‘არხი იყო დაბალანსებული, სანამ ჩაგვითრევდნენ ომში, ახლა ჩვენ ვართ მიკერძოებული’ - ‘იმედის’ დირექტორი
08.10.2020

„ეს არხი იყო დაბალანსებული, სანამ ჩვენ ჩაგვითრევდნენ ამ ომში. ახლა არხს გაუჩნდა პოზიცია, ანუ არის მიკერძოებული. ეს პოზიცია არის ანტი-ნაციონალური მოძრაობის პოზიცია, ძალიან მკაფიო პოზიციაა. ამ არხს გაუჩნდა პოლიტიკა, სუნი, ფერი, გემო, რაც აქამდე არ ჰქონდა, იყო სტერილური, ანუ დაბალანსებული... დაბალანსებული დაივიწყე, დაბალანსებული ნიშნავს უსუნოს, უგემოს, სტერილურს, ცუდია დაბალანსებული“, - ეს არის ამონარიდი ტელეკომპანია „იმედის“ დირექტორის ნიკოლოზ ლალიაშვილის საუბრიდან, სადაც იგი ცდილობს, „მაესტროს“ ყოფილი გადაცემა „ბიზნესის სიახლეების“ წამყვანი და პროდუსერი ანა ცხოვრებოვა გადაცემის სარედაქციო პოლიტიკის შეცვლაზე დაითანხმოს.

ეს საუბარი ანა ცხოვრებოვასა და ნიკოლოზ ლალიაშვილს შორის 2019 წლის 24 დეკემბერს შედგა. მაშინ ლალიაშვილი „იმედის“ გენერალური დირექტორის მოადგილე იყო, ტელეკომპანია "მაესტრო" კი "იმედის" ჰოლდინგში შედის. 


2016 წლის 27 დეკემბერს გავრცელდა "იმედის" მფლობელის "ჰოლფინგ იმედის" განცხადება, რომლის თანხმად, ჰოლდინგმა "მაესტროს საკონტროლო პაკეტი შეიძინა და 2017 წლიდან "მაესტრო" "იმედის" ნაწილი გახდა. 
⇒ ამ თემაზე: მედიის მფლობელები საქართველოში


ანა ცხოვრებოვას თქმით, ამ შეხვედრის ინიაციტორი თავად ლალიაშვილი იყო, რომელიც გადაცემისგან ცვლილებებს ითხოვდა. საუბრის აუდიოჩანაწერიდან, რომელიც ანა ცხოვრებოვამ საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიაში საქმის განხილვის დროს წარადგინა, როგორც მტკიცებულება, ირკვევა, რომ ლალიაშვილი განიხილავს გადაცემაში გასულ რამდენიმე სიუჟეტს, რომლებიც, მისივე თქმით, "კრიტიკული იყო ხელისუფლების მიმართ" და ცხოვრებოვას ეუბნება, რომ აქცენტი უნდა შეიცვალონ.

ჟურნალისტის მტკიცებაზე, რომ ისინი აშუქებენ ყველაფერს დაბალანსებულად, ლალიაშვილი პასუხობს, რომ სიტყვა დაბალანსებული უნდა დაივიწყოს, რადგან "ცუდია დაბალანსებული“, მითუმეტეს, რომ ახლა ისინი არიან ომში.


- მე გეუბნები ერთ რაღაცას რომ ბალანსი, სიტყვა ბალანსი ავტომატურად გულისხმობს, ეს არხი იყო დაბალანსებული არხის სანამ ჩვენ ჩაგვითრევდნენ ამ ომში. ახლა ამ არხს გაუჩნდა პოზიცია, ანუ არის მიკერძოებული. არხს აქვს პოზიცია, ეს პოზიცია არის ანტი-ნაციონალური მოძრაობის პოზიცია, ძალიან მკაფიო პოზიციაა რა, ამ არხს გაუჩნდა პოლიტიკა, სუნი, ფერი, გემო, რაც აქამდე არ ჰქონდა, იყო სტერილური, ანუ დაბალანსებული, დაჟე იდეალურად დაბალანსებული, უფრო მეტად ვიდრე საზმაუ, ვთქვათ, მაგრამ, არხი ჩაერთო ბრძოლაში და არხს გაუჩნდა პოზიცია, ყველა თავის გადაცემაში [ნიკოლოზ ლალიაშვილი]

- რომ რა, როგორი არხი ვართ ახლა? [ანა ცხოვრებოვა]

- ეს არის, მთავარი არის ბრძოლა ნაციონალური მოძრაობის უკან მობრუნებაზე, ეს არხის არხი მისია [ნიკოლოზ ლალიაშვილი]

- რა ნაციონალური მოძრაობის უკან მორუნება, 21-ე საუკუნეა, რა დროს "ნაციონალური მოძრაობაა", მართლა მაინტერესებს. ჩვენ ვცდილობთ რეალურ საქმეზე ვილაპარაკოთ და ამ დროს ამდენი ენერგია სისულელეზე რატომ უნდა დაიხარჯოს? 
[ანა ცხოვრებოვა]

- ეგ უბედურებაა, რომ მე და შენ ამაზე გვიწევს საუბარი, იმიტომ, რომ ეს ძალა ბრუნდება, თუ ჩვენ არ დავდექით, ეს ძალა ბრუნდება. რისი მეშვეობით ბრუნდება?! მთავარი არხი 
[ნიკოლოზ ლალიაშვილი]

 


ამ ჩანაწერის მიხედვით, ნიკოლოზ ლალიაშვილი ანა ცხოვრებოვას არწმუნებს, რომ "მაესტროს" სარედაქციო პოლიტიკა პირველი იანვრიდან დიამეტრალურად უნდა შეიცვალოს და სრულ სინქრონიზაციაში მოვიდეს "იმედის" სარედაქციო პოლიტიკასთან, რადგან "არ შეიძლება ერთი თავის ქვეშ მარჯვენა ხელი სხვას შვრებოდეს და მარცხენა სხვას“. ლალიაშვილის აზრით, ასეთი მუშაობა "დააკრისტალებს მაყურებელს".

- ჩვენი მაყურებელიც იბნევა, შეიძლება შენ გაქვს ეს პოზიცია, მაგრამ მე სხვა პოზიცია მაქვს - მე ვიძახი, რომ მარჯვენა ფეხი მარჯვნივ მიდიოდეს და მარცხენა მარცხნივ.

