შეწყვეტილი მაუწყებლობა და გათავისუფლებული თანამშრომლები - ‘იბერიას’ გაურკვეველი მომავალი
22.11.2018
მას შემდეგ, რაც ტელეკომპანია "იბერიამ" გადაცემები შეაჩერა, ერთი თვეზე მეტი დრო გავიდა. მიუხედავად იმისა, რომ “ომეგა ჯგუფმა”, რომლის ფინანსურ პრობლემებსაც “იბერიას” საქმე დაუკავშირეს, მუშაობა განაახლა, ტელევიზიას მაუწყებლობა არ აღუდგენია. პრობლემები დაიწყო გუნდშიც - “იბერიამ” დასაქმებულების ნაწილი სამსახურიდან გაათავისუფლა. უკვე ყოფილი თანამშრომლები ფიქრობენ, რომ მათი უფლებები დაირღვა და ტელევიზიის წინააღმდეგ სასამართლო დავის დაწყებას გეგმავენ. ამ ყველაფრის ფონზე კი ტელევიზიის ხელმძღვანელობა დუმს და უპასუხოდ ტოვებს კითხვებს, რა ბედი ელის ტელევიზიას და მის გუნდს.

 


შეწყვეტილი მაუწყებლობა

16 ოქტომბერს, არჩევნების პირველ ტურამდე 12 დღით ადრე, „იბერიაზე“ შემდეგი შინაარსის წარწერა გაჩნდა - „ხელისუფლებამ დახურა იბერია“. ამ დღიდან ეთერში აღარც საინფორმაციო გამოშვებები გადის და აღარც პოლიტიკური გადაცემები.

ტელეკომპანიის დამფუძნებელმა ნატო ჩხეიძემ მაუწყებლობის შეჩერების მიზეზად ფინანსური პრობლემები დაასახელა. ეს, მისივე თქმით, ტელევიზიის დამფინანსებელ კომპანია „ომეგა ჯგუფზე“ ხელისუფლების ზეწოლით იყო გამოწვეული.

ამ თემაზე იხილეთ: ტელეკომპანია "იბერიის" საქმე - მოკლედ


გათავისუფლებული თანამშრომლები

მაუწყებლობის შეწყვეტიდან სამ დღეში, 19 ოქტომბერს, „იბერიას“ თანამშრომლების ნაწილს გენერალური დირექტორის მიერ ხელმოწერილი გათავისუფლების ბრძანება ჩაბარდა. ბრძანების საფუძველზე, ტელევიზიის ათობით თანამშრომელს, 22 ოქტომბრიდან ხელშეკრულება ოფიციალურად შეუწყდა.

„ვინაიდან ხელისუფლებამ „ომეგა ჯგუფს“ შეუქმნა ფინანსური პრობლემები და შესაბამისად განაპირობა შპს „იბერია ტვ-ის” დაფინანსების შეწყვეტა, შპს „იბერია ტვ“ შექმნილი ვითარებიდან გამომდინარე იძულებულია შეწყვიტოს გაფორმებული ხელშეკრულებები“, - აღნიშნულია გათავისუფლების შესახებ ბრძანებაში.

"ომეგა" ჯგუფი

„ომეგა ჯგუფს“ ხელისუფლება 50-მილიონიან საბიუჯეტო დავალიანებას ედავება. არჩევნების პირველ ტურამდე ორი დღით ადრე, 26 ოქტომბერს, კომპანიამ დავალიანების მცირე ნაწილი - ერთი მილიონი ლარი გადაიხადა და “ომეგას” თამბაქოს ქარხანამ წარმოება განაახლა.

“ომეგას” მუშაობის განახლებიდან ერთი თვის შემდეგ, ჯერ ისევ უცნობია აპირებს თუ არა ტელეკომპანია “იბერია” მუშაობის გაგრძელებას და რა ბედი ელით თანამშრომლებს.

ჟურნალისტებისა და ოპერატორების საქმე

მაკა ჩიხლაძე ერთ-ერთია მათ შორის, ვინც გათავისუფლების ბრძანება მიიღო. იგი ამბობს, „რომ ტელევიზიაში ფინანსური პრობლემები ხშირად იყო და დახურვას წინ ტექნიკური პერსონალის გაფიცვა უძღოდა: როდესაც არ ირიცხებოდა ხელფასი, ოპერატორები იფიცებოდნენ. ასეთი შემთხვევები ხშირად იყო. 16-შიც იგივე მოხდა. ოპერატორებისა და მემონტაჟეების გაფიცვას საეთეროც შეუერთდა და, შესაბამისად, 19:00- საათიანი გამოშვება ვეღარ გავიდა ეთერში”.

გათავისუფლებულ თანამშრომლებს ხელმძღვანელობის გადაწყვეტილება უსამართლოდ მიაჩნიათ და სამართლებრივ ბრძოლას გეგმავენ. “იბერიის” გუნდი ორად გაიყო, ჟურნალისტებმა ცალკე დაიწყეს ბრძოლა თავიანთი უფლებების დასაცავად, ოპერატორებმა კი ცალკე.

