ახალი კორონავირუსის პანდემიის გამო, ევროპის რამდენიმე ქვეყანაში საგანგებო მდგომარეობა გამოცხადდა. საქართველოს მთავრობაში ჯერ საგანგებო მდგომარეობის გამოცხადების აუცილებლობაზე არ საუბრობენ, თუმცა ამბობენ, რომ თუ ამის საჭიროება დადგა, ქვეყანა ამ რეჟიმზეც გადავა.

“მედიაჩეკერი” დაინტერესდა რას ნიშნავს საგანგებო მდგომარეობა მედიისთვის, იმ შემთხვევაში, თუ საგანგებო მდგომარეობის რეჟიმი ინფორმაციის გავრცელებასაც შეეხება.

საგანგებო მდგომარეობის შესახებ საქართველოს კანონის თანახმად, საგანგებო მდგომარეობა არის დროებითი ღონისძიება, რომელიც ცხადდება საქართველოს მოქალაქეთა უსაფრთხოებისთვის სხვადასხვა პირობებში. ერთ-ერთი პირობა, რა დროსაც ასევე შეიძლება გამოცხადდეს საგანგებო მდგომარეობა, არის ეპიდემია.

საგანგებო მდგომარეობა ცხადდება საქართველოს მთელს ტერიტორიაზე, ან მის რომელიმე ნაწილში. საგანგებო მდგომარეობას აცხადებს საქართველოს პრეზიდენტი პრემიერმინისტრის წარდგინებით.

პრეზიდენტი გამოსცემს დეკრეტს, რომელსაც შემდგომ ისევ პრემიერის თანახელმოწერა სჭირდება. პრემიერის ხელმოწერის შემდეგ დეკრეტი პარლამენტმა უნდა დაამტკიცოს. დოკუმენტი ძალაში შედის მისი გამოცემისთანავე და პარლამენტი მის ნამდვილობას ადასტურებს პირველი შეკრებისთანავე.

საგანგებო მდგომარეობა ნიშნავს, რომ ქვეყანაში გარკვეული უფლებები იზღუდება. მაგალითად, ეს შეიძლება იყოს შეკრებისა და გადაადგილების თავისუფლება, საკუთრების უფლება, ან თუნდაც, აზრისა და გამოხატვის თავისუფლება.

საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის იურისტის, ნიკოლოზ სიმონიშვილის განმარტებით, დეკრეტის გამოცემა არ ნიშნავს რომ კონსტიტუციაში ჩამოთვლილი ყველა უფლება ავტომატურად იზღუდება. დეკრეტში უნდა მიეთითოს რომელი უფლებები შეიზღუდება.

ნიკოლოზ სიმონიშვილის განმარტებით, ქვეყანაში საგანგებო მდგომარეობა რომც გამოცხადდეს, ამ ეტაპზე ინფორმაციის გავრცელების თავისუფლების შეზღუდვის აუცილებლობა არ დგას. ამ უფლების შეზღუდვას, თუ ეს დღის წესრიგში დადგება ( მე-3, მე-5, მე-7 პუნქტები), ძალიან საფუძვლიანი დასაბუთება დასჭირდება.

ნიკოლოზ სიმონიშვილი ამბობს, რომ უკიდურეს შემთხვევაში, ინფორმაციის გავრცელების თავისუფლების შეზღუდვის საფუძველი შეიძლება გახდეს მაგალითად დეზინფორმაციისგან, ე.წ. ფეიკნიუსებისგან თავის დაცვა, ან საზოგადოების დაცვა საყოველთაო პანიკისგან, თუ ასეთი რამ იარსებებს.

“თუმცა, მნიშვნელოვანია, რომ საზოგადოება უნდა იყოს ინფორმირებული ქვეყანაში არსებულ ვითარებაზე, უნდა იცოდეს რა ხდება იმ გარემოში სადაც იმყოფება. თუ ინფორმაციის გავრცელების შეზღუდვა მოემსახურება იმას, რომ მეტად დაცული იყოს მოქალაქე, ანუ, მეტი საზოგდოებრივი სიკეთე თუ ექნება, თუ პროპორციული იქნება ასეთი ჩარევა და ცრუ ინფორმაციის გავრცელების აღკვეთას მოემსახურება, ასეთ შემთხვევაში შეიძლება შეიცვალოს. თუმცა, როგორც ვახსენე, ამ დროისთვის ამის საჭიროება არ დგას”, - ამბობს იგი.

თუ დავუშვებთ იმ ვერსიას, რომ შეზღუდვა ინფორმაციის გავრცელებასაც შეეხო, მაშინ, ნიკოლოს სიმონიშვილის განმარტებით, დეკრეტში დეტალურად უნდა აისახოს რაში იქნება გამოხატული ეს შეზღუდვა.

მისი თქმით, ამ შემთხვევაშიც შეზღუდვა არ შეეხება საქართველოს საზოგადოებრივ მაუწყებელს. კანონმდებლობის თანახმად, საგანგებო სიტუაციის დროს საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებლის ვალდებულებაა საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურის მოთხოვნით უზრუნველყოს საგანგებო სიტუაციის შესახებ შეტყობინებისა და სხვა ინფორმაციის გადაცემა.

