„საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიიდან და რადიოდან“ გათავისუფლებული 5 თანამშრომელი: ირინა ყურუა, მაია მერკვილაძე, ლევან ურიდია, გაბრიელა კვაჭანტირაძე და სალომე გეგეშიძე მაუწყებელს სასამართლოში უჩივის და გათავისუფლების ბრძანების ბათილად ცნობას ითხოვს. 

მათ ბათუმის საქალაქო სასამართლოს სარჩელებით უკვე მიმართეს. „აჭარის ტელევიზიიდან“ რეორგანიზაციის საბაბით გათავისუფლებული თანამშრომლების ინტერესებს „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ იცავს. 

„ჩვენ უკვე მივმართეთ ბათუმის საქალაქო სასამართლოს სარჩელებით და მოვითხოვეთ გათავისუფლების ბრძანების უკანონოდ ცნობა, სამსახურში აღდგენა, განაცდურის ანაზღაურება და ასევე, რეორგანიზაციის პროცესის კანონიერების შემოწმება. მიგვაჩნია, რომ ამ შემთხვევაში აღნიშნული პირების გათავისუფლება არის იმ დიდი რეპრესიული გზის გაგრძელება, რომელიც არა ერთხელ ვნახეთ საზოგადოებრივ მაუწყებელში და მათ შორის, ახლა უკვე სახეზეა „აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებლიდან“ გათავისუფლებული პირების საქმეები. ამ შემთხვევაში იმედი გვაქვს, რომ ბათუმის საქალაქო სასამართლო სწორ გადაწყვეტილებას მიიღებს და ბათილად ცნობს მათ გათავისუფლებას და დაადგენს, რომ ეს გათავისუფლება იყო უკანონო“, - ამბობს TI-ის მთავარი იურისტი, თეონა ზაქარაშვილი „მედიაჩეკერთან“ საუბრისას. 

„საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს“ დირექტორმა, ირაკლი კიკვაძემ „მედიაჩეკერს“ ივნისის დასაწყისში უთხრა, რომ არხიდან მედია წარმოებისა და საინფორმაციო სამსახურის ჯამში 14 თანამშრომელი გაათავისუფლეს, რეორგანიზაცია კი 57 პოზიციას შეეხო.

კიკვაძემ დღეს გათავისუფლებული თანამშრომლების სარჩელებთან დაკავშირებით რედაქციის კითხვას წერილობით უპასუხა, რომ მათი მხრიდან „ყველაფერი დასაბუთებული და კანონიერია“. 

თეონა ზაქარაშვილი კი „აჭარის ტელევიზიიდან“ მიღებულ დოკუმენტებზე დაყრდნობით, რომელიც, მისი თქმით, „სამწუხაროდ, არასრულია“, მიიჩნევს, რომ ძირითადი პრინციპები, რაც რეორგანიზაციის კანონიერებისთვის აუცილებელია, შესრულებული არ არის:

„თითქოს ჩვენთვის გამოგზავნილ დოკუმენტებში უნდა იკითხებოდეს დასაბუთება, მაგრამ ნაცვლად კონკრეტიკისა, თითოეულ ჟურნალისტთან მიმართებით ჩვენ გვხვდება მხოლოდ ზოგადი საუბარი, რაც სამართლებრივად არ არის საკმარისი კონკრეტული პირის, ამ შემთხვევაში ჟურნალისტების გათავისუფლებისთვის. ერთი, რაც ასევე მნიშვნელოვანი ფაქტორია, „აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებელი“ არის ბიუჯეტიდან დაფინანსებული სსიპ-ი და შესაბამისად, აქ კიდევ უფრო მაღალი სტანდარტით უნდა დასაბუთდეს და გაირკვეს სახელმწიფო ბიუჯეტის თანხით დაფინანსებული იურიდიული პირის ხელმძღვანელობის მხრიდან მიღებული აქტების კანონიერება, ისევე როგორც საკითხი, როგორ იღებს გადაწყვეტილებას „აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებელი“ და რა გარანტიები არის ან უნდა იყოს კანონში გაწერილი. 

ჩვენ იმედი გვაქვს, რომ დარჩენილ დოკუმენტებს, რომელიც უკვე სასამართლო წესით მოვითხოვეთ, მივიღებთ და კიდევ უფრო ნათელი წარმოდგენა შეექმნება სასამართლოს ჩვენი დაცვის ქვეშ მყოფი პირების გათავისუფლების უკანონობასთან დაკავშირებით. 

ჩვენ ვფიქრობთ და მიგვაჩნია, რომ გასაჩივრებული აქტები დაუსაბუთებელია და არ არის სათანადოდ სამართლებრივად დადასტურებული ის ფაქტობრივი და სამართლებრივი გარემოებები, რამაც გამოიწვია აუცილებლობა ამ ხუთი პირის სამსახურიდან გათავისუფლების“.

რეორგანიზაციის საბაბით ჟურნალისტების გათავისუფლების შესახებ ტელევიზიის გადაწყვეტილება უსამართლოდ და დაუსაბუთებლად მიიჩნია „საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიამ“:

„ქარტიას ეჭვებს უჩენს ის გარემოება, რომ გათავისუფლებული ჟურნალისტები დამოუკიდებლობის მაღალი ხარისხითა და პროფესიონალიზმით გამოირჩევიან და რომ ისინი ყოველთვის პატივისცემას იჩენენ განსხვავებული აზრის მიმართ და სვამენ კრიტიკულ შეკითხვებს. გათავისუფლებული ჟურნალისტების ნაწილი, ვისი პოზიციაც ამ დროისთვის ცნობილია, თავადაც ასე მიიჩნევს, რომ კრიტიკული აზრის გამო იდევნება. ეს ქარტიას აფიქრებინებს, რომ გათავისუფლებები სხვა არაფერია, თუ არა აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებლის კრიტიკული აზრისგან დაცლის მცდელობა და ეს შერჩევითი, მიკერძოებული დამოკიდებულება ჟურნალისტების მიმართ აჭარაში საინფორმაციო ველის საბოლოოდ მოსუფთავებას ემსახურება“. 

„მედიის ადვოკატირების კოალიციის“ შეფასებით კი, ეს გადაწყვეტილება დამოუკიდებელი ჟურნალისტების წინააღმდეგ მიმართული ქმედებაა: 

„სამწუხაროდ, ეს არ არის პირველი შემთხვევა, როდესაც „აჭარის ტელევიზიასა და რადიოში“ და ზოგადად საზოგადოებრივ მაუწყებელში დამოუკიდებელ ხმებს ავიწროებენ. ბოლო წლების განმავლობაში არაერთი მსგავსი ფაქტი დაფიქსირდა, რომელიც მიუთითებს მაუწყებლის ხელმძღვანელობის მხრიდან სარედაქციო დამოუკიდებლობის თანმიმდევრულ შესუსტებასა და მაუწყებლის პოლიტიკური გავლენების ქვეშ მოქცევაზე. საზოგადოებრივი მაუწყებელი ვალდებულია ემსახურებოდეს საზოგადოებრივ ინტერესს, იცავდეს ჟურნალისტების პროფესიულ დამოუკიდებლობას და ქმნიდეს თავისუფალი დისკუსიის სივრცეს. დღეს კი საპირისპირო პროცესს ვხედავთ“.

„საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს“ 14 თანამშრომლის გათავისუფლებაზე განგაშის სიგნალი ჩართო ევროსაბჭოს „ჟურნალისტების უსაფრთხოების პლატფორმამაც“. 

„აჭარის ტელევიზიიდან და რადიოდან“ თანამშრომლების გათავისუფლების შესახებ ვრცლად იხილეთ აქ. 

„პრესის საერთაშორისო ინსტიტუტი“ საქართველოში დამოუკიდებელ ტელემაუწყებლებზე მზარდი მარეგულირებელი და სამართლებრივი ზეწოლის გამო შეშფოთებას გამოთქვამს და კომუნიკაციების კომისიის მიერ „ფორმულასა“ და „TV პირველისა“ დაჯარიმებასა და ტელეკომპანია „ფორმულას“ წინააღმდეგ ცრუ დასმენის მუხლით დაწყებულ გამოძიებას პრესის თავისუფლებაზე თავდასხმების მორიგ ესკალაციად აფასებს.

IPI-ის განცხადებით, რუსეთისადმი მეგობრულად განწყობილი „ქართული ოცნების“ ხელისუფლება მედიის მიმართ მტრულ დამოკიდებულებას არადამოუკიდებელი მარეგულირებელი ორგანოების გამოყენებით აძლიერებს და კიდევ ერთხელ მოუწოდებს საერთაშორისო საზოგადოებას, რომ მიიღოს ზომები დარჩენილი მედიის თავისუფლების დასაცავად. 

კომუნიკაციების კომისიამ „TV პირველი“ მის მიერ ჩატარებული მედიამონიტორინგის საფუძველზე, „მაუწყებლობის შესახებ“ კანონის იმ მუხლის დარღვევისთვის, რომელიც შინაარსობრივ რეგულირებას შეეხება, 25 ივნისს, 2 500 ლარით დააჯარიმა.   

კომისიამ მიიჩნია, რომ ტელეკომპანიამ ფრაზების: „სინდისის პატიმრები“, „ცრუ მოწმე პოლიციელების ჩვენებების საფუძველზე გასამართლებულები“, „ოცნების გამოძიების“, „ოლიგარქი“, „სინდისისა და პოლიტპატიმრების“, „სინდისის პატიმრებს“, „არარსებული დანაშაული“ და სხვ.  - გამოყენებით ახალი ამბების პროგრამაში საკითხი მაუწყებლის პირადი დამოკიდებულების ან მოსაზრების საფუძველზე გააშუქა, რითაც „მაუწყებლობის შესახებ“ კანონის 54-ე მუხლის - „სამართლიანობა და მიუკერძოებლობა“ მე-5 პუნქტი დაარღვია. ComCom-მა „მაუწყებლობის შესახებ“ კანონის იმ მუხლების დარღვევისთვის, რომელიც შინაარსობრივ რეგულირებას შეეხება, 21 მაისს, 2 500 ლარით დააჯარიმა  ტელეკომპანია „ფორმულაც“.

„პრესის საერთაშორისო ინსტიტუტი“ ყურადღებას ამახვილებს „მაუწყებლობის შესახებ“ კანონში შესულ იმ ცვლილებაზეც, რომელიც თვითრეგულირების მექანიზმის შემცირებასა და კომუნიკაციების კომისიის უფლებამოსილების ზრდას ითვალისწინებს. საერთაშორისო ორგანიზაციის შეფასებით, კომუნიკაციების კომისიის დამოუკიდებლობა დიდი ხანია კითხვის ნიშნის ქვეშ დგას.

როგორც IPI-ი წერს, ორგანიზაციის მონიტორინგის მიხედვით, არჩევნების შემდეგ საქართველომ პრესის თავისუფლების მხრივ ერთ-ერთი ყველაზე სწრაფი და მძიმე გაუარესება განიცადა, რაც კი ოდესმე ევროკავშირის წევრ ან კანდიდატ ქვეყნებში დაფიქსირებულა.

