კატეგორია: საქართველო
ირანში ანტისამთავრობო პროტესტისა და არეულობის ფონზე ხელისუფლებამ ინტერნეტზე წვდომა მასობრივად შეზღუდა. ირანელები ვერ იყენებენ Instagram-სა და WhatsApp-ს. ეს ქვეყანაში 2019 წლის შემდეგ ინტერნეტის შეზღუდვის ყველაზე მასშტაბური შემთხვევაა.

რა ხდება?

ირანის ათობით ქალაქში მასშტაბური ანტისამთავრობო გამოსვლები 2022 წლის 16 სექტემბერს 22 წლის ქალის, მაჰსა ამინის სიკვდილის შემდეგ დაიწყო. ის 13 სექტემბერს ირანის ე.წ მორალის პოლიციამ ჰიჯაბის ტარების კანონის დარღვევის გამო დააკვა. მალევე მისი საავადმყოფოში გადაყვანა გახდა საჭირო, სადაც ის გარდაიცვალა.

დემონსტრანტები ითხოვენ გაუქმდეს კანონი, რომელიც 9 წელს გადაცილებულ ყველა ქალს ჰიჯაბის ტარებას ავალდებულებს.

რატომ ზღუდავს ინტერნეტზე წვდომას ირანის ხელისუფლება?

ირანში ინტერნეტის შეზღუდვა საპროტესტო გამოსვლების ჩახშობის ერთ-ერთი მეთოდია.

  • სხვადასხვა წყაროს ინფორმაციით, ირანში მიმდინარე საპროტესტო გამოსვლების დროს ათამდე ადამიანი დაიღუპა, დაშავდა ასობით მოქალაქე.
  • ოფიციალური საინფორმაციო წყაროები ირანში ხელისუფლების კონტროლქვეშაა.
  • ირანის მთავრობა უარყოფს, რომ აქციის მონაწილეები ქვეყნის უსაფრთხოების ძალებმა დახოცეს და ამბობს, რომ შესაძლოა ეს შეიარაღებულმა დისიდენტებმა ჩაიდინეს.
  • ინტერნეტი და სოციალური ქსელები კი დემონსტრანტებისა და მათი მხარდამჭერებისთვის ინფორმაციის გავრცელების ერთადერთი ხელმისაწვდომი საშუალებაა.

სოციალურ ქსელში ვრცელდება მუსლიმი ქალების ვიდეოები, რომლებიც პროტესტის ნიშნად თავსაბურავებს იხსნიან და თმას იჭრიან.

ბრიტანული ორგანიზაცია NetBlocks-ის ინფორმაციით:

  • ირანში მობილური ინტერნეტი გაითიშა თითქმის ყველა ქსელზე
  • 21 სექტემბერს ირანში წვდომა შეიზღუდა Instagram-სა და WhatsApp-ზე.
  • სხვა სოციალური ქსელები: Facebook, Youtube, Telegram და Twitter ირანში მანამდეც დაბლოკილი იყო.
  • მოსახლეობა ამ პლატფორმებზე შესვლას VPN-ით (ვირტუალური კერძო ქსელი) ახერხებს.

რა მოხდა 2019 წელს?

  • 2019 წლის ნოემბერში ირანის ხელისუფლებამ საპროტესტო აქციების დროს ინტერნეტი ერთი კვირით გათიშა.
  • საერთაშორისო არასამთავრობო ორგანიზაცია “ამნესთი ინთერნეშენალის” მონაცემებით, საწვავის ფასის ზრდის გამო დაწყებული დემონსტრაციების დროს 2019 წელს ირანის უსაფრთხოების ძალებმა 323 ადამიანი მოკლეს.
  • ორგანიზაცია ამბობს, რომ ირანის ხელისუფლებამ ინტერნეტი მიზანმიმართულად, ადამიანის უფლებების დარღვევების მასშტაბების დასამალად, დაბლოკა.

მიუხედავად იმისა, რომ გაეროს ადამიანის უფლებათა კომიტეტის მიხედვით, სახელმწიფოებმა მშვიდობიანი შეკრებების დროს ინტერნეტ კავშირი არ უნდა დაბლოკონ ან შეაფერხონ, ზოგიერთი მთავრობა ამ მეთოდს, მისთვის არასასურველი აქციების ჩასახშობად იყენებს.
კატეგორია: საქართველო
უკრაინის წინააღმდეგ რუსეთის ომის, კავკასიის რეგიონში შეიარაღებული კონფლიქტის, პოლიტიკური არასტაბილურობისა და კოვიდ პანდემიის ფონზე თბილისში სხვადასხვა ქვეყნიდან ჟურნალისტები შეიკრიბებიან და მედიის სფეროში მთავარ გამოწვევებზე იმსჯელებენ.

22-25 სექტემბერს საერთაშორისო მედია კონფერენციაზე უკრაინელი, ქართველი, სომეხი და მოლდოველი ჟურნალისტები, რედაქტორები და მედიამენეჯერები თავიანთ გამოცდილებასა და ცოდნას ერთმანეთს გაუზიარებენ.

კონფერენციის მთავარი სპიკერი ჟურნალ Time-ის 2022 წლის 100 ყველაზე გავლენიან ადამიანთა სიაში დასახელებული უკრაინელი ჟურნალისტი, “უკრაინსკა პრავდას” მთავარი რედაქტორი სევგილ მუსაევა იქნება.

რატომ არის მნიშვნელოვანი?

ჰიბრიდული ომისა და სოციალური მედიის ეპოქის გათვალისწიებით, ჟურნალისტებს დღეს უკრაინაში უპრეცენდენტო ვითარებაში უწევთ მუშაობა.

რეგიონში რთული პოლიტიკური და ეკონომიკური მდგომარეობის, მიმდინარე მასშტაბური ომის დროს, როდესაც მედიის როლი სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია, ხოლო ბოლო კვლევები აჩვენებს, რომ საქართველოში მედიაგარემო უარსედება, ჟურნალისტებს შესაძლებლობა ექნებათ:

  • უკრაინელი კოლეგებისგან მოისმინონ როგორ უმკლავდებიან იმ სირთულეებს, რომლებსაც ახლა ისინი ყოველდღიურად აწყდებიან.
  • მიიღონ რჩევები საერთაშორისო ექსპერტებისგან.
  • გაამყარონ კონტაქტები ერთმანეთთან.
  • გააზიარონ თავიანთი გამოცდილება.
  • მხარი დაუჭირონ და გააძლიერონ დამოუკიდებელი ჟურნალისტიკა.

ვინ ატარებს კონფერენციას?

თბილისის საერთაშორისო მედია კონფერენციის ორგანიზატორი მედიის მხარდამჭერი არასამთავრობო ორგანიზაცია “ინტერნიუსია”.

კონფერენციას მხარს უჭერს შვედეთის მთავრობაც, სტუმრებს შორის იქნება შვედეთის ელჩი ულრიკ ტიდესტრომი.

რა თემებს განიხილავენ კონფერენციაზე?

კონფერენცია ჟურნალისტებისთვის ერთგვარი ფორუმი იქნება. ისინი ომისა და კრიზისის დროს მუშაობის შესახებ რჩევებსა და პროფესიულ გამოცდილებას გააზიარებენ, ისაუბრებენ ეფექტიანი და ინოვაციური ამბის თხრობის ფორმებსა და მედიის ფინანსურ ნაწილზე, როგორებიცაა შემოწირულობები და კონტენტის მონეტიზაცია.

3 დღის განმავლობაში გაიმართება პრეზენტაციები, პანელური დისკუსიები, ტრენინგები და კონსულტაციები.

ჟურნალისტებს ბიზნესის მიმართულებით კონსულტაციებს გაუწევს:

  • საერთაშორისო მედიისა და მარკეტინგის კონსულტანტი, კომპანია “ნიუსგეინის” თანადამფუძნებელი, მიშელ ფოსტერი, რომელსაც აშშ-ში, აზიაში, აფრიკაში, ბალკანურ და ბალტიისპირეთის ქვეყნებში მუშაობის გამოცდილება აქვს.
  • “ინტერნიუსის” მედია ბიზნესის გუნდის დირექტორი ჯეისონ ლამბერტი.
მედიასაშუალებების ბიზნეს განვითარების გეგმაზე ისაუბრებენ უკრაინელი მედია მენეჯერებიც, მათ შორის გამოცემა Kyiv Independent-ის წარმომადგენელი ზახარ პროტსიუკი.

ადგილობრივი მედიასაშუალებებისთვის აუდიტორიის ჩართულობის საკითხს შეეხებიან ქართველი მედია მენეჯერები, მათ შორის ანი სირბილაძე (DigitalNews), ნინო ტურაშვილი (პალიტრა მედია) და გიორგი გოგუა (პროექტი 64, მედიაჩეკერი).

ამბის თხრობის შესახებ სესიებს კი “რადიო თავისუფლების” რედაქტორი ნინო ჯაფიაშვილი, რეჟისორი ნინო ორჯონიკიძე და ქუჩის მხატვარი “გაგოშა” გაუძღვებიან.

კონფერენციის ბოლო დღეს მონაწილეები სასწავლო ვიზიტით კახეთში “მთის ამბებს” ესტუმრებიან.
კატეგორია: საქართველო
სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის (სუს) ყოფილი მაღალჩინოსანი სოსო გოგაშვილი ამბობს, რომ “რუსთავი 2-ის” საქმის ერთ-ერთ მოსამართლეზე ზეწოლა ხდებოდა.

რა ხდება?

სოსო გოგაშვილმა ციხიდან მორიგი წერილი გაავრცელა, რომელშიც დაადასტურა უზენაესი და სააპელაციო სასამართლოს ყოფილი მოსამართლის, ბესარიონ ალავიძის განცხადება მასზე ზეწოლის შესახებ.

  • რუსთავი 2-ის საქმის ერთ-ერთმა მოსამართლემ ბესარიონ ალავიძემ 17 სექტემბერს “მთავარ არხთან” ინტერვიუში თქვა, რომ ხელისუფლების მხრიდან მასსა და სხვა მოსამართლეებზე ზეწოლის ფაქტები იყო.
  • საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდმა პალატამ, 9 მოსამართლემ, მათ შორის ალავიძემ, ტელეკომპანია „რუსთავი 2“ 2017 წლის 2 მარტს ქიბარ ხალვაშს მიაკუთვნა.

რას ამბობს სუს-ის ყოფილი მაღალჩინოსანი?

სოსო გოგაშვილი წერს, რომ მოსამართლეზე ზეწოლა სუს-ის მხრიდან თბილისის სააპელაციო სასამართლოს თავმჯდომარის, მიხეილ ჩინჩალაძის, მოთხოვნის შემდეგ დაიწყო:

  • “მას შემდეგ, რაც მიხეილ ჩინჩალაძემ ალავიძეზე არაერთი ზეწოლის შემდეგ ვერ მიაღწია მიზანს მიეღო მისგან თანხმობა “რუსთავი 2-ის” საქმეზე ოცნებისთვის სასურველი გადაწყვეტილების შესახებ, მან საქმეში ჩართო მძიმე არტილერია.” “ჩაინიშნა საგანგებო თათბირი ბიძინა ივანიშვილის ბიზნეს ცენტრში, სადაც გადაწყდა, რომ საქმეში უნდა ჩავრთულიყავით ჩვენ - სუსი.”
  • “ჩვენ ივანიშვილისგან მივიღეთ შესაბამისი დავალება - ალავიძეზე სასურველი გადაწყვეტილების მისაღებად უნდა შეგვეთავაზებინა მუდმივი სამსახური, ფულადი პრემია და ხელშეუხებლობა. ეს ყველაფერი უნდა მომხდარიყო სახელმწიფო ინტერესებზე აპელირებით, უარის შემთხვევაში პრობლემების შექმნით.”
  • “სუსში გამოიძებნა თანამდებობის პირი, რომელიც მას დიდი ხანი იცნობდა და ჰქონდა კარგი ურთიერთობა. მას დაევალა ალავიძესთან შეხვედრა და მისი დარწმუნება. შეხვედრა შედგა რამდენჯერმე, ხდებოდა ამ შეხვედრის აუდიო ჩაწერა, ოფიცერს ჩანაწერი მოჰქონდა ჩემთან და მე მას ვუგზავნიდი ჩინჩალაძეს.”

სოსო გოგაშვილი ყოფილ მოსამართლეს, ბესარიონ ალავიძეს ზეწოლის შესახებ ბოლომდე საუბრისკენ, სუს-ის თანამშრომელს, “შემსრულებელ ოფიცერს” კი სისტემის მხილებისკენ მოუწოდებს.

ვინ არის სოსო გოგაშვილი?

სოსო გოგაშვილი სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის უფროსის ყოფილი მოადგილეა. ის 15 ივლისს დააკავეს და ბრალი 3 მუხლით წარუდგინეს:

  • სამსახურებრივი უფლებამოსილების გადამეტება, რამაც სახელმწიფოს კანონიერი ინტერესის არსებითი დარღვევა გამოიწვია.
  • პერსონალური მონაცემების უკანონოდ მოპოვება, შენახვა, გავრცელება, რამაც მნიშვნელოვანი ზიანი გამოიწვია.
  • სამსახურებრივი მდგომარეობის გამოყენებით და ცეცხლსასროლი იარაღისა და საბრძოლო მასალის მართლსაწინააღმდეგო შეძენა და შენახვა.
  • გოგაშვილს 18 ივლისს აღკვეთის ღონისძიების სახით პატიმრობა შეეფარდა.

სოსო გოგაშვილის დაკავებამდე 2 დღით ადრე, 2022 წლის 13 ივლისს ტელეკომპანია “მაესტროს” ეთერში მომღერალმა და ტელეწამყვანმა გია გაჩეჩილაძემ (“უცნობმა”) “მთავარი არხის” ჟურნალისტების საუბრის ფარული ჩანაწერი გამოაქვეყნა. მასში ჟურნალისტები წყაროსგან, სოსო გოგაშვილისგან მიწოდებულ მასალაზე საუბრობდნენ.

ამ თემაზე: “უცნობის” გავრცელებული ჩანაწერები - რა ირკვევა?
კატეგორია: საქართველო
"ქართული ოცნების" დეპუტატებმა "მაუწყებლობის შესახებ" კანონში ცვლილებებისთვის კანონპროექტი მოამზადეს, რომლითაც სახელმწიფო, მედიაზე რეგულირების სფეროს ზრდის. ინიციატორები ამბობენ, რომ ეს ევროკავშირის დირექტივაა, მედიის სფეროს ექსპერტები კი რისკებს ხედავენ.

რატომ არის თემა მნიშვნელოვანი?

ახალი კანონპროექტი ერთი მხრივ აფართოებს კომუნიკაციების კომისიის გავლენის სფეროს, მეორე მხრივ კი საშუალებას აძლევს მას, შევიდეს მედია პროდუქტის შინაარსობრივი ნაწილის განხილვაში.

რა იცვლება?

  • მაუწყებლობის შესახებ კანონის მიხედვით, დღეს, კომუნიკაციების კომისია განსაზღვრავს მაუწყებლობის სფეროში საქმიანობის ავტორიზაციის წესებს და აკვირდება, ხომ არ არღვევენ მაუწყებლები თვითრეგულირების პროცედურულ ნორმებს;
  • კომისია არეგულირებას მხოლოდ ეროვნულ ტელე და რადიო მაუწყებლებს და მხოლოდ მათ მიმართ არსებობს სავალდებულო ავტორიზაციის მოთხოვნა.
  • ახალი კანონპროექტით შემოდის "მედია მომსახურების" ცნება და რეგულაციის სფერო გაფართოვდება და ინტერნეტზეც გავრცელდება.