“არის პატარა გამონაკლისი, რასაც იცნობს მაუწყებლობის შესახებ კანონი. მიუხედავად იმისა, რომ შეზღუდვა ხვდება ყველასთვის, საგანგებო მდგომარეობის მართვის სამსახურთან შეთანხმებით, საზოგადოებრივმა მაუწყებელმა საინფორმაციო რეჟიმში უნდა იმაუწყებლოს, თუმცა, ყველა ინფორმაცია იქნება დაკავშირებული საგანგებო მდგომარეობასთან”, - ამბობს იგი და აქვე კიდევ ერთხელ დასძენს, რომ თუ შეზღუდვა კონსტიტუციის მე-17 მუხლსაც შეეხება, ინტერნეტის ნაწილიც შეიზღუდება, ანუ, შეზღუდვები შეეხება ონლაინ მედიებსაც და ინტერნეტში გამოქვეყნებულ სხვა ინფორმაციასაც, რაც ყოვლად დაუშვებელი იქნება, - “ინფორმაციის მიღებისა და გავრცელების შეზღუდვა უნდა იყოს ძალიან, ძალიან უკანასკნელი შეზღუდვა, რომელიც შეიძლება სახელმწიფომ გამოიყენოს”.

---

გარეკანის ფოტო: CNN

ახალი კორონავირუსის შესაძლო გავრცელების პრევენციის მიზნით, საქართველოს პარლამენტში მედიის  მუშობის წესები შეიცვალა. ცვლილებების მიზანი მედიის წარმომადგენლების უსაფრთხო და შეუფერხებელი საქმიანობაა.

ცვლილებების თანახმად, საკანონმდებლო ორგანოს შენობაში გამოყოფილია გადამღები ჯგუფების მუშაობის კონკრეტული ლოკაციები.

რესპონდენტების ჩასაწერად პარლამენტის სამი (3) ლოკაციაზე განთავსდა ტრიბუნები:

• A კორპუსი მე-3 სართულის ფოიე
• B კორპუსი მე-2 სართული - ბიუროს ოთახის მიმდებარე ფოიე
• B კორპუსი მე-3 სართული - პლენარულ სხდომათა დარბაზის მიმდებარე ფოიე

აღნიშნულ ლოკაციებზე უზრუნველყოფილია ინტერვიუს ჩაწერის დროს ჟურნალისტებსა და რესპონდენტებს შორის შესაბამისი უწყებების მიერ რეკომენდებული დისტანციის დაცვა.

ამავე ცვლილებების მიხედვით, დროებით შეიზღუდება საპარლამენტო სხდომებზე მედიის წარმომადგენლების უშუალო დაშვება. ბიუროს, პლენარული და საკომიტეტო სხდომების პირდაპირი ტრანსლაცია (სტრიმინგი) იქნება პარლამენტის ოფიციალურ ვებგვერდზე. www.parliament.ge (ტექნიკური შეფერხების შემთხვევაში ვიდეო მასალას მოგაწვდით პარლამენტის საზოგადოებასთან ურთიერთობისა და ინფორმაციის დეპარტამენტი).

რეკომენდაციების მიხედვით, სასურველია პარლამენტის სასახლეში დღის განმავლობაში ერთი მედიიდან მხოლოდ ორი (2) სამუშაო ჯგუფი მუშაობდეს.

აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებლის მთავარ საინფორმაციო გამოშვებას, ნაზიბროლა ქობულაძე წაიყვანს. ამის შესახებ ინფორმაციას აჭარის ტელევიზია ავრცელებს.

ტელევიზიის ცნობით, ნაზიბროლა ქობულაძე რამდენიმე თვის წინ გადავიდა აჭარის საგზაო დეპარტამენტში, საზოგადოებასთან ურთიერთობის სამსახურში. მანამდე კი tv 25-ზე გადაცემა "საზოგადოებრივი პოზიცია" მიჰყავდა.

როგორც მაუწყებელს ნაზიბროლა ქობულაძემ განუცხადა, მან შეთავაზება ტელევიზიის ადმინისტრაციიდან მიიღო და წინადადებას დათანხმდა. ამბობს, რომ გავლენების ქვეშ არ მოექცევა: "დღეს პირველი სამუშაო დღეა გვაქვს. საქმე გვიჩვენებს, როგორც იქნება საჭირო, თუ გახდება საჭირო ხმის ამოღება გავლენებზე ამაზეც ვისაუბრებ ხმამაღლა, ამასაც არ დავმალავ. ყოველ შემთხვევაში მე ვფიქრობ, რომ ასახსნელი არაფერი მაქვს. არასდროს არ მიმუშავია წნეხის და ჩექმის ქვეშ. შესაბამისად გამოწვევების არ მეშინია''.

შეგახსენებთ, აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებლის დირექტორმა, გიორგი კოხრეიძემ მაუწყებლის მთავარი საინფორმაციო გამოშვების წამყვანი, თეონა ბაკურიძე, 6 მარტს ჯერ ეთერიდან დროებით მოხსნა, მოგვიანებით, 13 მარტს კი სამსახურიდან გაათავისუფლა.

 გათავისუფლების საფუძვლად, დირექტორის ბრძანებაში მითითებულია რომ, "თეონა ბაკურიძის მხრიდან ადგილი ჰქონდა შრომითი ხელშეკრულებისა და შრომის შინაგანაწესის პირობების აშკარა უხეშ დარღვევას". ასევე, "ფსიქოლოგიური ზეწოლა სამსახურის ხელმძღვანელისა და რედაქტორის მიმართ, რითაც ხელი შეუშალა საინფორმაციო საქმიანობას". მედიასამართლის იურისტებს თეონა ბაკურიძის გათავისუფლების ბრძანების დასაბუთებულობის შესახებ კითხვები უჩნდებათ.

საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიის მთავარი საინფორმაციო გამოშვების წამყვანი თეონა ბაკურიძე, რომელსაც ზუსტად ერთი კვირის წინ, დირექტორის ბრძანებით უფლებამოსილება დროებით შეუჩერეს, დღეს, 13 მარტს, სამსახურიდან გაათავისუფლეს.

