პოლიტიკოსების თავდასხმა მედიაზე
25.11.2019
“ჟურნალისტები მტრები არ არიან” - ამ გზავნილით უპასუხა ამერიკის შეერთებული შტატების 300-ზე მეტმა გამოცემამ 2018 წლის აგვისტოში პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის მხრიდან მედიაზე გახშირებულ თავდასხმებს. გაზეთ “Golden Globe-ის” ინიციატივით, პროტესტის ნიშნად ქვეყნის მასშტაბით დიდმა და მცირე ზომის რედაქციებმა იდენტური შინაარსის სარედაქციო სვეტები დაბეჭდეს, რომელშიც საზოგადოების განვითარებაში მედიის დადებით როლსა და მნიშვნელობაზე საუბრობდნენ.

ჟურნალისტების კორპუსი ერთიანი იყო მაშინაც, როდესაც პრეზიდენტმა ტრამპმა 2018 წლის ივლისში მისთვის არასასიამოვნო კითხვის დასმის გამო, CNN-ის რეპორტიორი კეიტლენ კოლინზი ჯერ პრესკონფერენციის ოთახიდან გააძევა, შემდეგ კი, თეთრი სახლის მიერ ორგანიზაებული ღონისძიებების გაშუქება აუკრძალა. მაშინ თეთრ სახლში მომუშავე ჟურნალისტების მთელმა კორპუსმა, მიუხედავად მათ შორის არსებული დიდი კონკურენციისა, ტრამპის მიერ დაბლოკილი ჟურნალისტისადმი ღია მხარდაჭერა ერთობლივი განცხადებით გამოხატა. CNN-ისადმი სოლიდარობა პირდაპირ ეთერში კონკურენტი არხის Fox News-ის წამყვანმაც დააფიქსირა. კოლეგებისადმი სოლიდარული იყო NBC News-ც.

რა ხდება საქართველოში - ბოლო 10 დღის ქრონოლოგია

კრიტიკული კითხვების საპასუხოდ, პოლიტიკოსების მხრიდან ჟურნალისტებზე თავდასხმა, უცხო არც ქართული სინამდვილისთვისაა. ამას მხოლოდ გასული კვირის მოვლენების ანალიზიც ადასტურებს, რომ არაფერი ვთქვათ, უფრო შორეულ გამოცდილებაზე.

უფრო კონკრეტულად, მას შემდეგ, რაც 14 ნოემბერს “ქართულმა ოცნებამ” 2020 წლის საპარლამენტო არჩევნებისთვის პროპორციულ საარჩევნო სისტემაზე გადასვლის შესახებ მის მიერვე ინიცირებული კანონპროექტი ჩააგდო, “ქართული ოცნების” ლიდერებმა ჟურნალისტებთან ურთიერთეობის ხისტი ფორმა აირჩიეს. დეპუტატებმა მათთვის არასასიამოვნო კითხვების პასუხად ჟურნალისტების კონკრეტულ პოლიტიკურ ძალასთან გაიგივება დაიწყეს.

მაგალითად,19 ნოემბერს, საპარლამენტო უმრავლესობის ლიდერმა გია ვოლსკიმ “მთავარი არხის” ჟურნალისტს კითხვის დასმის უფლება არ მისცა და უთხრა: “თქვენ არაფერი მკითხოთ ძაან გთხოვთ, თქვენ არ ხართ ტელევიზია, ეგ არის ხეპრე ადამიანების თავყრილობა, რომლებიც გხელმძღვანელობენ თქვენ და ვერ არჩევენ, რას ნიშნავს მედია და რას ნიშნავს პარტიული ქვედანაყოფი”.



იქამდე კი, დასმული კითხვებით უკმაყოფილო გიორგი ვოლსკიმ ჟურნალისტთა კორპუსი “ნაციონალური მოძრაობის” ქვედანაყოფად” გამოაცხადა.

იმავე დღეს, “ქართული ოცნების” მაჟორიტარმა დეპუტატმა კახა ოქრიაშვილმა ჟურნალისტებისთვის შეურაცხყოფის მისაყენებლად ისეთი სიტყვა გამოიყენა, რომელიც თავისი არსით შეურაცხმყოფელი არ არის, მაგრამ მისი დეპუტატისეული კონტექსტით გამოყენება მიუღებულია და საზოგადოების გარკვეული ჯგუფის დისკრიმინაციას ახდენს: “დებილები ყველგან არიან, ჟურნალისტებშიც ბევრი დებილი მინახავს”, - თქვა მან მედიასთან საუბრისას.




