 დეკემბერს ამოქმედებული საკანონმდებლო ცვლილებებით, “შეკრებებისა და მანიფესტაციების შესახებ” საქართველოს კანონის მე-5, მე-10, მე-111, მე-112 და მე-13 მუხლების რედაქცია შეიცვალა იმგვარად, რომ ახლა უკვე აიკრძალა ხალხის გადაადგილებისთვის განზრახ დაბრკოლებების შექმნაც და განმეორებით ადმინისტრაციულ სახდელდადებული პირის მიერ ჩადენა, კვლავ სისხლის სამართლის კოდექსით დასჯადი დარჩა.

ამ საფუძვლით, ბოლო  კვირებში, სასამართლომ რამდენიმე აქტივისტის საქმეზე ადმინისტრაციული წარმოება შეწყვიტა და საქმე რეაგირებისთვის შსს-ს გადაუგზავნა.

ამ ეტაპისთვის უცნობია, როდის დაიწყებს შინაგან საქმეთა სამინისტრო გამოძიებას და წაუყენებს თუ არა ბრალს მათ მშვიდობიანი პროტესტის აქტივისტებს. თუმცა  გზის გადაკეტვის საფუძვლით უკვე რამდენიმე თვეა წინასწარი პატიმრობა აქვს შეფარდებული ერთ-ერთ აქტივისტს, რომელსაც, პროკურატურა, სწორედ სსკ-ის 347-ე მუხლით გათვალისწინებული ქმედების ჩადენას ედავება“.

„სოციალური სამართლიანობის ცენტრის“ განცხადებით, საქართველოს საკონსტიტუციო და ევროპულ სასამართლოებს ცალსახა პოზიცია აქვთ, რომ მოძრაობის შეფერხების გამო ამგვარი შეზღუდვები შეკრების თავისუფლების არსს ეწინააღმდეგება. ორგანიზაცია აღნიშნავს იმასაც, რომ ეროვნული სასამართლოები შეფერხების „ხელოვნურობის“ დასადგენად რაიმე განჭვრეტად სტანდარტს არ ეყრდნობიან და არც კი მსჯელობენ, თუ შეკრების მონაწილეების რა რაოდენობაა საკმარისი სატრანსპორტო მოძრაობის კანონიერი შეფერხებისთვის:

„შეკრების მონაწილეების დასჯის ამგვარი პრაქტიკა არღვევს კანონის გარეშე დასჯის აკრძალვის საბაზისო და აბსოლუტურ პრინციპსაც, რომელიც ევროპული სასამართლოს თანახმად, მოიცავს ინდივიდუალური ბრალის (mens rea) გარეშე დასჯის აკრძალვასაც. ამასთან, მსგავსი ქმედებისთვის პასუხისმგებლობის დამდგენ კანონმდებლობაში ცვლილებების სიხშირიდან და ვიწრო მიზნებიდან გამომდინარე, დარღვეულია სამართლის უზენაესობის სხვა - კანონის სტაბილურობისა და ზოგადი ბუნების შესახებ  - პრინციპებიც“.

SJC-ის შეფასებით, მიმდინარე პროცესები აჩვენებს, რომ „ქართული ოცნება“ მშვიდობიან პროტესტს ყველა საშუალებით ებრძვის და შეკრების მონაწილეების მიმართ ფაქტობრივად სრულად საპატიმრო სანქციებზე ორიენტირებულ დასჯის მეთოდებს ირჩევს:

„განსაკუთრებულად პრობლემურია, რომ „ქართული ოცნების“ ხელისუფლება ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის ინსტრუმენტალიზების შემდეგ სულ უფრო და უფრო აქტიურად იყენებს სისხლისსამართლებრივ მექანიზმებს პროტესტის მონაწილეების წინააღმდეგ“.

„სოციალური სამართლიანობის ცენტრის“ ინფორმაციით, სადიგოვისთვის გამოძიების დაწყების შესახებ ჯერჯერობით ოფიციალურად არ უცნობებიათ.

აფგან სადიგოვი აზერბაიჯანელი ჟურნალისტია, რომელიც თბილისში, აზერბაიჯანის მოთხოვნით, 2024 წელს დააკავეს. ის საექსტრადიციო პატიმრობაში თითქმის 9 თვე იმყოფებოდა. სადიგოვმა პროტესტის ნიშნად 161 დღე იშიმშილა.