ამის შესახებ ინფორმაცია თავად თეონა ბაკურიძემ გაავრცელა. როგორც იგი წერს, მის საქმეზე სამსახურეობრივი მოკვლევა საბოლოოდ მისი გათავისუფლებით დასრულდა. 

გათავისუფლების საფუძვლად, დირექტორის ბრძანებაში მითითებულია რომ, "თეონა ბაკურიძის მხრიდან ადგილი ჰქონდა შრომითი ხელშეკრულებისა და შრომის შინაგანაწესის პირობების აშკარა უხეშ დარღვევას". ასევე, "ფსიქოლოგიური ზეწოლა სამსახურის ხელმძღვანელისა და რედაქტორის მიმართ, რითაც ხელი შეუშალა საინფორმაციო საქმიანობას".

მედიასამართლის იურისტებს თეონა ბაკურიძის გათავისუფლების ბრძანების დასაბუთებულობის შესახებ კითხვები უჩნდებათ.

"ბრძანებაში საუბარია თეონა ბაკურიძის მხრიდან სავარაუდო გადაცდომის ჩადენაზე, თუმცა არაა დასაბუთებული, რომელ მტკიცებულებას დაეყრდნო ამ შემთხვევაში დირექტორი. გაუგებარია გამოიკვლიეს თუ არა ყველა მტკიცებულება, გამოკითხეს თუ არა ფაქტის შემსწრე ყველა მოწმე და ჰქონდა თუ არა თეონა ბაკურიძეს სათანადო დრო და შესაძლებლობა მტკიცებულებების წარსადგენად. ბრძანება არ არის დასაბუთებული ასევე სახდელის ნაწილში. კერძოდ, გათავისუფლება უნდა იყოს უკანასკნელი ზომა და შეუძლებელი უნდა იყოს სახდელის გამოყენებით დისციპლინის გამოსწორება", - ამბობს 
საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის მედიასამართლის იურისტი ნიკოლოზ სიმონიშვილი.

მისივე თქმით, ამ ბრძანებაში სათანადოდ არ არის გამოკვლეული გარემოებები და არაა დასაბუთებული რატომ ვერ იქნებოდა მიღწეული იგივე შედეგი სახდელის გამოყენებით.

შეგახსენებთ, თეონა ბაკურიძე დირექტორის ბრძანებით ეთერიდან 9 მარტიდან  იყო მოხსნილი.

“მთავარი არხის” ერთ-ერთი ჟურნალისტი, რომელსაც კორონავირუსით ინფიცირებულ პაციენტთან ჰქონდა კონტაქტი, კარანტინში გადაიყვანეს. ამის შესახებ ინფორმაცია არხის საინფორმციო სამსახურის უფროსმა ნოდარ მელაძემ დღეს გაავრცელა.

“მთავარი არხის” ჟურნალისტმა ორი დღის წინ ინტერვიუს აიღო გარემოს დაცვის მინისტრის მოადგილისგან, რომელსაც დღეს კორონავირუსი დაუდასტურდა. ნოდარ მელაძის თქმით, ჟურნალისტი რეპორტაჟის მომზადებისას ინფიცირებულის ოჯახთან სახლში იმყოფებოდა და სწორედ ამ დროს გაიგო, რომ ეს ოჯახიც თვითიზოლაციაში იმყოფებოდა.

“გადაღება ხდებოდა ღია სივრცეში, დაცული დისტანციით, თუმცა რეკომენდირებულია საკარანტინე სივრცეში ყოფნა და გადავიდა კარანტინში.” - წერს ნოდარ მელაძე ფეისბუკის პირად გვერდზე.

კორონავირუსის საფრთხის გამო, თანამშრომლების უსაფრთხოების მიზნით, ონლაინგამოცემა “ტაბულას” რედაქცია დისტანციურ მუშაობაზე გადადის. გამოცემამ ამის შესახებ განცხადება დღეს, 11 მარტს გაავრცელა.

“ჩვენი გადაწყვეტილების მიზანია დავიცვათ თანამშრომლები არასაჭირო კონტაქტებისგან - როგორც საზოგადოებრივ ტრანსპორტში, ისე საოფისე სივრცეში.

გადაწყვეტილების მიღება გაგვიიოლა ონლაინ მედიის თავისებურებამ, რომელიც დისტანციურად მუშაობის საშუალებას იძლევა.

ხაზგასმით აღვნიშნავთ, რომ არცერთ თანამშრომელს არ აქვს ახალი კორონავირუსი, არც კონტაქტი ჰქონია დაინფიცირებულთან და არც ეჭვი არსებობს, რომ რომელიმეს ტესტის ჩატარება სჭირდება.” - ნათქვამია “ტაბულას” მიერ გავრცელებულ განცხადებაში.

სამუშაო რეჟიმს ცვლის საზოგადოებრივი მაუწყებლის პირველი არხიც. მაუწყებელი დროებით ზღუდავს იმ გადაცემების ჩაწერას, რომელშიც მონაწილეობენ ბავშვები/მოზარდები, მოწვეული სტუმრები და დიდი აუდიტორია; გადაცემა - „პირადი ექიმი მარი მალაზონია“ სპეციალური პროგრამით გავა ეთერში, თანამშრომელთა ნაწილი კი დისტანციურად იმუშავებს. მაუწყებლის მიერ 10 მარტს გამოქვეყნებული განცხადების თანახმად, საქართველოს პირველი არხი ითვალისწინებს ევროპის მედიაგაიდლაინებს, უერთდება ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის გაცემულ რეკომენდაციებს და საზოგადოებას მოუწოდებს, გამოიჩინონ ინდივიდუალური პასუხისმგებლობა და დაიცვან შესაბამისი წესები.

