მედიის მფლობელები საქართველოში
25.09.2019
ვინ არიან საქართველოში ტელევიზიების, რადიოების, გაზეთებისა და ინტერნეტ გამოცემების მფლობელები? “მედიაჩეკერი” იმ მედია ორგანიზაციების მონაცემებს გაგაცნობთ, რომელთა საქმიანობასაც ბოლო, 2018 წლის არჩევნების დროს აკვირდებოდნენ ევროკავშირისა და გაეროს განვითარების პროგრამის მიერ დაფინანსებული მედიამონიტორინგის ფარგლებში.

 ტელევიზიები და მათი მფლობელები

 
 altშპს “სამაუწყებლო კომპანია რუსთავი 2”-ის 60%-ანი წილის მფლობელი ქიბარ ხალვაშია, თუმცა ის გახლავთ, ასევე, რუსთავი 2-ის წილის 40%-ანი წილის მფლობელი კომპანია “პანორამის” მესაკუთრეც. კომპანიის გენერალური დირექტორი პაატა სალიაა. ხალვაშმა წილი ამ ზეფხულს, სტრასბურგის სასამართლოს გადაწყვეტილების შემდეგ დაიბრუბა, თუმცა არხის თავდაპირველი მესაკუთრეები - დავით დვალი, ჯარჯი აქიმიძეს და ეროსი კიწმარიშვილის ქვრივი, ია კიწმარიშვილი დღემდე უშედეგოდ იბრძვიან ტელეკომპანიის დასაბრუნებლად.

altშპს “ტელეიმედს” “ჯორჯიან მედია პროდაქშენ გრუპი” ფლობს, რომლის 100%-ანი წილის მფლობელი ბადრი პატარკაციშვილის ქვრივი, ინა გუდავაძეა. “იმედის” გენერალური დირექტორი ელდარ მდინარაძეა, რომელიც წარსულში მმართველი პარტიის ამჟამინდელი თავმჯდომარის, ბიძინა ივანიშვილის კუთვნილ ტელეკომპანია “მეცხრე არხზე” მუშაობდა. ასევე, ხელმძღვანელობდა ტელეკომპანია “მზეს”, რომლის მესაკუთრე ივანიშვილთან დაახლოებული ბიზნესმენი, ვანო ჩხარტიშვილი იყო. “ჯორჯიან მედია პროდაქშენ გრუპი” გახლავთ ტელეკომპანია GDS-ის მფლობელიც, რომელიც წარსულში ბიძინა ივანიშვილის შვილს, ბერა ივანიშვილს ეკუთვნოდა.

altშპს “სტუდია მაესტროში” წილები ასეა გადანაწილებული: 5% - ეკატერინე აკობია, 15% - მამუკა ღლონტი, 25% - ნიდერლანდებში რეგისტრირებული შპს მედია ფინანს გრუპ ბი.ვი, რომლის მესაკუთრე მაკა ასათიანია. ყველაზე მეტს წილს - 55%-ს “უცნობი”, იგივე გიორგი გაჩეჩილაძე ფლობს. მფლობელებში ცვლილებები არ ასახულა, მაგრამ 2016 წლიდან “მაესტრო” და “იმედი” ერთ ჰოლდინგში არიან გაერთიანებულები.

alt“არასამეწარმეო მედიაკავშირი ობიექტივის” - ერთ-ერთი დამფუძნებელი წარსულში იყო “პატრიოტთა ალიანსის” ლიდერი ირმა ინაშვილი. ეს ტელევიზია, შეიძლება ითქვა, რომ “პატრიოტთა ალიანსის” პარტიული ტელევიზიაა, ვინაიდან გაშუქებაში დომინირებს ამ პარტიის წევრებისა და იდეოლოგიის მხარდაჭერა. დოკუმენტების მიხედვით, მედიაკავშირში გამგეობის თავმჯდომარეა ირაკლი ცილიკიშვილი, მდივანი - ზურაბ გოგიშვილი. კავშირის წევრები არიან: სოსო ზაალიშვილი და მამუკა გობეჩია.

altშპს "ტელეკომპანია პირველის" 100%-ანი წილის მფლობელია ვახტანგ წერეთელი. ტელეკომპანია პირველში ხელისუფლების მხრიდან მათზე ზეწოლის მცდელობად აფასებენ ვახტანგ წერეთლის მამის, ავთანდილ წერეთლის წინააღმდეგ გამოძიებას. ავთანდილ წერეთელი ნახევარმილიონიანი გირაოს სანაცვლოდ იმყოფება თავისუფლებაზე მანამ, სანამ სასამართლო გამოიტანს განაჩენს მის საქმეზე. პროკურატურა მას თიბისი ბანკის დამფუძნებლების, ამჟამად კი საზოგადოებრივი მოძრაობა “ლელოს” ლიდერების - მამუკა ხაზარაძესა და ბადრი ჯაფარიძის მიერ უკანონო შემოსავლების მიღებაში დახმარებას ედავება.

საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებლის პირველი არხისა და აჭარის ტელევიზიის გარდა, 2018 წელს მედიამონიტორინგის ობიექტი იყო ასევე ტელეკომპანია იბერია, რომელმაც მაუწყებლობა 1 წლის წინ შეწყვიტა. თუმცა რამდენიმე დღის წინ ამ ტელევიზიის შენობიდან მაუწყებლობა ახალმა ტელევიზიამ - “მთავარმა არხმა” დაიწყო.

alt
“მთავარი არხის”
წილის 51%-ის მფლობელია “რუსთავი 2”-ის ყოფილი გენერალური დირექტორი ნიკა გვარამია, 46.5%-ს - კახაბერ ანჯაფარიძე ფლობს, ხოლო 2.5%-ს - გიორგი რურუა. არხი მას შემდეგ გაიხსნა, რაც რუსთავი 2-ში მფლობელის ცვლილების შედეგად ტელევიზია დატოვეს მთავარმა სახეებმა და კურიერის გუნდის დიდმა ნაწილმა.


alt “ფორმულა” კიდევ ერთი ტელევიზია იქნება, რომლის გახსნაც რუსთავი 2-ში მფლობელის ცვლილების შემდეგ გადაწყდა. აღნიშნულ ტელევიზიაში წილის 51%-ის მფლობელი წინა ხელისუფლების დროს თავდაცვის მინისტრი დავით კეზერაშვილია. დარჩენილი წილი თანაბრად აქვთ გადანაწილებული მიხეილ მშვილდაძეს, ირაკლი საღინაძეს, ზურაბ გუმბარიძესა და გიორგი ლიფონავას.

ონლაინ გამოცემები და მათი მფლობელები

 
ევროკავშირისა და გაეროს განვითარების პროგრამის ფარგლებში 2018 წელს განხორციელებული მედიამონიტორინგის ფარგლებში შერჩეული ონლაინ გამოცემებიდან 3 ერთი ჰოლდინგის - “პალიტრა მედიის” წევრია, ესენია - ambebi.ge, interpressnews.ge და palitravideo.ge.

altambebi.ge, იგივე შპს ახალი ამბების წილის 46%-ს ირაკლი თევდორაშვილი ფლობს, ხოლო 12%-ს ზაზა ბუაძე. თავის მხრივ, თევდორაშვილი და ბუაძე არიან “ახალი ამბების” 15%-ანი წილის მფლობელი შპს “კვირის პალიტრის” მესაკუთრეებიც. ხოლო შპს “კვირის პალიტრა” ფლობს, თავის მხრივ, “ახალი ამბების” 15%-ანი წილის მფლობელ შპს “ნიუსრუმს”. “ნიუსრუმი” გახლავთ palitravideo.ge-ს მფლობელი. შპს “ახალი ამბების” წილის 12% გიორგი თევდორაშვილის საკუთრებაშია. გიორგი თევდორაშვილი გახლავთ გახლავთ 50%-ანი წილის მფლობელი შპს “ტრი მედია ინტელიჯენსში”, რომელიც ბაზარზე 2016 წლიდან გამოჩნდა და სატელევიზიო რეიტინგებს ითვლის.

alt
netgazeti.ge-
ს 100%-ანი წილის მფლობელი შპს გაზეთი ბათუმელებია, სადაც წილებს თანაბრად ინაწილებენ: მზია ამაღლობელი, დავით გურგენიძე, მურად ამაღლობელი და ლეილა თურაძე.


alt
liberali.ge-ს
, იგივე შპს “ლიბერალის” წილის 100%-ს შორენა შავერდაშვილი ფლობს. 2019 წლის ივნისში “ლიბერალი” რედაქტორებისა და ჟურნალისტების ჯგუფმა დატოვა და ამის მიზეზად მფლობელთან უთანხოება დაასახელეს. საპასუხოდ “ლიბერალმა” ახალი გუნდი და ხედვა წარმოაჩინა და დააანონსა, რომ შემოდგომის ბოლოს ახალ პლატფორმას წარუდგენენ საზოგადოებას.