ეს ნიშნავს, რომ ახალი კანონპროექტი დაარეგულირებს:
  • ტელევიზიას
  • რადიოს
  • რეკლამის სფეროს
  • "გამოძახებით მედია მომსახურებას"

"გამოძახებით მედია მომსახურებაში" იგულისხმება ნებისმიმერი ვებგვერდი, სადაც მომწოდებელი აუდიტორიას სთავაზობს კონტენტს, ხილო მომხმარებელი თავად ირჩევთ რას და როდის უყუროთ. უფრო კონკრეტულად, როგორც კანონპროექტის ერთ-ერთმა ავტორმა, ბექა ოდიშარიამ გვითხრა, გამოძახებით აუდიოვიზუალური მედია მომსახურებების მაგალითებია - Netflix, Disney+, Hulu, HBO Max, Cavea +, SILK TV-ის კატალოგი (მედიათეკა)  და ა.შ.

შესაბამისად, თუ აქამდე გამოძახებით მედიამომსახურების შინაარსის ვებგვერდების ფუნქციონირებისთვის ავტორიზაციის გავლა არ იყო საჭირო, ახალი კანონპროექტით, მფლობელებს მოუწევთ, სავალდებულო ავტორიზაცია კომუნიკაციების მარეგულირებელ კომისიაში გაიარონ.

რაც მთავარია:
  • თუ მაუწყებლობის შესახებ კანონით, კომუნიკაციების კომისია მხოლოდ პროცედურული წესების დარღვევას აკონტროლებდა, ახალი კანონპროექტი მას შინაარსში შესვლის საშუალებასაც აძლევს.
  • ანუ, ის, რაც აქამდე მედიის თვითრეგულირების ფარგლებში იყო მოქცეული, სახელმწიფო რეგულირების სფეროში გადავა.

რა საჭიროა ცვლილებები კანონში? — "ოცნების" არგუმენტები

მმართველი პარტიის წარმომადგენლები ამბობენ, რომ კანონპროექტის მიზანი ქართული კანონმდებლობის ევროდირექტივასთან შესაბამისობაში მოყვანაა და ის ასოცირების შეთანხმებით ნაკისრ ვალდებულებასა და ევროკავშირის "შემოქმედებითი ევროპის" პროგრამაში საქართველოს სრულყოფილად მონაწილეობის წინაპირობაა.

რას გულისხმობს ევროდირექტივა?

2014 წლის ასოცირების შეთანხმებით, საქართველოს დაეკისრა ვალდებულება, რომ აუდიოვიზუალური მედია მომსახურების სფეროში კანონმდებლობა ევროკავშირის კანონმდებლობის მოქმედ რედაქციას დაუახლოვოს, მათ შორის:

  • დაიცვას კულტურული მრავალფეროვნება, უზუნველჰყოს მედია პრულალიზმი, გაზარდოს შშმ ადამიანების ხელმსაწვდომობა მედიაზე, შექმნას სიძულვილის ენისა და ტერორიზმის წაქეზების პრევენციის მექანიზმები და ა.შ.

რა არის პრობლემა?

მედიის ადვოკატირების საკითხზე მომუშავე ორანიზაციები აქამდეც ხშირად აკრიტიკებდნენ კომუნიკაციების კომისიას, შინაარსში ჩარევის მცდელობების გამო.

  • მაგალითად, ორგანიზაცია “მედიაომბუდსმენის” დირექტორი, ნათია კაპანაძე, შინაარსში ჩარევის მცდელობას უწოდებს კომისიის მიერ, 2022 წლის 23 აგვისტოს მიღებულ გადაწყვეტილებას, როდესაც "ქართული ოცნების" საჩივრის საფუძველზე, აქცია "შინ ევროპისკენ" ვიდეორგოლის გაშვების გამო, "მთავარი არხი" 118 688 ლარით დააჯარიმა, "ტვ პირველი" და "ფორმულა" კი წერილობით გააფრთხილა.

"მაუწყებლობის შესახებ" კანონში ცვლილებები იქნება პოლიტიკური იარაღი, რომელიც "რაღაც მომენტში მედიის წინააღმდეგ აუცილებლად გაისვრის", — ამბობს მედიაექსპერტი ლაშა ტუღუში.

კანონპროექტი ითვალისწინებს კომისიის სამართლებრივი აქტების დაუყოვნებლივ აღსრულებასაც, მიუხედავად იმისა, გასაჩივრდა თუ არა ისინი სასამართლოში, სადაც, მედიის ექსპერტები კიდევ ერთ საფრთხეს ხედავენ.

"ბოლო დროს მიღებული გადაწყვეტილებებიდან გამომდინარე, ძალიან დიდი შანსია, ხელისუფლებისადმი კრიტიკულად განწყობილი მაუწყებლების მიმართ მიღებული იყოს ძალიან დიდი ზომის ჯარიმებიც", — ამბობს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის დირექტორი, მარიამ გოგოსაშვილი.

მედიის რეგულირების მცდელობები "ცილისწამების აღკვეთის" მოტივით

"ქართულ ოცნების" წარმომადგენლები მედიის რეგულირების შესახებ ბოლო წლებში აქტიურად საუბრობენ.

  • 2019 წელს, ხელისუფლების წარმომადგენლები გამოხატვის თავისუფლების კუთხით შეზღუდვების დაწესების აუცილებლობას ცილისწამებასთან დაკავშირებული რეგულაციების საჭიროებით ასაბუთებდნენ. მაშინ ამ აზრს პრეზიდენტი სალომე ზურაბიშვილიც უჭერდა მხარს, პატრიარქმა ილია II-მ კი ამ თემას საშობაო ეპისტოლე დაუთმო, რასაც ამ იდეის მხარდასაჭერად "ქართული ოცნების" განცხადებები მოჰყვა.
  • 2021 წლის 28 ოქტომბერს, ხელისუფლების ღია მხარდამჭერმა გიორგი გაჩეჩილაძემ (უცნობი) პარლამენტს "მაუწყებლობის შესახებ" კანონში ცვლილებების შესატანად საკანონმდებლო ინიციატივა წარუდგინა. გაჩეჩილაძე პარლამენტს მიმართა თხოვნით “შეიმუშაონ სათანადო ცვლილებები, რომლებიც გამორიცხავს ჟურნალისტების მხრიდან ცილისმწამებლური და პიროვნების დაუმსახურებლად შეურაცხმყოფელი ფაქტების გასაჯაროებას”.

ახალი კანონპროექტით, ამ საკითხს “პასუხის უფლების” ცნება არეგულირებს. ამ ახალი ჩანაწერით, მოქალაქეს აქვს უფლება, კომუნიკაციების კომისიაში გაასაჩივროს მედიის მიერ მასზე სავარაუდოდ გავრცელებული ცრუ ინფორმაცია, ცილისწამება და ა.შ.

რა არის პრობლემა?

ცილისწამებისთვის დავა აქამდეც შესაძლებელი იყო, თანაც, ამისთვის რამდენიმე გზა არსებობს — შეგიძლიათ მიმართოთ:

  • მაუწყებლის თვითრეგულირების ორგანოს;
  • ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიას;
  • სასამართლოს.

ახალი კანონპროექტით კი, ასეთი დავები მარეგულირებელ კომისიასაც დაექვემდებარება.

"გაუგებარია, რატომ დადგა ცილისწამების შესახებ დავების მარეგულირებელ კომისიაში გადამისამართების აუცილებლობა, თანაც ისე, რომ არ არსებობს ჯეროვანი სიზუსტის დასადგენად გაწერილი სტანდარტი, რომლითაც იხელმძღვანელებს მარეგულირებელი კომისია", — ამბობს მარიამ გოგოსაშვილი.

რატომ არის მნიშვნელოვანი თვითრეგულირების მექანიზმი?

ჟურნალისტური თვითრეგულირება სარედაქციო დამოუკიდებლობას იცავს და სახელმწიფო კონტროლს ამცირებს.

ევროდირექტივის მიხედვით, უნდა მივიღოთ ეფექტური ზომები მათ შორის, სიძულვილის ენის რეგულირებასთან დაკავშირებით, თუმცა რა უნდა იყოს ეფექტური ზომა, ამაში არჩევანის თავისუფლებას გვაძლევს.

ეს შეიძლება იყოს:

  • რეგულირება;
  • თვითრეგულირება;
  • შერეული რეგულირება.

მედიის რეგულირების გამოცდილება

საქართველოში რეგულირების პრაქტიკა 2007 წლამდე არსებობდა და ადმინისტრაციული ორგანოსგან რეგულირდებოდა ისეთი შინაარსობრივი საკითხები, როგორიც შეიძლება იყოს ჯეროვანი სიზუსტის დადგენა, სიძულვილის ენა, სახელმწიფო გადატრიალებისკენ მოწოდება და ასე შემდეგ.

თუმცა, 2007 წელს, ტელეკომპანია "იმედის" მაგალითმა გვაჩვენა, რამდენად საფრთხისშემცველი შეიძლება იყოს ეს მიდგომა მთავრობისთვის არასასურველი მედიებისთვის, რადგან თბილისის საქალაქო სასამართლომ "იმედს" ლიცენზია იმ მოტივით შეუწყვიტა, რომ "ტელეკომპანია 7 ნოემბრის არეულობის გაშუქებისას ხელისუფლების ჩამოგდების პროპაგანდას ეწეოდა".

სად არის გამოსავალი?

მედიის ადვოკატირების კოალიცია, რომელიც 16 ორგანიზაციისგან შედგება, კანონპროექტის მთავარ საფრთხედ მედიის თვითრეგულირებიდან სახელმწიფო რეგულირებაში გადატანას მიიჩნევს, რადგან “კომისიის მხრიდან შინაარსში ჩარევა ქმნის გამოხატვის თავისუფლების შეზღუდის რისკებს.”

“შესაბამისად, პარლამენტმა კანონპროექტი შინაარსობრივ რეგულირებასთან დაკავშირებული საკითხების გარეშე უნდა მიიღოს და შეიქმნას სამუშაო ჯგუფი, რომელიც იმსჯელებს ისეთ ეფექტიან მექანიზმებზე, რომლებიც საფრთხეს არ შეუქმნის გამოხატვის თავისუფლებას.”

"მაუწყებლის შესახებ" კანონის განხილვა პარლამენტის კომიტეტებში მომავალი კვირიდან დაიწყება.
კატეგორია: საქართველო
Bm.ge-ის მთავარ რედაქტორი და BMGTV-ის ჟურნალისტი, თელარა გელანტია, 12 სექტემბერს საქართველოს მთავრობის სხდომის პრეკონფერენციაზე არ შეუშვეს.

ჟურნალისტური ეთიკის ქარტის განცხადებით, რომ საჯარო უწყების მხრიდან მსგავსი ქმედება დაუშვებელია და ამძიმებს ჟურნალისტების მიმართ არსებულ მტრულ გარემოს.

რა მოხდა?

“ბიზნეს მედია საქართველოს” ინფორმაციით, 14:00 საათზე დანიშნული სხდომის გასაშუქებლად BMGTV-ის ჯგუფი წავიდა, მაგრამ მთავრობის ადმინისტრაციაში არ შეუშვეს.

რას ამბობს თელარა გელანტია?

ჟურნალისტი მეათე წელია მთავრობის სხდომებს აშუქებს, თუმცა დღეს ადმინისტრაციაში არ შეშვების მიზეზად “ბევრი შეკითხვის დასმა” და “კოლეგების შეწუხება” დაუსახელეს.

  • “ოფიციალურ მიზეზად პრესსამსახურის თანამშრომელმა ნინო ცხადაძემ მითხრა, რომ თურმე წესებს ვარღვევ - ბევრ კითხვას ვსვამ და სხვა კოლეგებს ვაწუხებ და ა.შ. თან დაკვირვებაც აწარმოეს თურმე ჩემზე და ეს მოიფიქრეს (ვიცი, ნინო არაფერ შუაშია - უთხრეს და მითხრა) (BMG-იდან მარტო მე ამკრძალეს დღეს - სხვაზე არ აქვთ პრობლემა)”
  • “გონივრული ეჭვი მაქვს, მთავრობის ადმინისტრაცია გააღიზიანა ჩემმა სიუჟეტმაც (9 სექტემბერს გავიდა ეთერში) სადაც მოვყევით, როგორ ირღვევა კანონი და ორი წელია მთავრობის არცერთი განკარგულება არ გამოუქვეყნებიათ”, - წერს თელარა გელანტია სოციალურ ქსელში.

ფინანსთა მინისტრის და მთავრობის განმარტება

მთავრობის ადმინისტრაციის პრესსამსახურში ამ მომენტისთვის ჩვენს ზარებს არ პასუხობენ. Bm.ge-ის ინფორმაციით, მომხდარს მედიის და მთავრობის პრესსამსახურის საერთო ჩატში მთავრობის თანამშრომელი გამოეხმაურა:
  • „ბევრჯერ გავაფრთხილეთ და ვთხოვეთ ინტერვიუს რეჟიმში აღარ დაესვა კითხვები, თუმცა, სამწუხაროდ, არ ითვალისწინებს ჩვენს თხოვნას. თქვენს ტელევიზიასთან არანაირი პრობლემა და პრეტენზია არ არის და დღეს ოპერატორს შეეძლო შესვლა. რაც შეეხება ჟურნალისტს, კიდევ ერთხელ გეუბნები, რომ არის ელემენტარული წესი რისი დაცვაც არ მეგონა თუ ასეთი რთული იქნებოდა მისთვის“

თელარა გელანტიას არ შეშვების მიზეზებზე ჟურნალისტებმა პრესკონფერენციაზე ფინანსთა მინისტრს, ლაშა ხუციშვილს ჰკითხეს. მინისტრი ამბობს, რომ “ არ ჰგონია ჟურნალისტის არ შეშვება კონკრეტულ რეპორტაჟს უკავშირდებოდეს”

მინისტრი ამბობს, რომ:
  • „არ ვიცი რამდენად არის ეს დასჯა, უბრალოდ ეს ინფორმაცია თქვენგან მივიღე. ბუნებრივია, ადმინისტრაცია გააკეთებს განმარტებას ამასთან დაკავშირებით, რატომ მოხდა ეს კონკრეტული ფაქტი.“
  • „ჩემთვის არასასურველი შეკითხვები არ არსებობს. ნებისმიერი შეკითხვა არის შეკითხვა, რომელზეც ბუნებრივია, ჩემი მოსაზრებები და პასუხები მექნება. მოვისმენთ ადმინისტრაციის განმარტებას და შემდგომ შეიძლება შეფასება.“


ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიას მიიჩნია
, რომ მედიის მიმართ არათანაბარი მიდგომა დაუშვებელი და დისკრიმინაციულია.
  • მედიის როლი დემოკრატიული საზოგადოების განვითარებაში შეუცვლელია, ამიტომაც მნიშვნელოვანია, რომ ყველა მედიასაშუალების წარმომადგენელი თანაბარ პირობებში იყოს. 
  • ქარტია საქართველოს მთავრობას მოუწოდებს, არ ჩააყენონ დისკრიმინაციულ მდგომარეობაში კრიტიკული მედიის წარმომადგენლები და შეუქმნან სათანადო სამუშაო პირობები.

ჟურნალისტების “დაბლოკვა”

ეს პირველი შემთხვევა არ არის, როდესაც ხელისუფლების მიმართ კრიტიკულად განწყობილი მედიასაშუალებები სამთავრობო უწყებაში ბრიფინგზე არ შეუშვეს.
  • ტელეკომპანია „პირველის“ გადამღები ჯგუფი 2021 წლის 8 დეკემბერს კულტურის მინისტრის, თეა წეულკიანის, ბრიფინგზე მეორედ არ შეუშვეს.
  • „პირველისა“ და „მთავარი არხის“ ჟურნალისტები კულტურის სამინისტროში დაგეგმილ ბრიფინგზე არ შეუშვეს 22 ნოემბერსაც.
  • 11 ნოემბერს კი “ტვ პირველის”, “მთავარი არხისა” და “ფორმულას” ჟურნალისტები იუსტიციის სამინისტროში გამართულ ბრიფინგზე ვერ მოხვდნენ.
კატეგორია: საქართველო
ევროკავშირი საქართველოს 5 ივლისის ძალადობის დამნაშავეების მართლმსაჯულებისთვის გადაცემისკენ მოუწოდებს.