ჟურნალისტებმა დახმარება საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაცას სთხოვეს. ისინი სახელფასო დავალიანების ანაზღაურებასა და კომპენსაციას ითხოვენ. თანამშრომლები ამბობენ, რომ ტელეკომპანიამ 1-15 ოქტომბრის ანაზღაურება ჩაურიცხათ, თუმცა 15-22 ოქტომბრის თანხა არ მიუღიათ. [შეგახსენებთ, 22 ოქტომბრიდან შეუწყდათ მათ ხელშეკრულებები, ამ დრომდე ტელეკომპანიის თანამშრომლებად ითვლებოდნენ].

„ნატო ჩხეიძემ გვითხრა მე არ ვარ დამნაშავე, რომ ტელევიზია გაჩერდა, წადით და მოსთხოვეთ ხელფასი და სამსახური ბიძინა ივანიშვილს და მამუკა ბახტაძესო. ჩვენი აღშფოთება ამან გამოიწვია, რადგან ჩვენი დამსაქმებელი არც ივანიშვილი იყო და არც ბახტაძე“, - ამბობს მაკა ჩიხლაძე.

საიას იურისტი მარიამ გოგოსაშვილი მიიჩნევს, რომ ჟურნალისტების შრომითი უფლებები დაირღვა. მისი თქმით, კანონმდებლობით დადგენილია, რომ მსგავს სიტუაციაში, თანამშრომლებს, შრომის ანაზღაურებასთან ერთად, არანაკლებ ორი თვის კომპენსაცია უნდა მიეცეთ: „ეს საკითხი საერთოდ არ არის გათვალისწინებული ბრძანებაში. კომპენსაციის საკითხზე საუბარს თავს არიდებენ. ჩვენ უკვე რამდენჯერმე მივწერეთ და ვკითხეთ, როდის მოხდება ანაზღაურება და კომპენსაციის გადახდა”.

იბერიას ტექნიკური პერსონალი. ფოტო: © 1tv.ge
ცალკე აპირებს ბრძოლას ტექნიკური პერსონალი. ტელევიზიიდან გათავისუფლებულმა 38-მა თანამშრომელმა, პროფკავშირების დახმარებით, სასამართლოს უკვე მიმართა. ჟურნალისტებისგან განსხვავებით, ტექნიკური პერსონალი, შრომით ანაზღაურებასა და კომპენსაციასთან ერთად, გათავისუფლების ბრძანების ბათილობასაც ითხოვს.

„ვთვლით, რომ არასაფუძვლიანად ვართ გათავისუფლებულები. საქალაქო სასამართლოს უკვე მივმართეთ კომპენსაციისა და განაცდურის თაობაზე და მეორე სარჩელი გათავისუფლების ბრძანების ბათილობაზე შეგვაქვს”, - ამბობს ოპერატორი გიორგი ჯიბღაშვილი.

"იბერიის" დამფუძნებლის პოზიცია

ტელეკომპანიის დამფუძნებელი ნატო ჩხეიძე უარყოფს, რომ თანამშრომლების მიმართ დავალიანება აქვთ: „როგორც დავპირდი, 15 ოქტომბრამდე ნამუშევარი უკვე ავუნაზღაურე. 16 ოქტომბრის მერე არ უმუშავიათ და არ ვიცი რა ერთი კვირის მუშაობაზეა ლაპარაკი,“ კომპენსაციის გადახდასთან დაკავშირებულ კითხვაზე კი გვპასუხობს: “წესითა და კანონით რაც არის განსაზღვრული, “იბერია” იმას შეასრულებს.“

როდის და რა ფორმით აღდგება მაუწყბელობა, ტელევიზიის დამფუძნებელს ამ კითხვაზე კონკრეტული პასუხი არ აქვს. ნატო ჩხეიძე ამბობს, რომ მაუწყებლობის გასაგრძელებლად, სარეკლამო შემოსავალია საჭირო: „ფინანსები თუ იქნება, არის იმისი სურვილი და მზადყოფნა, რომ ტელევიზია დაუბრუნდეს ისეთივე მაუწყებლობას, როგორიც იყო. ეს ფინანსებზეა დამოკიდებული. სარეკლამო შემოსავალია საჭირო.“

არხის დირექტორის დუმილი


29 ოქტომბრიდან ტელევიზიის ეთერში წარწერა შეიცვალა. ახლა ტელევიზიის ეთერში ჩანს წარწერა - “არხის რეორგანიზაცია” და გადის საარქვივო მასალები - 18:00-დან 00:00 საათამდე.