-  მე მარცხნივ მივდივარ ახლა? [ანა ცხოვრებოვა]

- შენ არ მიდიხარ, შენი ფეხი არ დგამს იქეთ მხარეს ნაბიჯს, საითაც დგამს  "იმედი" . "მაესტრო”, ჯერ, გეთანხმები, კი, მაგრამ  "მაესტროც” უკვე "იმედის” ნაბიჯებზე გადმოვა. [ნიკოლოზ ლალიაშვილი]


-  რატომ არ დგამს, თუ იმაზე ვთანხმდებით, რომ კარგზე კარგს ვამბობთ და ცუდზე ცუდს ვამბობთ, და "იმედიც” ასე დგამს, მაშინ ... [ანა ცხოვრებოვა]

-  აქცენტებს ვამბობ, აი, ეს აქცენტი, გესმის? [ნიკოლოზ ლალიაშვილი]


-  ანუ მთავრობა რომ არ გვეხსენებინა და ისე გაგვეშუქებინა ინფლაცია, რომ რეალურად გვიუფასურებს გაზრდილ ხელფასებს, პრობლემა არ არის ? [ანა ცხოვრებოვა]

-  ძალიან კარგი, ძალიან კარგი. არ არი... [ნიკოლოზ ლალიაშვილი]

აუდიოჩანაწერში, ლალიაშვილი არაერთხელ ახსენებს ომს, რომელშიც არის ახლა არხი და ანა ცხოვრებოვას უარზე, ჩაებას ომში, რადგან მისი აზრით ის არ არის ფრონტის ხაზზე, ლალიაშვილი პასუხობს: „არ შეიძლება თქვას თქვა რომ არ ხარ ფრონტის ხაზზე როცა შენი ჯარი, მე ვარ შენი ჯარი, ჩვენ იმედი ვართ ერთი გუნდი, ჩვენ თუ ვომობთ და შენ ამბობ „მე არ ვომობ“ ეგ არის დეზერტირობა, მაგას ქვია დეზერტირობა“ და საბოლოო უარის შემდეგ, ეუბნება, რომ „სამწუხაროა, რომ მას არ აქვს კორპორატიული სოლიდარობა“. რადგან ახლა „ებრძვიან არხს“ და ამიტომ, ამ ომში ჩართულია და უნდა ჩაერთოს ყველა: „დაჟე გართობა, პროდაქშენი, ნიუსზე ხომ ლაპარაკი არ არის, პოლიტიკური თოქ-შოუები“.

-  ვინ ებრძვის ? ვინმე გვივარდება ტელევიზიაში? მაგალითად, ვინ? [ანა ცხოვრებოვა]
 
- ნიკა გვარამია, ნიკა გვარამია ყოველდღე, არამარტო ნიკა, მთელი “მთავარი არხი” მომართულია იქითკენ, რომ მოახდინოს დისკრედიტაცია იმედის, ეძახიან „ნადეჟდას“, რაღაც სისულელეებს, ფეისბუქში არის გაშლილი ფრონტი.  [ნიკოლოზ ლალიაშვილი]


ნიკოლოზ ლალიაშვილსა და ანა ცხოვრებოვას შორის ამავე თემაზე სატელეფონო საუბრები და შეხვედრები ამის შემდეგაც გაგრძელდა. გადაცემის დახურვამდე (2020 წლის 18 მარტი), არაერთი საუბარი შედგა. ლალიაშვილი ამ შემთხვევებშიც გადაცემისა და არხის სარედაქციო პოლიტიკაზე აგრძელებდა საუბარს. იგი იმეორებდა, რომ „არხის სარედაქციო პოლიტიკის პრიორიტეტი არ არის მთავრობის კრიტიკა და მთავარი მიზანია “ნაციონალური მოძრაობა არ დაბრუნდეს ხელისუფლებაში”. მისივე თქმით, ამ მოსაზრებას უპირობოდ უნდა იზიარებდეს კომპანიის ყველა თანამშრომელი.

 „ბიზნესის სიახლეები“ (გადაცემა "მაესტროს ეთერში" 2017 წლის 13 ივნისიდან გადიოდა), რომლის სარედაქციო პოლიტიკის შეცვლასაც ითხოვდა ლალიაშვილი და ამის გამო აქტიურად ხვდებოდა გადაცემის წამყვანსაც და გუნდის წევრებსაც, საბოლოოდ დაიხურა. ბოლო გადაცემა „მაესტროს“ ეთერში 2020 წლის 20 თებერვალს გავიდა. გადაცემის ბოლოს წამყვანმა, ანა ცხოვრებოვამ განაცხადა, რომ "ბიზნესის სიახლეები" ორშაბათიდან ეთეში აღარ გავიდოდა, რადგან მიუკერძოებელი და კეთილსინდისიერი მუშაობისთვის გადაცემას ხურავდნენ. მანვე დააზუსტა, რომ გადაცემის დახურვას სარედაქციო პოლიტიკაში ჩარევის არაერთი მცდელობა უძღვოდა წინ. 



გადაცემის დახურვის შემდეგ გადაცემის გუნდმა ნიკოლოზ ლალიაშვილის წინააღმდეგ საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიას მიმართა. ჟურნალისტთა ჯგუფი ლალიაშვილს ქარტიის მეორე პრინციპის დარღვევას ედავებოდა, რაც სარედაქციო საქმიანობაში ჩარევას გულისხმობს.

 


'დაუშვებელია ჟურნალისტის იძულება, პროფესიული საქმიანობისას მოიქცეს ან აზრი გამოხატოს საკუთარი სინდისის წინააღმდეგ" - ქარტია, მეორე პრინციპი



ქარტიის საბჭომ საქმე 3 ოქტომბერს განიხილა და ლალიაშვილს დარღვევა დაუდგინა. ამ სხდომაზე წარადგინა ანა ცხოვრებოვამ აუდიოჩანაწერები, როგორც მტკიცებულება. ეს ჩანაწერები, გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილთან ერთად, საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიამ დღეს, 8 ოქტომბერს გამოაქვეყნა.