alttabula.ge-ს დომეინი რეგისტრირებული აქვს შპს “ყოველკვირეულ საინფორმაციო-ანალიტიკურ ჟურნალ ტაბულას”, რომლის მფლობელები არიან: 51% - ოფშორული კომპანია იუ-სი-ჯი გრინ ფაუერი; 14% - თამარ ჩერგოლეიშვილი, 10-10% - ლევან რამიშვილი და ოთარ ჯახიძე, 5-5% - ანასტასია გონჩაროვა, ნატალია ზოლოტოვა და “სამოქალაქო განათლების ფონდი”.

alton.ge-ს წილებს თანაბრად ინაწილებენ კომპანიები - “ფორმულა პროესკო ფროდაქშენი” და “ომედია”. “ომედიაში” წილებს თანაბრად ინაწილებენ გიორგი ჯიბლაძე, ნოდარ დავითური და გიორგი გაფრინდაშვილი. “ფორმულა პროესკო ფროდაქშენში” კი წილები ეკუთვნით გიორგი ლიფონავას, მიხეილ მშვილდაძეს, ირაკლი საღინაძესა და ზურაბ გუმბარიძეს. ისინი, ასევე, არიან ტელეკომპანია “ფორმულას” დამფუძნებლები. ამასთან, საღინაძე და ლიფონავა, ასევე, არიან “ტაბულას” 5%-ანი წილის მფლობელი “სამოქალაქო განათლების ფონდის” წევრებიც.
alt
ipress.ge-ს
მესაკუთრეა “თავისუფალი გაზეთი +”, რომლის 100%-ანი წილის მფლობელი თამარ ლეფსვერიძეა.



alt
marshalpress.ge-ს
წილის 51%-ს ლუკა ანთიძე ფლობს, 49%-ს კი - ოთარ სტეფანიშვილი.


alt

reportiori.ge-ს
წილებს ინაწილებენ გიორგი მამაცაშვილი და ნუგზარ ფოფხაძე.

რადიოები და მათი მფლობელები

საზოგადოებრივი მაუწყბელის რადიო 1-ისა და აჭარის რადიოს გარდა, 2018 წლის მედიამონიტორინგის ფარგლებში აკვირდებოდნენ, ასევე, რადიო თავისუფლების მუშობას, რომელიც აშშ-ის კონგრესიდან ფინანსდება. ამასთან, რადიო იმედს იგივე მფლობელი ჰყავს, რაც ტელეიმედს, რადიო პალიტრაც, ასევე, პალიტრა ჰოლდინგის წევრია.

რაც შეეხება სხვა რადიოებს, მათი მფლობელების სია ასე გამოიყურება:

alt

“პირველი რადიო”, იგივე შპს რადიო კომპანია პირველი რადიოა და მის 100%-ან წილს ვასილ კობაიძე ფლობს.


alt

“ფორტუნაში” წილებს თანაბრად ინაწილებენ გურამ ჩიგოგიძე, ზურა ჩიგოგიძე და თამარ ჩიგოგიძე.



alt

“აფხაზეთის ხმის” მფლობელია - ააიპ მედია ცენტრი ღია აფხაზეთისათვის, რომლის თავმჯდომარეა გიორგი კორახაშვილი. ხოლო წევრები არიან ქეთევან მირიანაშვილი, მარიამ ლორთქიფანიძე, ქეთევან ქოჩიაშვილი და დიმიტრი ჩხეიძე.

alt

რადიო მაესტრო - კომუნიკაციების კომისიის ცნობით, შპს ქართული რადიოს ბრენდული სახელწოდებაა. “ქართული რადიოს” წილის 60%-ს ფლობს მამუკა ღლონტი, ხოლო 40%-ს ეკატერინე აკობია.

alt

სამაუწყებლო კომპანია ჰერეთის წილის 100%-ის მფლობელი რამაზ სამხარაძეა.

 

 altრადიო ათინათის გამგეობის თავმჯდომარა გია ხასია, მოადგილე ივეტა როდონაია, ხოლო წევრი - რუსუდანი ყალიჩავა.