ჟურნალისტებისადმი შეურაცხმყოფელი მიმართვებით, ხელისუფლებას არც ოპოზიცია ჩამორჩა.

18 ნოემბერს პარლამენტის მიმდებარე ტერიტორიაზე აქციის მონაწილეების დაშლისას, ოპერატორებს მიმართა უცენზუროდ “ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის” ერთ-ერთმა ლიდერმა გრიგოლ ვაშაძემ: “კამერები იქით მიატრილეთ თქვე ჩემისებო”, - უთხრა მან ოპერატორებს.



ამავე დღეს, ჟურნალისტის კითხვამ გააღიზიანა “ნაციონალური მოძრაობის” კიდევ ერთი ლიდერი ნიკა მელია და მას უთხრა, რომ “იდიოტურ” კითხვას სვამდა.



ჟურნალისტებისადმი არაეთიკური მიმართვის რეკორდი გასულ კვირას, საქართველოს პარლამენტის ყოფილმა თავმჯდომარემ ირაკლი კობახიძემ მოხსნა. 14 ნოემბერს, იგი პირდაპირ ეთერში ჩაერთო ექვს ტელევიზიას: “ტელეკომპანია პირველს”, “აჭარის ტელევიზიას”, “იმედს”, “ფორმულას”, “მაესტროს” და “რუსთავი 2-ს”. აქედან, ორი არხის, “ტელეკომპანია პირველისა” და “აჭარის ტელევიზიის” ჟურნალისტების მიერ დასმულმა კითხვებმა იგი განსაკუთრებულად გააღიზიანა.

მაგალითად, “ტელეკომპანია პირველის” წამყვანის ნინო ჟიჟილაშვილის კითხვებით უკმაყოფილო პარალმენტის ყოფილმა თავმჯდომარემ წამყვანი პირდაპირ “ნაციონალურ მოძრაობასთან” გააიგივა. არასასიამოვნო კითხვების პასუხად, იმავე დღეს “ნაციონალური მოძრაობისგან” გამიჯვნისკენ მოუწოდა “აჭარის ტელევიზიის” წამყვანს თეონა ბაკურიძეს.



რატომ არ არის საქართველოში მედია სოლიდარული

იმ დროს, როდესაც დასავლური მედია პოლიტიკოსების მხრიდან გამოვლენილ თავდასხმებს გაერთიანებითა და კოორდინირებული პროტესტით პასუხობს, კოლეგების მიმართ ჩინოვნიკების კრიტიკას უმეტესად დუმილით ხვდებიან საქართველოში.

“მედიაჩეკერი” დაინტერესდა, შესაძლებელია თუ არა ჟურნალისტების ერთიანი პროტესტი პოლიტიკოსების თავდასხმების საპასუხოდ საქართველოშიც ვიხილოთ.

“დღეს ჩვენ გვყავს მძლავრი სახელისუფლებო მედია, რომელთა ჟურნალისტები ვერასდროს გაბედავენ მაგალითად მსგავსი სოლიდარულობის აქციაში მიიღონ მონაწილეობა და არ ჩაწერონ რომელიღაცა რესპონდენტი, რომელიც თავს ესხმის თავისუფალ მედიას. მათ ეს დაუჯდებათ სამსახურის დაკარგვის ტოლფასი. შეიძლება ხელისუფლების გავლენისგან თავისუფალი მედია გაერთიანდეს და მათ მოაწყონ მსგავსი კამპანია”,- ამბობს ტელეკომპანია “მთავარი არხის” საინფორმაციო სამსახურის უფროსი ნოდარ მელაძე და ამატებს, რომ მედიის სოლიდარობა ასეთ დროს არის ძალიან კარგი იდეა.

მსგავს სოლიდარობის კამპანიაზე აქამდე არ უფიქრია, საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიის საინფორმაციო გადაცემის წამყვანს თეონა ბაკურიძეს, რომელიც არაერთხელ გახდა მსგავსი თავდასხმის მსხვერპლი პირდაპირ ეთერში.

“დამოუკიდებელი, მიუკერძოებელი მედია არის ხოლმე სოლიდარული ერთმანეთის მიმართ, მაგრამ ეს ცოტა ფრაგმენტულია. ცოტა რთულია ჩვენს ქვეყანაში ერთიანი კამპანია, იმიტომ რომ ძალიან პოლარიზებულია მედია გარემო და არის მედიები, რომელსაც სულ არა აწუხებს ეს ამბავი”, - ამბობს იგი.