კორონავირუსის საფრთხის გამო, საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებლის პირველი არხი დროებით ზღუდავს იმ გადაცემების ჩაწერას, რომელშიც მონაწილეობენ ბავშვები/მოზარდები, მოწვეული სტუმრები და დიდი აუდიტორია; გადაცემა - „პირადი ექიმი მარი მალაზონია“ სპეციალური პროგრამით გავა ეთერში, თანამშრომელთა ნაწილი კი დისტანციურად იმუშავებს.

აღნიშნული ცვლილებების შესახებ არხმა დღეს, 10 მარტს, სოეციალური განცხადება გაავრცელა.

„მაუწყებლობის შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრულია პირველი არხის ვალდებულება, „უზრუნველყოს აუდიტორიის დროული და ყოველმხრივი ინფორმირება საქართველოში, მის რეგიონებსა და მსოფლიოში მიმდინარე მნიშვნელოვანი მოვლენების შესახებ“. ამიტომ, საქართველოს პირველმა არხმა მიიღო თანამშრომელთა ნაწილის დისტანციურ მუშაობაზე გადაყვანის გადაწყვეტილება. ასევე, სამსახურებრივი მოვალეობიდან დროებით გათავისუფლებული არიან ორსულები, ქრონიკული დაავადებების მქონე თანამშრომლები და სხვა რისკჯგუფში შემავალი პირები", - ვკითხულობთ განცხადებაში.

ამავე განცხადების მიხედვით, პირველი არხი დროებით ზღუდავს იმ გადაცემების ჩაწერას, რომელშიც მონაწილეობენ ბავშვები/მოზარდები, მოწვეული სტუმრები და დიდი აუდიტორია.

საეთერო ბადეში კიდევ ერთი ცვლილებაა.

"თემის აქტუალობიდან გამომდინარე, განისაზღვრა ახალი საპროგრამო პოლიტიკა. შესაბამისად, საეთერო ბადეში მოხდა ცვლილებები. 11 მარტიდან მაყურებელს საჭირო ინფორმაციას, კვალიფიციურ და გადამოწმებულ რჩევებს „პირადი ექიმი მარი მალაზონია“ სპეციალური პროგრამით მიაწვდის. გადაცემა ყოველდღე, 20:00 საათზე გავა ეთერში", - ვკითხულობთ განცხადებაში.

განცხადების თანახმად, საქართველოს პირველი არხი ითვალისწინებს ევროპის მედიაგაიდლაინებს, უერთდება ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის გაცემულ რეკომენდაციებს და საზოგადოებას მოუწოდებს, გამოიჩინონ ინდივიდუალური პასუხისმგებლობა და დაიცვან შესაბამისი წესები.

საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიის 20:00 საათიან საინფორმაციო გამოშვებას თეონა ბაკურიძის ნაცვლად გიორგი აბაზაძე წაიყვანს. მისი თქმით, მთავარი საინფორმაციო გამოშვების წაყვანა, სავარაუდოდ, მხოლოდ ორ დღეს მოუწევს, ვიდრე თეონა ბაკურიძის საქმის მოკვლევა დასრულდება.

“ვიდრე დასრულდება მოკვლევა, არ ვიცი ეს ორი დღე გაგრძელდება თუ სამი დღე, იქამდე, სავარაუდოდ მე დავჯდები, შექმნილი მდგომარეობიდან გამომდინარე. როგორც ვიცი, რაც შეიძლება მოკლე პერიოდში უნდა დასრულდეს მოკვლევა, - განუცხადა მან “მედიაჩეკერს”.

დღეს, 9 მარტს, თავდაპირველად გავრცელდა ინფორმაცია, რომ მთავარ საინფორმაციო გამოშვებას ჟურნალისტი და შუადღის საინფორმაციო გამოშვების წამყვანი, თეონა თურმანიძე გაუძღვებოდა. ეს ინფორმაცია მან თავად გააჟღერა 15:00 საათიან გამოშვებაში.

“დილიდან ვიცოდით, რომ რვასაათიან გამოშვებას წაიყვანდა საინფორმაციო სამსახურის უფროსის მოვალეობის შემსრულებელი, გიორგი აბაზაძე. ეს ინფორმაცია დაგვიდასტურა რედაქტორმა ფირუზ ბოლქვაძემ. თუმცა, სამსაათიანი ეთერის დაწყებამდე დაახლოებით ნახევარი საათით ადრე, გიორგი აბაზაძემ შემომთავაზა, რომ რვასაათიან ეთერში დავჯდე დღეს. მე ვფიქრობ, რომ ეს იყო ცოტა დაგვიანებული გადაწყვეტილება, რადგან თეონა ბაკურიძესთან დაკავშირებით გადაწყვეტილება დირექტორმა მიიღო პარასკევს, მათ ჰქონდათ სრული ორი დღე, რომ ეს შემოთავაზება გაეკეთებინათ.

მაგრამ, იმის გამო, რომ მაუწყებელი არის კრიზისში და ჩვენთვის ძალიან მნიშვნელოვანია სარედაქციო პოლიტიკის შენარჩუნება, ვთანხმდები მხოლოდ დროებით. დარწმუნებული ვარ, რომ სხვა გადაწყვეტილება არც იქნება მიღებული დირექტორის მხრიდან და თეონა ბაკურიძე რამდენიმე დღეში დაბრუნდება ეთერში”, - თქვა საინფორმაციო გამოშვებაში თეონა თურმანიძემ.