ნიკოლოზ ლალიაშვილი "მედიაჩეკრთან" - დიახ, "იმედი" არის ომში

"იმედის" დირექტორი ნიკოლოზ ლალიაშვილი "მედიაჩეკერთან" საუბარში ადასტურებს, რომ ის ანა ცხოვრებოვას ესაუბრებოდა ბალანსზე, თუმცა, გულისხმობდა ბალანსის სხვა გაგებას, ხელოვნურ ბალანსს, ვინაიდან, "ბუნებაში პროცესები დაბალანსებული არ არის" და ამავე დროს, ის გულისხმობდა ბალანსს, როგორც მეთოდს:

"ამ შემთხვევაში, საუბარი იყო ყალბ ბალანსზე, იმ მორიგ მითზე, რომელსაც ცდილობენ ჩუნერგონ საზოგადოებას. არანაირი ბალანსი ბუნებაში არ არსებობს, ჩვენი, ამ შემთხვევაში „იმედის“ ამოცანაა, რომ პროცესები, საზოგადოებრივი პროცესები, პოლიტიკური პროცესები აღვწეროთ ისე, როგორც ეს პროცესები არსებობს. რადგან პროცესები ბუნებაში დაბალანებული არ არის, როგორც კი ჩვენ შევეცდებით დაბალანსებულად აღვწეროთ პროცესები, მომენტალურად ჩვენ მოვახდენთ მასში მომენტალურ ჩარევას. ეს არის არხის ფილოსოფია, რომელსაც ეფუძნება არხის პოლიტიკა, ჩვენ გავურბივართ ხელოვნურ ჩარევებს. ჩვენი ამოცანაა არ მოვახდინოთ რეალობის გამრუდება, ვაჩვენოთ ეს რეალობა ისეთი როგორიც არის, რეალობა არ არის, სამწუხარო დაბალანსებული. ასე ცხოვრობს სამყარო, ჩვენ ვაჩვენებთ ჩვენ რელობას Fake News-ის გარეშე და როდესაც მე ვამბობ - დაივიწყე ბალანსი, მე ვგულისხმობ, დაივიწყე ბალანსი, როგორც მეთოდი".

"მედიაჩეკერის" კითხვაზე, რომ აუდიოჩანაწერებში, რომელიც ძალიან ვრცელია, არ არის საუბარი ბალანსის ამგვარ გაგებაზე, ლალიაშვილი ამბობს, რომ ეს იმიტომ, რომ აუდიოჩანაწერები მიკერძებული და დამონტაჟებულია. თუმცა, აქვე, ჩვენს დაზუსტებაზე, რის საფუძველზე ამბობს ამას, უკვე მოისმინა თუ არა ეს ჩანაწერები, ლალიაშვილი გვპასუხობს, რომ ჯერ არ მოუსმენია, მაგრამ იცის, მას ახსოვს რაზე იყო საუბარი. 

ლალიაშვილი, "მედიაჩეკერთან" საუბარშიც აზუსტებს, რომ დიახ, "იმედი" არის ომში, ეს არის ომი კონკურენტებთან და არხი არის მუდმივი თავდასხმების ქვეშ. 

"იმედს" ესხმის თავს მისი კონკურენტი არხები, იქიდან გამომდინარე, რომ 'იმედი" რეიტინგულად გახლავთ ყველა მონაცემით პირველი არხი  საქართველოში, ამას ადასტურებს NDI-ს და IRI-ს ანგარიშები, ამიტომ, ყველა ჩვენი კონკურენტი ცდილობს "იმედის" გაშვებას, ახდენს ზეწოლას "იმედის" ჟურნალისტებზე, სოციალური ქსელების მეშვეობით და სწორედ ამას ვგულისხმობდი, როდესაც ვამბობდი, "იმედი" არის ომში".  

"მედიაჩეკერის" მცდელობაზე, რომ მისი განცხადებების ეს ნაწილიც დაეზუსტებინა აუდიოჩანაწერებში ნაგულისხმევის შესაბამისად, ლალიაშვილთან სატელეფონო კავშირი შეწყდა. ჩვენს შემდგომ ზარს კი "იმედის" დირექტორმა აღარ უპასუხა, შესაბამისად, ჩვენ მას ვერც სხვა, არაერთი კითხვა დავუსვით, რაც ამ ჩანაწერების შემდეგ მისი მისამართით გაჩნდა.


შეგახსენებთ, ნიკოლოზ ლალიაშვილი ტელეკომპანია "იმედის" გენერალური დირექტორად 2020 წლის აგვისტოდან დაინიშნა. ცვლილება რეესტრში 6 აგვისტოს აისახა. 


ქარტიის არსებობის 10 წლის განმავლობაში, ეს არის მეორე პრეცენდენტი, როდესაც საბჭო მეორე მუხლის დარღვევას ადგენს. საინტერესოა, რომ პირველი საქმეც ტელეკომპანია „იმედს“ უკავშირდებოდა და სარედაქციო საქმიანობაში ჩარევას მაშინაც არხის იმჟამინდელ დირექტორს ედავებოდნენ.

საუბარია 2016 წელს, გადაცემა „პოლიტიკაში“, რომლის წამყვანი და პროდიუსერი შალვა რამიშვილი იყო, მოსამართლეების თემაზე დაგეგმილ გადაცემაზე. საქმის მიხედვით, არხის იმჟამინდელი დირექტორი გიორგი ბახტაძე შალვა რამიშვილს აიძულებდა მოსამართლე მურუსიძის თემაზე დაგეგმილ გადაცემაში სტუმრად ისეთი მოსამართლეები მიეწვია, რომლებიც რეალურად არა მისი ოპონენტები, არამედ მისი გუნდის წევრები იყვნენ და არ ჰქონდათ კრიტიკული კითხვები მოსამართლე ლევან მურუსიძის მისამართით.

მაშინაც, საქმის განხილვისას, ქარტიის საბჭომ მიიჩნია, რომ გიორგი ბახტაძის მხრიდან შალვა რამიშვილის სარედაქციო დამოუკიდებლობის ხელყოფა და ზეწოლა აშკარა იყო და საქმეზე დარღვევა დაადგინა.


მოუსმინეთ სხვა აუდიოჩანაწერებსაც, რომელიც ლალიაშვილისა და გადაცემის გუნდის შეხვედრებს ასახავს. 