პოლიტიკოსების მხრიდან მედიაზე თავდასხმების დროს კოლეგების სოლიდარობის მნიშვნელობაზე საუბრობს “ტელეკომპანია პირველის” წამყვანი დიანა ტრაპაიძეც, თუმცა იქვე ამბობს, რომ არსებული მედიაპოლარიზაციის პირობებში, რაიმე საერთო საპროტესტო კამპანიის ორგანიზება გართულდება. შესაბამისად, იგი ასეთ დროს ინდივიდუალური პროტესტისა და წინააღმდეგობის ფორმას ამჯობინებს.

ავტორი : ნატალია ვახტანგაშვილი;
კომენტარი, რომელიც შეიცავს უხამსობას, დისკრედიტაციას, შეურაცხყოფას, ძალადობისკენ მოწოდებას, სიძულვილის ენას, კომერციული ხასიათის რეკლამას, წაიშლება საიტის ადმინისტრაციის მიერ

ასევე იხილეთ

აჭარა TV-ის დირექტორის იმპიჩმენტის მოთხოვნით „მე მიყვარს ბათუმის“ აქტივისტმა შიმშილობა დაიწყო
აჭარის ტელევიზიის დირექტორის, გიორგი კოხრეიძის გადადგომის მოთხოვნით, საზოგადოებრივი მოძრაობა „მე მიყვარს ბათუმის“ აქტივისტმა, ალექსანდრე მილორავამ შიმშილობა დაიწყო. აქტივისტმა დღეს, 29 მაისს მაუწყებლის წინ კარავი გაშალა და განაცხადა, რომ მხოლოდ მოთხოვნის დაკმაყოფილების შემთხვევაში შეწყვეტს შიმშილობას.

“მივმართავთ აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებლის ბორდს, დააყენოს დირექტორის იმპიჩმენტის საკითხი და გადააყენოს ის დაკავებული თანამდებობიდან. Ამ მოთხოვნით მე დღეიდან ვიწყებ შიმშილობას და აქვე მინდა აღვნიშნო, რომ აუცილებლად უნდა დაბრუნდეს ყველა ის ჟურნალისტი, რომელიც გათავისუფლდა კოხრეიძის დირექტორად დანიშვნის შემდეგ”,- განაცხადა მან აჭარის ტელევიზიასთან საუბრისას.

ტელევიზიასთან დირექტორის, გიორგი კოხრეიძის გადადგომის მოთხოვნით, საზოგადოებრივმა მოძრაობამ – „მე მიყვარს ბათუმი“ აქციამაუწყებლის შენობის წინ 26 მაისსაც გამართა.


ფოტო: რადიო თავისუფლება
ტელეკომპანია „მთავარ არხს
ტელეკომპანია „მთავარ არხს” ორი ახალი მეწილე ჰყავს - უკრაინის მოქალაქე ბაკურ ჯახაია და აშშ-ის მოქალაქე თეიმურაზ ვასილიძე. ახალი მეწილეები ჯამში არხის 38%-ს ფლობენ.

22 მაისს საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული ცვლილებებით, ნიკა გვარამიამ თავისი წილის 37% ბაკურ ჯახაიას 37 000 ლარად გადასცა. თეიმურაზ ვასილიძემ კი წილის 1% კახაბერ ანჯაფარიძისგან 1000 ლარად იყიდა.

გარდა აღნიშნული ცვლილებებისა, საჯარო რეესტრის მიხედვით, ტელეკომპანიაში სხვა ცვლილებებიც იგეგმება, თუმცა ამ დროისთვის განაცხადებებზე სარეგისტრაციო წარმოების ვადის დინება შეჩერებულია და ცვლილებები რეესტრში საბოლოოდ ასახული არ არის.

ამ ეტაპზე ტელეკომპანია “მთავარი არხის” წილს სულ 8 ადამიანი ფლობს. საჯარო რეესტრის მიხედვით, 22 მაისიდან წილები შემდეგნაირად ნაწილდება: კახაბერ ანჯაფარიძე – 38%, ბაკურ ჯახაია – 37%, ნიკა გვარამია – 14%, ნიკოლოზ სისაური – 3%, მარი ანა რურუა - 2.5%, გიორგი რურუა – 2.5%, შპს საქართველოს უნივერსიტეტი – 2%, თეიმურაზ ვასილიძე - 1%.