მედიაში ამ ამბის გავრცელებიდან მალევე, გავრცელდა მეორე ამბავიც, რომ მთავარი საინფორმაციო გამოშვების დროებითი წამყვანობიდან თეონა თურმანიძეც მოხსნეს. როგორც გამოცემა “ბათუმელებთან” თურმანიძე ჰყვება, მას აბაზაძემ უსაყვედურა ამბის გასაჯაროება, იმ მოტივით, რომ მასთან შეთანხმების გარეშე გამოაცხადა თანხმობა.

"ბათუმელების" თანახმად, აჭარის ტელევიზიის ჟურნალისტები ფიქრობენ, რომ აბაზაძეს ჰქონდა მოლოდინი, რომ თურმანიძე ამ შეთავაზებას არ დასთანხმდებოდა და "დემოკრატია გაითამაშა"

“მედიაჩეკერთან” საუბარში გიორგი აბაზაძე ამბობს, რომ ჯერ გადაწყვეტილება მიღებული არ იყო და თეონა თურმანიძეს მასთან შეთანხმების გარეშე, პირდაპირ ეთერში არ უნდა გაეჟღერებინა, რომ მთავარ საინფორმაციო გამოშვებას ის წაიყვანდა:

“ეს გადაწყვეტილება არც იყო მიღებული. მე შევთავაზე თეონა თურმანიძეს, წაიყვანდა თუ არა მთავარ გამოშვებას, შემდეგ მან მითხრა, რომ არ ჰქონდა გადაწყვეტილება მიღებული, ამის შემდეგ, 3 საათზე, როცა იწყებოდა საინფორმაციო გამოშვება, ისევ ჩავედი სტუდიაში და მან მითხრა, რომ კიდევ მიმეცა დრო მოსაფიქრებლად. თუ ის მეტყოდა უარს, მაშინ მე დროზე უნდა მიმეღო ზომები. ამის შემდეგ, მან მითხრა, რომ მომწერდა, შემეხმიანებოდა და ტელეფონზე, 4-ის 20 წუთზე ზუსტად, გამომიგზავნა შეტყობინება, ჯერ მითხრა, რომ თუ შემეძლო დღეს ჯერ მე დავმჯდარიყავი ეთერში და ხვალ თვითონ დაჯდებოდა, ხოლო ამის შემდეგ, რამდენიმე წუთში კიდევ მოუწერია შეტყობინება, რომ ის დაჯდებოდა დღესაც ეთერში. მე ეს შეტყობინება არ მქონდა ნანახი და არ მითქვამს პასუხი. მან პირდაპირ ეთერში გამოაცხადა ეს და ამის გამო მე მას ვუთხარი, რომ არ უნდა ეთქვა ეს პირდაპირ ეთერში, ჯერ ჩემთან უნდა შეეთანხმებინა და ამის გამო მივიღე ეს გადაწყვეტილება”, - ამბობს გიორგი აბაზაძე.

აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებლის დირექტორმა, გიორგი კოხრეიძემ მაუწყებლის მთავარი საინფორმაციო გამოშვების წამყვანი, თეონა ბაკურიძე ეთერიდან 6 მარტს მოხსნა. დირექტორის ბრძანების მიხედვით, თეონა ბაკურიძეს დღეიდან, 9 მარტიდან დროებით აეკრძალა საკუთარი უფლება-მოვალეობების შესრულება. დირექტორის ამ გადაწყვეტილებას წინ უძღოდა შელაპარაკება ჟურნალისტებსა და საინფორმაციო სამსახურის უფროსის დროებით მოვალეობის შემსრულებელს, გიორგი აბაზაძეს შორის. დირექტორი ირწმუნება, რომ თეონა ბაკურიძე ფსიქოლოგიურად აიძულებდა გიორგი აბაზაძეს განცხადება დაეწერა და სამსახურიდან წასულიყო.

მედიასამართლის იურისტები დირექტორის ბრძანებას უსაფუძვლოსა და დაუსაბუთებელს უწოდებენ და ამბობენ, რომ ის პრობლემურია. უკვე ცნობილია, რომ თეონა ბაკურიძე დირექტორის გადაწყვეტილების გასაჩივრებას აპირებს. თეონა ბაკურიძის, ასევე მაია მერკვილაძისა და შორენა ღლონტის ინტერესებს სასამართლოში EMC დაიცავს.

აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებლის დირექტორმა, გიორგი კოხრეიძემ მაუწყებლის მთავარი საინფორმაციო გამოშვების წამყვანი, თეონა ბაკურიძე ეთერიდან მოხსნა.  გადაწყვეტილება თეონა ბაკურიძეს დღეს, 6 მარტს, საღამოს ჩაბარდა. ბრძანების მიხედვით, თეონა ბაკურიძეს ორშაბათიდან, 9 მარტიდან დროებით ეკრძლება საკუთარი უფლება-მოვალეობების შესრულება.

დირექტორის ბრძანებაში ნათქვამია, რომ თეონა ბაკურიძემ, საინფორმაციო სამსახურის უფროსის დროებით მოვალეობის შემსრულებელს, გიორგი აბაზაძეს არ მისცა საქმიანობის განხორციელების უფლება. გიორგი კოხრეიძის მტკიცებით, თეონა ბაკურიძე ფსიქოლოგიურად აიძულებდა გიორგი აბაზაძეს განცხადება დაეწერა და სამსახურიდან წასულიყო. ბრძანების თანახმად, დირექტორმა რეკომენდაცია მრჩეველთა საბჭოზე ლალი ბერძენიშვილისა და ფირუზ ბოლქვაძისგან მიიღო.