გაზეთები და მათი მფლობელები

alt

„ალიას“ მფლობელია შპს “გაზეთები ალია და კვირის ქრონიკა”, რომლის 100%-ანი წილი გიორგი ბრეგვაძის საკუთრებაშია.


alt„ასავალ‐დასავალის“ 100%-ანი წილის მფლობელი ლაშა ნადარეიშვილია.


alt„ახალ თაობაში“ წილები ასეა გადანაწილებული: იოსებ გოგინაშვილი - 45%, ზურაბ ბერიძე - 40%, ბექა გოგინაშვილი - 5% და მედეა სანაია - 10%.


altშპს ყოველდღიური გაზეთი რეზონანსის 100%-ანი წილის მფლობელი ზურაბ მაჭარაძეა.

alt„ქრონიკა +“-ს- შპს მედიაჰოლდინგი ქრონიკა + გამოსცემს, რომლის 100%-ანი წილის მფლობელი ელისო კილაძეა. „საქართველო და მსოფლიოს“ გამომცემელი შპს “ისტორიული მემკვიდრეობაა”, რომლის მფლობელია ტარას გაგნიძე

altმონიტორინგის ობიექტი იყო, ასევე, „კვირის პალიტრა“, რომელიც პალიტრა მედიის ჰოლდინგის წევრია.


ავტორი : მაია მეცხვარიშვილი;
კომენტარი, რომელიც შეიცავს უხამსობას, დისკრედიტაციას, შეურაცხყოფას, ძალადობისკენ მოწოდებას, სიძულვილის ენას, კომერციული ხასიათის რეკლამას, წაიშლება საიტის ადმინისტრაციის მიერ

ასევე იხილეთ

ტელეკომპანია „მთავარ არხს
ტელეკომპანია „მთავარ არხს” ორი ახალი მეწილე ჰყავს - უკრაინის მოქალაქე ბაკურ ჯახაია და აშშ-ის მოქალაქე თეიმურაზ ვასილიძე. ახალი მეწილეები ჯამში არხის 38%-ს ფლობენ.

22 მაისს საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული ცვლილებებით, ნიკა გვარამიამ თავისი წილის 37% ბაკურ ჯახაიას 37 000 ლარად გადასცა. თეიმურაზ ვასილიძემ კი წილის 1% კახაბერ ანჯაფარიძისგან 1000 ლარად იყიდა.

გარდა აღნიშნული ცვლილებებისა, საჯარო რეესტრის მიხედვით, ტელეკომპანიაში სხვა ცვლილებებიც იგეგმება, თუმცა ამ დროისთვის განაცხადებებზე სარეგისტრაციო წარმოების ვადის დინება შეჩერებულია და ცვლილებები რეესტრში საბოლოოდ ასახული არ არის.

ამ ეტაპზე ტელეკომპანია “მთავარი არხის” წილს სულ 8 ადამიანი ფლობს. საჯარო რეესტრის მიხედვით, 22 მაისიდან წილები შემდეგნაირად ნაწილდება: კახაბერ ანჯაფარიძე – 38%, ბაკურ ჯახაია – 37%, ნიკა გვარამია – 14%, ნიკოლოზ სისაური – 3%, მარი ანა რურუა - 2.5%, გიორგი რურუა – 2.5%, შპს საქართველოს უნივერსიტეტი – 2%, თეიმურაზ ვასილიძე - 1%.

22 მაისამდე კი არხის საკონტროლო პაკეტს ნიკა გვარამია ფლობდა და წილები შემდეგნაირად ნაწილდებოდა: ნიკა გვარამია – 51%, კახაბერ ანჯაფარიძე – 39%, ნიკოლოზ სისაური – 3%,მარი ანა რურუა – 2.5%, გიორგი რურუა – 2.5%, შპს საქართველოს უნივერსიტეტი – 2%.
„ევრონიუს საქართველო“ 26 მაისიდან საცდელ მაუწყებლობას იწყებს
26 მაისიდან მაუწყებლობას „ევრონიუს საქართველო“ დაიწყებს. „ევრონიუსი“ საქართველოს ეთერში საერთაშორისო ფორმატით გავა, როგორც საცდელი მაუწყებლობა.  აგვისტოს დასაწყისიდან კი მაყურებელს შესაძლებლობა ექნება, სრულფასოვანი, ქართულენოვანი „ევრონიუსი" იხილოს.