ევროკავშირის წარმომადგენლობა საქართველოსა და ევროკავშირს შორის გამართული ასოცირების საბჭოს მე-7 სხდომის შემდეგ ერთობლივ განცხადებას ავრცელებს.

რას წერია განცხადებაში მედიაზე?

ევროკავშირმა ხაზი გაუსვა, რომ საჭიროა, 2021 წლის 5 ივლისის თბილისი პრაიდის მარშის კონტექსტში, მედია-პროფესიონალების წინააღმდეგ ძალადობის ეფექტიანი და ეფექტური გამოძიება და პრევენციული ზომების გაძლიერება.

  • ევროკავშირმა მოუწოდა საქართველოს ყველა დამნაშავის მართლმსაჯულებისთვის გადაცემისკენ და ამავდროულად, აღნიშნა ამ მიმართულებით გადადგმული ნაბიჯები.

ევროკავშირმა კიდევ ერთხელ დაადასტურა საქართველოსადმი მხარდაჭერა ჰიბრიდული და კიბერ საფრთხეების წინააღმდეგ ბრძოლაში.

  • ამ კონტექსტში ევროკავშირმა შეშფოთება გამოხატა გაზრდილ ანტი-დასავლურ დეზინფორმაციასა და რიტორიკასთან დაკავშირებით, რომელიც საფრთხეს უქმნის საქართველოს ევროპულ გზას.

კონტექსტი


2021 წლის 5 ივლისს "თბილისი პრაიდის" მიერ დაგეგმილი "ღირსების მარშის" წინააღმდეგ გამოსული ძალადობრივი ჯგუფები მედიის 53 წარმომადგენელს ფიზიკურად გაუსწორდნენ.

დაშავებულებს შორის იყო ტელეკომპანია „პირველის“ ოპერატორი, ალექსანდრე ლაშქარავა, რომელიც 11 ივლისს გარდაიცვალა.

ძალადობრივი აქციის ორგანიზატორების დასჯას უშედეგოდ ითხოვს მედია, არასამთავრობო სექტორი და სამოქალაქო საზოგადოება. თუმცა, ამ დრომდე არც ერთი ორგანიზატორი პასუხისგებაში მიცემული არ არის.
კატეგორია: საქართველო
ისრაელის თავდაცვის ძალებმა აღიარა, რომ პალესტინელ-ამერიკელი ჟურნალისტი, შირენ აბუ აკილი, მათი მხრიდან გასროლილმა ტყვიამ იმსხვერპლა.

ისრაელის მხარემ მომხდარის შიდა გამოძიების შედეგები 5 სექტემბერს გამოაქვეყნა.

რა მოხდა?

2022 წლის 11 მაისს, მდინარე იორდანეს დასავლეთ სანაპიროზე მდებარე ქალაქ ჯენინში, ისრაელის უსაფრთხოების ძალების მიერ მოწყობილი ოპერაციის გაშუქებისას “ალ-ჯაზირას” ერთი ჟურნალისტი მოკლეს, ერთი კი - დაჭრეს.

მოკლულ ჟურნალისტს შირინ აბუ აკლის პრესის ნიშნის მქონე ჯავშანჟილეტი ეცვა, ის 51 წლის იყო.

ამ თემაზე: ისრაელის რეიდის დროს „ალ-ჯაზირას“ რეპორტიორი მოკლეს

რას ამბობს ისრაელის მხარე?

ისრაელის თავდაცვის ძალების განცხადებაში წერია, რომ შეუძლებელია დადგინდეს სროლის წყარო, რომელმაც ჟურნალისტი მოკლა, თუმცა, დიდი ალბათობით, კორესპონდენტს შემთხვევით ისრაელის თავდაცვის ძალების იარაღიდან გასროლილი ტყვია მოხვდა.
  • ისრაელის არმია მომხდარში მონაწილე ჯარისკაცების მიმართ სისხლის სამართლებრივ დევნას არ დაიწყებს.
  • ისრაელის მხარე განმარტავს, რომ მათი ჯარისკაცები მხოლოდ “შეიარაღებულ ტერორისტებად” იდენტიფიცირებულ პირებს უმიზნებდნენ და არ არსებობს ეჭვი, რომ ტყვია სამოქალაქო პირს, კონკრეტულად ჟურნალისტს განზრახ ესროლეს.

“ალ-ჯაზირას” პასუხი

მოკლული ჟურნალისტის დამსაქმებელი მედიასაშუალება “ალ-ჯაზირა” ისრაელის თავდაცვის ძალების გამოძიებას გმობს და მიიჩნევს, რომ შემთხვევიდან 100 დღეზე მეტით ამ გამოძიების შედეგების დაგვიანება ჟურნალისტის მკვლელობისთვის სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობის თავიდან აცილებას ემსახურება.
კატეგორია: საქართველო
რუსულ დამოუკიდებელ მედიასაშუალება “ნოვაია გაზეტას” მოსკოვის სასამართლომ ლიცენზია შეუჩერა და ამით, გაზეთის რუსეთში მუშაობა აკრძალა.

სასამართლოს გადაწყვეტილებამდე ერთი კვირით ადრე საბჭოთა კავშირის ბოლო ლიდერი, მიხეილ გორბაჩოვი გარდაიცვალა. გორბაჩოვი “ნოვაია გაზეტას” დაარსებას 1990-იან წლებში ნობელის პრემიით მიღებული თანხით დაეხმარა.

რა ხდება?

“ნოვაია გაზეტა” რუსეთის მედიის მარეგულირებემა ე.წ როსკომნადზორმა იმ დოკუმენტების წარუდგენლობაში დაადანაშაულა, რომელიც 2006 წელს გამოცემის მესაკუთრეების ცვლილებას ეხება. სასამართლომ გაზეთის ლიცენზია სწორედ ამ სარჩელის საფუძველზე შეაჩერა.

გაზეთის რედაქტორი დმიტრი მურატოვი მოსკოვის სასამართლოს გადაწყვეტილებას “უსაფუძვლოსა” და “პოლიტიკურს” უწოდებს. მურატოვი გადაწყვეტილების გასაჩივრებას აპირებს.

“ნოვაია გაზეტას” ვებგვერდის ლიცენზიის გაუქმების საკითხს კი მოსკოვის სასამართლო კი მომდევნო კვირაში გადაწყვეტს.

კონტექსტი

  • "ნოვაია გაზეტა" კრემლისადმი კრიტიკულად განწყობილი მედიაა და მუქარის, ძალადობისა და მკვლელობების მიუხედავად დამოუკიდებელ სარედაქციო პოლიტიკას მაინც აგრძელებს.
  • რუსეთის უკრაინაში შეჭრის შემდეგ რუსეთში მიღებული კანონმდებლობის გამო “ნოვაია გაზეტამ” გადარჩენის მიზნით ჯერ ომის გაშუქება, შემდეგ კი მთლიანად მუშაობა შეაჩერა.
  • გაზეთის დაფუძნებიდან დღემდე მისი 6 ჟურნალისტია მოკლული, მათ შორისაა ანნა პოლიტკოვსკაია.
  • დმიტრი მურატოვს გამოხატვის თავისუფლებისათვის გაბედული ბრძოლისათვის, მშვიდობის დარგში ნობელის პრემია გასულ წელს ფილიპინელ ჟურნალისტ მარია რესასთან ერთად გადასცეს. მურატოვს ნობელის პრემიის მინიჭება კრემლშიც მიულოცეს.
  • მოგვიანებით ჟურნალისტმა უკრაინელი ლტოლვილების დასახმარებლად მედალი აქუციონზე გაყიდა.
  • დმიტრი მურატოვი სიტყვის თავისუფლებას თავისი საქმიანობით რუსეთში ათწლეულებია იცავს. ის დამოუკიდებელი გაზეთის "ნოვაია გაზეტას" ერთ-ერთი დამფუძნებელია და მის რედაქტორად 1995 წლიდან მუშაობს.
კატეგორია: საქართველო
მედიაკოალიცია ამბობს, რომ შინაგან საქმეთა სამინისტრო ვალდებულია განმარტოს რუსი ფოტოჟურნალისტის საქართველოში შემოსვლაზე უარის თქმის მიზეზი.

"მედიის ადვოკატირების კოალიცია" მზადაა, დაიცვას ვასილ კრესტიანინოვის ინტერესები, რომელიც საქართველოში არ შემოუშვეს. 

კრესტიანინოვი საქართველოში 2021 წლის ნოემბრიდან ცხოვრობს. მას საქართველოში შემოსვლაზე უარი უკვე მეორედ უთხრეს.


რა ხდება?

2022 წლის 3 სექტემბერს რუსულენოვანმა გამოცემა The Insider-მა დაწერა, რომ ფოტოჟურნალისტი ვასილი კრესტიანინოვი, საქართველოში არ შემოუშვეს.

ვასილი კრესტიანინოვი Associated Press-სა და The Insider-ისთვის მუშაობს.

მედიაკოალიციის წარმომადგენელი ნათია კაპანაძე მედიაჩეკერთან ამბობს, რომ ვასილ კრესტიანინოვი დაინტერესებულია სამართლებრივი მექანიზმების გამოყენებით.

რას ითხოვს მედიაკოალიცია?

  • კოალიციამ ჟურნალისტური საქმიანობის მიმართ მაღალი საჯარო ინტერესის გათვალისწინებით, შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიმართა.
  • ორგანიზაციამ უწყებისგან მოითხოვა ინფორმაცია რუსი ფოტოჟურნალისტის საქართველოში არშემოშვების მიზეზებთან დაკავშირებით.
  • კოალიციის თქმით, ფოტოჟურნალისტი დაინტერესებულია სამართლებრივი მექანიზმების გამოყენებით და მას ორგანიზაცია — "უფლებები საქართველო" დაეხმარება.

რას ჰყვება რუსი ფოტოჟურნალისტი?

კრესტიანინოვი რუსულენოვან გამოცემასთან ამბობს, რომ:
  • თბილისში ვილნიუსიდან, ერევნის გავლით ბრუნდებოდა.
  • თბილისის საერთაშორისო აეროპორტში მისთვის კითხვები არ დაუსვამთ.
  • მესაზღვრემ ფოტოჟურნალისტის პასპორტს ფოტო გადაუღო და "ზემდგომ პირებს გაუგზავნა".
  • ერთი საათის შემდეგ პოლიციის თანამშრომელმა უთხრა, რომ ერევნის თვირთმფრინავში უნდა დაბრუნებულიყო და პასპორტი ბორტგამცილებელს ისე გადასცა, რომ საქართველოში შესვლაზე უარის მიზეზები მისთვის არ განუმარტავს.


რა წერია დოკუმენტში?

ჟურნალისტის თქმით, ძალისხმევის შედეგად შეძლო იმ საბუთის მიღება, რომელშიც უარის მიზეზია მითითებული:

  • დოკუმენტის ფოტო ასლზე მონიშნულია პუნქტი — "არ აკმაყოფილებს საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრულ სხვა მოთხოვნებს".
alt

  • რუსული გამოცემის თანახმად, ჟურნალისტი ქვეყანაში პირველად 2022 წლის 23 აგვისტოს არ შემოუშვეს.
  • კრესტიანინოვი, საქართველოში შემოსვლაზე უკვე მეორედ მიღებულ უარს, საქმიანობის გამო ზეწოლას უკავშირებს. როგორც ფოტოჟურნალისტი, სხვადასხვა დამოუკიდებელ გამოცემასთან თანამშრომლობს და პოლიტიკურ მოვლენებს აშუქებს სხვადასხვა ქვეყანაში.

კონტექსტი

რუსეთ-უკრაინის ომის დაწყების შემდეგ კრემლის პოლიტიკის მიმართ კრიტიკულად განწყობილი რამდენიმე ჟურნალისტი და ბლოგერი არ შემოუშვეს. მათ შორის, საქართველოში შემოსვლაზე უარი მიიღო:
  • უკრაინელმა ჟურნალისტმა დიმიტრი გორდონმა
  • რუსული კრიტიკული ტელევიზიის, "დოჟდის" ჟურნალისტმა მიხეილ ფიშმანიმ
  • რუსმა ბლოგერმა ალექსეი რომანოვმა
  • და რუსული მედიასაშუალების „მედიაზონის” ჟურნალისტმა დავიდ ფრენკელმა.
კატეგორია: საქართველო
სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის (სუს) ყოფილი მაღალჩინოსანი სოსო გოგაშვილი ამბობს, რომ დაასახელებს იმ მედიასაშუალებებს, რომლებსაც სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახური აკონტროლებს.

რა ხდება?

სოსო გოგაშვილმა ციხიდან 2022 წის 2 სექტემბერს მორიგი წერილი გაავრცელა.
  • “საზოგადოებას მედიის საშუალებით მივაწვდი იმ ენჯეოების, მედიის, ექსპერტ-მპოსტავების და სხვათა სიებს, რომლებიც კონტროლდებიან და იმართებიან სუსის მიერ და ფინანსდებიან ქოცპარტიის შავი სალაროდან. ქვეყანა უნდა იცნობდეს "ГРУსული ოცნების სალოსებს" - წერს გოგაშვილი.

რას ამბობს სუს-ის ყოფილი მაღალჩინოსანი მედიაზე?

სოსო გოგაშვილმა ბოლო კვირების განმავლობაში მმართველი პარტიის მიმართ სხვა ბრალდებებთან ერთად ინფორმაცია მედიის შესახებაც გაავრცელა.

გოგაშვილმა 2022 წლის ივლისში თქვა, რომ აზერბაიჯანელი ჟურნალისტი აფგან მუხთარლი მმართველი პარტია “ქართული ოცნების” დამფუძნებლის ბიძინა ივანიშვილის დავალებით “სუსის ზონდერებმა” გაიტაცეს, ჩანაწერები კი წაშალეს.

ამ თემაზე: სუს-ის მაღალჩინოსანი: მომთხოვეს მეთქვა, რომ აფგან მუხთარლიზე აღელვებულმა დავწერე
  • სოსო გოგაშვილმა 19 აგვისტოს დაწერა, რომ ტელეკომპანია “პოსტვ” სუს-ის სპეციალური დანაყოფია და მის შექმნაში თავადაც მონაწილეობდა.
ამ თემაზე: სუს-ის ყოფილი მაღალჩინოსანი: POSTV სუს-ის სპეციალური დანაყოფია

ვინ არის სოსო გოგაშვილი?

სოსო გოგაშვილი სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის უფროსის ყოფილი მოადგილეა. ის 15 ივლისს დააკავეს და ბრალი 3 მუხლით წარუდგინეს:
  • სამსახურებრივი უფლებამოსილების გადამეტება, რამაც სახელმწიფოს კანონიერი ინტერესის არსებითი დარღვევა გამოიწვია.
  • პერსონალური მონაცემების უკანონოდ მოპოვება, შენახვა, გავრცელება, რამაც მნიშვნელოვანი ზიანი გამოიწვია.
  • სამსახურებრივი მდგომარეობის გამოყენებით და ცეცხლსასროლი იარაღისა და საბრძოლო მასალის მართლსაწინააღმდეგო შეძენა და შენახვა.
  • გოგაშვილს 18 ივლისს აღკვეთის ღონისძიების სახით პატიმრობა შეეფარდა.