იმის გასარკვევად თუ, რა იგულისხმება რეორგანიზაციაში, ვის ან რას ეხება იგი, რა ბედი ელის “იბერიას”, გათავისუფლებულ ან დარჩენილ თანამშრომლებს, ან რა შუაშია სარეკლამო შემოსავლები, მაშინ, როცა აქამდე ამაზე არავის საუბრობდა, “მედიაჩეკერი” არხის დირექტორთან მაკა ჯაფარიძესთან დაკავშირებას მთელი კვირის განმავლობაში ცდილობდა, თუმცა უშედეგოდ. ტელევიზიის დირექტორი ჩვენს სატელეფონო ზარებს არ პასუხობს. “იბერიაში” მისულებს ადგილზე მხოლოდ დაცვის თანამშრომლები დაგვხვდნენ და მიუხედავად იმისა, რომ საკონტაქტო მონაცემები ადგილზეც დავტოვეთ, დღემდე არავინ დაგვკავშირებია.



"იბერიის" ისტორია
ტელეკომპანია “იბერია” 2000 წელს დაარსდა. მისი მფლობელი და დამფინანსებელი კომპანია “ომეგა ჯგუფი” იყო. ვარდების რევოლუციის შემდეგ, 2004 წელს, სამართალდამცველებმა “ომეგას” სიგარეტის იმპორტის უკანონო ბიზნესში მონაწილეობის მოტივით, “იბერიას” ოფისში ჩხრეკა ჩაატარეს. მოგვიანებით, ტელეკომპანია “იბერია” დაიხურა.

არხმა მაუწყებლობის ლიცენზია 2013 წელს დაიბრუნა. მაუწყებლობა კი 2015 წელს განაახლა. მისი დამფუძნებელი შპს ბენმონტი - BENMONT-ია, რომლის მფლობელები ნატო ჩხეიძე და ზაზა ოქუაშვილი იყვნენ. 2016 წლის არჩევნებში ნატო ჩხეიძე და ზაზა ოქუაშვილი "პატრიოტთა ალიანსის" სახელით მონაწილეობდნენ. ნატო ჩხეიძე პარლამენტის წევრი, ზაზა ოქუაშვილი კი აჭარის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი გახდა. იმის გამო, რომ მაუწყებლობის შესახებ კანონით პოლიტიკური პარტიის წევრს ეკრძალება მაუწყებლის ფლობა, მათ საკუთარი წილები გადააფორმეს შვილებზე - რატი და გიორგი ოქუაშვილებზე, რომლებიც “იბერიის” ირგვლივ განვითარებულ მოვლენებში არ გამოჩენილან. კვლავაც ნატო ჩხეიძე და ზაზა ოქუაშვილი ფიგურირებდნენ, როგორც არამხოლოდ “ომეგა ჯგუფის” , არამედ “იბერიის” წარმომადგენლები.

ავტორი : მაგდა გუგულაშვილი;
კომენტარი, რომელიც შეიცავს უხამსობას, დისკრედიტაციას, შეურაცხყოფას, ძალადობისკენ მოწოდებას, სიძულვილის ენას, კომერციული ხასიათის რეკლამას, წაიშლება საიტის ადმინისტრაციის მიერ

ასევე იხილეთ

პანიკის გამომწვევი მასალები ჩინეთიდან ჩამოსული ქალის ვირუსის შესახებ
ჩინეთიდან ჩამოსულ ახალგაზრდა ქალს ვირუსი აქვს - მსგავსი ფორმულირების, პანიკის გამომწვევი სათაურებით, 28 იანვარს, შუადღეს, დაახლოებით ერთი საათის 15:00 -16:00 შუალედში, მედიასაშუალებების ნაწილმა და ე.წ. კლიქბაიტ საიტებმა ვირუსულად გაავრცელეს ამბავი იმის შესახებ, რომ ახალგაზრდა ქალს, რომელიც ჩინეთიდან დაბრუნდა, მაღალი ტემპერატურა აქვს.

ამბავი, თავდაპირველად, რეგიონულმა ტელეარხმა “გურჯაანი Tv-მ” გაავრცელა. ტელევიზიის ჟურნალისტი ჩართვაში ყვებოდა, რომ “გავრცელებული ინფორმაციით, ბაკურციხეში ჩინეთიდან ჩამოსულ ქალს აქვს ვირუსი და აღენიშნება ტემპერატურა”. აქვე იგი ამბობდა, რომ შეამოწმეს თუ არა ახალგაზრდა ქალი ჩამოსვლისას აეროპორტში, მათთვის უცნობია. (ეს იმდროს, როდესაც აეროპორტებში მგაზვრების შემოწმება რამდენიმე დღის წინ დაიწყო, ახალგაზრდა ქალი კი ჩინეთიდან 16 იანვარს დაბრუნდა და ამის შესახებაც ამავე მასალიდან ვიგებთ). ამავე ჩართვაში ჟურნალისტი ციტირებდა სოფლის ექიმის ნათქვამს, რომ ქალს აქვს მწვავე და არა მძიმე რესპირატორული ინფექცია და ეს საშიში არ არის. ექიმის კომენტარის შემდეგ, კი ჟურნალისტი პირდაპირ ჩინეთში გავრეცელებულ კორონავირუსზე იწყებდა საუბარს და ყვებოდა, რომ დაინფიცირებულთა რიცხვმა 4500-ს გადააჭარბა და ყველა შემთხვევა დადასტურებულია.