„ევრონიუს საქართველო“ გასული წლის სექტემბერში ევროპის წამყვანმა საერთაშორისო ახალი ამბების არხმა, „ევრონიუსმა“, და საქართველოს სატელეკომუნიკაციო კომპანიამ, „სილქნეტმა“ დააფუძნეს.

უკვე ცნობილია, რომ „ევრონიუსი“ თავისი ჟურნალისტების მიერ შექმნილ შინაარსს გაუზიარებს „ევრონიუს საქართველოს“ და მას ქართული სიუჟეტებიც დაემატება. თავის მხრივ, „ევრონიუსიც“ ისარგებლებს ქართული წარმომადგენლობის მიერ მომზადებული მასალებით.

ევრონიუსი 1993 წელს საფრანგეთში, ქალაქ ლიონში დაარსდა და დაარსების დღიდან მსოფლიოს 160 ქვეყანაში 400 მილიონამდე ოჯახს აწვდის ინფორმაციას.
25-ზე მეტმა არასამთავრობო ორგანიზაციამ აჭარის TV-ის ჟურნალისტების მხარდასაჭერად ონლაინაქცია გამართა
საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს ჟურნალისტების მხარდასაჭერად, ტელემაუწყებლების, ონლაინგამოცემების, რადიოებისა და ონლაინტელევიზიების შემდეგ, დღეს, 21 მაისს, არასამთავრობო ორგანიზაციებმა და სამოქალაქო აქტივისტებმა ერთდღიანი ონლაინაქცია გამართეს.

სამოქალაქო სექტორის წარმომადგენლებმა ფეისბუკ გვერდზე სოლიდარობის გამომხატველი ქავერი განათავსეს - ჰეშთეგით #სოლიდარობააჭარისმაუწყებლისჟურნალისტებს.

აქციას 25-ზე მეტი არასამთავრობო ორგანიზაცია შეუერთდა, მათ შორის:

  • საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია
  • თავისუფალ ჟურნალისტთა სახლი
  • ფონდი ღია საზოგადოება საქართველო
  • დემოკრატიის კვლევის ინსტიტუტი
  • საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაცია
  • ადამიანის უფლებათა ცენტრი
  • მედიის განვითარების ფონდი
  • ადამიანის უფლებების სწავლებისა და მონიტორინგის ცენტრი
  • საქართველოს ეროვნული პლატფორმა
  • სამართლიანი არჩევნები
  • საერთაშორისო გამჭვირვალობა საქართველო
  • საზოგადოება „ბათომი“
  • საზოგადოება და ბანკები
  • სამოქალაქო საზოგადოების ინსტიტუტი
  • ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტი
  • საქართველოს პენცენტრი
  • საქართველოს დემოკრატიული ინიციატივა
  • დემოკრატიის კვლევის ინსტიტუტი
  • პარტნიორობა ადამიანის უფლებებისთვის
  • კონსულტაციისა და ტრენინგის ცენტრი
  • უფლებები საქართველო
  • ცვლილებები თანაბარი უფლებებისთვის
  • საფარი
  • მწვანე სექტორი
  • საზოგადოებრივი განვითარების აკადემია

არასამთავრობო ორგანიზაციების აქციას შეუერთდა "კოალიცია თანასწორობისთვის" და "საქართველოს ეროვნული პლატფორმა".

სოლიდარობის კამპანიის ინიციატორია კოალიცია "მედიის ადვოკატირებისთვის". აჭარის მაუწყებლის ჟურნალისტების მხარდასაჭერი აქცია კოალიცია "მედიის ადვოკატირებისათვის" ორგანიზებით უკვე მესამედ გაიმართა. აქციის ფარგლებში, 3 მაისს, პრესის თავისუფლების მსოფლიო დღეს, 19:00 საათზე 20-მდე ეროვნულმა და რეგიონულმა მაუწყებელმა ერთი წუთით ეთერი გათიშა და ეკრანზე გამოჩნდა წარწერა: "სოლიდარობა აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებლის ჟურნალისტებს". ხოლო 13 მაისს სოლიდარობის კამპანიაში ონლაინგამოცემები, რადიოები და ონლაინტელევიზიებიც ჩაერთვნენ. 35-ზე მეტმა მედიასაშუალებამ ერთი დღით სოციალურ ქსელში საკუთარ გვერდებზე, მთავარი ფოტო სოლიდარობის გამომხატველი ფოტოთი შეცვალა.