22 მაისამდე კი არხის საკონტროლო პაკეტს ნიკა გვარამია ფლობდა და წილები შემდეგნაირად ნაწილდებოდა: ნიკა გვარამია – 51%, კახაბერ ანჯაფარიძე – 39%, ნიკოლოზ სისაური – 3%,მარი ანა რურუა – 2.5%, გიორგი რურუა – 2.5%, შპს საქართველოს უნივერსიტეტი – 2%.
„ევრონიუს საქართველო“ 26 მაისიდან საცდელ მაუწყებლობას იწყებს
26 მაისიდან მაუწყებლობას „ევრონიუს საქართველო“ დაიწყებს. „ევრონიუსი“ საქართველოს ეთერში საერთაშორისო ფორმატით გავა, როგორც საცდელი მაუწყებლობა.  აგვისტოს დასაწყისიდან კი მაყურებელს შესაძლებლობა ექნება, სრულფასოვანი, ქართულენოვანი „ევრონიუსი" იხილოს.

„ევრონიუს საქართველო“ გასული წლის სექტემბერში ევროპის წამყვანმა საერთაშორისო ახალი ამბების არხმა, „ევრონიუსმა“, და საქართველოს სატელეკომუნიკაციო კომპანიამ, „სილქნეტმა“ დააფუძნეს.

უკვე ცნობილია, რომ „ევრონიუსი“ თავისი ჟურნალისტების მიერ შექმნილ შინაარსს გაუზიარებს „ევრონიუს საქართველოს“ და მას ქართული სიუჟეტებიც დაემატება. თავის მხრივ, „ევრონიუსიც“ ისარგებლებს ქართული წარმომადგენლობის მიერ მომზადებული მასალებით.

ევრონიუსი 1993 წელს საფრანგეთში, ქალაქ ლიონში დაარსდა და დაარსების დღიდან მსოფლიოს 160 ქვეყანაში 400 მილიონამდე ოჯახს აწვდის ინფორმაციას.
25-ზე მეტმა არასამთავრობო ორგანიზაციამ აჭარის TV-ის ჟურნალისტების მხარდასაჭერად ონლაინაქცია გამართა
საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს ჟურნალისტების მხარდასაჭერად, ტელემაუწყებლების, ონლაინგამოცემების, რადიოებისა და ონლაინტელევიზიების შემდეგ, დღეს, 21 მაისს, არასამთავრობო ორგანიზაციებმა და სამოქალაქო აქტივისტებმა ერთდღიანი ონლაინაქცია გამართეს.

სამოქალაქო სექტორის წარმომადგენლებმა ფეისბუკ გვერდზე სოლიდარობის გამომხატველი ქავერი განათავსეს - ჰეშთეგით #სოლიდარობააჭარისმაუწყებლისჟურნალისტებს.

აქციას 25-ზე მეტი არასამთავრობო ორგანიზაცია შეუერთდა, მათ შორის:

  • საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია
  • თავისუფალ ჟურნალისტთა სახლი
  • ფონდი ღია საზოგადოება საქართველო
  • დემოკრატიის კვლევის ინსტიტუტი
  • საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაცია
  • ადამიანის უფლებათა ცენტრი
  • მედიის განვითარების ფონდი
  • ადამიანის უფლებების სწავლებისა და მონიტორინგის ცენტრი
  • საქართველოს ეროვნული პლატფორმა
  • სამართლიანი არჩევნები
  • საერთაშორისო გამჭვირვალობა საქართველო
  • საზოგადოება „ბათომი“
  • საზოგადოება და ბანკები
  • სამოქალაქო საზოგადოების ინსტიტუტი
  • ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტი
  • საქართველოს პენცენტრი
  • საქართველოს დემოკრატიული ინიციატივა
  • დემოკრატიის კვლევის ინსტიტუტი
  • პარტნიორობა ადამიანის უფლებებისთვის
  • კონსულტაციისა და ტრენინგის ცენტრი
  • უფლებები საქართველო
  • ცვლილებები თანაბარი უფლებებისთვის
  • საფარი
  • მწვანე სექტორი
  • საზოგადოებრივი განვითარების აკადემია

არასამთავრობო ორგანიზაციების აქციას შეუერთდა "კოალიცია თანასწორობისთვის" და "საქართველოს ეროვნული პლატფორმა".