სოსო გოგაშვილის დაკავებამდე 2 დღით ადრე, 2022 წლის 13 ივლისს ტელეკომპანია “მაესტროს” ეთერში მომღერალმა და ტელეწამყვანმა გია გაჩეჩილაძემ (“უცნობმა”) “მთავარი არხის” ჟურნალისტების საუბრის ფარული ჩანაწერი გამოაქვეყნა. მასში ჟურნალისტები წყაროსგან, სოსო გოგაშვილისგან მიწოდებულ მასალაზე საუბრობდნენ.

ამ თემაზე: “უცნობის” გავრცელებული ჩანაწერები - რა ირკვევა?
კატეგორია: საქართველო
“მთავარი არხი” ამბობს, რომ “ვანოს შოუს” მიერ არხის დატოვება მათს ინტერესებსა და გეგმებში არ შედიოდა, მაგრამ გადაცემის გუნდმა ასე გადაწყვიტა.

არხი “ვანოს შოუს” ტელეკომპანია “პირველზე” გადასვლის შემდეგ განცხადებას ავრცელებს და ახალ იუმორისტულ შოუს აანონსებს.

რა ხდება?

2022 წლის 1 სექტემბერს ტელეწამყვანმა ვანო ჯავახიშვილმა “მთავარ არხზე” ფინანსური კრიზისის გამო გადაცემა “ვანოს შოუს” დახურვისა და ახალი სეზონიდან ტელეკომპანია “პირველზე” გადასვლის შესახებ განაცხადა.

ტელეკომპანია “მთავარი” განმარტავს, რომ ფინანსური პრობლემების გამო “ვანოს შოუს გუნდისთვის დამაკმაყოფილებელი პირობების შექმნა ვერ შეძლეს.

რას ამბობს “მთავარი არხი” “ვანოს შოუს” გუნდზე?

ტელეკომპანიის განცხადებაში წერია, რომ მძიმე ფინანსური კრიზისის მიზეზით ივნისის შუა რიცხვებში არხი იძულებული გახდა დაეხურა მთავარი პავილიონი, სადაც იწერებოდა ან პირდაპირ ეთერში გადიოდა 12 არაპოლიტიკური გადაცემა.

  • არაპოლიტიკური გადაცემებიდან ყველამ მიიღო ერთნაირი შეთავაზება, რომ გადასულიყვნენ თვითდაფინანსებაზე, საჭიროების შემთხვევაში, შეეკვეცათ ხარჯები, მორგებოდნენ ალტერნატიულ, უფრო მცირე ზომის ლოკაციებს ეთერში გასასვლელად, შეეტანათ ცვლილებები გადაცემების ფორმატში, რასაც ყველა გადაცემა დათანხმდა.

მხოლოდ “ვანოს შოუს” გუნდმა თქვა, რომ ვერ შეძლებდა „მთავარი არხის“ ახალ რეალობაზე მორგებას და ამისთვის აუცილებელი ცვლილებების შეტანას გადაცემებში. “მთავარი არხის” ინფორმაციით, “ვანოს შოუს” გუნდს შემცირებული ზომის სტუდიის მოწყობა და სპონსორების მოძიებაში დახმარება შესთავაზეს, თუმცა მათ სხვა ტელეკომპანიისგან უკეთესი შეთავაზების გამო “მთავარი არხიდან” წასვლა გადაწყვიტეს.

  • “ჩვენ დღემდე გვაქვს მათი სახელფასო დავალიანება, ისევე, როგორც აბსოლუტურად ყველა თანამშრომლის, რომელიც დღემდე მუშაობს „მთავარ არხზე“ - ხშირად ანაზღაურების გარეშე - და მაინც არ ტოვებს კომპანიას…მათი წასვლა არხისთვის ნამდვილად დანაკლისია. ეს ჩვენს ინტერესებში და გეგმებში არ შედიოდა, მაგრამ, სამწუხაროდ, მათ თვითონ გადაწყვიტეს ასე.”, - წერია “მთავარი არხის” განცხადებაში.

ახალი იუმორისტული გადაცემა “მთავარ არხზე”

ტელეკომპანია “მთავარმა არხში” ამბობენ, რომ „ვანოს შოუს“ გუნდის წასვლის გამო მუშაობა დავიწყეს ახალ იუმორისტულ შოუზე - ახალი გუნდითა და წამყვანით, რომლის ვინაობასაც მაყურებელი მალე გაიგებს.

  • “გადაცემა სწორედ იმ ახალი სტუდიიან გავა ეთერში, რომელზეც უარი თქვა „ვანოს შოუმ“ და ეყოლება ის სპონსორები, რომლებსაც ვთავაზობდით „ვანოს შოუს“.
  • “ნაკლები პოლიტიკა და მეტი იუმორი - ასეთი იქნება ჩვენი ახალი იუმორისტული შოუ, რომელიც ეთერში გავა, რა თქმა უნდა, იგივე დღეს, იგივე დროს და იგივე ადგილზე - ყოველ პარასკევს, 22:00 საათზე, „მთავარ არხზე“.
კატეგორია: საქართველო
თბილისის მერი კახა კალაძე ტელეკომპანია “პირველსა” და ტელეწამყვანს მაია მამულაშვილს ცილისწამებაში ადანაშაულებს.

ადვოკატ დიმიტრი გაბუნიას ინფორმაციით, კახა კალაძემ საქალაქო სასამართლოს სარჩელით 2022 წლის 20 ივნისს მიმართა და მორალური ზიანის ანაზღაურების სახით 100 000 ლარი მოითხოვა.

სადავო განცხადება

კახა კალაძის ადვოკატის, დიმიტრი გაბუნიას განმარტებით, 5 ივნისს ტელეკომპანია “პირველის” ეთერში გადაცემა “დღის ამბებში” ტელეწამყვანმა მაია მამულაშვილმა ცრუ ინფორმაცია გაავრცელა, გასული ინფორმაცია - “კახა კალაძემ 60 მილიონი ერთერთი ტენდერიდან ჩაიდო ჯიბეში.”

კალაძის ადვოკატი ამტკიცებს, რომ ეს განცხადება ცილისწამებაა და მიზნად ისახავდა მხოლოდ თბილისის მერის დისკრედიტაციას.

კახა კალაძე ითხოვს:
  • პატივის, ღირსების და საქმიანი რეპუტაციის შემლახველი ცნობების უარყოფას
  • მორალური ზიანის ანაზღაურების სახით 100 000 ლარის დაკისრება მოპასუხეებისთვის

მოპასუხეები არიან “ტვ პირველი” და ჟურნალისტი მაია მამულაშვილი.

კალაძის ადვოკატი ამ ეტაპზე მოპასუხე მხარისგან წერილობით პასუხს ელოდება.

რას ამბობენ ტელეკომპანია “პირველში”?

“ტვ პირველის” განმარტებით, კახა კალაძის სარჩელის მიზეზი ტელეწამყვან მაია მამულაშვილის დასმული კითხვაა.

  • “ჟურნალისტმა დებატების დროს კახი კალაძის მიმართ გაჟღერებული ბრალდებების ციტირება მოახდინა, ახლა კალაძე ამის გამო 100 ათას ლარს ითხოვს.”
არხის განცხადებით, სარჩელი ტოვებს განცდას, რომ კალაძის მიზანი, მცირე შემოსავლის მქონე ტელევიზიების ფინანსური საქციებით დახურვის პირას მიიყვანაა.
კატეგორია: საქართველო
სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის (სუს) ყოფილი მაღალჩინოსანი სოსო გოგაშვილი ამბობს, რომ მოსთხოვეს ეთქვა, თითქოს აზერბაიჯანელი ჟურნალისტის, აფგან მუხთარლის შესახებ სტატუსი აღელვებულმა დაწერა და ოფიციალური ცნობების გარდა სხვა ინფორმაციას არ ფლობს.

სოსო გოგაშვილმა 2022 წლის ივლისში თქვა, რომ აფგან მუხთარლი მმართველი პარტია “ქართული ოცნების” დამფუძნებლის ბიძინა ივანიშვილის დავალებით “სუსის ზონდერებმა” გაიტაცეს, ჩანაწერები კი წაშალეს.

რა ხდება?

გოგაშვილი ციხიდან 26 აგვისტოს გავრცელებულ განცხადებაში წერს, რომ შინაგან საქმეთა მინისტრმა ვახტანგ გომელაურმა მასთან ციხეში კომუნიკაცია სატელეფონო საუბრების შემდეგ “მისთვის სანდო პირის, ადვოკატის” დიმიტრი მჭედლიშვილის საშუალებით განაგრძო.

მისი თქმით, სწორედ დიმიტრი მჭედლიშვილმა გადასცა მოთხოვნა მუხთარლის საქმესთან დაკავშირებით:

  • “ადვოკატი დიმიტრი მჭედლიშვილი შემოვიდა ჩემთან მე-12 დაწესებულებაში, გამეცნო, მითხრა, რომ იგი ადრე მუშაობდა სააპელაციო სასამართლოს მოსამართლედ, ის ქალაქგარეთ იმყოფებოდა, როცა დაურეკეს პროკურატურიდან და უთხრეს, რომ ჩამოსულიყო.”
  • “მან ასევე მითხრა, რომ ჩემთვის კარგად ნაცნობი იყო თუ როგორ მუშაობდა სისტემა. ჩემთვის სჯობდა, რომ დავთანხმებულიყავი მათ შემოთავაზებას და თან დასძინა, რომ ხომ ნახე FBI ტრამპის სახლში შევიდა და ჩხრეკა ჩაატარესო.”
  • “მე შიკრიკი უხეშად გავაჩერე და ვუთხარი, რომ არც მე არ ვიყავი ტრამპი და არც სუსი არის FBI, სჯობდა რაც დააბარეს ის ეთქვა ჩემთვის.”
  • “მან მითხრა, რომ მათი მოთხოვნა იყო, პირველ რიგში აფგან მუხთარლიზე უნდა მეთქვა, რომ მის შესახებ აღელვებულმა დავწერე ის სტატუსი და დამატებით ინფორმაციას არ ვფლობდი აღნიშნულის შესახებ, გარდა ოფიციალურად გავრცელებული ცნობებისა.”
  • “მე მას ვუთხარი, რომ გადაეცა ყველასთვის, რომ ჩემი პირობა იყო, ჩემი დაზარალებულად ცნობა, გაყალბებულ საქმეში გამართლება და ნამდვილი დამნაშავეების დასჯა. ამის შემდეგ მე მჭედლიშვილი აღარ მინახავს.”

სოსო გოგაშვილი ამბობს, რომ მისი “მე-3 ადვოკატი” დიმიტრი მჭედლიშვილი გაქრა. “კრიმინალებო! მჭედლიშვილი სერვერი არ არის, რომ წაშალოთ ან დაწვათ და გაეცით პასუხები საზოგადოებას.”, - წერს სუს-ის ყოფილი მაღალჩინოსანი.

რა ინფორმაციას ავრცელებს გოგაშვილი მედიაზე?

  • სოსო გოგაშვილმა 19 აგვისტოს დაწერა, რომ ტელეკომპანია “პოსტვ” სუს-ის სპეციალური დანაყოფია და მის შექმნაში თავადაც მონაწილეობდა.
ამ თემაზე: სუს-ის ყოფილი მაღალჩინოსანი: POSTV სუს-ის სპეციალური დანაყოფია

  • 26 ივლისს სოსო გოგაშვილმა დაწერა, რომ აფგან მუხთარლი მმართველი პარტია “ქართული ოცნების” დამფუძნებლის ბიძინა ივანიშვილის დავალებით “სუსის ზონდერებმა” გაიტაცეს, ჩანაწერები კი წაშალეს.
  • გოგაშვილის ცნობით, 29 ივლისს ციხეში შს მინისტრმა ვახტანგ გომელაურმა დაურეკა და სხვა პირობებთან ერთად აფგან მუხთარლის საქმეზე მისთვის სასურველი ჩვენების მიცემა მოსთხოვა.
  • “ვახტანგ გომელაურმა გადმომცა ივანიშვილის დანაბარები, თუ არ გავჩუმდებოდი და რასაც მეტყოდნენ იმას თუ არ გავაკეთებდი, მე გამანადგურებდნენ და ოჯახს ამომიწყვეტდნენ”- წერს გოგაშვილი.
ამ თემაზე: სოსო გოგაშვილი: შს მინისტრი მუხთარლის საქმეზე სასურველი ჩვენების მიცემას მთხოვდა

შინაგან საქმეთა მინისტრი ვახტანგ გომელაური სოსო გოგაშვილთან სატელეფონო კავშირს უარყოფს და მის ყველა ბრალდებას “აბსურდსა” და “ტყუილს” უწოდებს.

ვინ არის სოსო გოგაშვილი?

სოსო გოგაშვილი სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის უფროსის ყოფილი მოადგილეა. ის 15 ივლისს დააკავეს და ბრალი 3 მუხლით წარუდგინეს:
  • სამსახურებრივი უფლებამოსილების გადამეტება, რამაც სახელმწიფოს კანონიერი ინტერესის არსებითი დარღვევა გამოიწვია.
  • პერსონალური მონაცემების უკანონოდ მოპოვება, შენახვა, გავრცელება, რამაც მნიშვნელოვანი ზიანი გამოიწვია.
  • სამსახურებრივი მდგომარეობის გამოყენებით და ცეცხლსასროლი იარაღისა და საბრძოლო მასალის მართლსაწინააღმდეგო შეძენა და შენახვა.
  • გოგაშვილს 18 ივლისს აღკვეთის ღონისძიების სახით პატიმრობა შეეფარდა.

სოსო გოგაშვილის დაკავებამდე 2 დღით ადრე, 2022 წლის 13 ივლისს ტელეკომპანია “მაესტროს” ეთერში მომღერალმა და ტელეწამყვანმა გია გაჩეჩილაძემ (“უცნობმა”) “მთავარი არხის” ჟურნალისტების საუბრის ფარული ჩანაწერი გამოაქვეყნა. მასში ჟურნალისტები წყაროსგან, სოსო გოგაშვილისგან მიწოდებულ მასალაზე საუბრობდნენ.

ამ თემაზე: “უცნობის” გავრცელებული ჩანაწერები - რა ირკვევა?
კატეგორია: საქართველო
სპეციალურმა საგამოძიებო სამსახურმა ტელეკომპანია „ფორმულას“ თანამშრომლებისთვის ჟურნალისტურ საქმიანობაში უკანონოდ ხელის შეშლის გამო ერთი პირი დააკავა.

რა მოხდა?

ტელეკომპანია “ფორმულას” ინფორმაციით, არხის გადამღებ ჯგუფს თბილისში 24 აგვისტოს პირდაპირი ჩართვის დროს თავს დაესხნენ.

  • უცნობმა პირმა ჟურნალისტ რატი წვერავას მიკროფონი წაართვა, დანით სიცოცოხლის მოსპობით დაემუქრა და ოპერატორზე თავდასხმას ცდილობდა.
  • მომხდართან დაკავშირებით ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიამ საგამოძიებო უწყებებს ფაქტის სწრაფად და ეფექტიანად შეისწავლისკენ, ხელისუფლებას კი ჟურნალისტების უსაფრთხოების დაცვისკენ მოუწოდა.

სპეციალურმა საგამოძიებო სამსახურმა იმავე დღეს გამოძიება ჟურნალისტურ საქმიანობაში უკანონოდ ხელის შეშლის ფაქტზე, საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 154-ე მუხლის მეორე ნაწილით დაიწყო.

ვრცლად ამ თემაზე: “ფორმულა”: ჩვენს გადამღებ ჯგუფს პირდაპირი ჩართვის დროს თავს დაესხნენ
კატეგორია: საქართველო
სპეციალურმა საგამოძიებო სამსახურმა ტელეკომპანია „ფორმულას“ თანამშრომლებისთვის ჟურნალისტურ საქმიანობაში უკანონოდ ხელის შეშლის ფაქტზე გამოძიება დაიწყო.