ამ აქციებით მედიასაშუალებები, ჟურნალისტები და სამოქალაქო სექტორი სოლიდარობას უცხადებენ აჭარის ტელევიზიის იმ თანამშრომლებს, რომლებსაც ტელევიზიის ახალი დირექტორის, გიორგი კოხრეიძის დანიშვნის შემდეგ ცვლილებები შეეხო. ბოლო ოთხ თვეში გიორგი კოხრეიძემ გაათავისუფლა ან არსებითად განსხვავებულ პოზიციაზე გადაიყვანა მაუწყებლის თანამშრომელმლები, რომლებიც კრიტიკული პოზიციით გამოირჩევიან.
მედიაკოალიცია აჭარა TV-ის ჟურნალისტების მხარდასაჭერ აქციას აგრძელებს

კოალიცია "მედიის ადვოკატირებისათვის" საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს ჟურნალისტების მხარდასაჭერ ერთდღიან აქციას აგრძელებს და მონაწილეობას ამჯერად არასამთავრობო ორგანიზაციებსა და სამოქალაქო აქტივისტებს სთავაზობს.

კოალიცია "მედიის ადვოკატირებისათვის" განცხადებით, საზოგადოებრივი მაუწყებლის იდეის გულშემატკივრებმა 21 მაისს ორგანიზაციის ან/და პირად ფეისბუქ გვერდზე სოლიდარობის გამომხატველი ქავერი უნდა განათავსონ ჰეშთეგით - #სოლიდარობააჭარისმაუწყებლისჟურნალისტებს.



აჭარის მაუწყებლის ჟურნალისტების მხარდასაჭერი აქცია კოალიცია "მედიის ადვოკატირებისათვის" ორგანიზებით უკვე მესამედ იმართება. აქციის ფარგლებში, 3 მაისს, პრესის თავისუფლების მსოფლიო დღეს, 19:00 საათზე 20-მდე ეროვნულმა და რეგიონულმა მაუწყებელმა ერთი წუთით ეთერი გათიშა. ეკრანზე გამოჩნდა წარწერა: "სოლიდარობა აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებლის ჟურნალისტებს". ხოლო 13 მაისს სოლიდარობის კამპანიაში ონლაინგამოცემები, რადიოები და ონლაინტელევიზიებიც ჩაერთვნენ. 35-ზე მეტმა მედიასაშუალებამ ერთი დღით სოციალურ ქსელში საკუთარ გვერდებზე, მთავარი ფოტო სოლიდარობის გამომხატველი ფოტოთი შეცვალა.

ამ აქციებით მედიასაშუალებები, ჟურნალისტები და სამოქალაქო სექტორი სოლიდარობას უცხადებენ აჭარის ტელევიზიის იმ თანამშრომლებს, რომლებსაც ტელევიზიის ახალი დირექტორის, გიორგი კოხრეიძის დანიშვნის შემდეგ ცვლილებები შეეხო. ბოლო ოთხ თვეში გიორგი კოხრეიძემ გაათავისუფლა ან არსებითად განსხვავებულ პოზიციაზე გადაიყვანა მაუწყებლის თანამშრომელმლები, რომლებიც კრიტიკული პოზიციით გამოირჩევიან.

რა გამოწვევების წინაშე დადგა საგამოძიებო ჟურნალისტიკა პანდემიის პირობებში - ინტერვიუ ნინო ზურიაშვილთან

როგორ აისახა კორონავირუსის პანდემია საგამოძიებო ჟურნალისტიკაზე, როგორ შეცვალა საგანგებო მდგომარეობამ გამომძიებელი ჟურნალისტების დღის წესრიგი, რა იყო ყველაზე დიდი გამოწვევა მათთვის და როგორ აგრძელებენ მუშაობას - “მედიაჩეკერი” სტუდია “მონიტორის” ხელმძღვანელ ნინო ზურიაშვილს ესაუბრა.

- როგორ შეცვალა თქვენი მუშაობის სტილი კორონავირუსმა, რა სირთულეებს წააწყდით დისტანციურ რეჟიმში გადასვლის შემდეგ?