 

⇒ აუდიო ჩანაწერი #2 - 25 თებერვალი

 

 
⇒ აუდიო ჩანაწერი #3 - 25 თებერვალი
 

ავტორი : ნინო ნარიმანიშვილი;
კომენტარი, რომელიც შეიცავს უხამსობას, დისკრედიტაციას, შეურაცხყოფას, ძალადობისკენ მოწოდებას, სიძულვილის ენას, კომერციული ხასიათის რეკლამას, წაიშლება საიტის ადმინისტრაციის მიერ

ასევე იხილეთ

როგორ აჩვენა ეგზიტპოლებმა პოლარიზაცია მედიაში
2 ოქტომბერს, ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნების დღეს საარჩევნო უბნების დახურვისთანავე, სამმა ტელევიზიამ მაყურებელს სამი განსხვავებული ეგზიტპოლის შედეგები შესთავაზა. ეს განსხვავება ყველაზე მეტად თბილისის მერის არჩევნების შემთხვევაში ჩანდა და კიდევ ერთხელ გამოკვეთა პოლარიზაცია ქართულ მედიაში.

რა აჩვენა ეგზიტპოლებმა?

"იმედის" დაკვეთით კვლევითი ცენტრის „გორბის“ მიერ ჩატარებული ეგზიტპოლი 18:00 საათის მონაცემებით, თბილისში პირველივე ტურში 51.3%-ით მმართველი პარტიის კანდიდატმა კახა კალაძემ გაიმარჯვა. 

„მთავარი არხის“ დაკვეთით კომპანია „იპსოსის“ ჩატარებული ეგზიტპოლის მიხედვით 17:00 საათის მონაცემებით, ყველაზე მეტი ხმა „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ კანდიდატმა ნიკა მელიამ მიიღო, თუმცა აჩვენა, რომ მეორე ტურის ჩატარება გარდაუვალი იქნებოდა.

ტელეკომპანია „ფორმულას“ მიერ დაკვეთილი, „ედისონ რისერჩის“ კვლევით კი 18:00 საათისთვის გამოქვეყნებლი რიცხვები ყველაზე მეტად ემთხვეოდა ცესკოს მიერ გამოქვეყნებულ არჩევნების წინასწარ შედეგებს.

alt

კვლევის მეთოდოლოგია

სამივე ეგზიტპოლის შემთხვევაში ცდომილების ზღვარი პლუს-მინუს 3% უნდა ყოფილიყო.

• „იპსოსმა“ თბილისის მასშტაბით, შემთხვევითი შერჩევის პრინციპით გამოიკითხა არჩევნებში მონაწილე 2500 მოქალაქე.

• „ედისონ რისერჩმა“ თბილისში 95%-იანი სანდოობისთვის 6 783 ინტერვიუ ჩაატარა.

• „გორბიმ“ კი მთელ საქართველოში შერჩეულ 120 საარჩევნო უბანზე (აქედან 48 უბანი დედაქალაქში მდებარეობდა) 11 ათასი ამომრჩეველი გამოკითხა.

მედიის პოლარიზაცია წინასაარჩევნოდ

საარჩევნო უბნების დახურვის შემდეგ, „იმედის“ მიერ გამოქვეყნებული ეგზიტპოლების მიხედვით, „ქართული ოცნება“ კახა კალაძის გამარჯვებას ზეიმობდა, ხოლო „ნაციონალური მოძრაობა“ თავის ოფისში „მთავარი არხის“ ეგზიტპოლს ადევნებდა თვალს და ნიკა მელიას უპირატესობას აღნიშნავდა.

ეს კარგად აჩვენებს მედიის და პოლიტიკის პოლარიზებასო, ამბობს საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის დირექტორი მარიამ გოგოსაშვილი.

მაუწყებელთა პოლარიზაცია შარშანდელთან შედარებით კიდევ უფრო რომ გაიზარდა 2021 წლის თვითმმართველობის არჩევნების წინასაარჩევნო მონიტორინგის ანგარიშებიც ამბობს.

საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის სატელევიზიო ახალი ამბების მონიტორინგის წინასწარ ანგარიშში წერია, რომ ტელესივრცე ორ ბანაკად გაიყო: ტელეარხების ნაწილი მიკერძოებულია ხელისუფლებისადმი, მეორე ნაწილს კი ოპოზიციის მიმართ აქვს მიკერძოებული სარედაქციო პოლიტიკა.

„იმედი“ ხშირად ზუსტად იმეორებს და პირდაპირ მიჰყვება მმართველი გუნდის მესიჯბოქსს. „მთავარი არხი“ კი წინასაარჩევნოდ „ქართული ოცნების“ საარჩევნო კამპანიას არ აშუქებდა.“ - ვკითხულობთ ანგარიშში.

როგორ შეიძლება ეგზიტპოლებმა ამომრჩეველზე იმოქმედოს

სამართლიანი არჩევნებისა და დემოკრატიის საერთაშორისო საზოგადოების (ISFED) აღმასრულებელი დირექტორი ნინო დოლიძე ყურადღებას ამახვილებს იმაზე, რომ ეგზიტპოლის შედეგებს ბევრი ადამიანი ელოდება და შესაძლებელია შექმნას წინასწარი განწყობები და მოლოდინები ცესკოს საბოლოო შედეგების მიმართ.

„[ეგზიტპოლის შედეგებს] ყოველთვის მოჰყვება, როგორც დადებითი ისე უარყოფი რეაქცია. მაგალითად, იმას კი არ ვუყურებთ არის თუ არა ეგზიტპოლი ახლოს ცესკოს შედეგებთან, არამედ პირიქით, იწყება საუბარი იმაზე, არის თუ არა ცესკოს შედეგები ახლოს ეგზიტპოლთან“,- ამბობს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის დირექტორი, მარიამ გოგოსაშვილი.

2 ოქტომბერს პირველი შემთხვევა არ ყოფილა, როდესაც მმართველმა პარტიამ ერთ ეგზიტპოლზე დაყრდნობით იზეიმა გამარჯვება, მაშინ, როცა სხვა ეგზიტპოლები განსხვავებულ შედეგს აჩვენებდა.