„პრესის საერთაშორისო ინსტიტუტი“ კინორეჟისორისა და „ქართული ოცნების“ მხარდამჭერის, გოგა ხაინდრავას მიმართ „ფორმულას“ მიერ დანაშაულის შესაძლო ჩადენის ფაქტზე ცრუ დასმენის მუხლით დაწყებულ გამოძიებაზე მოითხოვს, რომ საქართველოს პროკურატურამ გაითვალისწინოს სიუჟეტის საზოგადოებრივი ინტერესი, შეწყვიტოს სისხლის სამართლებრივი გამოძიება „ფორმულას“ წინააღმდეგ და პატივი სცეს ჟურნალისტური წყაროების კონფიდენციალურობას.

ორგანიზაცია ასევე, „ქართულ ოცნებას“ მოუწოდებს, შეწყვიტოს კრიტიკული მაუწყებლების მიმართ დისკრიმინაციული და არაპროპორციული სანქციების გამოყენება და პატივი სცეს გამოხატვის თავისუფლებასა და საჯარო დებატებს. 

კინორეჟისორისა და „ქართული ოცნების“ მხარდამჭერის, გოგა ხაინდრავას მიმართ „ფორმულას“ მიერ დანაშაულის შესაძლო ჩადენის ფაქტზე ცრუ დასმენის მუხლით დაწყებული გამოძიების ფარგლებში, 29 ივნისს, თბილისის პროკურატურაში, „შაბათის ფორმულას“ წამყვანი და ჟურნალისტი, დავით ქაშიაშვილი გამოიკითხა.

საქმე ეხება 2026 წლის 17 იანვრის „შაბათის ფორმულას“ ეთერში გასულ სიუჟეტს, სადაც გადაცემის წყაროს მონათხრობით, გოგა ხაინდრავას თანხის სანაცვლოდ საქართველოში უცხო ქვეყნის მოქალაქეები შემოჰყავდა.

პროკურატურიდან გამოსვლის შემდეგ, დავით ქაშიაშვილმა თქვა, რომ ამომწურავად გასცა პასუხი ყველა იმ კითხვას, რაც გამომძიებელს აინტერესებდა:

„თავიდანვე დავაფიქსირეთ, რომ ჟურნალისტისთვის მინიჭებული უფლებით, სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსით, წყაროს ნაწილზე არაფერს ვიტყოდით და კითხვებიც არ დასმულა, შესაბამისად…იურიდიული საფუძველი, რომ სისხლის სამართლებრივი გამოძიება დაწყებულიყო, საერთოდ არ არსებობს ამ ნაწილში, ცრუ დასმენასთან, იმიტომ რომ არავითარ ცრუ დასმენას არასდროს, არცერთ ეტაპზე, არავის მიმართ, არც მომჩივნის, ცხადია, არ ჰქონია ჩვენი მხრიდან და არც არასდროს ექნება. არ ვიცი, დამატებით არაფრის თქმა არ შემიძლია. ვფიქრობ, რომ ყველა იმ კითხვას, რაც გამომძიებელს აინტერესებდა, ამომწურავად გავეცით პასუხი. ეს ეხებოდა სიუჟეტის მომზადების ტექნიკურ დეტალებსაც, მათ შორის“.

ქაშიაშვილის ადვოკატის, ბექა ბასილაიას განმარტებით, შეუძლებელია, რომ სატელევიზიო სიუჟეტში წყაროს მიერ მიწოდებულ ინფორმაციაზე დაყრდნობით გაჟღერებული ამბების თაობაზე ვინმეს პასუხისმგებლობა დადგეს:

„არც საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსით, არც ქართული სისხლის სამართლის თეორიით და არც სისხლის სამართლის დადგენილი პრაქტიკით, მსგავს შემთხვევებზე ცრუ დასმენასთან დაკავშირებით გამოძიება არ იწყება. ცრუ დასმენის იურიდიული კონსტრუქცია იმგვარია, რომ შეუძლებელია სატელევიზიო სიუჟეტში წყაროს მიერ მიწოდებულ ინფორმაციაზე დაყრდნობით გაჟღერებული ამბების თაობაზე დადგეს ვინმეს პასუხისმგებლობა. ამავდროულად, ზოგადად, როდესაც ცრუ დასმენასთან დაკავშირებით მიმდინარეობს ხოლმე გამოძიება, იმთავითვე აუცილებელია დგინდებოდეს: ჯერ ერთი - მიმართვა კონკრეტული პირის წინააღმდეგ, შემდეგ ის ფაქტი უნდა იქნეს გამოძიებული და უარყოფილი საგამოძიებო სტრუქტურის მხრიდან, რომ ასეთი რამ არ მომხდარა და ამის შემდეგ განმცხადებლის მიმართ შეიძლება დაიწყოს გამოძიება. მოცემულ შემთხვევაში ჩვენ არ მოგვისმენია არც საგამოძიებო სტრუქტურებისგან და არც ვინმესგან, რომ ვთქვათ, ბატონმა მღებრიშვილმა, ბატონმა კვირიკაშვილმა, ბატონმა ხაინდრავამ, საქართველოს საზღვრის მაკონტროლებელმა უწყებებმა, მიგრაციის სამსახურებმა და ასე შემდეგ... მათთან დაკავშირებით დაისვა კითხვები, რომ მათთან დაკავშირებით გამოძიებამ ამოწურა ყველა გარემოება და დაადგინა, რომ საქართველოში უკანონო მიგრაციას ადგილი არ ჰქონია. ასეთი რამ არ მოგვისმენია, ხომ? შესაბამისად, უკანონო მიგრაციასთან დაკავშირებით ვინმეს ცრუ დასმენაზე შეედავო, არა მხოლოდ თეორიული თვალსაზრისით არის აბსურდი, პრაქტიკული თვალსაზრისითაც არის სრულიად არალოგიკური“.

„შაბათის ფორმულაში“ გასული სიუჟეტის საფუძველზე დაწყებულ გამოძიებას ეხმიანება „საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაცია“. ორგანიზაციის შეფასებით, არსებული გარემოებები წარმოშობს სერიოზულ კითხვებს გამოხატვის თავისუფლების, მედიის დამოუკიდებლობისა და ჟურნალისტურ საქმიანობაში სახელმწიფოს ჩარევის დასაშვებ ფარგლებთან დაკავშირებით. 

„მოცემულ საქმეში მნიშვნელოვანია დაისვას შეკითხვა, საერთოდ არსებობდეს თუ არა ცრუ დასმენის შემადგენლობა და გამოძიების დაწყება ხომ არ არის საგამოძიებო ჟურნალისტიკის მიმართ სხვა ფარული განზრახვის განსახორციელებელი საშუალება?! ცრუ დასმენა მოითხოვს, რომ პირმა შეგნებულად, მისთვის წინასწარ ცნობილი სიცრუის საფუძველზე, კონკრეტულ პირს დანაშაულის ჩადენა დააბრალოს და მიზნად დაისახოს მის მიმართ სისხლისსამართლებრივი დევნის დაწყება. მხოლოდ შესაძლო დანაშაულზე საუბარი, ეჭვის გამოთქმა ან საგამოძიებო ორგანოებისადმი ფაქტების გადამოწმებისკენ მოწოდება ვერ ჩაითვლება ცრუ დასმენად. ასეთ შემთხვევაში ჟურნალისტი არ ანაცვლებს გამოძიებას, არამედ სწორედ კომპეტენტურ ორგანოს მოუწოდებს, შეისწავლოს ფაქტები და თავად დაადგინოს, არსებობს თუ არა დანაშაულის ნიშნები. 

განსაკუთრებულ მითითებას საჭიროებს ის გარემოება, რომ გამოძიება საგამოძიებო  სიუჟეტის საფუძველზე დაიწყო. შესაბამისად, ადგილი აქვს ჟურნალისტის მხრიდან მისი პროფესიული საქმიანობის ფარგლებში გაკეთებული განცხადების გამოძიების საგნად ქცევას. ასეთი პრაქტიკა ქმნის რეალურ საფრთხეს, რომ სისხლის სამართლის კანონმდებლობა გამოყენებულ იქნეს კრიტიკული ჟურნალისტიკის შესაზღუდად და არა მართლმსაჯულების ინტერესების დასაცავად“, - ვკითხულობთ საიას განცხადებაში. 

„ქართულ ოცნებას“ ტელეკომპანია „ფორმულას“ წინააღმდეგ სისხლის სამართლის საქმის შეწყვეტისკენ მოუწოდა „ჟურნალისტთა დაცვის კომიტეტმა“. დაწყებულ გამოძიებაზე განგაშის სიგნალი ჩართო ევროსაბჭოს „ჟურნალისტების უსაფრთხოების პლატფორმამ“. დავით ქაშიაშვილის გამოკითხვაზე დაბარება ჟურნალისტზე ზეწოლად და მედიის დაშინების მცდელობად მიიჩნია „საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიამ“. 

სამოქალაქო დავა

კინორეჟისორსა და „ქართული ოცნების“ მხარდამჭერს, გოგა ხაინდრავას „ფორმულას“ წინააღმდეგ აქვს სამოქალაქო დავაც. მან მიმდინარე წლის მარტში ტელეკომპანიას სასამართლოში უჩივლა და „შაბათის ფორმულას“ ეთერით „არსებითად მცდარი ფაქტების შემცველი და მოსარჩელისათვის სახელის, პატივისა და ღირსების შემლახავი ცნობების“ ამავე გადაცემით უარყოფასთან ერთად, მიყენებული მორალური ზიანის ასანაზღაურებლად 10 000 ლარს ითხოვს. ამ საქმეზე მოსამზადებელი სხდომა თბილისის საქალაქო სასამართლოში 16 ივნისს გაიმართა.  

როგორც „მედიაჩეკერისთვის“ გახდა ცნობილი, მოსამართლე ლიანა კაჟაშვილმა, „შაბათის ფორმულას“ წამყვანის, დავით ქაშიაშვილის მოწმის სტატუსით დაკითხვაზე დაცვის მხარის შუამდგომლობა არ დააკმაყოფილა. 

ხაინდრავა გადაცემა „შაბათის ფორმულას“ ეთერში 2025 წლის 20 დეკემბერსა და 2026 წლის 17 იანვარს გასულ სიუჟეტებზე დავობს. სარჩელში ვკითხულობთ, რომ 20 დეკემბრის სადავო სიუჟეტში - „ბოდიშიდან შენდობამდე - რაში უხდიან ოლიგარქის საყვარელ რეჟისორს, გოგა ხაინდრავას მილიონს“ არაერთი მცდარი ინფორმაცია გაჟღერდა, რის მაგალითადაც მოყვანილია ფრაზები: 1) „ბოლო წლების საქმიანობა პირდაპირ დაკავშირებულია მმართველ ძალასთან. მას სხვადასხვა ეთერებში ხშირად ვნახულობთ, პროპაგანდისტული განცხადებებით, მათ შორის ბილწსიტყვაობითაც გამოირჩევა“ 2) „დედოფლისწყაროში გოგა ხაინდრავა მთელს სოფელს ფლობს“.