დეტალები

საგამოძიებო სამსახურის ინფორმაციით, უწყება ყველა საჭირო საგამოძიებო და საპროცესო მოქმედებას ჩაატარებს დანაშაულში მხილებული პირის დადგენისა და დაკავების მიზნით.

  • გამოძიება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 154-ე მუხლის მეორე ნაწილით დაიწყო, რაც ძალადობის მუქარით ჟურნალისტისათვის პროფესიულ საქმიანობაში უკანონოდ ხელის შეშლას გულისხმობს და ჯარიმით ან თავისუფლების აღკვეთით ვადით ორ წლამდე ისჯება.

რა მოხდა?

ტელეკომპანია “ფორმულას” ინფორმაციით, არხის გადამღებ ჯგუფს თბილისში 24 აგვისტოს პირდაპირი ჩართვის დროს თავს დაესხნენ.

  • უცნობმა პირმა ჟურნალისტ რატი წვერავას მიკროფონი წაართვა, დანით სიცოცოხლის მოსპობით დაემუქრა და ოპერატორზე თავდასხმას ცდილობდა.
  • მომხდართან დაკავშირებით ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიამ საგამოძიებო უწყებებს ფაქტის სწრაფად და ეფექტიანად შეისწავლისკენ, ხელისუფლებას კი ჟურნალისტების უსაფრთხოების დაცვისკენ მოუწოდა.

ვრცლად ამ თემაზე: “ფორმულა”: ჩვენს გადამღებ ჯგუფს პირდაპირი ჩართვის დროს თავს დაესხნენ
კატეგორია: საქართველო
ტელეკომპანია “ფორმულას” ინფორმაციით, არხის გადამღებ ჯგუფს თბილისში პირდაპირი ჩართვის დროს თავს დაესხნენ.

საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია საგამოძიებო უწყებებს ფაქტზე სწრაფად რეაგირებისკენ მოუწოდებს.

რა მოხდა?

“ფორმულას” ინფორმაციით, უცნობმა პირმა ჟურნალისტ რატი წვერავას მიკროფონი წაართვა, დანით სიცოცოხლის მოსპობით დაემუქრა და ოპერატორზე თავდასხმას ცდილობდა.

  • "კონკრეტული პირი მოვიდა, მითითებები ჰქონდა ჩვენთან, ჩვენ პირდაპირ ეთერში ვმუშაობდით და ვთხოვეთ, რომ ორი წუთი მოეცადა, დანა ჰქონდა მას ხელში, დაგვემუქრა სიცოცხლის მოსპობით, ცდილობდა თავს დასხმოდა ჩემს ოპერატორს და შემდეგ დააზიანა ჩვენი მიკროფონი და გაიქცა”,- ჰყვება რატი წვერავა.
  • "მე ვარ გარეთ ერთადერთი კანონიერი ქურდი, ბადრი ჩელენჯს გიცხადებს, მოდი შევხვდეთ სადაც გინდა, როცა გინდა"- ჰყვიროდა პირი კამერის წინ.

მომხდარის შესახებ ჟურნალისტმა პოლიციას შეატყობინა.

ჟურნალისტებზე გახშირებული თავდასხმები

ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია საგამოძიებო უწყებებს მოუწოდებს სწრაფად და ეფექტიანად შეისწავლონ მედიის წარმომადგენლებზე თავდასხმის ფაქტი.

ხელისუფლებას კი მოუწოდებს:
  • დაიცვას ჟურნალისტების უსაფრთხოება
  • პროფესიული საქმიანობის შესრულებისას მედიას შეუქმნას შესაბამისი სამუშაო პირობები, რათა მოქალაქეებს ჰქონდეთ შესაძლებლობა, მიიღონ ინფორმაცია მიმდინარე პროცესებთან დაკავშირებით.

ქარტიას არაერთხელ განუცხადებია, რომ ბოლო პერიოდში ჟურნალისტებზე გახშირებული თავდასხმების გამომწვევი ფაქტორები მედიის წარმომადგენლების მიმართ ხელისუფლების აგრესიული რიტორიკა და გაჭიანურებული და გამოუძიებელი საქმეებია.
კატეგორია: საქართველო
მედიის ადვოკატირების კოალიცია მიიჩნევს, რომ “პრველის”, “ფორმულისა” და “მთავარი არხის” მიმართ კომუნიკაციების კომისიის გადაწყვეტილება დაუსაბუთებელია და ქვეყანაში მედიაგარემოს აუარესებს.

კონტექსტი

კომუნიკაციების კომისიამ 23 აგვისტოს მმართველი პარტია “ქართული ოცნების” საჩივრის საფუძველზე “მთავარი არხი” 118 688 ლარით დააჯარიმა, ტელეკომპანია “პირველი” და “ფორმულა” კი წერილობითი გააფრთხილა.

“ქართული ოცნება” აქცია “შინ ევროპისკენ” ვიდეორგოლის გაშვების გამო ხელისუფლებისადმი კრიტიკულად განწყობილი არხების დასანქცირებას ითხოვდა.

რას ამბობს არასამთავრობო სექტორი?

მედიაკოალიცია, რომელშიც 16 არასამთავრობო ორგანიზაცია შედის, აცხადებს, რომ კომისიის გადაწყვეტილება პოლიტიკური ხასიათისაა და არ ემყარება სამართლებრივ საფუძვლებს.

  • “კომისიის გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება თბილისის საქალაქო სასამართლოს მიერ დადგენილი პრაქტიკას, რომლითაც მსგავსი დარღვევის დასადგენად, პირველ ყოვლისა, უნდა შეფასებულიყო საეთერო ბადეში განთავსებული რეკლამის წინასაარჩევნო/პოლიტიკური მახასიათებლები და მისი ფორმალური მხარე.”
  • “პირობებს, რომელთა ერთობლიობაც წინასაარჩევნო რეკლამად შეფასების შესაძლებლობას შექმნიდა, მასალა ვერ აკმაყოფილებს.”

დავის გაგრძელება

“მთავარი არხის” გენერალური დირექტორის მოვალეობის შემსრულებელი გიორგი გაბუნია​ ამბობს, რომ “მთავარი არხი” ჯარიმის გადახდას არ აპირებს და გადაწყვეტილებას გაასაჩივრებს.

მედიის ადვოკატირების კოალიციის წევრი ორგანიზაციები დავის სასამართლოში გაგრძელების ეტაპზეც მზად არიან დაიცვან მაუწყებლების ინტერესები.
კატეგორია: საქართველო
კომუნიკაციების კომისიამ მმართველი პარტია “ქართული ოცნების” საჩივრის საფუძველზე “მთავარი არხი” 118 688 ლარით დააჯარიმა, ტელეკომპანია “პირველსა” და “ფორმულას” კი წერილობითი გაფრთხილება მისცა.

“ქართული ოცნება” აქცია “შინ ევროპისკენ” ვიდეორგოლის გაშვების გამო ხელისუფლებისადმი კრიტიკულად განწყობილი არხების დასანქცირებას ითხოვდა. საკითხის არსებითი განხილვა 23 აგვისტოს შედგა.

რა მოხდა?

კომუნიკაციების კომისიამ კანონდარღვავდ მიიჩნია სამი ტელევიზიის მიერ “შინ ევროპისკენ” ვიდეოს განთავსება და დაადგინა, რომ რეკლამა უარყოფით კონტექსტში წარმოაჩენს მმართველი პარტიის “ქართული ოცნების” ლიდერებს, ემსახურება მათ დისკრედიტაციას და ხელს უშლის მათ არჩევას.

  • “გასათვალისიწებელია, რომ მანიფესტაცია პოლიტიკური კონტექსტის მატარებელი იყო და მასზე ორგანიზატორებმა, რომლებიც ამავე დროს რეკლამის დამკვეთებს წარმოადგენდნენ, პოლიტიკური მოთხოვნები წამოაყენეს, კერძოდ მთავრობის გადადგომის მოთხოვნა.”, - გამოაცხადა კომისიის წარმომადგენელმა.
სამივე ტელევიზიას მაუწყებლობის შესახებ კანონის 70-ე მუხლის პირველი პუნქტისა და 63-ე მუხლის მეორე პუნქტის დარღვევა დაუდგინდა.

  • რადგან, ტელეკომპანია “პირველსა” და “ფორმულას” ბოლო ერთი წლის განმავლობაში მსგავსი კანონდარღვევა არ ჰქონდათ, კომისიამ მათ წერილობით გააფრთხილა.
  • "მთავარ არხს" კი, რადგან უკვე ჰქონდა გაფრთხილება და 2019 წლიდან მსგავსი დარღვევა მე-5 დაუდგინდა, დაჯარიმებიდან ერთი წლის განმავლობაში დარღვევის გამო დაეკისრა ჯარიმა წლიური შემოსავლის 1%-ის ოდენობით - 118 688, 67 ლარი, რაც 30 სამუშაო დღეში უნდა გადაიხადოს.

კონტექსტი


მმართველი პარტია მიჩნევდა, რომ სამ არხზე 2022 წლის 23 და 24 ივნისს გასული ვიდეორგოლი წინასაარჩევნო/პოლიტიკური შინაარსისაა და არაწინასაარჩევნო პერიოდში კანონმდებლობის დაღვევით განთავსდა, რეკლამა კი „ქართული ოცნების” უარყოფითად წარმოჩენას და სამომავლო არჩევნებში არჩევისთვის ხელის შეშლას ემსახურებოდა.

“ფორმულა”, “პირველი” და “მთავარი არხი” კი მიიჩნევენ, რომ, ხელისუფლება კომისიის საშუალებით ცდილობს კრიტიკულად განწყობილი მედიებისთვის დამატებითი სანქციებით ფინანსური დაბრკოლებების შექმნას და საზოგადოებაში კრიტიკული აზრის ჩახშობას.

ამავე თემაზე:


“ოცნების” არგუმენტები ტელევიზიების წინააღმდეგ

არსებითი განხილვის სხდომაზე “ქართული ოცნების” მხარის წარმომადგენელმა ნათია ბოკუჩავამ თქვა, რომ ვიდეოში:

  • პარტიის იდენტიფიცირება პარტიის ლიდრების სახეების იდენტიფიცირებით ხდება.
  • ვიდეო მიზნად ისახავს სამომავლო არჩევნებში ხელის შეშლას.
  • ვიდეო არ არის სოციალური რეკლამა, რადგან არ აკმაყოფილებს შესაბამის კრიტერიუმებს.
  • ვიდეოს კომერციული მიზანი არ აქვს და უნდა კვალიფიცირდეს პოლიტიკურ რეკლამად.
  • რეკლამაში ამოგლეჯილია განცხადებები და არ ასახავს მათს სრულ შინაარსს.

“მთავარი არხის”, “ფორმულისა” და “პირველის” პასუხი

სამი ტელევიზიის წარმომადგენლებმა მმართველი პარტიის საჩივარი უსაფუძვლოდ მიიჩნიეს. ისინი ამბობენ, რომ “სირცხვილიას” ვიდეო სოციალური რეკლამაა, მასალა განთავსებამდე შეისწავლეს, მიიჩნიეს, რომ კანონმდებლობით სოციალური რეკლამი კრიტერიუმებს აკმაყოფილებდ. მათი თქმით:
  • ვიდეო სოციალური რეკლამაა, რადგან მისი მიზანი მნიშვნელოვან საზოგადოებრივ საკითხზე საზოგადოების ცნობიერების ამაღლებაა.
  • საჩივრის ავტორი პოლიტიკურ პარტიას აგივებს საარჩევნო სუბიექტთან, რაც არასწორია, რადგან შეუძლებელია მსჯელობა 2024 წელს იქნება თუ არა “ქართული ოცნება” საარჩევნო სუბიექტი ან ვიდეოში ნაჩვენები პირები “ქართულ ოცნებასთან” ასოცირებულები.
  • ვიდეოში ირაკლი ღარიბაშვილი და სხვა პირები წარმოჩენილი არიან, როგორც მაღალი თანამდებობის პირები და არა პარტიის სახეები. ისინი წარმოადგენენ სახელმწიფოს და არა “ქართულ ოცნებას”.
  • ციტატები კონტექსტიდან ამოგლეჯილი არ არის, თუკი ამოგლეჯილია, მაშინ საჩივრის ავტორმა განმარტოს სად დაირღვა კონტექსტი და პრეტენზია მიმართოს რეკლამის შექმნელის და არა ტელევიზიების მიმართ.
  • კომუნიკაციების კომისია არსებული საკანონმდებლო ჩარჩოს ფარგლებში უნდა მოქმედებდეს. ამ შემთხვევაში ამოსავალი უნდა იყოს წინასაარჩევნო პოლიტიკური რეკლამის განმარტება.

სადავო ვიდეო

ვიდეორგოლი, რომელსაც მმართველი პარტია პოლიტიკურ წინასაარჩევნო რეკლამად მიიჩნევს, აქცია “შინ ევროპისკენ” ორგანიზატორის მოძრაობა “სირცხვილიას” მომზადებულია.

2 წუთამდე ხანგრძლივობის ვიდეოში ჩანს, როგორ ისმენს ოჯახის სხვადასხვა თაობის წარმომადგენელი პოლიტიკურ განცხადებებს.



ვიდეოში ისმის ამონარიდები უკრაინის წინააღმდეგ რუსეთის ომის, ევროპარლამენტის რეზოლუციის, ევროკავშირის კანდიდატის სტატუსისა და “ქართული ოცნების” დამფუძნებლის ბიძინა ივანიშვილისთვის სანქციების დაწესების თემებზე:
  • საქართველოს პრემიერ-მინისტრის ირაკლი ღარიბაშვილის
  • მომღერლისა და ტელეწამყვანის გია გაჩეჩილაძის
  • თბილისის მერისა და “ოცნების” გენერალური მდივნის კახა კალაძის
  • საპარლამენტო უმრავლესობის ლიდერის, “ოცნების” თავმჯდომარის ირაკლი კობახიძის
  • პარლამენტის თავმჯდომარის პირველი მოადგილის, “ოცნების” წევრის გია ვოლსკის
  • კულტურის მინისტრის თეა წულუკიანის განცხადებებიდან
ვიდეოს ბოლოს კი ტექსტის სახით 24 ივნისს 20:00 საათზე პარლამენტის წინ დაგეგმილი აქცის ანონსია.
კატეგორია: საქართველო
სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის (სუს) ყოფილი მაღალჩინოსანი სოსო გოგაშვილი ამბობს, რომ ტელეკომპანია “პოსტვ” სუს-ის სპეციალური დანაყოფია და მის შექმნაში თავადაც მონაწილეობდა.

გოგაშვილის ბრალდებებს კი შინაგან საქმეთა მინისტრი ვახტანგ გომელაური უარყოფს.

რა ხდება?

პატიმრობაში მყოფმა სოსო გოგაშვილმა “პოსტვის” შესახებ დეტალების გასაჯაროვება 19 აგვისტოს გამოქვეყნებულ განცხადებაში დააანონსა:

  • “მალე: როგორ იწრთობოდა ,,POSTV’’ სუსის სპეციალური დანაყოფის შექმნის ქრონიკები’’. ( ვიტალი, ამ პროექტის შექმნაშიც ვიღებდი მონაწილეობას და ახლა იყუჩე )”
  • ტელეარხი “პოსტვ” - “ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის” 2020 წლის ანგარიშის თანახმად, პროსახელისუფლებოა და მმართველი პარტიის პროპაგანდის იარაღია. არხი მუდმივად დადებითად წარმოაჩენს „ქართულ ოცნებას“ და ცდილობს ოპოზიციის დისკრედიტაციას.