ბრძანებაში, რომელიც თეონა ბაკურიძეს ჩაბარდა, არაფერი წერია მეორე მხარის პოზიციების შესახებ.

თეონა ბაკურიძე "მედიაჩეკერთან" საუბარში ამბობს, რომ დროებით ეთერიდან მოხსნის საფუძვლად დღეს დილით ნიუსრუმში გიორგი აბაზაძესთან კამათი დაუდეს.

მრჩეველთა საბჭოს წევრი გია ქარცივაძე გვეუბნება, რომ ბრძანება, რომელიც დირექტორმა გამოსცა,  კანონშეუსაბამოა.  მას არ გააჩნია არც ფაქტობრივი და არც სამართლებრივი საფუძველი.

"დირექტორს მოსმენილი არ აქვს განმარტებები არც იმისგან, ვისაც შეუჩერა უფლებამოსილება და არც მისგან, ვის გამოც შეუჩერა. გარდა იმისა, რომ სამართლებრივად გაწერილი არ არის ეს შეიძლება თუ არა, თეორიულადაც რომ ყოფილიყო შესაძლებელი, კონკრეტული მონაწილე მხარეების გარეშე გადაწყვეტილების მიღება არ შეიძლებოდა", - ამბობს იგი "მედიაჩეკერთან" საუბარში და ამატებს, რომ ბრძანებაში ასევე არ არის დასაბუთებული მიზანშეწონილობის საკითხი:

"არსებითი არის ის, რომ ამ შეჩერებით რა მოხდება, რა შედეგი დადგება, პოზიტივი რა იქნება, ბრძანებას რომ მიიღებ, უნდა იყოს რა უკეთეს შედეგს მიიღებ. ანუ თეონა ბაკურიძე ეთერში რომ აღარ გამოჩნდება, ამით აბაზაძე აღარ გაღიზიანდება?! უნდა დაასაბუთო ბრძანება".

გია ქარცივაძე ფიქრობს, რომ ეს არის ძალაუფლების დემონსტრირების და თანამშრომელთა დაშინების მცდელობა: "თეონა რადგან ხშირად ჩანდა ეკრანზე და გამოირჩეოდა კმამაღალი განცხადებებით, ეს არის უბრალოდ ანგარიშსწორება მასთან". 

ქარცივაძის განმარტებით, თეონა ბაკურიძეს შეუძლია ეს ბრძანება სასამართლოში გაასაჩივროს, თუმცა, ცხადია, რომ პროცესები გაიწელება და სადღაც, რამდენიმე წლის მერე დამდგარ შედეგს ეფექტი უკვე აღარ ექნება.  




 

აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებლის ალტერნატიული პროფკავშირის წევრების განცხადებით, მაუწყებელში ვითარება უკიდურესად დაძაბულია.  პროფკავშირი მდგომარეობას საგანგაშოდ აფასებს.

განცხადების თანახმად, რომელიც პროფკავშირებმა დღეს, 6 მარტს გაავრცელა, მაუწყებელში, განსაკუთრებით ბოლო კვირის განმავლობაში, ყოველდღიური ხასიათი მიიღო ხელმძღვანელობის ნდობით აღჭურვილ პირებსა და ახალი ამბების სამსახურის თანამშრომლებს შორის კონფლიქტმა. პროფკავშირი ამ ფაქტზე პასუხისმგებლობას მაუწყებლის ხელმძღვანელობას აკისრებს.  

პროფკავშირებში აცხადებენ, რომ მმართველთა საბჭოზე მიღებულმა გადაწყვეტილებამ, რომლის მიხედვით, ახალი ამბების სამსახურის ხელმძღვანელის მოვალეობის შემსრულებლად გიორგი აბაზაძე დაინიშნა, მაუწყებელში არსებული კრიზისი განმუხტვის ნაცვლად კიდევ უფრო გააღრმავა.

"ამ მომენტში, აუცილებლობად მიგვაჩნია ორგანიზაციის ხელმძღვანელობის მხრიდან შესაბამისი ნაბიჯების გადადგმა, რათა მაქსიმალურად ავირიდოთ კონფლიქტური სიტუაციების გაღვივება. წინააღმდეგ შემთხვევაში, არსებობს გონივრული ვარაუდი იმისა, რომ სიტყვიერი და სხვა სახის შეურაცხყოფა, შესაძლოა, გადაიზარდოს უმართავ და უკონტროლო პროცესებში. 

ჩვენ ნათლად ვხედავთ და ყოველდღიურად საკუთარ თავზე ვცდით, თუ როგორ ნეგატიურად აისახება აჭარის მაუწყებელში არსებული ვითარება თანამშრომელთა ფიზიკურ და მორალურ მდგომარეობაზე. ვითარება ხელს უწყობს და ახალისებს ჩვენს დემორალიზებას და ფაქტობრივად, აფერხებს პროფესიული საქმიანობის ჯეროვნად შესრულებას. კიდევ ერთხელ მოვუწოდებთ ხელმძღვანელობას და პროცესში ჩართულ პირებს - გამონახონ მათ ხელთ არსებული ყველა რესურსი სიტუაციის განმუხტვისთვის და მოამზადონ ნიადაგი მედიაციისთვის, - ვკითხულობთ პროფკავშირების მიერ გავრცელებულ განცხადებაში. 

პროფკავშირების წევრები იმედოვნებენ, რომ მაუწყებლის არცერთი თანამშრომლის ჯანმრთელობას არ დაემუქრება საფრთხე და მენეჯმენტი უზრუნველყოფს მშვიდი სამუშაო გარემოს შექმნას. 

საზოგადოეbრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს ალერნატიულ პროფესიულ გაერთიანებას, ვითარების დროებით დასტაბილურების საუკეთესო გზად, მიმდინარე პროცესებში სახალხო დამცველის აპარატის წარმომადგენლის ჩართულობა მიაჩნია. 

შეგახსენებთ,  მაუწყებელში მიმდინარე პროცესებზე ანგარიშის მომზადების  თხოვნით მიმართა სახალხო დამცველს  დღეს კოალიციამ “მედია ადვოკატირებისათვის” .  ამ განცხადებაშიც ხაზგასმულია, რომ მაუწყებელში სარედაქციო პოლიტიკის ცვლილების მცდელობის საფრთხე აშკარაა, შექმნილი ვითარება კი საგანგაშო.

ბოლო წლებში საქართველოში ჟურნალისტებს რამდენიმე მნიშვნელოვან საკითხზე ჰქონდათ პროტესტის გამოხატვის მცდელობები, თუმცა, მასშტაბურობისა და სოლიდარობის ნაკლებობის გამო, ეს მცდელობები უშედეგო აღმოჩნდა.

“მე/ჩვენ ივან გოლუნოვები ვართ” - ამ სლოგანმა დაიპყრო გასულ წელს მთელი რუსეთის მედია დაკავებული გამომძიებელი ჟურნალისტის, ივან გოლუნოვისადმი სოლიდარობის ნიშნად. სოლიდარულები აღმოჩნდნენ ხელისუფლებისადმი ლოიალურად განწყობილი მედიებიც კი. შედეგი თვით ივან გოლუნოვისთვისაც კი მოულოდნელი აღმოჩნდა - იგი პატიმრობიდანაც გაათავისუფლეს და მის მიმართ შეთითხნილი საქმის გამოძიებაც შეწყდა. სისხლის სამართლის საქმე ნარკოდანაშაულს უკავშირდებოდა.

თავად ივანიც და “მედუზას” (გამოცემა, სადაც მუშაობს ივან გოლუნოვი) რედაქტორიც ღიად აცხადებენ, რომ საქმის ასეთი შემოტრიალება შესაძლოა მხოლოდ ერთადერთი რამით აიხსნას და ეს არის ჟურნალისტების სოლიდარობა და ერთსულოვანი პოზიცია, რომ ივანი უდანაშაულო იყო და ის მხოლოდ მისი პროფესიული საქმიანობის გამო ისჯებოდა.

ბოლოს ჟურნალისტების ასეთი ერთსულოვანი პოზიცია საქართველოში 2011 წლის ზაფხულში მომხდარმა ფაქტმა განაპირობა, როდესაც ხელისუფლებამ ჯაშუშობის ბრალდებით ფოტორეპორტიორები დააკავა. ფოტორეპორტიორები 7 ივლისს დააკავეს, რასაც მოჰყვა ჟურნალისტების მხრიდან არნახული სოლიდარობის გამოხატვა - ეს იყო საპროტესტო აქციები, სხვადასხვა სახის პერფორმანსები, განცხადებები და ა.შ. პროტესტი არ განელებულა ორი კვირის განმავლობაში, რის შემდეგაც ხელისუფლება იძულებული გახდა დაკავებულები სასამრთლო დარბაზიდან გაეთავისუფლებინა.

თითქმის 3 წელი გავიდა თბილისის ცენტრიდან აზერბაიჯანელი ჟურნალისტის, აფგან მუხთარლის გატაცებიდან. ეს ფაქტი იმთავითვე გახდა საქართველოში მომუშავე ჟურნალისტების პროტესტი საფუძვლიანი მიზეზი, რადგან იმთავითვე იყო ცხადი, რომ მუხთარლის არანაირი მწვანე საზღვარი არ გადაულახავს ფულის გასათეთრებლად, რასაც დაკავების ოფიციალურ მიზეზად გვასაღებდა 2 ქვეყნის ხელისუფლება, არამედ ის მისი პროფესიული საქმიანობისთვის დასაჯეს. ამის მიუხედავად, ეს საქმე ვერ აღმოჩნდა ჟურნალისტებს შორის ერთიანობის, ფართო კონსესუსისა და სოლიდარობის მყარი საფუძველი - პროტესტი ვერ გახდა მასშტაბური, განგრძობადი და ამით კარგად ისარგებლა ხელისუფლებამ, რომელსაც დღემდე არ გაუცია პასუხი მთავარი შეკითხვისთვის - ვინ და როგორ გაიტაცა თბილისის ცენტრიდან ჟურნალისტი და გადაიყვანა აზერბაიჯანის საზღვარზე, სადაც დააკავეს და დღემდე პატიმრობაში იმყოფება.

სამწუხაროდ, ემპათიას ამ საქმისადმი მნიშვნელოვნად შეუშალა ხელი იმ ფაქტმა, რომ დაკავებული ჟურნალისტი არ იყო საქართველოს მოქალაქე და რომ გატაცების დანაშაულში მონაწილე მხარე იყო არა მხოლოდ საქართველოს ხელისუფლება. ამიტომაც პროტესტის გამომხატველ ჟურნალისტებს ხშირად მოუწოდებნენ ობივატელები, რომ “მხოლოდ ქვეყნის შიდა საქმეებისთვის მიეხედათ”.

ამას მოჰყვა ის, რომ ხელისუფლებამ ანტისაოკუპაციო აქცია დაარბია და განსაკუთრებული სისასტიკით ჟურნალისტებს გაუსწორდა. ამ ამბიდან უკვე რამდენიმე თვეა გასული, თუმცა დღემდე არ უცვნიათ ჟურნალისტები დაზარალებულად და არ დაუკავებიათ მათზე მოძალადეები. ჰო, ამ შემთხვევაშიც ძალიან სუსტი აღმოჩნდა ჟურნალისტებს შორის სოლიდარობის გამომხატველი აქციები, რადგან ის ვერ გახდა ვერც მასშტაბური და ვერც განგრძობადი, ვერ გამოიწვია ემპათია პირველ რიგში ჟურნალისტებს შორის და შესაბამისად, ვერ მთლიანად საზოგადოებაში.