ხაინდრავა მიიჩნევს, რომ „არაერთი არსებითად მცდარი და საზოგადოების განზრახ შეცდომაში შემყვანი ინფორმაციები“ გავრცელდა 17 იანვრის სადავო სიუჟეტითაც - „ოცნების პროპაგანდისტად ქცეული რეჟისორი - შემოჰყავდა თუ არა ფულის სანაცვლოდ გოგა ხაინდრავას უცხო ქვეყნის მოქალაქეები საქართველოში“. ამის მაგალითად მოყვანილია შემდეგი ფრაზები: 

1) „ინდოელები და პაკისტანელები რაც შემოდიოდნენ ხაინდრავას შემოყვანილია, 2000 აშშ დოლარს იხდიდნენ საქართველოში რომ შემოსულიყვნენ“; (წყაროს მიერ ნათქვამი)

2) „“შაბათის ფორმულა“-ს წყარო უყვება, რომ 2016-2017 წლებში სუსთან დალაგებული ჰქონდა ინდოეთისა და პაკისტანის მოქალაქეების გარკვეული თანხის სანაცვლოდ შემოყვანა“;

3) „წყარო ამბობს, რომ სუსს გოგა ხაინდრავა კონკრეტულ სიებს აძლევდა და მათგან ითხოვდა, საზღვარზე პრობლემები არ შექმნოდა და ქვეყანაში ისინი მარტივად უწდა შემოეშვათ“;

4) „სქემის მიხედვით, რომელზეც წყარო გველაპარაკება, თუ გადავითვლით გამოდის, რომ 2016-2017 წლებში ინდოეთისა და პაკისტანის 2000-მდე მოქალაქე შემოვიდა ქვეყანაში. თუ კინორეჟისორი თითო მოქლაქის შემოყვანაში 2000 აშშ დოლარს იღებდა, მაშინ მან სავარაუდოდ ამ სქემით 4 მლნ. დოლარი იშოვა“;

5) „როგორც ვიცით, ბატონ გოგას 2016-2017 წლებში შემოყავდა საქართველოში ინდოეთისა და პაკისტანის მოქალაქეები“.

გოგა ხაინდრავამ ტელეკომპანია „ფორმულას“ წინააღმდეგ საჩივრის შეტანასთან ერთად, 2025 წლის დეკემბრის ბოლოს, დააანონსა, რომ დააფუძნებს ფონდსაც, რომელიც ხელს შეუწყობს „მედიატერორისა და მედიაფაშიზმის მიერ დაზარალებული მოქალაქეების იურიდიული უფლებების აღდგენას“. 

საზოგადოებრივი მაუწყებლის გენერალურ დირექტორს, თინათინ ბერძენიშვილს უფლებამოსილების ვადა ეწურება. სამეურვეო საბჭომ ამ ვაკანტური თანამდებობის დასაკავებლად ღია კონკურსი გამოაცხადა. 

„მაუწყებლობის შესახებ“ კანონით, გენერალური დირექტორის თანამდებობის დასაკავებლად სამეურვეო საბჭო კონკურსს აცხადებს დირექტორის უფლებამოსილების ვადის ამოწურვამდე არაუგვიანეს 90 კალენდარული დღისა. 

თინათინ ბერძენიშვილი საზოგადოებრივი მაუწყებლის გენერალურ დირექტორად სამეურვეო საბჭომ 2020 წლის 25 სექტემბერს აირჩია. 

„პირველად მოხდა დამოუკიდებელ საქართველოში, როდესაც დირექტორმა, ერთმა შეძლო მთელი ციკლის გავლა. ეს გარკვეული სტაბილურობის ნიშანია. დანარჩენი მემუარებში იქნება“, - თქვა საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს თავმჯდომარემ, ვასილ მაღლაფერიძემ 25 ივნისის სხდომაზე, სადაც არხის გენერალური დირექტორის თანამდებობაზე კონკურსის გამოცხადების გადაწყვეტილება მიიღეს.  

„მაუწყებლობის შესახებ“ კანონით, არხის გენერალურ დირექტორს თანამდებობაზე სამეურვეო საბჭო ღია კონკურსის წესით, 6 წლის ვადით ნიშნავს.   

„გენერალური დირექტორობის კანდიდატი უნდა იყოს საქართველოს მოქალაქე, რომელსაც აქვს უმაღლესი განათლება და მუშაობის არანაკლებ 10 წლის გამოცდილება, მათ შორის, ხელმძღვანელ თანამდებობაზე მუშაობის არანაკლებ 5 წლის გამოცდილება და მაუწყებელში ან/და ჟურნალისტიკის, ადამიანის უფლებათა დაცვის ან/და სამეცნიერო-პედაგოგიურ სფეროში მუშაობის არანაკლებ 5 წლის გამოცდილება“. 

ამავე კანონის მიხედვით, საზოგადოებრივი მაუწყებლის გენერალური დირექტორის თანამდებობის დასაკავებლად გამოცხადებულ კონკურსში მონაწილეობის უფლება აქვს ყველას, „ვინც აკმაყოფილებს ამ კანონით დადგენილ პირობებს“. მასში არ არის ჩანაწერი, რომელიც „პირველი არხის“ მოქმედ დირექტორს კონკურსში მონაწილეობას ან/და მეორე ვადით არჩევას უზღუდავს. 

აპირებს თუ არა თინათინ ბერძენიშვილი მასში მონაწილეობის მიღებას და გენერალურ დირექტორობას მეორე ვადით - „მედიაჩეკერი“ ამ კითხვებზე საპასუხოდ მასთან დაკავშირებას რამდენიმე დღეა უშედეგოდ ცდილობს.

საზოგადოებრივი მაუწყებლის გენერალური დირექტორის თანამდებობის დასაკავებლად განცხადებები 25 ივლისის ჩათვლით მიიღება. კონკურსი ორ ტურად ჩატარდება. პირველ ეტაპზე კანდიდატების მიერ წარდგენილი დოკუმენტაციის შესწავლისა და შერჩევის საფუძველზე, სამეურვეო საბჭო მე-2 ტურში გასული კანდიდატებს გამოავლენს, რომლებმაც საზოგადოებრივი მაუწყებლის მართვის ხედვა უნდა წარადგინონ. მეორე ტურში გასულ კანდიდატებთან გაიმართება გასაუბრებაც. 

გენერალური დირექტორის კანდიდატურების წარდგენის ვადის ამოწურვიდან 3 კალენდარული დღის ვადაში სამეურვეო საბჭო კანდიდატთა სიას გამოაქვეყნებს და მომდევნო 7 დღის განმავლობაში გენერალურ დირექტორს დანიშნავს. 

----------------------------------------------

საზოგადოებრივმა მაუწყებელმა 2025 წელს სამსახურიდან გაათავისუფლა ვასილ ივანოვ-ჩიქოვანი და ნინო ზაუტაშვილი. დახურა გადაცემები „რეალური სივრცე“, „ამ შაბათ-კვირას“ და მათი გუნდის წევრებს, რომლებმაც ახალ შეთავაზებაზე უარი თქვეს, ხელშეკრულებები შეუწყვიტა. ისინი „პირველი არხის“ სარედაქციო პოლიტიკას ღიად აკრიტიკებდნენ და პოლიტიკურ გავლენებზე საუბრობდნენ. საზოგადოებრივმა მაუწყებელმა მიმდინარე წლის 1 იანვრიდან სამსახურიდან გაათავისუფლა ტექნიკისა და ტექნოლოგიების საეთერო ჯგუფის პულტის რეჟისორი, კახა მელიქიძეც. არხი „რეპუტაციის შემლახავი“ განცხადებების გავრცელების საყვედურობს და ხელფასს უქვითავს თანამშრომლებსაც.  

საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებლის სარედაქციო დამოუკიდებლობასთან დაკავშირებით შეშფოთებაა გამოთქმული ევროპის საბჭოს ჟურნალისტთა უსაფრთხოების პლატფორმის 2025 წლის ანგარიშში. „მედიის თავისუფლების სწრაფი რეაგირების“ (MFRR) კონსორციუმმა გასული წლის შეფასებისას აღნიშნა, რომ საზოგადოებრივი მაუწყებელი დიდი ხანია მმართველი პარტიის ინტერესებს ემსახურება. მთავრობის ჩარევაზე ვკითხულობთ „რეპორტიორები საზღვრებს გარეშეს“ (RSF) 2026 წლის ანგარიშშიც. 

„რა ხდება საზოგადოებრივ მაუწყებელში?!“ - წაიკითხეთ საზოგადოებრივი მაუწყებლის სარედაქციო დამოუკიდებლობის მონიტორინგის შედეგები, რომელიც „მედიის ადვოკატირების კოალიციამ“ 2025 წელს მოამზადა. 

გაეცანით კვლევასაც - „საზოგადოებრივი მაუწყებლის სარედაქციო პოლიტიკა: ანტიევროპული პროპაგანდა და სამოქალაქო სექტორის დისკრედიტაცია გადაცემა „42-ე პარალელის“ მაგალითზე“. 

„ივნისში პარლამენტი კრიტიკული კითხების დასმისთვის „ტვ პირველის“ სამ ჟურნალისტს ასანქცირებს - ქარტიისთვის მედიისადმი ამგვარი დამოკიდებულება სრულიად მიუღებელია!“ - აცხადებს „საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია“.

ორგანიზაციის შეფასებით, პარლამენტი თანდათანობით ხდება ერთ-ერთი ყველაზე ჩაკეტილი და მტრულად განწყობილი იმ ჟურნალისტების მიმართ, რომელთა კრიტიკულ კითხვებზე პარლამენტის წევრთა ნაწილს პასუხები ხშირად არ აქვს.

„ივნისის განმავლობაში პარლამენტმა საკანონმდებლო ორგანოს კარი „ტვ პირველის“ უკვე მესამე ჟურნალისტს ჩაუკეტა - ნატალია ქაჯაიამ დღეს მიიღო აპარატის უფროსის წერილი, რომლითაც მას შეატყობინეს, რომ პარლამენტში ჟურნალისტური საქმიანობის განხორციელება ერთი წლით აეკრძალა. მანამდე მსგავსი შინაარსის წერილები მიიღეს მაკა ჩიხლაძემ, 8 ივნისს  და მაკა ანდრონიკაშვილმა, 22 ივნისს. აკრედიტაცია  მაკა ჩიხლაძეს 6 თვით, ხოლო მაკა ანდრონიკაშვილს ერთი თვით შეუჩერდა. 

პარლამენტი თანდათანობით ხდება ერთ-ერთი ყველაზე ჩაკეტილი ინსტიტუცია ქვეყანაში, მტრულად განწყობილი იმ ჟურნალისტების მიმართ, რომელთა კრიტიკულ კითხვებზე პარლამენტის წევრების ნაწილს პასუხები ხშირად არ აქვს.