მიუხედავად იმისა, რომ თავად "გურჯაანი TV-ის" მიერ გავრცელებული ამ ამბის ინფორმაციული ღირებულება, მაშინ როცა, ეჭვიც კი არ არსებობს კორონავირუსზე, გაუგებარია, მასალა არ დარჩა მხოლოდ ამ მედიაში და მისი გამოქვეყნებიდან ერთ საათში საინფორმაციო სივრცესა და სოციალურ ქსელს ვირუსულად მოედო.

“მედიაჩეკერი” შეგნებულად არ ასახელებს იმ ონლაინმედიებსა და საიტებს, რომლებმაც ეს ინფორმაცია გაავრცელეს, მათ შორის, რამდენიმემ უფრო სენსაციური სათაურით, თითქოს გავრცელდა საქართველოში კორონავირუსი და არც ამ მასალების ბმულებს გთავაზობთ. თუმცა, უნდა აღინიშნოს, რომ ინფორმცია არ გაუვრცელებიათ მხოლოდ ვიზიტორებზე ორიენტირებულ საიტებს.

ამბის პირველწყაროს მსგავსად, არცერთ გამოცემას არ უცდია მკითხველისთვის დამატებითი ინფორმაცია მიეწოდებინა და თავი აერიდებინა სენსაციური და პანიკის გამომწვევი სათაურისთვის. შესაბამისად, მასალებს მოჰყვა კიდეც პანიკა მკითხველებში, რასაც მოწმობს სოციალურ ქსელში ამ მასალების კომენტარების ველში მკითხველების შეშინებული კომენტარები.

მომხმარებლების კომენტარები მხოლოდ შიშს არ გამოხატავს, მათი ნაწილი ქსენოფობიური და სიძულვილის ენის შემცველია, ადრესატები ჩინეთის მოქალაქეები არიან.

ამბის გავრცელებიდან მალევე, რამდენიმე გამოცემამ, მათ შორის, ნეტგაზეთმა გამოაქვეყნა დაავადებათა კონტროლის ცენტრის ხელმძღვანელის, ამირან გამყრელიძის განმარტება ბაკურციხის შემთხვევაზე. გამყრელიძის ინფორმაციით, ჩინეთიდან ჩამოსულ ახალგაზრდა ქალს ჩვეულებრივი რესპირატორული ინფექციის კლინიკური სურათი აქვს, ოჯახში იყო გრიპოზული ინფექცია და ქალსაც სავარაუდოდ აქედან შეხვდა. ამავდროულად, მან განმარტა, რომ ახალგაზრდა ქალი იყო სულ სხვა ქალაქში, რომელიც დაშორებულია ვუჰანიდან (სადაც ვირუსია გავრცელებული).

მიუხედავად გამყრელიძის ამ განმარტებისა, ბაკურციხეში ჩინეთიდან ჩამოსული ქალის ვირუსის შესახებ მასალები ამ დრომდე მაინც ვირუსულად ვრცელდება.
დაუდასტურებელი ინფორმაცია, შემზარავი ფოტოები და არასაჭირო დეტალები - ქვიშხეთთან მომხდარი ავარიის პრობლემური გაშუქება

26 იანვარს სოფელ ქვიშხეთთან ავტომობილი მტკვარში გადავარდა. ავარიის შედეგად, 5 მგზავრიდან 4 საავადმყოფოში მიყვანამდე გარდაიცვალა, ერთი დაშავებულის მდგომარეობა კი ამ დრომდე მძიმეა. ავარიის შესახებ ინფორმაცია მთელი დღის განმავლობაში ვრცელდებოდა სხვადასხვა მედიასაშუალებების გვერდებზე და სოციალურ ქსელში. გამოცემები ცდილობდნენ, რომ განახლებადი ინფორმაცია ოპერატიულად მიეწოდებინათ აუდიტორიისთვის. ამ მცდელობაში კი, მედიასაშუალებებმა ვირუსულად გაავრცელეს დაუდასტურებელი ინფორმაცია მსხვერპლის რაოდენობის შესახებ, ავარიის ადგილზე გადაღებული მძიმე კადრები და არასაჭირო დეტალები გარდაცვლილების შესახებ.

თავდაპირველად, ქვიშხეთში მომხდარი ავარიის შესახებ ინფორმაცია მედიაში დაახლოებით 16:00 საათზე გავრცელდა. მედიასაშუალებების ნაწილი წერდა, რომ ავარიის შედეგად 5 მგზავრი გარდაიცვალა და მათ შორის სამი ბავშვია. მოგვიანებით კი ცნობილი გახდა, რომ ავარიას 4 ადამიანი ემსხვერპლა, ერთი კი მძიმე მდგომარეობაში, საავადმყოფოშია გადაყვანილი. დაუდასტურებელი ინფორმაცია გაავრცელეს სხვადასხვა მედიასაშუალებებმა, მათ შორის საზოგადოებრივი მაუწყებლის “პირველმა არხმა”, “ნიუპოსტმა”, “პალიტრავიდეომ”, “ალიამ”, “დიანიუსმა”, “მეტრონომმა”, “რეზონანსმა”, “გურიისმოამბემ”.