საგამოძიებო ჟურნალისტიკაში, ნიუსმედიისგან განსხვავებით, ყოველთვის მკაფიოდ დგება რომელიმე საჯარო მოხელის პასუხისმგელობის საკითხი და მათი ანგარიშვალდებულება. ეს ფაქტორი ყოველთვის გვირთულებს ინფორმაციის მიიღებას, იმიტომ, რომ ჩინოვნიკებს, საჯარო მოხელებს არ აქვთ ანგარიშვალდებულების მომენტი საზოგადოებასთან და ყოველთვის გაურბიან კითხვებზე პასუხის გაცემას.

ჩვეულებრივ სიტუაციაში, ჩვენ მათ მოულოდნელად ვხდებით ზოგჯერ სახლთან, კანცელარიასთან, სამსახურთან... და ზოგჯერ, დიდი ხნის ლოდინისა და ხვეწნა-მუდარის შემდეგ, წერილობით ვკმაყოფილდებით, - აი, ასე ვაგროვებთ ინფორმაციას ჩვეულებრივ რეჟიმში.

ახლა წარმოიდგინეთ, ასეთ ვითარებაში ვართ - გამოცხადდა საგანგებო მდგომარეობა და მოგვიწოდებენ, რომ დავრჩეთ სალხში. დადგა მომენტი, რომ რესპონდენტს ადვილად ვეღარ “მიწვდები”. ერთი მხრივ, გვინდა, რომ მოქალაქეობრივად შევასრულოთ ჩვენი პასუხისმგებლობა, დავრჩეთ სახლში და მეორე მხრივ - რომც მოინდომო, ყველა სახლშია გამოკეტილი და ამან ძალიან გაგვირთულა მუშაობა.

ამ რეჟიმში მუშაობამ ნამდვილად შეგვაფერხა და ნეგატიური გავლენა იქონია. დისტანციური მუშაობაც ერთგვარი გამოწვევა იყო ჩვენთვის.

- გამოდის, რომ, ფაქტობრივად, თქვენთვის ინფორმაციის მოპოვების გზები დაიკეტა? რა იყო ყველაზე დიდი ხელშეშლა?

საგანგებო მდგომარეობის გამოცხადების შემდეგ, საშუალება მიეცათ საჯარო უწყებებს, რომ აღარ გასცენ საჯარო ინფორმაცია. ეს იყო ყველაზე დიდი დარტყმა ჩვენთვის.

საჯარო უწყებები და საჯარო ინსტიტუტები ამ საგანგებო მდგომარეობით სარგებლობენ და ღია ინფორმაციას არ გვაძლევენ. როდესაც ინფორმაციას ვითხოვთ, ვიღებთ პასუხს, რომ ახლა არის საგანგებო მდგომარეობა და კანონით მათ აქვთ უფლება არ მოგცენ ინფორმაცია, რასაც ასრულებენ. საჯრო ინფორმაციის გაცემა ამ ყველაზე კრიტიკულ დროს ძალიან მნიშვნელოვანია და ვფიქრობ, ამის აკრძალვა არის კანონით ბოროტად სარგებლობა. მე ვფიქრობ, რომ განზრახ გვიშლიან ხელს.

ჩვენი მუშაობის სტილი ასეთია - ინფორმაციას ვიძიებთ და მერე მოპოვებული ინფორმაციის მეშვეობით ვაკეთებთ საგამოძიებო ფილმებს. ჩვენი სტანდარტი საკმაოდ მაღალია და ყოველთვის აუცილებელია რომ დაცული იყოს ბალანსი, ყველა მხარე უნდა იყოს წარმოდგენილი სცენარში. ეს პრობლემა გახდა, რადგან ვერ ვიღებთ ინფორმაციას, ვერ ვიღებდით ინტერვიუებს და, შესაბამისად, ხელი გვეშლებოდა მუშაობაში;

- საგამოძიებო ჟურნალისტიკა მეტწილად კონფიდენციალურ დოკუმენტებთან და ანონიმურ წყაროებთან მუშაობას უკავშირდება. რა შეიცვალა ამ მხრივ?

ესეც გაძნელებულია, იმიტომ, რომ კონფიდენციალური ინფორმაცია ისედაც არ არის ადვილად მოსაპოვებელი და ახლა, როცა ყველა სახლშია გამოკეტილი და ადამიანები სახლიდან არ გამოდიან, როდესაც გარკვეული პერიოდით ტრანსპორტით გადაადგილებაც კი შეზღუდული იყო, წყაროებთან მუშაობაც გართულდა.