ამგვარი ქმედებით პარლამენტი ჟურნალისტებს მუშაობაში მიზანმიმართულად უშლის ხელს და არ აძლევს მათ საშუალებას, ისეთი დაბალანსებული რეპორტაჟები და გამოძიებები მოამზადონ, რომელშიც ყველა მხარის პოზიცია იქნება წარმოდგენილი. ამ საბაბით კი მედიასაშუალებები კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის სამიზნედ იქცევიან, რომელსაც ახლა უკვე შინაარსობრივი საკითხების განხილვის მანდატიც აქვს და რომელიც მათ სწორედაც რომ ბალანსის დაუცველობისთვის აჯარიმებს“, - ვკითხულობთ ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის განცხადებაში.

ქარტია პარლამენტს მოუწოდებს, შეწყვიტოს ჟურნალისტების დევნა და მისცეს მათ საკანონმდებლო ორგანოში მუშაობის საშუალება.

მაკა ჩიხლაძესთვის, მაკა ანდრონიკაშვილისა და ნატალია ქაჯაიასთვის აკრედიტაციის შეჩერების შესახებ ინფორმაცია სოციალურ ქსელში „TV პირველის“ საინფორმაციო სამსახურის უფროსმა, ნოდარ მელაძემ გაავრცელა:

„როდესაც, კითხვებზე პასუხის გაცემა არ უნდათ, მარტივი გამოსავალი ჟურნალისტების დაბლოკვაა.

წერილებში, რომელიც გამომძიებელმა ჟურნალისტებმა მიიღეს, არ არის დაკონკრეტებული რომელი რესპოდენტის  ინტერვიუს გამო მოხდა ამ ბლანკეტური ნორმის გამოყენება. სრულიად ბუნდოვანი პასუხები, ჩვენთვის ცხადს ხდის ამ აკრძალვის განზრახვას - მათი მიზანია შეწყდეს კრიტიკული კითხვები.

კომუნიკაციების კომისია საპასუხო კომენტარის არარსებობის გამო, ტელევიზიას რომ ედავებით. სამი შეჩერებული აკრედიტაციის ფონზე, სად უნდა ჩაწეროს ჟურნალისტმა პასუხი. პასუხს ითხოვ და აკრედიტაციას გიჩერებენ, პასუხი არ არის და მარეგულირებელი გაჯარიმებს“.

ცოტა ხნის წინ პარლამენტმა 6 თვით აკრედიტაცია შეუჩერა ტელეკომპანია „ფორმულას“ ჟურნალისტს, ნინი ბალანჩივაძესაც. მაისში პარლამენტმა აკრედიტაცია ვადამდე ადრე გაუუქმა ონლაინ გამოცემებს: „პუბლიკას“ და „მონიტორს“. 

„საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია“ კომუნიკაციების კომისიის გადაწყვეტილებებს ტელეკომპანია „ფორმულასა“ და „ტვ პირველის“ დაჯარიმების შესახებ საგანგაშოდ მიიჩნევს. „თუმცა, არა მხოლოდ იმის გამო, რომ ამ გადაწყვეტილებებით კომისია შერჩევითად და უსამართლოდ ფინანსურ ზიანს აყენებს ისედაც მწირი რესურსებით მომუშავე მაუწყებლებს. ჯარიმა ხელ-ფეხს უხსნის „ქართულ ოცნებას“ ტელეკომპანია „ფორმულასა“ და „ტვ პირველისთვის“ ავტორიზაციის გასაუქმებლად“. 

ქარტიის განცხადებით, „ამ გადაწყვეტილებებით, კომუნიკაციების ეროვნული კომისიამ კიდევ ერთხელ დაადასტურა მისი არჩევანი ახალი, „ქართულ ოცნებასთან“ დაახლოებული, თავმჯდომარის პირობებში, იყოს ცენზორი და დამსჯელობითი ორგანო იმ მაუწყებლებისთვის, ვის წინსვლასა და განვითარებაზე ზრუნვაც ევალება“. 

გუშინ, 25 ივნისს, კომუნიკაციების კომისიამ „TV პირველი“ მის მიერ ჩატარებული მედიამონიტორინგის საფუძველზე, ისეთი ტერმინების გამოყენებისთვის, როგორებიცაა: „სინდისის პატიმრები“, „ოლიგარქი“ და სხვ. 2500 ლარით დააჯარიმა.

„მაუწყებლობის შესახებ“ კანონის იმ მუხლების დარღვევისთვის, რომელიც შინაარსობრივ რეგულირებას ეხება, ComCom-მა მაისში, 2 500 ლარით დააჯარიმა ტელეკომპანია „ფორმულაც“.

„მაუწყებლობის შესახებ“ კანონით, 2 500 ლარით დაჯარიმების შემდეგ კომისია უფლებამოსილია დამრღვევს, მის მიერ დენადი ხასიათის დარღვევის გაგრძელების ან/და დაჯარიმებიდან 1 წლის განმავლობაში ახალი ერთჯერადი ხასიათის დარღვევის ჩადენის შემთხვევაში, დააკისროს ჯარიმა არაუმეტეს მისი წლიური შემოსავლის 1%-ისა, მაგრამ არანაკლებ 5 000 ლარისა, ან დაიწყოს საჯარო ადმინისტრაციული წარმოება ლიცენზიის მოქმედების შესაჩერებლად/ ავტორიზაციის შესაჩერებლად.   

ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია საგანგაშოდ და პოლიტიკური მოტივებით დევნის ნიმუშად მიიჩნევს პროკურატურის გადაწყვეტილებას, გოგა ხაინდრავას მიმართ ტელეკომპანია „ფორმულას“ მიერ დანაშაულის შესაძლო ჩადენის ფაქტთან დაკავშირებით ცრუ დასმენის მუხლით აღძრული სისხლის სამართლის საქმის ფარგლებში, გამოკითხვაზე დაიბაროს „ფორმულას“ გადაცემის - „შაბათის ფორმულას“ წამყვანი დავით ქაშიაშვილი:

„სადავო სიუჟეტი „ფორმულას“ ეთერში 2026 წლის 17 იანვარს გავიდა. გოგა ხაინდრავამ ამ სიუჟეტის გამო სასამართლოს უკვე მიმართა ცილისწამების საბაბით და მორალური ზიანის ანაზღაურება მოითხოვა. ტელეკომპანია ბრალდებას არ ეთანხმება.

დავით ქაშიაშვილის გამოკითხვაზე დაბარებას ქარტია ჟურნალისტზე ზეწოლად და მედიის დაშინების მცდელობად მიიჩნევს. კატეგორიულად დაუშვებელია ჟურნალისტის იძულება, წყარო გაამხილოს. წყაროს იდენტიფიცირების მოტივით საგამოძიებო ორგანოებმა შეიძლება მოითხოვონ და, ძალისმიერი ზომებით მოიპოვონ კიდეც, წვდომა ჟურნალისტის ჩანაწერებსა და სხვა მასალებზე, რაც ასევე იქნება მედიის უფლებების უხეში დარღვევა და უკიდურესად დამაზიანებელ პრეცედენტს შექმნის. ქარტია „ქართულ ოცნებას“ ამგვარი მოქმედებისგან თავის შეკავებისკენ მოუწოდებს“.

„ფორმულას“ წინააღმდეგ დაწყებული სისხლის სამართლის გამოძიებაზე განგაშის სიგნალი ჩართო ევროსაბჭოს „ჟურნალისტების უსაფრთხოების პლატფორმამ“. 

„მედიის ადვოკატირების კოალიციის“ განცხადებით კი, ქვეყანაში შექმნილი რთული ვითარება მიუთითებს იმაზე, რომ თავისუფალი სიტყვის შეზღუდვის მცდელობები სისტემურ ხასიათს იღებს:

„კომუნიკაციების კომისია საბოლოოდ ყალიბდება ცენზურის გამტარებელ ორგანოდ. კომისია აგრძელებს რეპრესიული კანონმდებლობის აღსრულებას. „მაუწყებლობის შესახებ“ კანონში შეტანილი ცვლილებების საფუძველზე, 25 ივნისს დამოუკიდებელი ტელევიზია „TV პირველი“ 2 500 ლარით დააჯარიმა ისეთი ტერმინების გამოყენებისთვის, როგორიცაა „სინდისის პატიმრები“ თუ „ოლიგარქი“. ცოტა ხნით ადრე კი მსგავსი საფუძვლით დაჯარიმდა დამოუკიდებელი მაუწყებელი „ფორმულა“. ეს გადაწყვეტილებები სახიფათო პრეცედენტია და მიმართულია გამოხატვის თავისუფლებისა და დემოკრატიული პლურალიზმის წინააღმდეგ.

უნდა აღინიშნოს, რომ მიუხედავად კომისიის კოლეგიური სტატუსისა, აღქმაა აშკარად, რომ უწყება სრულად იმყოფება თავმჯდომარის, გოგა გულორდავას, გავლენის ქვეშ, რომელიც ბრიტანეთის მიერ სანქცირებულ ტელეკომპანია „იმედში“ მუშაობდა, და ასევე „ქართული ოცნებიდან“ პარლამენტის წევრი იყო. კომისიის თავმჯდომარის ხელმძღვანელობით მისი დანარჩენი წევრები – კერძოდ, ახლად არჩეული ანი ვაზაგაშვილი, რომელიც ასევე ტელეკომპანია „იმედში“ და იქამდე შინაგან საქმეთა სამინისტროში მუშაობდა, ნათია კუკულაძე, ივანე მახარაძე და ეკატერინე იმედაძე –  რეპრესიული გადაწყვეტილებების მხარდაჭერით პირდაპირ მონაწილეობენ დამოუკიდებელი მედიის წინააღმდეგ მიმართულ პროცესში. რეპრესიული პოლიტიკის ინსტრუმენტებად გვევლინებიან კომისიის სტრუქტურული ერთეულები, კერძოდ, იურიდიული და მედიამომსახურებების რეგულირების დეპარტამენტების ხელმძღვანელობა – ირაკლი ბუთბაია და კონსტანტინე ქორიძე, და პერსონალი, რომლებიც მინიმუმ კომისიის სხდომების მსვლელობისას ამ გადაწყვეტილებების უშუალო მხარდამჭერები არიან. მაგალითად, მედიამომსახურებების რეგულირების დეპარტამენტის მიერ შერჩევითად ჩატარებული მონიტორინგის საფუძველზე განხორციელდა შემდგომში ტელევიზიების დაჯარიმება“.

ორგანიზაციის შეფასებით, დამოუკიდებელი ჟურნალისტების დევნისთვის იყენებს საქართველოს პარლამენტი სააკრედიტაციო რეგულაციებს. 