ზემოთჩამოთვლილი მედიასაშუალებების ნაწილმა, მსხვერპლის რაოდენობის შესახებ პირველად გავრცელებული არაზუსტი ინფორმაცია მოგვიანებით ჩაასწორა ან საერთოდ წაშალა, ნაწილის ვებგვერდებზე კი ამ დრომდე იძებნება.

ავარიის შესახებ ინფორმაციის გავრცელებიდან მალევე, სოციალურ ქსელში და რამდენიმე მედიასაშუალების გვერდზე, გამოჩნდა შემთხვევის ამსახველი ფოტო და ვიდეო მასალები. გამოცემების ნაწილმა მომხმარებლების მიზიდვა სენსაციური სათაურებით სცადა და აუდიტორიას აცნობა, რომ ავარიის შემზარავ კადრებს სწორედ მათ საიტზე ნახავდნენ, ნაწილი კი მკითხველს აფრთხილებდა, რომ მათ მიერ გამოქვეყნებული ფოტო/ვიდეო მასალა შემზარავ, მძიმე კადრებს შეიცავდა. ტრაგედიის ამსახველი მძიმე ვიზუალური მასალა ამ დრომდე იძებნება “რუსთავი2-ის”, “მთავარი არხის”, “დიანიუსის”, “geoinformer-ის” და “რეზონანსის” გვერდებზე.

განსაკუთრებით მძიმე იყო "რუსთავი 2-ის" მიერ ფეიხბუკზე გამოქვეყნებული ვიდეომასალა. 


გამოცემებმა არ გაითვალისწინეს ის საფრთხეები, რასაც მსგავსი კონტენტის გამოქვეყნება შეიცავს. გაუგებარია, რა ინფორმაციული ღირებულების მატარებელი იყო აუდიტორიისთვის გარდაცვლილების მძიმე კადრების ჩვენება.

ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის მიერ შემუშავებულ კრიმინალის გაშუქების სახელმძღვანელოში აღნიშნულია, რომ მედია სიფრთხილით უნდა მოეკიდოს ისეთი ვიზუალური მასალის ჩვენებას, რომელზეც ასახულია ადამიანთა ტრაგედია და ტანჯვა. მიზანშეწონილი არ არის დაზარალებულის, გვამისა ან დასახიჩრებული სხეულის, სისხლისა და სხვა მსგავსი სცენების ჩვენება მნიშვნელოვანი სარედაქციო დასაბუთების გარეშე. მათი გადაღება უნდა მოხდეს მხოლოდ გარკვეული მანძილიდან, რათა შეუძლებელი იყოს დაზარალებულის იდენტიფიცირება. გარდა ამისა, მედიამ უნდა იფიქროს იმ პოტენციური ტრავმაზე, რომელიც შესაძლოა მძიმე კადრების ჩვენებამ მიაყენოს მსხვერპლის ახლობლებს.

არაზუსტი ინფორმაციებისა და შემზარავი კადრების გავრცელების შემდეგ, ავარიაში გარდაცვლილების შესახებ არასაჭირო დეტალების გასაჯაროების ახალი ტალღა დაიწყო. გამოცემები აქვეყნებდნენ გარდაცვლილი ბავშვების ფოტოებს, ოჯახის წევრების სახელებს და გვარებს, წერდნენ დაღუპული კაცის ასაკის, პროფესიის, სამუშაო ადგილის შესახებ, მის პიროვნულ თვისებებზე ალაპარაკებდნენ ოჯახის ახლობლებს და მსგავს არასაჭირო ინფორმაციას ვირუსულად ავრცელებდნენ.

გარდაცვლილების ფოტოები, მათი პირადი ცხოვრების შესახებ არასაჭირო დეტალები გამოაქვეყნდა “ამბები.ge-ს” “პრაიმტაიმის”, “ნიუპოსტის”, “ალიას”, “ახალი თაობის”, “ნიუპრესის”, ინფო9-ის”, “გურიანიუსის”, “დრონი.ge-ს” და სხვა გამოცემების გვერდებზე.
ლევან იზორიას ძმის საქმის მანიპულაციური გაშუქება “იმედზე”
რატომ და რა მიზნით მალავდა ამ დრომდე ყოფილი პოლიციელი 2014 წელს გადაღებულ ვიდეოკადრებს, სადაც ჩანს, რომ დაზვერვის სამსახურის მოქმედი ხელმძღვანელის ლევან იზორიას (იგი იმ დროს შს მინისტრის მოადგილე იყო) ძმა სამართალდამცველებს სიტყვიერ შეურაცხყოფას აყენებს და მათ ემუქრება? - მხოლოდ ამ კითხვებით დაინტერესდა ტელეკომპანია “იმედი” მოქმედი მაღალჩინოსნის ძმის მიერ 5 წლის წინ ჩადენილი შესაძლო სამართალდარღვევის შესახებ 24 იანვარს მთავარი საინფორმაციო გამოშვებისთვის მომზადებულ სიუჟეტში.