მანამდე გოგაშვილმა ინფორმაცია გაავრცელა საქართველოდან გატაცებული აზერბაიჯანელი ჟურნალისტის აფგან მუხთარლის საქმეზეც:

  • 26 ივლისს გავრცელებულ განცხადებაში სოსო გოგაშვილმა თქვა, რომ აფგან მუხთარლი მმართველი პარტია “ქართული ოცნების” დამფუძნებლის ბიძინა ივანიშვილის დავალებით “სუსის ზონდერებმა” გაიტაცეს, ჩანაწერები კი წაშალეს.
  • გოგაშვილის ცნობით, 29 ივლისს ციხეში შს მინისტრმა ვახტანგ გომელაურმა დაურეკა და სხვა პირობებთან ერთად აფგან მუხთარლის საქმეზე მისთვის სასურველი ჩვენების მიცემა მოსთხოვა.
  • “ვახტანგ გომელაურმა გადმომცა ივანიშვილის დანაბარები, თუ არ გავჩუმდებოდი და რასაც მეტყოდნენ იმას თუ არ გავაკეთებდი, მე გამანადგურებდნენ და ოჯახს ამომიწყვეტდნენ”- წერს გოგაშვილი.

ამ თემაზე: სოსო გოგაშვილი: შს მინისტრი მუხთარლის საქმეზე სასურველი ჩვენების მიცემას მთხოვდა

რას პასუხობს შს მინისტრი?

შინაგან საქმეთა მინისტრმა ვახტანგ გომელაურმა ყოფილი კოლეგის ბრალდებებზე ჟურნალისტების შეკითხვებს 19 აგვისტოს უპასუხა.

  • გომელაური უარყოფს სოსო გოგაშვილთან სატელეფონო კავშირს და მის ყველა ბრალდებას “აბსურდსა” და “ტყუილს” უწოდებს.
  • საგამოძიებო უწყებაში დაბარების შემთხვევაში “მზად ვარ თუ კითხვები ექნება პასუხი გავცე გამოძიებასო”, - ამბობს გომელაური.


ვინ არის სოსო გოგაშვილი?

სოსო გოგაშვილი სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის უფროსის ყოფილი მოადგილეა. ის 15 ივლისს დააკავეს და ბრალი 3 მუხლით წარუდგინეს:

  • სამსახურებრივი უფლებამოსილების გადამეტება, რამაც სახელმწიფოს კანონიერი ინტერესის არსებითი დარღვევა გამოიწვია.
  • პერსონალური მონაცემების უკანონოდ მოპოვება, შენახვა, გავრცელება, რამაც მნიშვნელოვანი ზიანი გამოიწვია.
  • სამსახურებრივი მდგომარეობის გამოყენებით და ცეცხლსასროლი იარაღისა და საბრძოლო მასალის მართლსაწინააღმდეგო შეძენა და შენახვა.
  • გოგაშვილს 18 ივლისს აღკვეთის ღონისძიების სახით პატიმრობა შეეფარდა.

სოსო გოგაშვილის დაკავებამდე 2 დღით ადრე, 2022 წლის 13 ივლისს ტელეკომპანია “მაესტროს” ეთერში მომღერალმა და ტელეწამყვანმა გია გაჩეჩილაძემ (“უცნობმა”) “მთავარი არხის” ჟურნალისტების საუბრის ფარული ჩანაწერი გამოაქვეყნა. მასში ჟურნალისტები წყაროსგან, სოსო გოგაშვილისგან მიწოდებულ მასალაზე საუბრობდნენ.

ამ თემაზე: “უცნობის” გავრცელებული ჩანაწერები - რა ირკვევა?
კატეგორია: საქართველო
18 აგვისტოს, თბილისის საქალაქო სასამართლომ აღმკვეთ ღონისძიებად პატიმრობა შეუფარდა „მთავარი არხის“ დილის გადაცემის ყოფილ წამყვანს ლაშა ნაკაიძეს.

დეტალები

  • პროცესი დახურულ რეჟიმში წარიმართა.
  • პროკურატურა ლაშა ნაკაიძისთვის აღკვეთის ღონისძიების სახით პატიმრობის შეფარდებას, დაცვის მხარე კი გირაოს შეფარდებას ითხოვდა.
  • საქმეზე მორიგი სხდომა 10 ოქტომბერს გაიმართება. 

კონტექსტი

მთავარი არხის“ გადაცემის “შენი დილის” წამყვანი ლაშა ნაკაიძე 16 აგვისტოს სისხლის სამართლის კოდექსის სამი მუხლით დააკავეს: ოჯახში ძალადობის, ოჯახის წევრის გაუპატიურების მცდელობა და ოჯახის წევრის მიმართ მუქარა.

  • პროკურატურის ინფორმაციით, ლაშა ნაკაიძე გენდერის ნიშნით შეუწყნარებლობის მოტივით, შურისძიების ნიადაგზე დანის და ხმოვანი პისტოლეტის დემონსტრირებით სიცოცხლის მოსპობით დაემუქრა დაზარალებულს, სხეულის სხვადასხვა არეში დარტყმით და მჩხვლეტავი საგნის ზემოქმედებით ფიზიკურად იძალადა მასზე. ამის შემდეგ ბრალდებულმა ძალადობით და ძალადობის მუქარით სექსუალურად იძალადა დაზარალებულზე.
  • ადვოკატი ამბობს, რომ ნაკაიძე ბრალდებას უარყოფს.
  • 17 აგვისტოს “მთავარმა არხმა” თანამშროლობა შეაჩერა ლაშა ნაკაიძესთან და ყოველგვარი სახის ძალადობა დაგმო.

ამ თემაზე: "მთავარი არხი" ლაშა ნაკაიძესთან თანამშრომლობას აჩერებს
კატეგორია: საქართველო
სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის ყოფილი მაღალჩინოსანი სოსო გოგაშვილი ამბობს, რომ შინაგან საქმეთა მინისტრმა ვახტანგ გომელაურმა თბილისიდან გატაცებული აზერბაიჯანელი ჟურნალისტის საქმეზე სასურველი ჩვენების მიცემა მოსთხოვა.

სოსო გოგაშვილი ამის შესახებ ციხიდან 17 აგვისტოს გავრცელებულ წერილში წერს.

რა მოხდა?

სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის უფროსის ყოფილი მოადგილე, სოსო გოგაშვილი წერს, რომ შინაგან საქმეთა მინისტრთან კომუნიკაცია ციხის საშხაპეში ტელეფონით რამდენჯერმე ჰქონდა:

  • 28 ივლისს - “ვახტანგ გომელაურმა გადმომცა ივანიშვილის დანაბარები, რომ მე გადავკვეთე წითელი ხაზები, თუ არ გავჩუმდებოდი და რასაც მეტყოდნენ იმას თუ არ გავაკეთებდი, მე გამანადგურებდნენ და ოჯახს ამომიწყვეტდნენ”
  • 29 ივლისს - “ ტელეფონზე დამირეკა ვახტან გომელაურმა და მითხრა, თუ რა გადავწყვიტე. ასევე დამისახელა მათი პირობები: უნდა გამეჩერებინა ყველანაირი აქტივობა ჩემი და ჩემი ოჯახის მხრიდან, უნდა მიმეცა მათთვის სასურველი ჩვენებები აფგან მუხთარლისა და არჩევნების გაყალბების საქმესთან დაკავშირებით, ჩემი მხრიდან უარის შემთხვევაში კიდევ ერთელ გამაფრთხილა მოსალოდნელ მძიმე შედეგებზე.”
გოგაშვილის წერილის თანახმად, მასსა და მინისტრ ვახტანგ გომელაურს შორის სატელეფონო საუბარი კიდევ შედგა, ხოლო 4 აგვისტოს უთხრა, რომ მათ მიერ შემოთავაზებულ პირობებს არ მიიღებდა.

  • “ვახტანგ გომელაურმა მიპასუხა, რომ მე ვუშვებდი ძალიან დიდ შეცდომას და ამის შედეგებს ძალიან მალე დავინახავდი. მითხრა, რომ მე ვიცოდი თუ როგორ ამუშავდებოდა სახელმწიფო მანქანა ჩემს წინააღმდეგ და ამ ომს მე ივანიშვილის წინააღმდეგ ვერ მოვიგებდი.” - წერს გოგაშვილი.

რას წერდა გოგაშვილი მუხთარლიზე მანამდე?

26 ივლისს გავრცელებულ განცხადებაში სოსო გოგაშვილმა თქვა, რომ აფგან მუხთარლი მმართველი პარტია “ქართული ოცნების” დამფუძნებლის ბიძინა ივანიშვილის დავალებით “სუსის ზონდერებმა” გაიტაცეს, ჩანაწერები კი წაშალეს.

წერილის გავრცელებიდან მეორე დღეს, 27 ივლისს „ფორმულასთან“ ინტერვიუში აფგან მუხთარლიმ თქვა, რომ ის ივანიშვილის ბრძანებით გაიტაცეს.

აფგან მუხთარლიმ მოითხოვა:
  • სოსო გოგაშვილმა ოფიციალური ჩვენება მისცეს პროკურატურას.
  • დაცვან სოსო გოგაშვილი, “რომ ის ციხეში არ მოკლან. მან ძალიან ბევრი რამ იცის ივანიშვილის დანაშაულების შესახებ”.
  • მუხთარლის სურს თბილისში ჩამოსვლა და პროცესში მონაწილეობა, მაგრამ რომ საქართველოში არ უშვებენ.
  • მუხთარლიმ მივმართა ევროკავშირსა და ევროპარლამენტს მისცენ გარანტია, რომ თბილისში ჩასვლას შეძლებს.

ვინ არის სოსო გოგაშვილი?

სოსო გოგაშვილი სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის უფროსის ყოფილი მოადგილეა. ის 15 ივლისს დააკავეს და ბრალი 3 მუხლით წარუდგინეს:

  • სამსახურებრივი უფლებამოსილების გადამეტება, რამაც სახელმწიფოს კანონიერი ინტერესის არსებითი დარღვევა გამოიწვია.
  • პერსონალური მონაცემების უკანონოდ მოპოვება, შენახვა, გავრცელება, რამაც მნიშვნელოვანი ზიანი გამოიწვია.
  • სამსახურებრივი მდგომარეობის გამოყენებით და ცეცხლსასროლი იარაღისა და საბრძოლო მასალის მართლსაწინააღმდეგო შეძენა და შენახვა.
  • გოგაშვილს 18 ივლისს აღკვეთის ღონისძიების სახით პატიმრობა შეეფარდა.

სოსო გოგაშვილის დაკავებამდე 2 დღით ადრე, 2022 წლის 13 ივლისს ტელეკომპანია “მაესტროს” ეთერში მომღერალმა და ტელეწამყვანმა გია გაჩეჩილაძემ (“უცნობმა”) “მთავარი არხის” ჟურნალისტების საუბრის ფარული ჩანაწერი გამოაქვეყნა. მასში ჟურნალისტები წყაროსგან, სოსო გოგაშვილისგან მიწოდებულ მასალაზე საუბრობდნენ.

ამ თემაზე: “უცნობის” გავრცელებული ჩანაწერები - რა ირკვევა?

აფგან მუხთარლის გატაცება

  • აფგან მუხთარლი, რომელიც აზერბაიჯანის ხელისუფლების მისამართით კრიტიკული სტატიებით გამოირჩეოდა, თბილისის ცენტრიდან 2017 წლის 29 მაისს გაუჩინარდა.
  • მეორე დღეს, 2017 წლის 30 მაისს მუხთარლი ბაქოს ციხეში აღმოჩნდა.
  • აზერბაიჯანის სასამართლომ საზღვრის უკანონოდ კვეთისა და 10 000 ევროს არადეკლარირებულად გადატანის ბრალდებით მუხთარლის 6-წლიანი პატიმრობა მიუსაჯა.
  • მუხთარლი 2020 წლის 17 მარტს გაათავისუფლეს, რის შემდეგაც ის გერმანიაში გაემგზავრა.
  • აფგან მუხთარლის დაკავებას დიდი რეზონანსი მოჰყვა საქართველოში. საქართველოში მომუშავე ჟურნალისტებმა გამართეს არაერთი აქცია მუხთარლის მხარასაჭერად.
  • აზერბაიჯანელი ჟურნალისტის საქართველოდან გაუჩინარება უარყოფითად აისახა საქართველოს იმიჯზე არაერთ საერთაშორისო ანგარიშში.
კატეგორია: საქართველო
“მთავარი არხი” დილის გადაცემის წამყვანთან ლაშა ნაკაიძესთან ნებისმიერი სახის თანამშრომლობას აჩერებს.

რა მოხდა?

“მთავარი არხის“ გადაცემის “შენი დილის” წამყვანი ლაშა ნაკაიძე სისხლის სამართლის კოდექსის სამი მუხლით დააკავეს: ოჯახში ძალადობის, ოჯახის წევრის გაუპატიურების მცდელობა და ოჯახის წევრის მიმართ მუქარა.

“მთავარმა არხმა” განცხადება 17 აგვისტოს, ტელეწამყვანის დაკავების შემდეგ გაავრცელა.

არხის განმარტება

“მთავარი არხის” განმარტებით, 2022 წლის 15 აგვისტოს მომხდარი ფაქტის შესახებ პოლიციას "მთავარი არხის" ერთერთმა თანამშრომელმა აცნობა, რის შემდეგაც სამართალდამცველებმა “დაშავებული ქალი გამოკითხეს და მისი ჩვენების საფუძველზე ლაშა ნაკაიძე დააკავეს”.

  • არხი გმობს და ემიჯნება ყოველგვარი სახის ძალადობას - “მითუმეტეს, როდესაც საქმე ეხება კაცის მხრიდან ქალზე განხორციელებულ ძალადობას, რასაც არცერთ ვითარებაში არ აქვს გამართლება.”
  • “ნაკაიძისთვის წაყენებული ბრალდების სიმძიმიდან გამომდინარე, "მთავარი არხი" ვალდებულად მიიჩნევს თავს, შეაჩეროს მასთან ნებისმიერი სახის თანამშრომლობა”.
  • თუ ლაშა ნაკაიძეს დანაშაულის ჩადენა არ დაუმტკიცდება, არხი გადახედავს მასთან საქმიანი ურთიერთობის აღდგენის შესაძლებლობას.
კატეგორია: საერთაშორისო ამბები
მოსკოვის სასამართლომ კრემლისთვის არასასურველი მასალების არ წაშლის გამო შეტყობინებების აპლიკაცია “ტელეგრამი” და ვიდეო პლატფორმა “ტვიჩი” დააჯარიმა.

რა მოხდა?

ადგილობრივი მედიის ინფორმაციით, რუსულმა სასამართლომ “ტვიჩი” 2 მილიონი რუბლით (33,000$) დააჯარიმა 31-წამიანი ვიდეოს გამო, რომელიც “ყალბ” ინფორმაციად მიიჩნია უკრაინულ ქალაქ ბუჩაში რუსეთის ჩადენილი ომის დანაშაულების შესახებ.

“ტელეგრამი” კი რუსულმა სასამართლომ ორ საქმეზე დააჯარიმა.

11 რუბლის ოდენობის (179,000$) ჯარიმა კომპანიას უკრაინის წინააღმეგ ომში რუსეთის პროგრესის შესახებ “არასანდო მონაცემებისა” და იმ არხების არ წაშლის გამო დაეკისრა, რომლებიც სამხედრო მანქანებისთვის “საბოტაჟის მოწყობას” აჩვენებდა.