2018 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებზე, „ქართულმა ოცნებამ“ თავისივე ეგზიტპოლის შედეგებზე დაყრდნობით იზეიმა სალომე ზურაბიშვილის გამარჯვება იმის მიუხედავად, რომ პირველ ტურში ჩატარებული სხვა ორი ეგზიტპოლი ("რუსთავის 2-ის" და „ევროპული საქართველოს“) მეორე ტურის დანიშვნაზე მიუთითებდა.

მაშინ მმართველი პარტიის ეგზიტპოლით, 52.3 %-ით სალომე ზურაბიშვილი იმარჯვებდა, მაგრამ ცეკსოს პირველი ტურის შედეგებმა აჩვენა, რომ ზურაბიშვილს ხმების 38.64% ჰქონდა მიღებული.

აშშ-ის მედიის გამოცდილება

საქართველოსგან განსხვავებით შტატებში ეგზიტპოლების შედეგები და მედიის პარტიული მიკუთვნებულობა ერთმანეთზე გავლენას ნაკლებად ახდენსო, ამბობს სოციოლოგი დავით სიჭინავა. ამის მაგალითად ის აშშ-ის 2020 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებს იხსენებს:

აშშ-ის 2020 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების ტელეკომპანია „ფოქსი“ ერთ-ერთი პირველი იყო, რომელმაც რამდენიმე ე.წ მერყევ შტატში ჯო ბაიდენის გამარჯვება იწინასწარმეტყველა. მაშინ, როდესაც „ფოქსზე“ ხშირად იკვეთებოდა მხარდაჭერა რესპუბლიკური პარტიისა და პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის მიმართ.

„მკვლევრები ჩვენთან მეტ-ნაკლებად ნორმალურად მუშაობენ, მაგრამ შემდეგ [ეგზიტპოლის შედეგებს] მედია იარაღად აქცევს ხოლმე და რადგან ჩვენი მედია ძირითადად სხვადასხვა პოლიტიკურ ჯგუფთან ასოცირდება, ამ შედეგებს უკვე პოლიტიკური პარტიები იყენებენ აქტიურად. უფრო მნიშვნელოვანი პრობლემაა, თუ პოლიტიკური პარტია და მედია ერთმანეთთან არის შეზრდილი“, - ამბობს დავით სიჭინავა.

ეგზიტპოლების მრავალფეროვნება მნიშვნელოვანია

ის, რომ შესაძლოა ამა თუ იმ მედიამ ან პოლიტიკურმა პარტიამ ეგზიტპოლის შედეგები თავის სასარგებლოდ გამოიყენოს, არ ნიშნავს, რომ განსხვავებული ორგანიზაციების მიერ ჩატარებული საარჩევნო გამოკითხვა ცუდია, ან ვინმეს მისი ჩატარების უფლება არ უნდა ჰქონდეს.

„თუ ეგზიტპოლს მხოლოდ ერთი მხარე აკეთებს, საზოგადოებრივი აზრი და განწყობა უკვე მომზადებულია და შესაძლებელია, რომ ოფიციალურ შედეგებზეც იმოქმედოს თუ, ვთქვათ, თავისუფალი და მიუკერძოებელი ცესკო არ გყავს. ამიტომ არის მნიშვნელოვანი რამდენიმე ეგზიტპოლის ჩატარება“, - ამბობს ნინო დოლიძე.

ჩატარებული ეგზიტპოლების განსხვავებულ მონაცემებსა და დაშვებულზე მაღალი ცდომილების მიღებას რესპონდენტები სხვადასხვა სავარაუდო ფაქტორით ხსნიან. მათ შორის ორგანიზაციების განსხავებული მეთოდოლოგიური მიდგომებით, სტატისტიკურ მოდელებს შორის სხვაობით ან თუნდაც ქართული კონტექსტის გათვალისწინებით, რომ უბნიდან გამოსულმა ამომრჩეველმა შესაძლოა, ქვეყანაში ხმის მიცემის ფარულობის პრობლემის გამო, გულწრფელად არ თქვას, ვის მისცა ხმა.

ეგზიტპოლებმა ყველაზე უკეთ პოლარიზაცია აჩვენა

„2 ოქტომბრის არჩევნებმა კარგად გვაჩვენა პოლარიზაცია მედიასა და პოლიტიკაში. როდესაც ეგზიტპოლის შედეგები გამოქვეყნდა საინტერესოდ იყო ნაჩვენები თითოეული პარტიის ოფისი. მაგალითად, „იმედი“ აჩვენებდა მხოლოდ „ქართულ ოცნებას“, „მთავარი არხი“ მხოლოდ „ნაციონალურ მოძრაობას“. იმ კადრებმა დაგვანახა, რომ მედიაც და პოლიტიკური პარტიებიც პოლიტიკურად პოლარიზებულ სიტუაციას ქმნიან. პოლარიზაციას უფრო პოლიტიკოსები აღრმავებენ, მაგრამ მედიაც ხელს უწყობს ამას“, - ამბობს მარიამ გოგოსაშვილი.

alt

ქარტიის დირექტორი განმარტავს, რომ მართალია მედიასაშუალებას შეიძლება ერჩივნოს ის პოლიტიკური პარტია აჩვენოს ეგზიტპოლების გამოცხადებისას, რომელიც მათ კვლევას ენდობა და მისი შედეგის მიხდევით ზეიმობს, მაგრამ ეს არ ამართლებს მედისაშუალების საქციელს, რომ იმ მომენტში ყველა პარტია ერთად თუ არა, ერთმანეთის მიყოლებით მაინც აჩვენოს.

მარიამ გოგოსაშვილი ამბობს, რომ მკვეთრად პოლარიზებული მედიაგარემო პირველ რიგში აუდიტორიას აზარალებს. პოლარიზაციის დროს ჩნდება მედიის ბალანსის, მიუკერძოებლობის, სიზუსტისა და სხვა პრობლემები, რაც ხელს უშლის ამომრჩეველს ინფორმირებული არჩევანის გაკეთებაში.
RSF არჩევნების გაშუქების დროს ჟურნალისტებისთვის ხელის შეშლის ფაქტებს ეხმაურება
„რეპორტიორები საზღვრებს გარეშე“ 2 ოქტომბერს საქართველოში გამართული ადგილობრივი თვითთმართველობის არჩევნების დროს ჟურნალისტების მიმართ თავდასხმისა და მუქარების ფაქტებს ეხმაურება. ორგანიზაცია ხელისუფლებას მოუწოდებს ყველა ინციდენტს ნათელი მოჰფინოს.