წამყვანმა თემის წარდგენისას აღნიშნა, რომ “ყოფილი პოლიციელი, რომელიც ლევან იზორიას ძმას ვახტანგ იზორიას სამართალდამცველების შეურაცხყოფაში ადანაშაულებს, მხოლოდ “ქრონიკას” ემალება”. ის, რომ ყოფილი პოლიციელი “ქრონიკის” კითხვებს არ პასუხობს და იგი მხოლოდ “ნაციონალური მოძრაობის” ტელეარხთან თანამშრომლობს” მეორე წამყვანმაც ხაზგასმით აღნიშნა და იქვე იმით დაინტერესდა, თუ “რა მიზნით მალავდა საპატრულო პოლიციის მაიორი 2014 წელს სამხრე კამერით გადაღებულ ინციდენტს?”

მსგავსი პათოსი გაგრძელდა სიუჟეტშიც. “პოლიციელს, რომელმაც ეს კადრები გადაღებიდან ხუთი წლის შემდეგ, ერთ-ერთი მედიასაშუალების დახმარებით გაასაჯაროვა, არაერთხელ ვთხოვეთ, რომ კითხვებზე ეპასუხა, მათ შორის, იმ კითხვაზე, რატომ დუმდა ამ პერიოდის განმავლობაში, [თუმცა], პოლიციელი გიორი დვალიშვილი მთელი დღის მცდელობის მიუხედავად “ქრონიკასთან” არ ჩნდება, თუმცა თანამშრომლობს სხვა მედიასთან და აწვდის ვიდეოკადრებს”, - ამბობს ჟურნალისტი, რის შემდეგადაც საპარლამენტო უმრავლესობის ლიდერის მამუკა მდინარაძის კომენტარს ვისმენთ, რომელიც ხაზს ასევე იმას უსვამს, რომ პოლიციელი კადრებს ხუთი წლის განმავლობაში იქამდე ინახავდა, ვიდრე მას სამსახურში პრობლემები არ შეექმნა.

ამის შემდეგ, ყოფილი პოლიციელის მიმართ უნდობლობის გაჩენის მიზნით, ჟურნალისტი ყურადღებას იმაზე ამახვილებს, რომ “მის სახლში “ნაციონალური მოძრაობის” წევრი იმყოფებოდა, რომელიც “სხვა ოპოზიციონერ თანამოაზრეებთან ერთად, ამ საქმის პოლიტიკურ ნაწილზე დილიდან საუბრობდა”.

მანვე სავარაუდო სამართალდარღვევის ქმედების გამართლების მიზნით, იქვე დასძინა, რომ “მაშინ, როდესაც “ნაციონალური მოძრაობის” ყოფილი და მოქმედი ლიდერები იზორიას ძმისთვის ხელის დაფარებაზე საუბრობდნენ, გაირკვა, რომ სინამდვილეში საქმე სხვაგვარდაა” და რომ თურმე იზორიას ძმას ფსიქიკური პრობლემები ჰქონია, რაზეც დეპუტატმა სოფო კილაძემ ისაუბრა. პარალელურად, იზორიას დედის Facebook სტატუსიც შემოგვთავაზეს, რომელშიც მისი შვილის ჯანმრთელობის მდგომარეობაზე საუბრობს.

მასალიდან ისიც მოვისმინეთ, რომ “დედის ამ განცხადების შემდეგ, პოზიცია არ შეუცვლიათ, მათ ვისაც სურთ, რომ ეს ინციდენტი პოლიტიკური მიზნებისთვის გამოიყენონ და ამის შესახებ ჩვენთან არ ისაუბრა არც თავად პოლიციელმა”. ჟურნალისტმა ისიც აღნიშნა, რომ მათ ის აინტერესებდათ, “ჰქონდა თუ არა მას ინფორმაცია იზორიას ძმის ჯანმრთელობის მდგომარეობაზე, მაშინ როდესაც გამოძიებას ითხოვდა”, თითქოს აღნიშნული მომხდარს რაიმე ფორმით გაამართლებდა.

სიუჟეტიდან ასევე ვერ მოვისმინეთ ვერცერთი კრიტიკული კითხვა, რომელიც მომხდარის გამო სისტემაში არსებულ პრობლემებს შეეხებოდა, მით უფრო, იმ ფონზე, როდესაც “მთავარი არხის” მიერ თემაზე მომზადებულ მასალაში ნათქვამი იყო, რომ ვიდეოკადრების არსებობის შესახებ საქმის კურსში არიან მოქმედი პრემიერ-მინისტრი გიორგი გახარია და მოქმედი შს მინისტრი ვახტანგ გომელაური.