„მიმდინარე კვირაში ტელეკომპანია „ფორმულას“ საპარლამენტო კორესპონდენტისთვის, ნინი ბალანჩივაძისთვის, აკრედიტაციის 6 თვით შეჩერება კრიტიკული კითხვების დასმის გამო „ქართული ოცნების“ მორიგი შურისძიებაა. ეს ბერკეტი პარლამენტს საშუალებას აძლევს, სრულიად იზოლირდეს საზოგადოებისთვის მნიშვნელოვანი კითხვებისგან. მსგავსი რეპრესიული პოლიტიკა ადრეც არაერთხელ იყო გამოყენებული დამოუკიდებელი მედიის წინააღმდეგ“. 

როგორც „მედიის ადვოკატირების კოალიციის“ განცხადებაში ვკითხულობთ, „ქართული ოცნების“ ზეგავლენა გრძელდება საზოგადოებრივ მაუწყებელზე, სადაც სამეურვეო საბჭოს ახალი წევრები აირჩიეს. 

„გია მურღულიას მეორე ვადით გამწესება ნიშნავს იმ რეპრესიული პოლიტიკის გაძლიერებას, რომელსაც ვასილ მაღლაფერიძე და თინათინ ბერძენიშვილი ახორციელებენ და რაც მიმართულია არხის შიგნით დამოუკიდებელი აზრის ჩახშობისკენ და ოცნების სასარგებლოდ მიკერძოებული გაშუქებისკენ. საბჭოს ახალი წევრია დავით ქართველიშვილი, „ხალხის ძალის“ წარმომადგენელი და „ქართული ოცნების“ გამორჩეული მხარდამჭერი. კანდიდატთა შემრჩევი კომისიის წევრებიდან 3 სწორედ სანქცირებული „იმედის“ თანამშრომელი იყო“.

„ტვ პირველის“ დაჯარიმებას გამოეხმაურა საერთაშორისო ორგანიზაცია „რეპორტიორები საზღვრებს გარეშე“: 

„ტელეკომპანია „პირველს“ ახალი ჯარიმა დაეკისრა ისეთი ტერმინების გამოყენებისთვის, როგორიცაა „ოლიგარქი“, რაც მიკერძოებულად ჩაითვალა, მაშინ როდესაც პროსამთავრობო მედია თავისუფლად იყენებს პარტიულ ენას ყოველგვარი სანქციების გარეშე“.

RSF-ის განცხადებით, ეს ორმაგი სტანდარტი აჩვენებს, რომ კომუნიკაციების კომისია დამოუკიდებელ მედიას ესხმის თავს. 

„საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია“ ტელეკომპანია „ფორმულას“ ჟურნალისტ ნინი ბალანჩივაძესთვის საპარლამენტო აკრედიტაციის 6 თვით შეჩერებას ეხმაურება და სოლიდარობას უცხადებს ყველა ჟურნალისტს, ვინც დაუმსახურებლად გახდა „ქართული ოცნების“ პარლამენტის მხრიდან თავდასხმისა და დევნის ობიექტი „აკრედიტაციის უსამართლო და ლოგიკას მოკლებული წესის გამოყენებით“. 

ქარტიის შეფასებით, პარლამენტის თავმჯდომარის მიერ 2023 წლის 6 თებერვალს გამოცემულმა ბრძანებამ ჟურნალისტთა აკრედიტაციის იმგვარი მექანიზმი შექმნა, რომელიც მმართველ გუნდს საშუალებას აძლევს, იზოლირდეს მათგან, ვინც კრიტიკულ შეკითხვებს სვამს და „პროპაგანდისტულ მედიასაშუალებებთან მუშაობას მიჩვეულებს დისკომფორტს უქმნის“.

როგორც განცხადებაშია აღნიშნული, იმ პირობებში, როცა დამოუკიდებელი მედიასაშუალებები „ქართული ოცნების“ მიერ მიღებული რეპრესიული კანონების შედეგად უკიდურესად შეზღუდული რესურსით მუშაობენ, საპარლამენტო კორესპონდენტისთვის აკრედიტაციის დაუსაბუთებლად შეჩერება ამ მედიასაშუალებების აუდიტორიას და, შესაბამისად, საზოგადოების მნიშვნელოვან ნაწილს, საპარლამენტო პროცესების შესახებ ინფორმაციაზე წვდომას უკარგავს.

„ეს კი იმის პარალელურად, რომ დამოუკიდებელი მედიასაშუალებების სხვა ჟურნალისტები პარლამენტში შესასვლელად ერთჯერად აკრედიტაციას ძნელად ან საერთოდ ვერ იღებენ.

აკრედიტაციის 2023 წელს შეცვლილი წესი პარლამენტში უკვე არაერთხელ გამოიყენეს ჟურნალისტების შესაზღუდად. მაისის ბოლოს აკრედიტაცია ვადაზე ადრე გაუუქმეს დამოუკიდებელ ონლაინ მედიასაშუალებებს, მათ შორის ონლაინ გამოცემა „პუბლიკას“ და „სტუდია მონიტორს“.

24 ივნისს „ქართულმა ოცნებამ“ ნინი ბალანჩივაძეს, „ფორმულას“ საპარლამენტო კორესპონდენტს, უკვე მეორედ დააკისრა სანქცია და პარლამენტის კარი 6 თვით ჩაუკეტა. ნინი ბალანჩივაძეს, იმ დროს „მთავარი არხის“ თანამშრომელს, პარლამენტმა აკრედიტაცია პირველად 2024 წლის 23 ივნისს, ერთი თვით შეუჩერა, ნინო წილოსანის მოთხოვნის საფუძველზე, რომელიც ჟურნალისტის კითხვამ გააღიზიანა.

ამჯერად პარლამენტი ნინი ბალანჩივაძეს 2026 წლის 23 ივნისს ტელეკომპანია „ფორმულას“ ეთერში, გადაცემა „ახალ ფორმულაში“ გასულ სიუჟეტს ედავება. წერილში, რომელიც ჟურნალისტმა პარლამენტიდან მიიღო, ნათქვამია, რომ მან არ დაიცვა აკრედიტაციის წესის მე-15 მუხლის მე-2 პუნქტის „დ“ ქვეპუნქტში ასახული მოთხოვნა, რომლის თანახმადაც აკრედიტებული ჟურნალისტი ვალდებულია: „საქართველოს პარლამენტის წევრის, აპარატის თანამშრომლის ან პარლამენტში სტუმრად მყოფი პირის მიერ ინტერვიუს ჩაწერაზე უარის თქმის შემთხვევაში შეწყვიტოს ინტერვიუ“.

სიუჟეტიდან ჩანს, რომ არცერთ იმ პირს, ვისგანაც ნინი ბალანჩივაძე კომენტარის ჩაწერას ცდილობდა, მისთვის ინტერვიუს შეწყვეტა არ უთხოვია. ჟურნალისტი მათ კითხვებს უსვამდა რუსეთის წინააღმდეგ სტრასბურგის სასამართლოს მიერ გამოტანილი დაწყვეტილებაზე აგვისტოს ომის დროს საქართველოს თავდაცვის ძალების სამი სამხედრო მოსამსახურის წამებისა და მოკვლის და ტყვეობაში ხუთი ქართველი ჯარისკაცის წამებისა და დამცირების გამო“, - წერია ქარტიის განცხადებაში.

ორგანიზაცია მიიჩნევს, რომ „ქართული ოცნება“ შესაშურ თანმიმდევრულობას იჩენს ქვეყანაში მედიისათვის ხელშემშლელი გარემოს მშენებლობისას: „სამწუხაროდ, საერთო სურათის ნაწილია გაუმჭვირვალე პარლამენტი, რომელიც არ გრძნობს თავს საზოგადოების მიმართ ანგარიშვალდებულად და დამოუკიდებელი მედიის კრიტიკულ თვალს ემალება“.

ქარტიის განცხადება ვრცლად იხილეთ აქ.

კომუნიკაციების კომისიამ „TV პირველი“ მის მიერ ჩატარებული მედიამონიტორინგის საფუძველზე, „მაუწყებლობის შესახებ“ კანონის იმ მუხლის დარღვევისთვის, რომელიც შინაარსობრივ რეგულირებას შეეხება, 2 500 ლარით დააჯარიმა.  

კომისიამ მიიჩნია, რომ ტელეკომპანიამ ფრაზების: „სინდისის პატიმრები“, „ცრუ მოწმე პოლიციელების ჩვენებების საფუძველზე გასამართლებულები“, „ოცნების გამოძიების“, „ოლიგარქი“, „სინდისისა და პოლიტპატიმრების“, „სინდისის პატიმრებს“, „არარსებული დანაშაული“, „რას ამბობენ ქართული ოცნების რიგითი წევრები ბევრს არაფერს არ ნიშნავს, რადგან პრაქტიკა აჩვენებს, რომ მაინც ყველაფერი ისე მოხდება, რასაც ბიძინა ივანიშვილი იტყვის. შესაბამისად, თუ პოლიტიკური გადაწყვეტილება იქნება ბიძინა ივანიშვილის, რომ ციხის კარი გაუხსნა სინდისის პატიმრებს თუ პოლიტიკურ ტყვეებს, ამას ის გააკეთებს“, „ციხის კარის გაღება სინდისის პატიმრებისა და პოლიტიკური ტყვეებისთვის იქნება გამართლებული ნაბიჯი ქრისტიანულად ადამიანურად და სახელმწიფოებრივად”, „ქართული ოცნება კი სინდისის პატიმრებისგან ისევ არარსებული დანაშაულის აღიარებას ელოდება“, „ეს იქნება უმძიმესი ფინანსური დარტყმა ბიძინა ივანიშვილის რეჟიმისთვის“, „რომელიც ოცნებამ სამაგალითოდ დასაჯა“, „ქართული ოცნების დეპუტატები წყობიდან გამოჰყავს. ოლიგარქის პარტიამ ლიდერის დაცვა დღეს სალომე ზურაბიშვილზე თავდასხმით გადაწყვიტა“, „აქტივისტების ტერორი გრძელდება“ - გამოყენებით ახალი ამბების პროგრამაში საკითხი მაუწყებლის პირადი დამოკიდებულების ან მოსაზრების საფუძველზე გააშუქა, რითაც „მაუწყებლობის შესახებ“ კანონის 54-ე მუხლის - „სამართლიანობა და მიუკერძოებლობა“ მე-5 პუნქტი დაარღვია.    

მედიამომსახურებების რეგულირების დეპარტამენტმა „TV პირველის“ ეთერში გასული ახალი ამბების პროგრამები შერჩევითად, 11-13 მაისის პერიოდში დაამონიტორინგა.  

ComCom-მა მის მიერ ჩატარებული მედიამონიტორინგის საფუძველზე, „მაუწყებლობის შესახებ“ კანონის იმ მუხლების დარღვევისთვის, რომელიც შინაარსობრივ რეგულირებას ეხება, მაისში, 2 500 ლარით დააჯარიმა ტელეკომპანია „ფორმულა“. 