„მუქარები, შეურაცხყოფა და ფიზიკური თავდასხმაც კი „ტვ.პირველის“ რეპორტიორზე. 2 ოქტომბრის მუნიციპალური არჩევნების დროს ჟურნალისტებისთვის ხელის შეშლის სულ მცირე 7 შემთხვევა დაფიქსირდა. „რეპორტიორები საზღვრებს გარეშე“ მოუწოდებს ხელისუფლებას ნათელი მოჰფინოს ყველა ინციდენტს“,- წერია ორგანიზაციის განცხადებაში.

2 ოქტომბერს საქართველოს სხვადასხვა რეგიონში ჟურნალისტებისთვის მუშაობაში ხელშეშლისა და სიტყვიერი შეურაცხყოფის არაერთი შემთხვევა დაფიქსირდა.
განახლებადი: მედია არჩევნები 2021-ის გაშუქებისას
განახლებადი ინფორმაცია

2 ოქტომბერს, თვითმართველობის არჩევნებს მედიების უმრავლესობა უწყვეტ რეჟიმში აშუქებს. საქართველოს სხვადასხვა რეგიონში ჟურნალისტებისთვის მუშაობაში ხელშეშლისა და სიტყვიერი შეურაცხყოფის არაერთი შემთხვევა დაფიქსირდა.

19:33 - "რადიო მარნეულის" ინფორმაციით, ერთ-ერთ საარჩევნო უბანზე მათ ჟურნალისტს გადაღებაში ხელი შეუშალეს.






18:46 - "ბათუმელების" ინფორმაციით,  ბათუმის ერთ-ერთ საარჩევნო უბანზე "ქართული ოცნების" აქტივისტები მათ ჟურნალისტს დაემუქრნენ: „თქვეს, რომ „მოგვხედავენ“, „დაიმახსოვრებდნენ სახელებსა და გვარებს“- წერს "ბათუმელები".

17:10 - TV25-ის ჟურნალისტს ბათუმში ერთ-ერთ საარჩევნო უბანზე ფიზიკური შეურაცხყოფა მიაყენეს.



16:20 -
"ტვ პირველის" ინფორმაციით, "ქართული ოცნების" აქტივისტი გადამღებ ჯგუფს თავს დაესხა და კამერა დაუმტვრია.



12:46 - გონიოში საარჩევნო უბანზე "მთავარი არხის" ჟურნალისტს შეურაცხყოფა მიაყენეს.



12:20 - ვანის საკრებულოს წევრმა “ქართული ოცნებიდან” სიტყვიერი შეურაცხყოფა მიაყენა ჟურნალისტებს.



11:49 - "ბათუმელების" ჟურნალისტს ხელი შეუუშალეს პროფესიული საქმიანობის შესრულების დროს ბათუმის 64-ე უბანის მიმდებარე ტერიტორიაზე. 




10:30 - “TV პირველის“ ჟურნალისტის თამთა დოლენჯაშვილის ინფორმაციით, ბათუმში, ერთ-ერთ საარჩევნო უბანთან, „ქართული ოცნების“ აქტივისტებმა მაუწყებლის აპარატურა სამარშუტო ტაქსში ჩაკეტეს.




10:08 - ზუგდიდში, ერთ-ერთი საარჩევნო უბანზე უცხო პირი “ფორმულას” ჟურნალისტს, სალომე ჩადუნელს ელექტროშოკით დაემუქრა და სიტყვიერი შეურაცხყოფა მიაყენა.




09:30 - სამეგრელოში ერთ-ერთ საარჩევნო უბანთან “ტვ პირველის” ჟურნალისტს სიტყვიერი შეურაცხყოფა მიაყენეს.



შენიშვნა:
განახლების დროდ მითითებულია შესაბამისი მედიის მიერ ინფორმაციის/მასალის გამოქვეყნების დრო.
სამმა არასამთავრობო ორგანიზაციამ წინასაარჩევნო მედიაგარემო შეაფასა
საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია, სამართლიანი არჩევნებმა და საერთაშორისო გამჭვირვალობა-საქართველომ წინასაარჩევნო გარემო შეაფასეს. ორგანიზაციების განცხადებით, მედიაზე ზეწოლა გაძლიერებულია და ჟურნალისტებისთვის უსაფრთხო სამუშაო გარემოს არსებობა კვლავ გამოწვევად რჩება.

გამოქვეყნებულ ანგარიშში წერია, რომ 5 ივლისის მოვლენების შემდეგ, როდესაც ძალადობრივი ჯგუფები მედიის 50-ზე მეტ წარმომადგენელს ფიზიკურად გაუსწორდნენ და უკანონოდ ხელი შეუშალეს პროფესიულ საქმიანობაში, „ტვ პირველის” ოპერატორი - ლექსო ლაშქარავა კი, გარდაიცვალა, კიდევ უფრო გახშირდა ჟურნალისტების მიმართ ძალადობისა და სიტყვიერი შეურაცხყოფის ფაქტები.

“ერთის მხრივ, სამართალდამცავი ორგანოების უმოქმედობა - უზრუნველყონ უსაფრთხო სამუშაო გარემო მედიის წარმომადგენლებისთვის და, მეორე მხრივ, აგრესიული რიტორიკისა და სიძულვილის ენის შემცველი განცხადებები, კიდევ უფრო მეტად ახალისებს მედიის წარმომადგენლების მიმართ ძალადობას და უარყოფითად აისახება მედიაგარემოზე”, - ნათქვამია ანგარიშში.

ორგანიზაციების შეფასებით, წელს ეროვნული სამაუწყებლო მედია წინა წლებზე მეტად პოლარიზებულია და ეს საკითხი კვლავ მნიშვნელოვან გამოწვევად რჩება იმ ფონზე, რომ მოსახლეობის უმრავლესობა ინფორმაციის მიღების პირველწყაროდ სწორედ ტელევიზიას ასახელებს.

ანგარიშში წერია, რომ სისხლიანი ბანერების გამოფენა, რომლებზეც, ოპოზიციონერ პოლიტიკოსებთან ერთად, გამოსახულნი იყვნენ კრიტიკული მედიასაშუალებების წარმომადგენლები, ხელს უწყობს პოლარიზაციას და ახალისებს მედიასაშუალებებისა და ჟურნალისტების მიმართ ძალადობას.