სოლიდარობის კამპანიის ინიციატორია კოალიცია "მედიის ადვოკატირებისთვის". აჭარის მაუწყებლის ჟურნალისტების მხარდასაჭერი აქცია კოალიცია "მედიის ადვოკატირებისათვის" ორგანიზებით უკვე მესამედ გაიმართა. აქციის ფარგლებში, 3 მაისს, პრესის თავისუფლების მსოფლიო დღეს, 19:00 საათზე 20-მდე ეროვნულმა და რეგიონულმა მაუწყებელმა ერთი წუთით ეთერი გათიშა და ეკრანზე გამოჩნდა წარწერა: "სოლიდარობა აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებლის ჟურნალისტებს". ხოლო 13 მაისს სოლიდარობის კამპანიაში ონლაინგამოცემები, რადიოები და ონლაინტელევიზიებიც ჩაერთვნენ. 35-ზე მეტმა მედიასაშუალებამ ერთი დღით სოციალურ ქსელში საკუთარ გვერდებზე, მთავარი ფოტო სოლიდარობის გამომხატველი ფოტოთი შეცვალა.

ამ აქციებით მედიასაშუალებები, ჟურნალისტები და სამოქალაქო სექტორი სოლიდარობას უცხადებენ აჭარის ტელევიზიის იმ თანამშრომლებს, რომლებსაც ტელევიზიის ახალი დირექტორის, გიორგი კოხრეიძის დანიშვნის შემდეგ ცვლილებები შეეხო. ბოლო ოთხ თვეში გიორგი კოხრეიძემ გაათავისუფლა ან არსებითად განსხვავებულ პოზიციაზე გადაიყვანა მაუწყებლის თანამშრომელმლები, რომლებიც კრიტიკული პოზიციით გამოირჩევიან.
მედიაკოალიცია აჭარა TV-ის ჟურნალისტების მხარდასაჭერ აქციას აგრძელებს

კოალიცია "მედიის ადვოკატირებისათვის" საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს ჟურნალისტების მხარდასაჭერ ერთდღიან აქციას აგრძელებს და მონაწილეობას ამჯერად არასამთავრობო ორგანიზაციებსა და სამოქალაქო აქტივისტებს სთავაზობს.

კოალიცია "მედიის ადვოკატირებისათვის" განცხადებით, საზოგადოებრივი მაუწყებლის იდეის გულშემატკივრებმა 21 მაისს ორგანიზაციის ან/და პირად ფეისბუქ გვერდზე სოლიდარობის გამომხატველი ქავერი უნდა განათავსონ ჰეშთეგით - #სოლიდარობააჭარისმაუწყებლისჟურნალისტებს.



აჭარის მაუწყებლის ჟურნალისტების მხარდასაჭერი აქცია კოალიცია "მედიის ადვოკატირებისათვის" ორგანიზებით უკვე მესამედ იმართება. აქციის ფარგლებში, 3 მაისს, პრესის თავისუფლების მსოფლიო დღეს, 19:00 საათზე 20-მდე ეროვნულმა და რეგიონულმა მაუწყებელმა ერთი წუთით ეთერი გათიშა. ეკრანზე გამოჩნდა წარწერა: "სოლიდარობა აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებლის ჟურნალისტებს". ხოლო 13 მაისს სოლიდარობის კამპანიაში ონლაინგამოცემები, რადიოები და ონლაინტელევიზიებიც ჩაერთვნენ. 35-ზე მეტმა მედიასაშუალებამ ერთი დღით სოციალურ ქსელში საკუთარ გვერდებზე, მთავარი ფოტო სოლიდარობის გამომხატველი ფოტოთი შეცვალა.

ამ აქციებით მედიასაშუალებები, ჟურნალისტები და სამოქალაქო სექტორი სოლიდარობას უცხადებენ აჭარის ტელევიზიის იმ თანამშრომლებს, რომლებსაც ტელევიზიის ახალი დირექტორის, გიორგი კოხრეიძის დანიშვნის შემდეგ ცვლილებები შეეხო. ბოლო ოთხ თვეში გიორგი კოხრეიძემ გაათავისუფლა ან არსებითად განსხვავებულ პოზიციაზე გადაიყვანა მაუწყებლის თანამშრომელმლები, რომლებიც კრიტიკული პოზიციით გამოირჩევიან.