კომისიამ ტელეკომპანია „ფორმულა“ და „TV პირველი“, Postv-ისა და „იმედთან“ ერთად, „მაუწყებლობის შესახებ“ კანონის ამავე მუხლების დარღვევის გამო, აპრილში წერილობით გააფრთხილა, რადგან მათ მიმართ ბოლო ერთი წლის განმავლობაში მსგავსი ხასიათის დარღვევისთვის სანქცია გამოყენებული არ ყოფილა.   

                                                      

„მაუწყებლობის შესახებ“ კანონით, 2 500 ლარით დაჯარიმების შემდეგ კომისია უფლებამოსილია დამრღვევს, მის მიერ დენადი ხასიათის დარღვევის გაგრძელების ან/და დაჯარიმებიდან 1 წლის განმავლობაში ახალი ერთჯერადი ხასიათის დარღვევის ჩადენის შემთხვევაში, დააკისროს ჯარიმა არაუმეტეს მისი წლიური შემოსავლის 1%-ისა, მაგრამ არანაკლებ 5 000 ლარისა, ან დაიწყოს საჯარო ადმინისტრაციული წარმოება ლიცენზიის მოქმედების შესაჩერებლად/ ავტორიზაციის შესაჩერებლად.

                                                      

ComCom-მა მის მიერ ჩატარებული მედიამონიტორინგის საფუძველზე, შინაარსობრივი რეგულირების საკითხების: მიუკერძოებლობა, ბალანსი, პირადი დამოკიდებულების/მოსაზრების საფუძველზე გაშუქება, ფაქტის ჯეროვანი სიზუსტე დარღვევაზე მაშინ პირველად იმსჯელა. 

კომუნიკაციების კომისიამ „მაუწყებლობის შესახებ“ კანონითა და „მაუწყებელთა ქცევის კოდექსით“ დადგენილი ნორმების პრაქტიკაში ამოქმედება, „რათა მაუწყებელთა ობიექტურობა სათანადო პროცედურის საფუძველზე და მაღალი სამართლებრივი სტანდარტით შეფასდეს“, 6 მარტს, ბრიტანეთის მიერ სამთავრობო ტელეკომპანიების: „იმედისა“ და „postv“-ის დასანქცირების შემდეგ, დააანონსა. 

ComCom-ს თვითრეგულირების სფეროში მოქცეული საკითხების განხილვისა და მაუწყებლების დასანქცირების შესაძლებლობა გასული წლის გაზაფხულზე, „მაუწყებლობის შესახებ“ კანონში შესული ცვლილებებით მიეცა.

2025 წლის ივნისში, კომისიამ „ფორმულა“ და „TV პირველი“, ტელეკომპანია „მთავარ არხთან“ ერთად, „ქართული ოცნების“ საჩივრის საფუძველზე ახალი ამბების გადაცემისას „მიუკერძოებლობის პრინციპის დარღვევისთვის“ სამართალდამრღვევად ცნო, თუმცა გარდამავალი პერიოდის გამო, ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობისგან გაათავისუფლა. 

ComCom-ის მიერ მედიამომსახურებების რეგულირების დეპარტამენტის მოხსენებითი ბარათის საფუძველზე, „TV პირველის“ მიერ კანონმდებლობის შესაძლო დარღვევის საკითხის განხილვაზე იხილეთ აქ.

პარლამენტმა საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს წევრობის 3 ვაკანტურ პოზიციაზე 2 ახალი წევრი აირჩია, ერთი კი ვაკანტური დარჩა. 

საპარლამენტო უმრავლესობის წარდგინებით საზოგადოებრივი მაუწყებლის მეურვე მეორე ვადით გია მურღულია იქნება, საპარლამენტო ოპოზიციის ერთი კვოტით კი სამეურვეო საბჭოს წევრი გახდა დავით ქართველიშვილი - „ხალხის ძალის“ წარდგინებით. ისინი საქმიანობას 2 ივლისიდან შეუდგებიან. 

გია მურღულია საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს წევრი პირველად 2020 წელს გახდა. 2024 წლის 1 თებერვლიდან კი სამეურვეო საბჭოს თავმჯდომარის, ვასილ მაღლაფერიძის მოადგილე იყო. 

დავით ქართველიშვილი „ხალხის ძალის“ წარმომადგენელია. სამთავრობო მედიები მას, როგორც ანალიტიკოსს ხშირად ციტირებენ. 

                                                  
„ხალხის ძალას“ პარლამენტში ფრაქცია არ აქვს, თუმცა რედაქციას არგუმენტად „პარლამენტის რეგლამენტის“ ის მუხლი დაუსახელეს, სადაც ვკითხულობთ, რომ „პოლიტიკური ჯგუფი სარგებლობს იმავე უფლებებით, რომლებიც აქვს ფრაქციას, გარდა საქართველოს კონსტიტუციით ფრაქციისთვის განსაზღვრული უფლებებისა“. 
                                                  

ფრაქცია „საქართველოსთვის“ წარდგენილი 3 კანდიდატიდან: თეონა გეგელია, ელისო გაბადაძე, თეიმურაზ კეკელიძე საჭირო 76 ხმა ვერცერთმა ვერ დააგროვა, შესაბამისად სამეურვეო საბჭოს წევრობის 1 პოზიცია ვაკანტური დარჩა.

შალვა პაპუაშვილის თქმით, ფრაქციას - „საქართველოსთვის“ 1 ივლისიდან პირდაპირ 1 კანდიდატის დასახელების შესაძლებლობა ექნება, რომელსაც პარლამენტი უყრის კენჭს.

                                                  
„პარლამენტის რეგლამენტის“ შეტანილი ცვლილებებით, 1 ივლისიდან საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს წევრის არჩევის წესი იცვლება. მეურვის კანდიდატურა ღია კონკურსით აღარ შეირჩევა, უქმდება წევრობის კანდიდატების შემრჩევი საკონკურსო კომისიის შექმნის პროცედურაც. პარლამენტს საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს წევრობის კანდიდატს შესაბამისი კვოტის მქონე სუბიექტი წარუდგენს. მეურვის 1 თანამდებობაზე პირის ასარჩევად პარლამენტს მეურვეობის მხოლოდ 1 კანდიდატი წარედგინება. 
                                                  

საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოდან უფლებამოსილების ვადა სამს: ზაზა აბაშიძეს, ბონდო მძინარაშვილსა და გია მურღულიას ამოეწურა. სამეურვეო საბჭოს სხვა წევრები არიან: გია იაკობაშვილი, იზაბელა ოსიპოვა, სოსო სტურუა, გია კოხრეიძე, თამილა დოლიძე, ლაშა ტუღუში, ლიკა ბასილაია-შავგულიძე და ვასილ მაღლაფერიძე, რომელიც საბჭოს თავმჯდომარედ მეორე ვადით არის არჩეული.   

საზოგადოებრივი მაუწყებლის  მეურვეობის 3 კანდიდატის შესარჩევად გამოცხადებულ ღია კონკურსში თავდაპირველად 10 მსურველი მონაწილეობდა, თუმცა მოგვიანებით დოდო შონავამ კანდიდატურა მოხსნა. 

პარლამენტის მიერ დამტკიცებულ საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს წევრობის კანდიდატების შესარჩევ საკონკურსო კომისიაში კი იყვნენ: გივი აბესაძე, მარიამ გვიდიანი, როზეტა გუჯეჯიანი,  თამარ კეკენაძე, დავით მაღლაფერიძე, ერმილე მესხია, ნინო მეუნარგია,  სოფიო ნიკოლაიშვილი და შორენა შავერდაშვილი იყვნენ. ამ 9-წევრიანი კომისიიდან 3 ბრიტანეთის მიერ სანქცირებული „იმედის“ თანამშრომელია.

საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭო 11 წევრისგან შედგება, პარლამენტი ორ მეურვეს საქართველოს სახალხო დამცველის წარდგინებით ირჩევს, სამს – საპარლამენტო უმრავლესობაში შემავალი ფრაქციის/ფრაქციების, სამს – საპარლამენტო ოპოზიციაში შემავალი იმ ფრაქციების წარდგინებით, რომლებშიც ყველაზე მეტი პარლამენტის წევრია გაერთიანებული, სამს კი აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს წარდგინებით.   

საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს შემადგენლობის ერთი მესამედი 2 წელიწადში ერთხელ, როტაციის წესით იცვლება. საბჭოს თითოეულ წევრს 6 წლის ვადით ირჩევენ. სამეურვეო საბჭოს თავმჯდომარის ჰონორარი 8 817 ლარია (დარიცხული), მისი მოადგილის - 6 798 ლარი (დარიცხული), საბჭოს სხვა წევრების კი - 6 085 ლარი (დარიცხული).

კომუნიკაციების კომისია „TV პირველს“ მის მიერ ჩატარებული პერიოდული მონიტორინგის საფუძველზე, „მაუწყებლობის შესახებ“ კანონის იმ მუხლის დარღვევას, რომელიც შინაარსობრივ რეგულირებას შეეხება, ისევ ედავება. 

კომისიის მედიამომსახურებების რეგულირების დეპარტამენტმა „TV პირველის“ ეთერში 11-13 მაისის პერიოდში გასული ახალი ამბების პროგრამები შერჩევითად დაამონიტორინგა და მიიჩნია, რომ ტელეკომპანიამ „მაუწყებლობის შესახებ“ კანონის 54-ე მუხლის - „სამართლიანობა და მიუკერძოებლობა“ მე-5 პუნქტი დაარღვია.   

„სინდისის პატიმრები“, „ცრუ მოწმე პოლიციელების ჩვენებების საფუძველზე გასამართლებულები“, „ოცნების გამოძიების“, „ოლიგარქი“, „სინდისისა და პოლიტპატიმრების“, „სინდისის პატიმრებს“, „არარსებული დანაშაული“, „რას ამბობენ ქართული ოცნების რიგითი წევრები ბევრს არაფერს არ ნიშნავს, რადგან პრაქტიკა აჩვენებს, რომ მაინც ყველაფერი ისე მოხდება, რასაც ბიძინა ივანიშვილი იტყვის. შესაბამისად, თუ პოლიტიკური გადაწყვეტილება იქნება ბიძინა ივანიშვილის, რომ ციხის კარი გაუხსნა სინდისის პატიმრებს თუ პოლიტიკურ ტყვეებს, ამას ის გააკეთებს“, „ციხის კარის გაღება სინდისის პატიმრებისა და პოლიტიკური ტყვეებისთვის იქნება გამართლებული ნაბიჯი ქრისტიანულად ადამიანურად და სახელმწიფოებრივად”, „ქართული ოცნება კი სინდისის პატიმრებისგან ისევ არარსებული დანაშაულის აღიარებას ელოდება“, „ეს იქნება უმძიმესი ფინანსური დარტყმა ბიძინა ივანიშვილის რეჟიმისთვის“, „რომელიც ოცნებამ სამაგალითოდ დასაჯა“, „ქართული ოცნების დეპუტატები წყობიდან გამოჰყავს. ოლიგარქის პარტიამ ლიდერის დაცვა დღეს სალომე ზურაბიშვილზე თავდასხმით გადაწყვიტა“, „აქტივისტების ტერორი გრძელდება“ - დეპარტამენტის დასაბუთებით, ტელეკომპანიამ ამ ფრაზების/წინადადებების გამოყენებით ახალი ამბების პროგრამაში საკითხი მაუწყებლის პირადი დამოკიდებულების ან მოსაზრების საფუძველზე გააშუქა, რითაც კანონი დაარღვია.    