დაკვირვებით, წინასაარჩევნო პერიოდში მოვლენების გაშუქებისას, ტელეკომპანია „იმედის“ ნარატივები ემთხვეოდა „ქართული ოცნების“ გზავნილებს. „TV პირველსა“ და „მთავარ არხზე“ კი, იკვეთებოდა სუბიექტური დამოკიდებულება ოპოზიციური საარჩევნო სუბიექტების ნაწილის მიმართ.

“წინა წელთან შედარებით, აღსანიშნავია „რუსთავი 2-ის“ ტრანსფორმაცია. თუ წინა წელს მაუწყებელი მეტ-ნაკლებად კრიტიკული იყო ხელისუფლების მიმართ, წინასაარჩევნო პერიოდში, მაქსიმალურ კომფორტს უქმნიდა მმართველ პარტიას. წინა წლის მსგავსად, ხელისუფლების მიმართ ლოიალურ სარედაქციო პოლიტიკას ინარჩუნებს საზო­გადოებრივი მაუწყებლის პირველი არხი”.

ანგარიშში საუბარია ცესკოს მიერ ჩატარებულ მედიამონიტორინგზეც. ორგანიზაციები ამბობენ, რომ არსებობს რისკი, რომ მონიტორინგის შედეგები გამოყენებული იყოს მედიის რეგულირების მიზნით.

კომუნიკაციების კომისიის მიერ ჩატარებულ მაუწყებლების თვისობრივ მონიტორინგზე კი ნათქვამია, რომ მარეგულირებელს ამის ვალდებულება კანონით არ გააჩნია და შესაძლოა, ეს იყოს კომისიის კიდევ ერთი მცდელობა ჩაერიოს მედიის შინაარსში.
როგორ აშუქებს მედია 2021 წლის არჩევნებს - მონიტორინგის წინასწარი ანგარიში
საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია 2021 წლის მუნიციპალური არჩევნების მედიაში გაშუქების მონიტორინგის წინასწარ ანგარიშებს აქვეყნებს.

ანგარიშები: სატელევიზო ახალ ამბებს, სატელევიზიო ტოქშოუებს, ონლაინ მედიასა და სოციალურ მედიას მოიცავს.

სამივე შემთხვევაში რამდენიმე ძირითადი მიგნება გამოიკვეთა.

სატელევიზიო ახალი ამბები (5 ივლისი - 25 სექტემბერი, 2021)

• მაუწყებელთა პოლარიზაცია წინა წელთან შედარებით კიდევ უფრო გაიზარდა - ტელესივრცე ორ ბანაკად გაიყო. ტელეარხების ნაწილი მიკერძოებულია ხელისუფლებისადმი, მეორე ნაწილს კი ოპოზიციის მიმართ მიკერძოებული სარედაქციო პოლიტიკა აქვს;

• მაუწყებლებში მიკერძოებული სარედაქციო პოლიტიკა გამოიხატებოდა მათთვის არასასურველი პოლიტიკური სუბიექტის ნეგატიურად გაშუქებაში

• სატელევიზიო ახალ ამბებში ხშირად გვხვდებოდა პროფესიული ეთიკის დარღვევისა და მანიპულაციის ფაქტები

• ხელისუფლების მიმართ ლოიალურ სარედაქციო პოლიტიკას ინარჩუნებს საზოგადოებრივი მაუწყებლის პირველი არხი;

• ხელისუფლების და მმართველი პარტიის მიმართ კეთილგანწყობის ზრდის ტენდენცია გამოიკვეთა ტელეკომპანია „რუსთავი 2-ის“ შემთხვევაში

• წინა წლებთან შედარებით გაუარესებულია რეგიონული ტელევიზიების საინფორმაციო გამოშვებების ხარისხი, როგორც ტექნიკური, ისე შინაარსობრივი თვალსაზრისით

• რეგიონული არხების ნაწილი ვერ ახერხებდა ყოველდღიურად მაუწყებლობას.

• რეგიონული არხების ნაწილი ხშირად იყენებს სამთავრობო უწყებების პრესსამსახურების მომზადებულ მასალებს, მკაფიო მინიშნების გარეშე.

• ტელეარხების მიკერძოება კონკრეტული სუბიექტის მიმართ ნათლად ჩანდა ისეთი მნიშვნელოვანი თემების გაშუქებისას, როგორიცაა „5 ივლისის მოვლენები“, „ევროკავშირის მაკროფინანსურ დახმარებაზე უარის თქმა“, „შარლ მიშელის შეთანხმების ანულირება“ და, სავარაუდოდ, „სუსიდან გამოჟონილი ჩანაწერები“.

სატელევიზიო ტოქშოუები (2 აგვისტო - 25 სექტემბერი, 2021)

• წინა წლის მსგავსად, მმართველი პარტიის წარმომადგენლები უარს აცხადებდნენ კრიტიკულად განწყობილ ეროვნულ მაუწყებლებში სტუმრობაზე. ოპოზიციური პარტიები კი, ნაკლებად იყვნენ წარმოდგენილნი ტელეკომპანია „იმედში“.

• ტელეკომპანია „იმედის“ ნარატივები ემთხვეოდა „ქართული ოცნების“ გზავნილებს.

• „TV პირველსა“ და „მთავარ არხზე“ კი, იკვეთებოდა სუბიექტური დამოკიდებულება ოპოზიციური საარჩევნო სუბიექტების ნაწილის მიმართ.

• ტელეკომპანია „რუსთავი 2“ წინასაარჩევნო პერიოდში, მაქსიმალურ კომფორტს უქმნიდა მმართველ პარტიას. ხშირად, ტელეკომპანია მხოლოდ ტრიბუნის ფუნქციას ასრულებდა, რომელსაც მმართველი გუნდი საკუთარი გზავნილების ტირაჟირებისთვის და სასურველ თემებზე სასუბროდ იყენებდა.