ფაქტობრივად, შეიძლება ითქვას, რომ გარკვეული პერიოდი ვეღარ ვახერხებდით მუშაობას. მხოლოდ რისერჩს და მოკვლევას ვაკეთებდით, მონაცემთა ღია ბაზებთან ვმუშაობდით და ამის გაანალიზებაში ვიყავით.

- რამდენად დიდი მნიშვნელობა აქვს ახლა საგამოძიებო მასალების მომზადებას, მაშინ, როდესაც საგანგებო რეჟიმის პირობებში, ალბათ, კორუფციის რისკებიც უფრო გაზრდილია? 

კრიტიკულ დროს, რა თქმა უნდა, საგამოძიებო მასალები კიდევ უფრო მნიშვნელოვანია. მიუხედავად სირთულეებისა, ჩვენ ერთ-ერთი ძალიან მნიშვნელოვანი ამბავი, შუა პერიოდში მაინც მივაწოდეთ საზოგადეობას, ეს იყო ინფორმაცია კორონავირუსის სწრაფ ტესტებთან დაკავშირებით. რასაც შედეგი მალევე მოჰყვა. ჩვენი მასალის გამოქვეყნებიდან რამდენიმე საათში დაადასტურა მინისტრმა, რომ ეს ტესტები იყო ხარვეზიანი, არასანდო და ისინი უკან გაითხოვა მწარმოებელმა კომპანიამ.

- რა ხდება ფინანსების კუთხით, გამოძიება ყოველთვის დიდ ფინანსურ რესურსს მოითხოვს, როგორ აისახა ამ მხრივ პანდემია თქვენზე?

ჩვენ ინფორმაციას მოვიპოვებთ, ვამუშავებთ, ვავრცელებთ და შესაბამისად ვიღებთ ანაზღაურებას. ყველა ამ ეტაპზე დაგვიდგა სიძნელეები და არ იყო ეს მარტივი გადასალახი. ზოგადად, ჩვენი მთავარი სირთულე ის არის, რომ ჩვენი შემოსავალი დამოკიდებულია იმაზე, რამდენ პროდუქტს შევქმნით. პროდუქტის წარმოება შეგვიფერხდა უნებურად და, შესაბამისად, ფინანსური სიძნელეებიც წამოვიდა.

არც ერთი დონორი პროდუქტის გარეშე ფულს არავის უხდის და ჩვენ გამონაკლისები არა ვართ. შეგვექმნა გარკვეული სირთულე, თუმცა არც ისეთი მძიმე და გადაულახავი. უკვე ჩართულები ვართ ჟურნალისტური გამოძიების მომზადების პროცესში და ყველაფერი აღდგება, ისეთი მნიშვნელოვანი ზიანი არ მიგვიღია, რომ ვერ გადავიტანოთ და ამან სერიოზულად შეაფერხოს “მონიტორის” საქმიანობა.

- დაბოლოს, როგორია თქვენი სამომავლო გეგმები - ხომ არ ფიქრობთ რაიმე ტიპის ცვლილებებს?

არა, ცვლილებებს არ ვგეგმავთ, ჩვეულებისამებრ გავაგრძელებთ საგამოძიებო პროდუქტის შექმნას. თანამშრომელთა ნაწილი, ვინც მოკვლევის ეტაპზეა და რისერჩს აკეთებს, არ დადის ყოველდღიურად. თუმცა, ვინც ამზადებს გამოძიებას, ის გამოსულია სამსახურში და მუშაობს. ახლა უკვე, ნელ-ნელა ვუბრუნდებით ჩვეულ რეჟიმს.

ყურადღებით ვაკვირდებით პროცესებს, ვაგროვებთ ინფორმაციას, ვაანალიზებთ. კორონავირუსთან დაკავშირებული ამბებით და ეკონომიკური საკითხებით ვართ დაინტერესებული, ვაკვირდებით რამდენდ ეფექტურად გაანაწილებს მთავრობა შემოსულ დახმარებას თუ ბიუჯეტის ფულს, ეს კითხვები არსებობს და ჩვენ ვეძებთ პასუხებს, ვითხოვთ ინფორმაციას და ფორმაშიც შევდივართ ნელ-ნელა. შესაძლოა, გავაკეთოთ კვლევითი რეპორტაჟებიც ეკონომიკის თემებზე და საინტერესო ჟურნალისტური გამოძიებები, რომელსაც მალე შემოგთავზებთ.


გარეკანის ფოტო: რადიო თავისუფლება