კომისიამ მედიამომსახურებების რეგულირების დეპარტამენტის მოხსენებითი ბარათის საფუძველზე, „TV პირველის“ მიერ კანონმდებლობის შესაძლო დარღვევის საკითხი დღევანდელ სხდომაზე განიხილა, გადაწყვეტილებას კი 25 ივნისს გამოაცხადებს. 

„მარეგულირებელი კომისია არის ცენზორი იმიტომ, რომ სხვა ახსნის მოძებნა შეუძლებელია ბოლო მოხსენებითი ბარათისათვის, რომელიც თქვენგან შემოვიდა ჩვენს ტელევიზიაში. მე, როგორც ახალი ამბების სამსახურის ხელმძღვანელი, საერთოდ აზრს ვეღარ ვხედავ თქვენთან შეხვედრაზე საუბარს, მსჯელობას, ეს გავითვალისწინოთ, ის როგორ გავაკეთოთ, ეს როგორ გავაკეთოთ, იმიტომ რომ თქვენ გაქვთ კონკრეტული დღის წესრიგი, რომელსაც მიჰყვებით, რომ თავისუფალ ტელევიზიებს დაუწესოთ შეზღუდვები, ფინანსური სანქციები, წნეხი თუ ასე შემდეგ, იქიდან გამომდინარე, რომ მოახდინოთ ცენზურა კონკრეტული ტერმინების. 

თქვენს მოხსენებით ბარათს ვინც ნახავს, ძალიან ცხადად ჩანს, თქვენ გაქვთ გამოცხადებული ბრძოლა ორ ტერმინთან: „სინდისის პატიმარი“ და „ოლიგარქი“. თქვენი ამ პოლიტიკის დამსახურებაა გუშინ რომ ყველა თქვენგანის შესახებ ევროპარლამენტის ძალიან მნიშვნელოვან ანგარიშში, ევროკომისიას მოსთხოვეს თქვენი, კომუნიკაციების მარეგულირებელი კომისიის წევრების დასანქცირება…

ეს არის თქვენი პოლიტიკის შედეგი, რომელსაც თქვენ ეწევით და ძალიან საინტერესოა, ამით დარტყმის ქვეშ აყენებთ მარტო თავისუფალ მედიას კი არა, სატელეკომუნიკაციო ბაზარს მთლიანად, იმიტომ რომ თქვენ არეგულირებთ არა მხოლოდ ტელემაუწყებლების საქმიანობას, თქვენ არეგულირებთ მთლიანად სატელეკომუნიკაციო ბაზარს… თქვენ ხართ ცენზორი და გინდათ, რომ ეთერიდან მოვხსნათ ტერმინი - „სინდისის პატიმარი„“, - აღნიშნა „TV პირველის“ საინფორმაციო სამსახურის ხელმძღვანელმა, ნოდარ მელაძემ ComCom-ის დღევანდელ სხდომაზე. 

მელაძის კითხვის, თუ რა შემთხვევაში აქვს ტელევიზიას უფლება, გამოიყენოს ტერმინი  - „სინდისის პატიმარი“, საპასუხოდ გოგა გულორდავამ თქვა: „როცა კონკრეტულ სიუჟეტში, კონკრეტულ დღეს, ან გუშინ, ან დღეს, ხდება და არა ორი-სამი წლის რაღაც, სადღაც თითქოს მოხსენიებულ დოკუმენტებში, ეს არის და განმარტებული აქვს როგორც კომისიას და კანონის განმარტებაც გამოიყურება ასე და ჩვენთვისაც მიღებული პრაქტიკით, რომ ეს, თქვენ სადღაც, ვიღაცამ, ოდესღაც, რაღაც ტერმინი რომ ახსენა და ყოველ დღე გინდათ გამოიყენოთ, თითქოს დამკვიდრებულია ეს ტერმინი, თქვენ ამკვიდრებთ ამ ტერმინს, თორემ იმან, ვიღაცამ, სადღაც ერთხელ გამოიყენა ეს ტერმინი. შემდგომ, ამას ამკვიდრებთ თქვენ და ეს არის, კიდევ ერთხელ განგიმარტავთ, კანონისთვის გვერდის ავლის საშუალება, სამწუხაროდ“. 

ComCom-მა მის მიერ ჩატარებული მედიამონიტორინგის საფუძველზე, „მაუწყებლობის შესახებ“ კანონის იმ მუხლების დარღვევისთვის, რომელიც შინაარსობრივ რეგულირებას ეხება, მაისში, 2 500 ლარით დააჯარიმა ტელეკომპანია „ფორმულა“. 

კომისიამ ტელეკომპანია „ფორმულა“ და „TV პირველი“, Postv-ისა და „იმედთან“ ერთად, „მაუწყებლობის შესახებ“ კანონის ამავე მუხლების დარღვევის გამო, აპრილში წერილობით გააფრთხილა, რადგან მათ მიმართ ბოლო ერთი წლის განმავლობაში მსგავსი ხასიათის დარღვევისთვის სანქცია გამოყენებული არ ყოფილა.   

„მაუწყებლობის შესახებ“ კანონით, 2 500 ლარით დაჯარიმების შემდეგ კომისია უფლებამოსილია დამრღვევს, მის მიერ დენადი ხასიათის დარღვევის გაგრძელების ან/და დაჯარიმებიდან 1 წლის განმავლობაში ახალი ერთჯერადი ხასიათის დარღვევის ჩადენის შემთხვევაში, დააკისროს ჯარიმა არაუმეტეს მისი წლიური შემოსავლის 1%-ისა, მაგრამ არანაკლებ 5 000 ლარისა, ან დაიწყოს საჯარო ადმინისტრაციული წარმოება ლიცენზიის მოქმედების შესაჩერებლად/ავტორიზაციის შესაჩერებლად. 
                                                                   

ComCom-მა მის მიერ ჩატარებული მედიამონიტორინგის საფუძველზე, შინაარსობრივი რეგულირების საკითხების: მიუკერძოებლობა, ბალანსი, პირადი დამოკიდებულების/მოსაზრების საფუძველზე გაშუქება, ფაქტის ჯეროვანი სიზუსტე დარღვევაზე მაშინ პირველად იმსჯელა.  

კომუნიკაციების კომისიამ „მაუწყებლობის შესახებ“ კანონითა და „მაუწყებელთა ქცევის კოდექსით“ დადგენილი ნორმების პრაქტიკაში ამოქმედება, „რათა მაუწყებელთა ობიექტურობა სათანადო პროცედურის საფუძველზე და მაღალი სამართლებრივი სტანდარტით შეფასდეს“, 6 მარტს, ბრიტანეთის მიერ სამთავრობო ტელეკომპანიების: „იმედისა“ და „postv“-ის დასანქცირების შემდეგ, დააანონსა. 

ComCom-ს თვითრეგულირების სფეროში მოქცეული საკითხების განხილვისა და მაუწყებლების დასანქცირების შესაძლებლობა გასული წლის გაზაფხულზე, „მაუწყებლობის შესახებ“ კანონში შესული ცვლილებებით მიეცა.

2025 წლის ივნისში, კომისიამ „ფორმულა“ და „TV პირველი“, ტელეკომპანია „მთავარ არხთან“ ერთად, „ქართული ოცნების“ საჩივრის საფუძველზე ახალი ამბების გადაცემისას „მიუკერძოებლობის პრინციპის დარღვევისთვის“ სამართალდამრღვევად ცნო, თუმცა გარდამავალი პერიოდის გამო, ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობისგან გაათავისუფლა. 

„საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია“ ტელეკომპანია „ფორმულას“ წინააღმდეგ სისხლის სამართლის საქმის აღძვრის გადაწყვეტილებას საგანგაშოდ მიიჩნევს და მედიის დაშინების მცდელობად აფასებს. 

თბილისის პროკურატურის საგამოძიებო სამმართველოში „ფორმულას“ მიერ გოგა ხაინდრავას მიმართ დანაშაულის შესაძლო ჩადენის ფაქტთან დაკავშირებით ცრუ დასმენის მუხლით გამოძიება დაიწყეს. საქართველოს პროკურატურის ცნობით, გამოძიების დაწყებას საფუძვლად დაედო ხაინდრავას ინტერესების დამცველი ადვოკატების განცხადება, ის მოწმის სახითაც გამოიკითხა.

„გავრცელებული ინფორმაციით, პროკურატურა ცრუ დასმენას „ფორმულას“ წყაროს ედავება. სავარაუდოდ, საქმე ეხება „შაბათის ფორმულას“ ეთერში 2025 წლის 20 დეკემბერსა და 2026 წლის 17 იანვარს გასულ სიუჟეტებს, რომელთა გამოც „ფორმულას“ გოგა ხაინდრავა სასამართლოში ცილისწამებისთვის უჩივის.

ქარტია პროკურატურის ამ ქმედებას განიხილავს, როგორც ინსტრუმენტს მედიის დასაშინებლად და გამომძიებელი ჟურნალისტების დასასჯელად. წყაროს კონფიდენციალობა ჟურნალისტის დაცული უფლება და ფუნდამენტური პროფესიული სტანდარტია. დაუშვებელია ჟურნალისტის იძულება, წყარო გაამჟღავნოს.

კრიტიკული მედიის მიმართ რეპრესიული მიდგომები საქართველოში მუდმივად ახალ სახეს იძენს და სულ უფრო ღრმავდება. უკიდურესად მტრული და ხელშემშლელი გარემო არის ის  ყოველდღიურობა, რა პირობებშიც დამოუკიდებელ მედიას უწევს მუშაობა“, - ვკითხულობთ ქარტიის განცხადებაში.  

კინორეჟისორმა და „ქართული ოცნების“ მხარდამჭერმა, გოგა ხაინდრავამ ტელეკომპანია „ფორმულას“ მიმდინარე წლის მარტში სასამართლოში უჩივლა და „შაბათის ფორმულას“ ეთერით „არსებითად მცდარი ფაქტების შემცველი და მოსარჩელისათვის სახელის, პატივისა და ღირსების შემლახავი ცნობების“ ამავე გადაცემით უარყოფასთან ერთად, მიყენებული მორალური ზიანის ასანაზღაურებლად 10 000 ლარს ითხოვს. ამ საქმეზე მოსამზადებელი სხდომა თბილისის საქალაქო სასამართლოში 16 ივნისს გაიმართა. 