• საზოგადოებრივი მაუწყებლის პირველ არხზე თბილისის მერის კანდიდატების დებატებში გადაცემის ფორმატმა მაყურებელს არ მისცა შესაძლებლობა სრულყოფილი ინფორმაცია მიეღო ინფორმირებული არჩევანის გასაკეთებლად. მერობის კანდიდატები ავრცელებდნენ ჰომოფობიურ და ქსენოფობიურ განცხადებებს, რაზეც წამყვანს არ ჰქონია სათანადო რეაგირება.

• აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებლის გადაცემა „თავისუფალ სივრცეში“, რომელშიც მერობის კანდიდატები მონაწილეობდნენ, ჟურნალისტის მხრიდან არ ისმოდა დამაზუსტებელი და კრიტიკული შეკითხვები. გადაცემებში ჭარბობდნენ მმართველი პარტიის წარმომადგენლები.

• ცენტრალური ტელევიზიებისგან განხვავებით, პოლარიზაცია ნაკლებად გამოხატულია რეგიონულ მაუწყებლებში.

ონლაინ მედია ( 5 ივლისი - 25 სექტემბერი, 2021)

• ონლაინ მედიის უმეტეს ნაწილში შეინიშნება სარედაქციო დამოუკიდებლობის მაღალი ხარისხი

• ონლაინ მედიაში ნაკლებად იგრძნობა მკვეთრი პოლიტიკური პოლარიზაცია. თუმცა, გამოიკვეთა რამდენიმე ვებ-გვერდი, რომლებზეც აშკარად შეინიშნება დადებითი განწყობა სახელისუფლებო გუნდის მიმართ (მაგალითად, mpn.ge, sputnik-georgia.com, interpessnews.ge, knews.ge) ან ოპოზიციის მიმართ (მაგალითად, guriismoambe.com);

• ონლაინ გამოცემების დიდი ნაწილი ცდილობს და ახერხებს, რომ ჯეროვნად დაიცვას ჟურნალისტური ეთიკის სტანდარტები.

• ჟურნალისტური სტანდარტების მაღალ დონეზე დაცვის მიმართ განსაკუთრებული ყურადღება შეინიშნება ვებგვერდებზე: batumelebi.ge, livepress.ge, netgazeti.ge, news.on.ge, publika.ge, radiotavisupleba.ge, reginfo.ge და sknews.ge.

• ჟურნალისტური სტანდარტების დაცვით მუშაობს tabula.ge, თუმცა ხშირად გვხვდება ფოტომანიპულაციის შემთხვევები, რომლებშიც მმართველი პარტიის წარმომადგენლები განგებ არიან წარმოდგენილნი დამცინავი თუ დამაკნინებელი ფორმით.

• ჟურნალისტური სტანდარტების უმძიმესი დარღვევის შემთხვევები შერჩეულ ონლაინ გამოცემებს შორის სისტემატურად არის ვებგვერდზე, mpn.ge, რომელიც ოპოზიციონერ პოლიტიკოსთა დისკრედიტაციას ცდილობს.

• მმართველი გუნდის წარმომადგენელთა მიმართ გამოთქმული განსაკუთრებულად შეურაცხმყოფელი განცხადებები ხშირად ქვეყნდება რეგიონულ ვებგვერდზე guriismoambe.com

• პოლიტიკური მოვლენების გაშუქებისას გონივრული ბალანსის დაცვის სტანდარტის დარღვევის შემთხვევები ხშირად გვხვდებოდა ვებგვერდებზე ambebi.ge და sputnik-georgia.com

• ონლაინ მედიაში პრობლემად რჩება პოლიტიკური სპექტრის პლურალისტური და მრავალფეროვანი გაშუქება

• ონლაინ მედიისთვის გამოწვევად რჩება კომერციული ხელშეკრულების ფარგლებში მომზადებული სტატიების არასათანადო გამიჯვნა სარედაქციო მასალებისგან

• ონლაინ მედიის ყველაზე დიდი გამოწვევა მოვლენების ზედაპირული გაშუქებაა.

• რეგიონული გამოცემების უმრავლესობა ვერ ახერხებს ადგილობრივი მოსახლეობის სათანადოდ ინფორმირებას რეგიონში მიმდინარე პოლიტიკური პროცესების შესახებ.

• წინასაარჩევნო პერიოდში ონლაინ მედიაში გამოვლინდა არაერთი შემთხვევა, როდესაც უცვლელად და უკომენტაროდ შუქდებოდა გენდერული სტერეოტიპებისა და გენდერული ნიშნით დისკრიმინაციის შემცველი განცხადებები, რომლებიც მიზანმიმართულად აკნინებდა ქალის როლს პოლიტიკაში.

„საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია“ მონიტორინგს გაეროს განვითარების პროექტ „საქართველოს 2021 წლის ადგილობრივი არჩევნების მედიაში გაშუქების კვლევის“ ფარგლებში ევროკავშირის ფინანსური დახმარებით აწარმოებს.

სატელევიზიო ახალი ამბების შემთხვევაში აკვირდებიან: 14 სატელევიზიო (5 ეროვნულ, 9 რეგიონულ) არხს: პირველი არხი, აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებელი, ტელეკომპანია მთავარი, რუსთავი 2, იმედი, ტვ პირველი, ტვ 25, თრიალეთი, მე-9 არხი, ტვ ოდიში, ტელეკომპანია გურჯაანი, ტვ გურია, ტელეკომპანია რიონი, ტვ 4.

ტოქშოუების შემთხვევაში მონიტორინგდებოდა შემდეგი სატელევიზიო არხები: საზოგადოებრივი მაუწყებლის პირველი არხი, „რუსთავი 2“, „იმედი“, „TV პირველი“, „მთავარი არხი“, აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებელი, „TV25“, „რიონი“, „გურჯაანის ტელევიზია“, „გურია TV“, „TV4“, „თრიალეთი“, „ოდიში“, „მეცხრე არხი“.

მედიამონიტორინგისთვის შეირჩა 17 ონლაინ მედიასაშუალება: ambebi.ge, batumelebi.ge, guriismoambe.com, interpressnews.ge, knews.ge, kutaisipost.ge, livepress.ge, mpn.ge, netgazeti.ge, news.on.ge, publika.ge, qartli.ge, radiotavisupleba.ge, reginfo.ge, sknews.ge, sputnik-georgia.com, tabula.ge.

მონიტორინგი რაოდენობრივი და თვისებრივი კვლევის კომპონენტებისგან შედგება.