ასევე არ დასმულა კითხვა იმის შესახებ, თუკი სავარაუდო სამართალდამრღვევს ფსიქიკური პრობლემები ნამდვილად ჰქონდა, რატომ მართავდა იგი ავტომობილს, რატომ ჰქონდა მას მართვის მოწმობა და ე.წ. “ნარუშილოვკა”, რომლის ჩვენების შემდეგაც, პოლიციელი ვალდებულია გაჩერებული ავტომობილისა და მისი მძღოლის შემოწმება აღარ გააგრძელოს და გაჩერებული პირი მაშინვე გაუშვას. აღნიშნული ასევე იყო ნათქვამი თემაზე “მთავარი არხის” მიერ წინა დღით მომზადებულ სიუჟეტში.

ჟურნალისტი არც იმით დაინტერესებულა ხომ არ ჰქონდა ადგილი მაღალჩინოსნის მხრიდან მისი ძმის მიმართ გავლენების გამოყენებას, შესაძლო დანაშაულის მიჩქმალვას და დამნაშავისთვის ხელის დაფარებას.

სიუჟეტში აქცენტის მხოლოდ იმაზე გადატანა, თუ რატომ მალავდა პოლიციელი ამ დრომდე მის ხელთ არსებულ ვიდეოკადრებს და ყურადღების იმაზე გამახვილება, რომ შესაძლო დამნაშავეს ჯანმრთელობის აქვს, ტოვებდა შთაბეჭდილებას, რომ მიზანი არა თემის სრულფასოვნად და კრიტიკულად გაშუქება, არამედ სამართალდამცველი უწყების, ასევე ყოფილი თუ მოქმედი მაღალჩნოსნების ქმედების გამართლება და მათთვის პასუხისმგებლობის აცილება იყო.
“რუსთავი 2-მა” ავარიისას გარდაცვლილი ბავშვების მძიმე კადრები გაავრცელა
გარდაცვლილი არასრულწლოვნები, რომელთა მდინარიდან ამოყვანასა და გადარჩენას ცდილობენ მოქალაქეები და საპატრულო პოლიციის თანამშრომლები, თვითმხილველთა ემოციური შეძახილები (“ხელოვნური სუნთქვა”, “გული, გული, ჩაბერე, ჰაერი ჩაბერე”, “გულზე დაამასაჟე”, “რამდენი ბავშვები არიან”) და ეს რეპლიკები სუბტიტრებად ვიდეოზე - ქვიშხეთში მომხდარი ავარიის ამსახველი მასალა ასე იძებნება “რუსთავი 2-ის” ფეისბუკის გვერდზე. იგივე ვიდეოკადრები, შედარებით მოკლე ხანგრძლივობის და მხოლოდ ბავშების დაფარული, ე.წ. დაბლარული სახეებით გავიდა მაუწყებლის 18:00 და 21:00 საათიან საინფორმაციო გამოშვებებშიც.

ავტოსაგზაო შემთხვევა სოფელ ქვიშხეთთან 26 იანვარს მოხდა. ავარიას ერთი ოჯახის 5 წევრიდან 4 ემსხვერპლა, ერთი დაშავებულის მდგომარეობა კი ამ დრომდე მძიმეა. გარდაცვლილებს შორის 3 არასრულწლოვანი იყო.

ამ შემთხვეის შესახებ ვიდეომასალა ფეისბუკის გვერდზე “რუსთავი 2-მა” შემთხვევიდან მალევე გამოაქვეყნა.ვიდეოში ჩანს როგორ ამოჰყავთ გამვლელებს გარდაცვლილი ბავშვები მდინარეში გადავარდნილი მანქანიდან, როგორ უტარებენ ხელოვნურ სუნთქვას და უშედეგოდ ცდილობენ მათ გადარჩენას. კადრებში გარკვევით ჩანს გარდაცვლილი ბავშვების სახეები და ისმის შეშფოთებული თვითმხილველების ხმები. ეს შეძახილები ვიდეოს სუბტიტრებადაც ადევს.

“მაუწყებელმა არ უნდა გადაიღოს ან გაავრცელოს მასალა, რომელშიც ასახულია უბედური შემთხვევის შედეგად დაზარალებულები ან პიროვნება პირადი ტრაგედიის ან მწუხარების დროს, მათ შორის საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილებში, ან დაკრძალვაზე, როდესაც ეს პირადი ცხოვრების ხელშეუხებლობას ხელყოფს, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც მიღებულია პირის თანხმობა. პირის გარდაცვალების შემთხვევაში საჭიროა ოჯახის წევრების თანხმობა,” - ვკითხულობთ მაუწყებელთა ქცევის კოდექსში.

ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის მიერ შემუშავებულ კრიმინალის გაშუქების სახელმძღვანელოშიც ხაზგასმულია, რომ მსგავსი შემთხვევების გაშქებისას მედიამ ვიზუალური მასალა ფრთხილად უნდა შეარჩიოს.