გოგა ხაინდრავა გადაცემა „შაბათის ფორმულას“ ეთერში 2025 წლის 20 დეკემბერსა და 2026 წლის 17 იანვარს გასულ სიუჟეტებზე დავობს. სარჩელში ვკითხულობთ, რომ 20 დეკემბრის სადავო სიუჟეტში - „ბოდიშიდან შენდობამდე - რაში უხდიან ოლიგარქის საყვარელ რეჟისორს, გოგა ხაინდრავას მილიონს“ არაერთი მცდარი ინფორმაცია გაჟღერდა, რის მაგალითადაც მოყვანილია ფრაზები: 

1) „ბოლო წლების საქმიანობა პირდაპირ დაკავშირებულია მმართველ ძალასთან. მას სხვადასხვა ეთერებში ხშირად ვნახულობთ, პროპაგანდისტული განცხადებებით, მათ შორის ბილწსიტყვაობითაც გამოირჩევა“;

2) „დედოფლისწყაროში გოგა ხაინდრავა მთელს სოფელს ფლობს“.

ხაინდრავა მიიჩნევს, რომ „არაერთი არსებითად მცდარი და საზოგადოების განზრახ შეცდომაში შემყვანი ინფორმაციები“ გავრცელდა 17 იანვრის სადავო სიუჟეტითაც - „ოცნების პროპაგანდისტად ქცეული რეჟისორი - შემოჰყავდა თუ არა ფულის სანაცვლოდ გოგა ხაინდრავას უცხო ქვეყნის მოქალაქეები საქართველოში“. ამის მაგალითად მოყვანილია შემდეგი ფრაზები: 

1) „ინდოელები და პაკისტანელები რაც შემოდიოდნენ ხაინდრავას შემოყვანილია, 2000 აშშ დოლარს იხდიდნენ საქართველოში რომ შემოსულიყვნენ“; (წყაროს მიერ ნათქვამი)

2) „“შაბათის ფორმულა“-ს წყარო უყვება, რომ 2016-2017 წლებში სუსთან დალაგებული ჰქონდა ინდოეთისა და პაკისტანის მოქალაქეების გარკვეული თანხის სანაცვლოდ შემოყვანა“;

3) „წყარო ამბობს, რომ სუსს გოგა ხაინდრავა კონკრეტულ სიებს აძლევდა და მათგან ითხოვდა, საზღვარზე პრობლემები არ შექმნოდა და ქვეყანაში ისინი მარტივად უწდა შემოეშვათ“;

4) „სქემის მიხედვით, რომელზეც წყარო გველაპარაკება, თუ გადავითვლით გამოდის, რომ 2016-2017 წლებში ინდოეთისა და პაკისტანის 2000-მდე მოქალაქე შემოვიდა ქვეყანაში. თუ კინორეჟისორი თითო მოქლაქის შემოყვანაში 2000 აშშ დოლარს იღებდა, მაშინ მან სავარაუდოდ ამ სქემით 4 მლნ. დოლარი იშოვა“;

5) „როგორც ვიცით, ბატონ გოგას 2016-2017 წლებში შემოყავდა საქართველოში ინდოეთისა და პაკისტანის მოქალაქეები“.

გოგა ხაინდრავამ ტელეკომპანია „ფორმულას“ წინააღმდეგ საჩივრის შეტანასთან ერთად, 2025 წლის დეკემბრის ბოლოს, დააანონსა, რომ დააფუძნებს ფონდსაც, რომელიც ხელს შეუწყობს „მედიატერორისა და მედიაფაშიზმის მიერ დაზარალებული მოქალაქეების იურიდიული უფლებების აღდგენას“. 

საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს წევრობის 3 კანდიდატის შესარჩევ 9-კაციან საპარლამენტო საკონკურსო კომისიაში 3 „იმედის“ თანამშრომელია. 

კომისიის შემადგენლობის დამტკიცების შესახებ დადგენილება პარლამენტმა 10 ივნისს მიიღო. შალვა პაპუაშვილის თქმით, მისი წევრები შესაბამის სუბიექტებთან კონსულტაციის გზით შეირჩა. 

საზოგადოებრივი მაუწყებლის მეურვეობის კანდიდატების შესარჩევ საკონკურსო კომისიის შემადგენლობაში შედიან: 

• გივი აბესაძე - ფოლკლორული ანსამბლის „დიდგორის“ სოლისტი 
• მარიამ გვიდიანი - „ქალების ხმა – დემოკრატია და უსაფრთხოება“ აღმასრულებელი დირექტორი
• როზეტა გუჯეჯიანი - თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასოცირებული პროფესორი
• თამარ კეკენაძე - საქართველოში ბრიტანული უნივერსიტეტის ასოცირებული პროფესორი პოლიტიკის მეცნიერებებში, პარტია „საქართველოსთვის“ პოლიტიკური საბჭოს წევრი
• დავით მაღლაფერიძე - რადიო „იმედის“ პროგრამების დირექტორი
• ერმილე მესხია - ბათუმის ხელოვნების სასწავლო უნივერსიტეტის განათლების, ჰუმანიტარულ და სოციალურ მეცნიერებათა ფაკულტეტის დეკანი, პროფესორი
• ნინო მეუნარგია - რადიო „იმედის“ წამყვანი
• სოფიო ნიკოლაიშვილი - „იმედის“ გადაცემების: „იმედის დილა“ და „იმედის დღე“ მთავარი პროდიუსერი, კომუნიკაციების კომისიის „მედია აკადემიის“ მენტორი
• შორენა შავერდაშვილი - გამომცემლობა „სეზან ფაბლიშინგის“ დირექტორი, კომუნიკაციების კომისიის „მედია აკადემიის“ ყოფილი დირექტორი  

საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს წევრობის 3 კანდიდატის შესარჩევად გამოცხადებულ ღია კონკურსში 10 მსურველი მონაწილეობს. 

მეურვეობის კანდიდატები არიან: დავით ახვლედიანი, ელისო გაბადაძე, თეა გეგენავა, ვიქტორ გოგაშვილი, თეიმურაზ კეკელიძე, ბეგლარ ლოგუა, გრიგოლ მურღულია - საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს წევრი/ თავმჯდომარის მოადგილე, ვლადიმერ ტატიშვილი - „აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს“ ყოფილი დირექტორი, დავით ქართველიშვილი - ანალიტიკოსი, „ხალხის ძალა“, დონარა შონავა - 1977-2018 წლებში საზოგადოებრივი მაუწყებლის თანამშრომელი სხვადასხვა პოზიციაზე, როგორც ტელევიზიის პირველ და მეორე არხებზე, აგრეთვე რადიოში. [*შენიშვნა: რედაქცია სხვა კანდიდატების შესახებ ინფორმაციის მოძიებას აგრძელებს. პარლამენტის გვერდზე კანდიდატების მხოლოდ სახელი და გვარები გამოქვეყნდა].

მეურვეობის კანდიდატებზე განაცხადები პარლამენტის თავმჯდომარის სახელზე 8 ივნისის ჩათვლით უნდა წარედგინათ.

საზოგადოებრივი მაუწყებლის ამჟამინდელი სამეურვეო საბჭოდან უფლებამოსილების ვადა სამს: ზაზა აბაშიძეს, ბონდო მძინარაშვილსა და გია მურღულიას ეწურება. აბაშიძე და მძინარაშვილი საბჭოში საპარლამენტო ოპოზიციის კვოტით მოხვდნენ, მურღულია კი - უმრავლესობის.  

მათ გარდა, საზოგადოებრივი მაუწყებლის მეურვეები არიან: გია იაკობაშვილი, იზაბელა ოსიპოვა, სოსო სტურუა, გია კოხრეიძე, თამილა დოლიძე, ლაშა ტუღუში, ლიკა ბასილაია-შავგულიძე და ვასილ მაღლაფერიძე, რომელიც საბჭოს თავმჯდომარედ მეორე ვადით არის არჩეული.  

საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭო 11 წევრისგან შედგება, პარლამენტი ორ მეურვეს საქართველოს სახალხო დამცველის წარდგინებით ირჩევს, სამს – საპარლამენტო უმრავლესობაში შემავალი ფრაქციის/ფრაქციების, სამს – საპარლამენტო ოპოზიციაში შემავალი იმ ფრაქციების წარდგინებით, რომლებშიც ყველაზე მეტი პარლამენტის წევრია გაერთიანებული, სამს კი აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს წარდგინებით.  

სამეურვეო საბჭოს შემადგენლობის ერთი მესამედი 2 წელიწადში ერთხელ, როტაციის წესით იცვლება. საბჭოს თითოეულ წევრს 6 წლის ვადით ირჩევენ.

სამეურვეო საბჭოს თავმჯდომარის ჰონორარი 8 817 ლარია (დარიცხული), მისი მოადგილის - 6 798 ლარი (დარიცხული), საბჭოს სხვა წევრების კი - 6 085 ლარი (დარიცხული).

მოქმედი რეგლამენტის მიხედვით, საკონკურსი კომისია მეურვეობის კანდიდატებს ორ ეტაპად შეარჩევს, შემდეგ კი ფრაქციებს ასარჩევზე სულ ცოტა სამჯერ მეტ კანდიდატურას წარუდგენს. კომისიის მიერ შერჩეულ მეურვეობის კანდიდატებს კი ისინი ასარჩევად პარლამენტს წარუდგენენ. 

„მედიაჩეკერს“ პარლამენტის პრესსამსახურში უთხრეს, რომ საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს მომავალ სამი წევრს პარლამენტი „ქართული ოცნების“, „საქართველოსთვის“ და „ხალხის ძალის“ წარდგინებით აირჩევს. „ხალხის ძალას“ პარლამენტში ფრაქცია არ აქვს, თუმცა რედაქციას არგუმენტად „პარლამენტის რეგლამენტის“ ის მუხლი დაუსახელეს, სადაც ვკითხულობთ, რომ „პოლიტიკური ჯგუფი სარგებლობს იმავე უფლებებით, რომლებიც აქვს ფრაქციას, გარდა საქართველოს კონსტიტუციით ფრაქციისთვის განსაზღვრული უფლებებისა“. 

1 ივლისიდან „პარლამენტის რეგლამენტის“ განახლებული რედაქცია ამოქმედდება. რეგლამენტში შეტანილი ცვლილებების მიხედვით, რომელიც პარლამენტმა სამივე მოსმენით უკვე მიიღო, საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს წევრის არჩევის წესი იცვლება. მეურვის კანდიდატურა ღია კონკურსით აღარ შეირჩევა, უქმდება წევრობის კანდიდატების შემრჩევი საკონკურსო კომისიის შექმნის პროცედურაც. პარლამენტს საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს წევრობის კანდიდატს შესაბამისი კვოტის მქონე სუბიექტი წარუდგენს. მეურვის 1 თანამდებობაზე პირის ასარჩევად პარლამენტს მეურვეობის მხოლოდ 1 კანდიდატი წარედგინება. კანდიდატურის კანონით დადგენილ მოთხოვნებთან შესაბამისობის საკითხს კი პარლამენტის ეკონომიკური პოლიტიკის კომიტეტი შეისწავლის.