კონტექსტი

  • 2022 წლის 24 თებერვალს, უკრაინის წინააღმდეგ ომის დაწყების შემდეგ კრემლმა რუსეთში არაერთი დამოუკიდებელი მედიასაშუალება დაბლოკა და ქვეყნის შიგნით ინფორმაციაზე, მათ შორის სოციალურ ქსელებზე წვდომა შეზღუდა.
  • რუსეთში შემოიღეს ე.წ ფეიკების კანონი, რომლითაც იკრძალება უკრაინის ომის შესახებ ნებისმიერ ინფორმაციის გავრცელება, რომელიც მთავრობის ოფიციალურ ინფორმაციას ეწინააღმდეგება.
კატეგორია: საქართველო
კომუნიკაციების კომისია დაუსაბუთებელს უწოდებს კრიტიკულად განწყობილი ტელევიზიების ერთობლივ განცხადებას, რომელშიც კომუნიკაციების კომისიის მიერ მათ წინააღმდეგ მმართველი პარტიის საჩივრის მიღებას “ორკესტრირებულ სადამსჯელო ქმედებად” არის შეფასებული.

კომუნიკაციების კომისიამ “ფორმულას,” ტელეკომპანია “პირველისა” და “მთავარი არხის” საპასუხო განცხადება 16 აგვისტოს გაავრცელა.

რა ხდება?

კომუნიკაციების კომისიამ 11 აგვისტოს დასაშვებად ცნო მმართველი პარტია “ქართული ოცნების” საჩივარი, რომლითაც ხელისუფლებისადმი კრიტიკულად განწყობილი არხების დასანქცირებას ითხოვს აქცია “შინ ევროპისკენ” ვიდეორგოლის გაშვების გამო.

“ფორმულა”, “პირველი” და “მთავარი არხი” მიიჩნევენ, რომ, ხელისუფლება კომისიის საშუალებით ცდილობს კრიტიკულად განწყობილი მედიებისთვის დამატებითი სანქციებით ფინანსური დაბრკოლებების შექმნას და საზოგადოებაში კრიტიკული აზრის ჩახშობას.

რას პასუხობს კომუნიკაციების კომისია ტელევიზიებს?

კომუნიკაციების მარეგულირელ ორგანოში მიაჩნიათ, რომ მათ მიერ მიღებული ყველა გადაწყვეტილება კანონმდებლობასთან სრულ შესაბამისობაშია, შესაბამისად:

  • “არგუმენტს მოკლებულია, რომ კომისიის გადაწყვეტილებები საფრთხეს უქმნის მედიის სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლებას.”
  • “საქმე ეხება სამაუწყებლო რეკლამის კანონიერების საკითხს, რასაც არაფერი აქვს საერთო გამოხატვის თავისუფლებასთან.”
  • “კანონმდებლობით როგორც სოციალური რეკლამის, ისე პოლიტიკური რეკლამის ეთერში განთავსების საკითხი კომუნიკაციების კომისიის განსახილველია.”
  • “ამიტომ, არ არსებობდა სადავო ვიდეორგოლთან დაკავშირებით საჩივრის დაუშვებლად ცნობის სამართლებრივი საფუძველი.”
  • “ვიდეორგოლის შინაარსობრივი შეფასება და მისი ეთერში განთავსების მართლზომიერების საკითხის გადაწყვეტა არ ხდება კომუნიკაციების კომისიის მოსამზადებელ სხდომაზე.”
  • “კომუნიკაციების კომისია არსებითი განხილვის ფორმატში შეაფასებს სადავო ვიდეორგოლის შინაარსს, განსაზღვრავს მის კატეგორიას და მხოლოდ ამის შემედგ მიიღებს გადაწყვეტილებას რეკლამის ეთერში განთავსების კანონიერებასთან დაკავშირებით.”

ამავე თემაზე:

რას ამბობს კომისია მედიის შეზღუდვის ბრალდებებზე?

კომისია ამბობს, რომ 2014 წლიდან არ არსებობს მათ მიერ მიღებული არც ერთი გადაწყვეტილება, რომელიც მედიის თავისუფლებას ზღუდავს. კომისიის აზრით, მათი მიდგომა და ყველა გადაწყვეტილება, ქვეყანაში მედია პლურალიზმისა და გამოხატვის თავისუფლების ხარისხი მაქსიმალურად გაზრდისკენაა მიმართული.

გავრცელებულ განცხადებაში კომისია მიუთითებს იმაზეც, რომ “კონკრეტული ტელევიზიები გამიზნულად არღვევენ კანონს” და შემდეგ კომისიას ბრალდებებს უყენებენ:

  • “კომუნიკაციების კომისიის მიდგომა და გადაწყვეტილებები მაუწყებლებმა იციან, შესაბამისად, ჩნდება საფუძვლიანი ეჭვი, რომ კონკრეტული ტელევიზიები გამიზნულად არღვევენ კანონს და შემდგომ კანონის მოთხოვნების მიხედვით რეაგირებაზე კომუნიკაციების კომისიას მედიის შეზღუდვაში ადანაშაულებენ.”
  • “მაუწყებლებს კარგად უნდა ესმოდეთ, რომ მათი პასუხისმგებლობაა რეკლამის ეთერში განთავსებით კანონი არ დაარღვიონ. კანონის დაცვით რეკლამების განთავსებისას კომუნიკაციების კომისიას საქმის წარმოების დაწყების არავითარი საფუძველი არ ექნება.”

სამი ტელევიზიის წინააღმდეგ “ქართული ოცნების” საჩივრის არსებითი განხილვა 23 აგვისტოს 15:00 საათზე გაიმართება.
კატეგორია: საქართველო
2021 წელს გამოწვევები, მათ შორის ჟურნალისტებზე ძალადობა საქართველოს დემოკრატიულ საფუძვლებს ძირის გამოთხრის საფრთხეს უქმნიდა, აუცილებელია პლურალისტური და დამოუკიდებელი მედია გარემოს გარანტირება - წერია ევროკავშირის გამოქვეყნებულ ანგარიშში, რომელიც მედიასაც მოიცავს.
  • საქართველოს მიერ ასოცირების პროცესის განხორციელების შესახებ ანგარიში ევროკავშირმა 12 აგვისტოს გამოაქვეყნა.
  • ანგარიში ასახავს პერიოდს 2021 წლის 5 თებერვალიდან საბჭოს მორიგ სხდომამდე, რომელიც 2022 წლის 6 სექტემბერს არის დაგეგმილი.

რატომ არის მნიშვნელოვანი?

ევროკავშირის ანგარიშში წერია, რომ “საჭიროა დამატებითი ძალისხმევა ძირითადი უფლებების მეტი პატივისცემის უზრუნველსაყოფად, მათ შორის პროფესიული, პლურალისტური და დამოუკიდებელი მედია გარემოსა და გენდერული თანასწორობის გარანტირების აუცილებლობის ჩათვლით - ეს არის არსებითი პრიორიტეტები საქართველოსთვის ევროპულ გზაზე წინსვლისთვის.”

ევროკავშირის შეფასება

ანგარიშის თანახმად, 2021 წელს გამოწვევებს შორის, რომლებმაც ქვეყნის დემოკრატიულ საფუძვლებს ძირის გამოთხრის საფრთხე შეუქმნა არის:
  • 2021 წლის ივლისის ძალადობა ჟურნალისტებისა ლგბტქი პირების წინააღმდეგ შემდგომი არსებითი გამოძიების გარეშე.
  • ცნობები ქართული და დიპლომატიური საზოგადოების ნაწილის მოსმენების შესახებ.

რას წერია მედიაგარემოზე?

ანგარიშის თანახმად, საქართველოს მედიაგარემო კვლავ პლურალისტური და კონკურენტუნარიანია, მაგრამ ასევე ძალიან პოლარიზებული.

  • საქართველომ 2022 წლის მსოფლიო პრესის თავისუფლების ინდექსის მაჩვენებლით 180 ქვეყანას შორის 89-ე ადგილი დაიკავა - ეს საქართველოში მედიის თავისუფლების მნიშვნელოვან გაუარესებაა 2021 წელთან შედარებით, განსაკუთრებით ჟურნალისტების უსაფრთხოებასთან მიმართებით.
  • “თავისუფლების სახლის” (Freedom House) რეიტინგი შემცირდა და საერთო "თავისუფლების ქულა" 2022 წელს არის 58 100-დან (60/100-თან შედარებით 2021 წელს და 61/100 2020 წელს.)
  • ულტრამემარჯვენე ჯგუფმა “ალტინფომ” მთელი ქვეყნის მასშტაბით სატელევიზიო მაუწყებლობის უფლება მოიპოვა.
  • 2021 წლის 5 ივლისს თბილისში ღირსების მარში გაუქმდა მას შემდეგ, რაც ძალადობრივი დემონსტრანტები შეიჭრნენ ლგბტქი აქტივისტების შტაბ-ბინაში და თავს დაესხნენ ჟურნალისტებსა და სამოქალაქო პირებს.
  • 5 ივლისის თავდამსხმელების წინააღმდეგ სამართლებრივი ღონისძიებები გრძელდება, თუმცა კოორდინირებული თავდასხმის ორგანიზატორებს ბრალი არ წაუყენეს.
  • 2021 წლის სექტემბერში გამოქვეყნდა ცნობები ქართველი საზოგადოებისა და დიპლომატების ფართო მოსმენების შესახებ. მედიამ მიიღო წვდომა დიდი რაოდენობით ფაილებზე, რომლებიც პირად სატელეფონო საუბრებს ეფუძნებოდა. საქართველოს ხელისუფლების მიერ დაწყებული გამოძიება ჯერ არ დასრულებულა.

ვრცლად ასოცირების პროცესის შესახებ ანგარიშს გაეცანით ამ ბმულზე.
კატეგორია: საქართველო
ტელეკომპანია “ფორმულა”, “პირველი” და “მთავარი არხი” კომუნიკაციების კომისიის მიერ მათ წინააღმდეგ “ქართული ოცნების” საჩივრის მიღებას “ორკესტრირებულ სადამსჯელო ქმედებად” მიიჩნევს.

ხელისუფლებისადმი კრიტიკულად განწყობილი სამი ტელევიზია ერთობლივ განცხადებას ავრცელებს.

სამი ტელევიზიის პოზიცია

“ფორმულა”, “პირველი” და “მთავარი არხი” კომისიის მიერ მმართველი პარტიის საჩივრის განსახილველად მიღებას დაუსაბუთებელ და უკანონო გადაწყვეტილებად აფასებენ.

მაუწყებლებს მიაჩნიათ, რომ:

  • ხელისუფლება მარეგულირებელი ორგანოს საშუალებით ცდილობს კრიტიკულად განწყობილი მედიებისთვის დამატებითი ფინანსური სანქციების დაწესებას და მათთვის ფინანსური დაბრკოლებების შექმნას.
  • ხელისუფლება მარეგულირებელი ორგანოს საშუალებით ცდილობს საზოგადოებაში კრიტიკული/ნეგატიური აზრის ჩახშობას.
  • კრიტიკული მედიისადმი ხელისუფლების ამგვარი მიზანმიმართული იერიში კიდევ ერთი დამაბრკოლებელი ფაქტორი გახდება ქვეყნის ევროპული ინტეგრაციის გზაზე.

კომუნიკაციის კომისიის გადაწყვეტილება

კომუნიკაციების კომისიამ მმართველი პარტია “ქართული ოცნების” საჩივარი, რომლითაც ხელისუფლებისადმი კრიტიკულად განწყობილი არხების დასანქცირებას ითხოვს აქცია “შინ ევროპისკენ” ვიდეორგოლის გაშვების გამო დასაშვებად 11 აგვისტოს ცნო.

საჩივრის არსებითი განხილვა კი 23 აგვისტოს 15:00 საათზე დანიშნა.

“ფორმულა”, “პირველი” და “მთავარი არხი” აცხადებს, რომ კომისია:

  • ვალდებული იყო შეეფასებინა, არის თუ არა “ქართული ოცნება” ამ ტიპის განცხადების წარდგენისას დაინტერესებული პირი, ხოლო კომისია უფლებამოსილი განიხილოს აღნიშნული საკითხი.
  • მოსამზადებელ სხდომაზევე უნდა შეემოწმებინა სადავო რეკლამა არის პოლიტიკური/წინასაარჩევნო თუ სოციალური, ხოლო ამის გადაწყვეტის შემდეგ, კანონმდებლობის საფუძველზე ემსჯელა შედის თუ არა მის კომპეტენციაში მსგავსი რეკლამის შინაარსის შეფასება.

კომუნიკაციების კომისიის არგუმენტით კი, საჩივრის დასაშვებობის ეტაპზე რეკლამის შინაარსში არ შედიან და ჩაითვლება თუ არა ვიდეორგოლი პოლიტიკურად არსებითი განხილვის სხდომაზე იმსჯელებენ.

ვრცლად ამ თემაზე: “ოცნება” კრიტიკულ ტელევიზიებს კომუნიკაციების კომისიაში უჩივის
კატეგორია: საქართველო
უფლებადამცველმა ორგანიზაცია “მედიაომბუდსმენი” მმართველი პარტიის თავმჯდომარის მიერ “მთავარი არხის” ჟურნალისტის მიმართ შეურაცხყოფაზე სამართლებრივ რეაგირებას ითხოვს.

ორგანიზაციამ ირაკლი კობახიძეზე საქართველოს პარლამენტის ეთიკის საბჭოში საჩივარი წარადგინა. დისკრიმინაციის ფაქტის დადგენის მიზნით კი სახალხო დამცველს მიმართა.

რა მოხდა?

25 ივლისს „მთავარი არხის“ ჟურნალისტმა, ნატალი ჯახუტაშვილმა, „ქართული ოცნების“ თავმჯომარეს, ირაკლი კობახიძეს ჰკითხა კომენტარი უკრაინის მმართველი პარტიის საპარლამენტო ფრაქციის ლიდერის, დავით არახამიას განცხადების შესახებ, რომ „ირაკლი კობახიძის მამა „კაგებეშნიკია“.

ირაკლი კობახიძემ, კითხვის საპასუხოდ, „მთავარი არხის“ ჟურნალისტს შეურაცხყოფა მიაყენა და სექსისტური ფრაზებით მიმართა.

ირაკლი კობახიძის რეპლიკები ჟურნალისტის მიმართ:

  • “კაგებეშნიკი არის მამათქვენი. ნუ კანკალებ, სახე დაკარგე. არ გრცხვენია? შენც ხარ დავით არახამია. როგორც არახამია არ არის კაცი, ისე შენ არ ხარ ქალი…“
  • „სახე დაკარგე, თავი დაკარგე. პოლიტიკა გიღირს ამად? სამარცხვინო ხარ. გულისამრევი. ქალი აღარ ხარ.“
  • „პირი მოიწმინდე, რომ ლაპარაკობ. სააკაშვილივით გაქვს პირი. დაემსგავსე ყველაფრით შენს ბელადს.“
  • „ქართული ოცნების“ თავმჯდომარემ მოგვიანებით შეურაცხმყოფელი ფრაზები ჟურნალისტების მიმართ ფეისბუქზე გამოქვეყნებულ პოსტშიც გაიმეორა.
ვრცლად ამ თემაზე წაიკითხეთ ამ ბმულზე.

რას ამბობს უფლებადამცველი ორგანიზაცია?

“მედიაომბუდსმენი”, რომელიც ნატალი ჯახუტაშვილის ინტერესებს იცავს, მიიჩნევს, რომ შეურაცხმყოფელი და სექსისტური გამონათქვამების გამოყენებით ირაკლი კობახიძემ დაარღვია საქართველოს პარლამენტის რეგლამენტით და საქართველოს პარლამენტის წევრის ეთიკის კოდექსით დადგენილი წესები.
კატეგორია: საქართველო
თბილისის პროკურატურას უკანონო ფარული მოსმენა - მიყურადებისა და თვალთვალის ფაქტებთან დაკავშირებით დაზარალებულად ცნობას კიდევ 11 ჟურნალისტი სთხოვს.