მედია სიფრთხილით უნდა მოეკიდოს ისეთი ვიზუალური მასალის ჩვენებას, რომელზეც ასახულია ადამიანთა ტრაგედია და ტანჯვა.

მიზანშეწონილი არ არის დაზარალებულის, გვამისა ან დასახიჩრებული სხეულის, სისხლისა და სხვა მსგავსი სცენების ჩვენება მნიშვნელოვანი სარედაქციო დასაბუთების გარეშე. მათი გადაღება უნდა მოხდეს მხოლოდ გარკვეული მანძილიდან, რათა შეუძლებელი იყოს დაზარალებულის იდენტიფიცირება.

რატომ იყო აუცილებელი ამ კონკრეტულ შემთხვევაში ასეთი მძიმე კადრების ჩვენება, გაუგებარია. თავად ფაქტი - 4 ადამიანის გარდაცვალება ავტოსაგზაო შემთხვევისას, ისედაც ძალიან მძიმეა. ამ სიმძაფრის აღსაქმელად ჩვენება - როგორ ამოჰყავთ წყლიდან გარდაცვლილი ბავშვები და როგორ ცდილობენ მათ გადარჩენას, საჭირო აღარ იყო, მითუმეტეს, რომ ეს კადრები არანაირ დამატებით ინფორმაციულ ღირებულებას არ ატარებს და მხოლოდ ემოციური სიმძაფრის დატვირთვა აქვს.

ქარტიის გაიდლაინი ამგვარი კადრების გავრცელებისას გარდაცვლილების ახლობლების ტრამვირების საფრთხეებზეც საუბრობს.

“ტანჯვისა და მწუხარების ამსახველი საარქივო მასალის (დანაშაულის ჩათვლით) გამოყენებისას მაუწყებელი უნდა შეეცადოს, შეამციროს ის პოტენციური ტრავმა, რომელიც შესაძლოა ამ მასალამ მიაყენოს მასში ასახულ პიროვნებას და/ან მის ნათესავებს”, - ვკითხულობთ სახელმძღვანელო წესებში.
დახეული ჯინსების გამო გაკრიტიკებული პირის ვინაობაზე რამდენიმე საიტმა მცდარი ინფორმაცია გაავრცელა
21 იანვარს, პარლამენტის ადამიანის უფლებათა კომიტეტში, ციხეებთან დაკავშირებით საქართველოს სახალხო დამცველის კრიტიკული ანგარიშის საპასუხოდ, იუსტიციის მინისტრმა თეა წულუკიანმა წარადგინა ვიდეომასალა, სადაც ომბუდსმენის წარმომადგენლის პატიმართან შეხვედრის ფრაგმენტია ასახული. თეა წულუკიანმა ომბუდსმენის წარმომადგენელი ჩაცმულობისა და ქმედებების გამო გააკრიტიკა.

იმავე დღეს ონლაინ გამოცემებმა - “ნიუპოსტმა”, “ფორტუნამ” და “ცნობის ფურცელმა” გამოაქვეყნეს სტატია, თითქოს ომბუდსმენის წარმომადგენელი, რომელიც პენიტენციური სამსახურის მიერ გავრცელებულ ვიდეოზე იყო ასახული, ლევან მახარაშვილია. გამოცემებისთვის შეცდომაში შემყვანი ინფორმაციის წყარო თავად ლევან მახარაშვილის ფეისბუქ პოსტი გახდა, რომელიც არასწორად აღიქვეს:


altგამოცემები წერდნენ, რომ აღნიშნული პოსტით, დახეული ჯინსების გამო გაკრიტიკებული ომბუდსმენის წარმომადგენელი ლევან მახარაშვილი, იუსტიციის მინისტრს პასუხობს. სინამდვილეში, ლევან მახარაშვილი სახალხო დამცველის აპარატში საერთოდ არ მუშაობს.


“ნიუპოსტმა” მცდარი ინფორმაცია მას შემდეგ წაშალა, რაც თავად ლევან მახარაშვილმა გამოაქვეყნა ფეისბუქის პირად გვერდზე “ნიუპოსტის" სტატიის ფოტოასლი და დაწერა, რომ არასდროს უმუშავია ომბუდსმენის აპარატში და მან მხოლოდ თავისი აზრი დააფიქსირა სოციალურ ქსელში.

თუმცა, წაშლის მიუხედავად, “ნიუპოსტის” სტატია გუგლის საძიებო სისტემაში კვლავ იძებნება.
alt





“ფორტუნას” და “ცნობის ფურცელს” კი ამ დრომდე არ ჩაუსწორებიათ მასალა და არასწორი ინფორმაცია, თითქოს იუსტიციის მინისტრის მიერ გაკრიტიკებული ომბუდსმენის წარმომადგენელი ლევან მახარაშვილია, მკითხველისთვის კვლავ ხელმისაწვდომია.