მაშინაც ისმოდა ფრაზები - “მე მის გვერდით ან მის დასაცავად არ/ვერ დავდგები!” ჰო, ეს ფრაზები ხშირად გაისმის დღესაც, როდესაც აჭარის საზოგადოებრივ მაუწყებელში ხელისუფლება წარმატებით ახორციელებს სპეცოპერაციას მის მიმართ კრიტიკული სარედაქციო პოლიტიკის შესაცვლელად.



ჟურნალისტური სოლიდარობა ამ ბოლო შემთხვევაშიც საკმაოდ უსიცოცხლოა, არათანმიმდევრული იმის მიუხედავად, რომ უშუალოდ მაუწყებლის შიგნით ვხედავთ კარგად ორგანიზებულ წინააღმდეგობასა და პროტესტს ჟურნალისტების მხრიდან. თუმცა გარედან არასაკმარისი მხარდაჭერის გამო სულ უფრო სუსტდება შიგნით მებრძოლი ადამიანების პროტესტის გავლენა. ხელისუფლებამ მოახერხა ამ ადამიანების დათხოვნა, რომლებიც უზრუნველყოფდნენ სარედაქციო დამოუკიდებლობას, ახლა მხოლოდ მათი შემცვლელების დანიშვნასთან შეგუების პროცესი დარჩა გასავლელი.

ფაქტია, რომ ხელისუფლება შესაშური ოსტატობით სარგებლობს სოლიდარობის დეფიციტით, რომლებიც არსებობს ჟურნალისტებს შორის როგორც ობიექტური, ისე სუბიექტური გარემოებებით. ობიექტურად შესაძლოა ჩანდეს ის მიზეზი, რომ პოლარიზებულ მედიაგარემოში სულ უფრო ვიწროვდება რეალურად მიუკერძოებელი მედიასაშაულებებისა და იქ დასაქმებული ჟურნალისტების წრე და შესაბამისად, უფრო ადვილია მათი მარგინალიზაციაც.

ამასთან, არსებობს სუბიექტური გარემოებებიც, როცა უშუალოდ ჟურნალისტთა კორპუსის შიგნით ხდება კიდევ უფრო მარგინალური ან დომინანტი ჯგუფების შექმნა და დაქსაქსულობა, სხვადასხვა მოტივით. და სანამ მედიის წარმომადგენლები ამ გათითოკაცებულ ჯგუფებში ნაწილდებიან, ხელისუფლება სწრაფი მოქმედების რეჟიმშია, რომ რაც შეიძლება სუსტად ან სულაც არ ისმოდეს კრიტიკული ხმა ამ ქვეყანაში.

“მიგვაჩნია, რომ ობიექტური და დამოუკიდებელი არხის სარედაქციო პოლიტიკის ცვლილების მცდელობის საფრთხე აშკარაა, შექმნილი ვითარება კი საგანგაშო ხასიათს ატარებს”, - ნათქვამია კოალიცია “მედია ადვოკატირებისათვის” მიერ 6 მარტს გავრცელებულ განცხადებაში.

აჭარის მაუწყებლის მენეჯმენტისა და მრჩეველთა საბჭოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილებების საფუძველზე, კოალიცია “მედია ადვოკატირებისათვის” წევრი ორგანიზაციები მიიჩნევენ, რომ საფრთხის წინაშე დგანან მაუწყებელში დასაქმებული კრიტიკული აზრის მქონე თანამშრომლები, რომლებიც ცდილობენ დაიცვან სარედაქციო დამოუკიდებლობა.

“ვფიქრობთ, კრიტიკულია საზოგადოებრივი მაუწყებლის იდეის, როგორც ღირებულების შენარჩუნების საკითხიც. მიგვაჩნია, რომ პოლიტიკური ინტერესებით მოტივირებული ხელოვნური კრიზისები აფერხებს საჯარო დაფინანსებით მოქმედ საზოგადოებრივ მაუწყებელს, რომლის საქმიანობის უმთავრეს მიზანს საზოგადოებისთვის გავლენებისგან თავისუფალი, მიუკერძოებელი, საზოგადოებრივი ინტერესების შესაბამისი და მრავალფეროვანი პროგრამების მიწოდება წარმოადგენს. შექმნილმა ვითარებამ ქმედითი დახმარების საჭიროების წინაშე დაგვაყენა”, - ნათქვამია განცხადებაში.

ბოლო ორ დღეში აჭარის ტელევიზიაში მიმდინარე მოვლენებს ევროპის საბჭო და ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიაც გამოეხმაურნენ. ევროპის საბჭოს გვერდზე გამოქვეყნებულ განცხადებაში წერია, რომ აჭარის ტელევიზიიდან ჟურნალისტები პოლიტიკური ზეწოლის შედეგად გაათავისუფლეს. ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის მიერ გავრცელებულ განცხადებაში კი ნათქვამია, რომ აჭარის მაუწყებლის საინფორმაციო სამსახურის უფროსის მოვალეობის შემსრულებელად გიორგი აბაზაძის დაინიშვნით, კიდევ ერთხელ დადასტურდა, რომ მაუწყებელში მიმდინარე საკადრო ცვლილებები დამოუკიდებელი სარედაქციო პოლიტიკის შეცვლას ისახავს მიზნად.