არასამთავრობო ორგანიზაცია “მედიაომბუდსმენი” 14 მედიასაშუალებიდან 41 ჟურნალისტს უფლებებს იცავს. მათგან, 23 ჟურნალისტი თბილისის პროკურატურამ უკვე ცნო დაზარალებულად.

რატომ ითხოვენ ჟურნალისტები დაზარალებულის სტატუსს?

2021 წლის 13 სექტემბერს გავრცელდა ე.წ. კრებსები - სავარაუდოდ სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის მიერ უკანონო ფარული მოსმენა-მიყურადების და თვალთვალის შესახებ ჩანაწერები.

მასალები სხვა პირებთან ერთად ჟურნალისტების კერძო კომუნიკაციისა და პირადი ცხოვრების შესახებ დეტალურად დამუშავებულ ინფორმაციასაც მოიცავდა.

ვინ მიმრთა პროკურატურას?

“მედიაომბუდსმენის” ინფორმაციით, დაზარალებულის სტატუსის მოთხოვნით პროკურატურას კიდევ 11 ჟურნალისტი მიმართავს:
  • ნინო ზაუტაშვილი - საზოგადოებრივი მაუწყებელი
  • თეონა ხარაბაძე - საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზია და რადიო
  • ნინო თარხნიშვილი - რადიო თავისუფლება
  • თორნიკე მანდარია - რადიო თავისუფლება
  • ეკა ქევანიშვილი - რადიო თავისუფლება
  • მერაბ მეტრეველი - პალიტრა NEWS
  • თინათინ ოსმანოვა - რადიო პალიტრა
  • ანა წერეთელი - ტელეკომპანია პირველი
  • მაკა ჩიხლაძე - ტელეკომპანია პირველი
  • ლიკა ჯანყარაშვილი - ტელეკომპანია პირველი
  • ნიკა თევდორაძე- ტელეკომპანია ფორმულა

დაზარალებულად ცნობილი ჟურნალისტები

პროკურატურამ ე.წ კრებსების საქმეზე დაზარალებულად ცნო:
  • გიორგი მგელაძე - რადიო თავისუფლების გამომძებელი ჟურნალისტი
  • გელა ბოჩიკაშვილი - On.ge ყოფილი მთავარი რედაქტორი
  • ინგა გრიგოლია - ტელეკომპანია პირველი
  • ვასილ დაბრუნდაშვილი - ტელეკომპანია პირველი
  • ნინია კაკაბაძე - უფლებადამცველი, საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს ყოფილი წევრი
  • თათია ხალიანი - ონლაინგამოცემა პუბლიკა
  • ნინო ჟიჟილაშვილი - ტელეკომპანია ფორმულა
  • რუსუდან ჯაბანიშვილი - ტელეკომპანია პირველი
  • თამუნა ჩიხლაძე - ტელეკომპანია ფორმულა
  • სოფიკო მაისურაძე - ტელეკომპანია ფორმულა
  • გიორგი დარჩაშვილი - ტელეკომპანია ფორმულა
  • Ნინო ბიძინაშვილი - გაზეთი ბათუმელები / ნეტგაზეთი
  • ნოდარ მელაძე - ტელეკომპანია პირველი
  • თამთა დოლენჯაშვილი - ტელეკომპანია პირველი
“მედიაომბუდსმენმა” 2022 წლის 12 ივლისს 10 ჟურნალისტის სახელით უკანონო ფარული მოსმენა - მიყურადების საქმეზე ევროპულ სასამართლოში საჩივარიც გაიგზავნა.
კატეგორია: საერთაშორისო ამბები
რუსეთში სამთავრობო “პირველი არხის” ყოფილი რედაქტორის, მარინა ოვსიანიკოვას მოსკოვის სასამართლომ აღკვეთის ღონისძიებად შინაპატიმრობა შეუფარდა.

უკრაინის წინააღმდეგ რუსეთის ომის მოწინააღმდეგე ჟურნალისტი შინაატიმრობაში 9 ოქტომბრამდე, სასამართლო პროცესამდე იქნება.

დეტალები

სასამართლომ ჟურნალისტისთვის შინაპატიმრობის შეფარდების გადაწყვეტილება 11 აგვისტოს მიიღო. მარინა ოვსიანიკოვამ სხდომაზე პროტესტის ნიშნად პოსტერი გაშალა წარწერით: “ დაე, დახოცილი ბავშვები ღამით დაგესიზმროთ”.
  • ოვსიანიკოვას წინააღმდეგ რუსეთში სისხლის სამართლის საქმე ე.წ ფეიკების მუხლით აღიძრეს ივლისში კრემლთან გამართული ომის საწინააღმდეგო ერთკაციანი საპროტესტო აქციის გამო.
  • 15 ივლისს ოვსიანიკოვას ერთკაციან საპროტესტო აქციაზე პოსტერზე ეწერა: „პუტინი მკვლელია. მისი ჯარისკაცები ფაშისტები არიან. 352 ბავშვი დაიღუპა. კიდევ რამდენი ბავშვი უნდა მოკვდეს, რომ გაჩერდეთ?“.
  • ადვოკატის განმარტებით, ჟურნალისტს ბრალად ედება რუსეთის შეიარაღებული ძალების შესახებ ცრუ ინფორმაციის საჯაროდ გავრცელება.

ჟურნალისტს ჯარიმა ან 10 წლამდე პატიმრობა ემუქრება.

კონტექსტი

მარინა ოვსიანიკოვა საერთაშორისო საზოგადოებისთვის ცნობადი მას შემდეგ გახდა, რაც 2022 წლის მარტში რუსეთის უკრაინაში შეჭრა პირდაპირ ეთერში გააპროტესტა.

  • პირველი არხის ყოფილი რედაქტორი 14 მარტს, რუსეთის სამთავრობო ტელევიზიის არხის მთავარი საინფორმაციო გამოშვება „ვრემიას“ პირდაპირ ეთერში, სტუდიაში ომის საწინააღმდეგო მოწოდებებით და ბანერით შეიჭრა - „შეაჩერეთ ომი. არ დაუჯეროთ პროპაგანდას. აქ თქვენ გატყუებენ".
  • მალევე, მან სოციალურ ქსელში გაავრცელა ვიდეო მიმართვა, სადაც რუსეთს აგრესორს უწოდებს, ომს უკრაინაში - კი დანაშაულს.
  • ოვსიანკოვა რუსეთის პოლიციამ მალევე დააკავა. იგი სასამართლომ დამნაშავედ ცნო რუსეთის ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის მეორე ნაწილის 20.2 მუხლის მიხედვით. ეს საზოგადოებრივი წესრიგის დარღვევას არასანქცირებული შეკრების, მიტინგის ან დემონსტრაციის, მსვლელობის გამართვას ან პიკეტირებას გულისხმობს.
  • 15 მარტს მარინა ოვსიანიკოვა მოსკოვის სასამართლომ 30 000 რუბლით (280$-ით) დააჯარიმა.
  • ჟურნალისტმა რუსეთის სამთავრობო ტელევიზიის დატოვების შემდეგ რამდენიმე თვე რუსეთის საზღვრებს გარეთ გაატარა. სამი თვის განმავლობაში ტრენინგებს გადიოდა გერმანულ გამოცემა Die Welt-ში, 2022 წლის ივლისის დასაწყოსში კი რუსეთში დაბრუნება დააანონსა.
  • ივლისის ბოლოს მარინა ოვსიანიკოვა სასამართლომ 50, 000 რუბლით (820$) დააჯარიმა კერემლთან გამართული ერთკაციანი პროტესტის გამო.
  • 8 აგვისტოს მოსკოვის სასამართლომ ოვსიანიკოვა 40, 000 რუბლით (660$) დააჯარიმა უკრაინაში ომის წინააღმდეგ ონლაინ პოსტების გამო.
კატეგორია: საქართველო
კომუნიკაციების კომისიამ დასაშვებად ცნო მმართველი პარტია “ქართული ოცნების” საჩივარი, რომლითაც ხელისუფლებისადმი კრიტიკულად განწყობილი არხების დასანქცირებას ითხოვს აქცია “შინ ევროპისკენ” ვიდეორგოლის გაშვების გამო.

კომისიის წევრების თქმით, საჩივრის დასაშვებობის ეტაპზე რეკლამის შინაარსში არ შედიან და ჩაითვლება თუ არა ვიდეორგოლი პოლიტიკურად არსებითი განხილვის სხდომაზე იმსჯელებენ.

კომისიის გადაწყვეტილებით, არსებითი განხილვა 23 აგვისტოს 15:00 საათზე გაიმართება.

რატომ არის მნიშვნელოვანი?

არასამთავრობო სექტორი მიიჩნევს, რომ მმართველი პარტიის მიმართ კრიტიკული შინაარსის ვიდეორგოლების განთავსების ხელშეშლა ქვეყანაში საფრთხეს უქმნის პლურალიზმს და ამგვარი დამოკიდებულება შეუთავსებელია თანამედროვე დემოკრატიული სახელმწიფოს მართვის პრინციპებთან.

კონტექსტი

“ქართული ოცნება” “მთავარ არხს”, “ფორმულასა” და ტელეკომპანია “პირველს” კომუნიკაციების მარეგულირებელ კომისიაში უჩივის 2022 წლის 23 და 24 ივნისს გასული ვიდეორგოლის გამო. მმართველი პარტიის აზრით:

  • ვიდეო წინასაარჩევნო/პოლიტიკური შინაარსისაა და არაწინასაარჩევნო პერიოდში ასეთი რეკლამის განთავსება და გავრცელება კანონდარღვევაა.
  • ემსახურება “ქართული ოცნების” და მისი იდეის უარყოფითად ფორმირებას და მიზნად ისახავს სამომავლო არჩევნებში არჩევისათვის ხელის შეშლას.

ვრცლად “შინ ევროპისკენ” ვიდორგოლზე წაიკითხეთ ამ ბმულზე.

ხელისუფლებისადმი კრიტიკული მედიასაშუალებების არგუმენტები

საკითხის განსახილველად დასაშვებობის სხდომაზე ტელეკომპანია “პირველის”, “ფორმულისა” და “მთავარი” არხის წარმომადგენლებმა თქვეს, რომ მმართველი პარტიის საჩივარი კომისიას დასაშვებად არ უნდა ეცნო, რადგან:

  • სადავო ვიდეორგოლი ვერ ჯდება პოლიტიკური წინასაარჩევნო რეკლამის განმარტებაში.
  • დაინტერესებული მხარე ვერ იქნება “ქართული ოცნება”, რადგან ვიდეოში “ქართული ოცნების” სიმბოლიკა არაა გამოყენებული და მასში პირები წარმოდგენილი არიან როგორც პოლიტიკური თანამდებობის პირები და არა პარტიის: ვიდეოში წარმოჩენილი არ არიან საარჩევნო სუბიექტები.
  • ეს არის სოციალური რეკლამა და შეუძლებელია აზიანებდეს პარტიას, რომელიც არ ჩანდა კლიპში.
  • ვიდორგოლში გასული განცხადებები კონტექსტიდან ამოგლეჯილი არ ყოფილა.
  • ეს რეკლამა სოციალური შინაარსის იყო და ამ შემთხვევაში მხარემ სასამართლოში უნდა იდავოს.

“მთავარ არხში”, “ფორმულასა” და ტელეკომპანია “პირველში” ამბობენ, რომ “ოცნების საჩივრის მიზანი ტელევიზიებისთვის ფინანსური პრობლემების შექმნაა. კრიტიკულ მედიასაშუალებებში მიიჩნევენ, რომ რომ კომუნიკაციების კომისია სამივე ტელევიზიას დააჯარიმებს და ამით “ხელისუფლების დაკვეთას შეასრულებს.”
კატეგორია: საერთაშორისო ამბები
რუსეთში სამთავრობო “პირველი არხის” ყოფილი რედაქტორის, მარინა ოვსიანიკოვას წინააღმდეგ სისიხლის სამართლის საქმე აღძრეს.

ოვსიანიკოვა საერთაშორისო საზოგადოებისთვის ცნობადი მას შემდეგ გახდა, რაც 2022 წლის მარტში რუსეთის უკრაინაში შეჭრა პირდაპირ ეთერში გააპროტესტა.

რა მოხდა?

რუსი ჟურნალისტის ინფორმაციით, მოსკოვში, მის სახლში საგამოძიებო კომიტეტის 10 თანამშრომელი 10 აგვისტოს დილის 6:00 საათზე შეიჭრა გასაჩხრეკად.

  • ოვსიანიკოვას ადვოკატი დმიტრი ზახვატოვი წერს, რომ სამართალდამცველები ადგილზე მის მისვლას არ დაელოდნენ და სახლი ისე გაჩხრიკეს.
  • მარინა ოვსიანიკოვას წინააღმდეგ სისხლის სამართლის საქმე, სავარაუდოდ, ე.წ ფეიკების” კანონით აღიძრა და ამის მიზეზი ივლისში კრემლთან გამართული ომის საწინააღმდეგო ერთკაციანი საპროტესტო აქცია გახდა.
  • ადვოკატის განმარტებით, ჟურნალისტს ბრალად ედება რუსეთის შეიარაღებული ძალების შესახებ ცრუ ინფორმაციის საჯაროდ გავრცელება.

რუსი ჟურნალისტი საგამოძიებო კომიტეტში გადაიყვანეს.

“ფეიკების” შესახებ კანონი ჯარიმას ან 15 წლამდე პატიმრობას ითვალისწინებს.

კონტექსტი

  • პირველი არხის ყოფილი რედაქტორი 14 მარტს, რუსეთის სამთავრობო ტელევიზიის არხის მთავარი საინფორმაციო გამოშვება „ვრემიას“ პირდაპირ ეთერში, სტუდიაში ომის საწინააღმდეგო მოწოდებებით და ბანერით შეიჭრა - „შეაჩერეთ ომი. არ დაუჯეროთ პროპაგანდას. აქ თქვენ გატყუებენ".
  • მალევე, მან სოციალურ ქსელში გაავრცელა ვიდეო მიმართვა, სადაც რუსეთს აგრესორს უწოდებს, ომს უკრაინაში - კი დანაშაულს.
  • ოვსიანკოვა რუსეთის პოლიციამ მალევე დააკავა. იგი სასამართლომ დამნაშავედ ცნო რუსეთის ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის მეორე ნაწილის მე-20.2 მუხლის მიხედვით. ეს საზოგადოებრივი წესრიგის დარღვევას არასანქცირებული შეკრების, მიტინგის ან დემონსტრაციის, მსვლელობის გამართვას ან პიკეტირებას გულისხმობს.
  • 15 მარტს მარინა ოვსიანიკოვა მოსკოვის სასამართლომ 30 000 რუბლით (280$-ით) დააჯარიმა.
  • ჟურნალისტმა რუსეთის სამთავრობო ტელევიზიის დატოვების შემდეგ რამდენიმე თვე რუსეთის საზღვრებს გარეთ გაატარა. სამი თვის განმავლობაში ტრენინგებს გადიოდა გერმანულ გამოცემა Die Welt-ში, 2022 წლის ივლისის დასაწყოსში კი რუსეთში დაბრუნება დააანონსა.
  • ივლისის ბოლოს მარინა ოვსიანიკოვა სასამართლომ 50, 000 რუბლით ($820) დააჯარიმა კერემლთან გამართული ერთკაციანი პროტესტის გამო.
  • 8 აგვისტოს მოსკოვის სასამართლომ ოვსიანიკოვა 40, 000 რუბლით ($660) დააჯარიმა უკრაინაში ომის წინააღმდეგ ონლაინ პოსტების გამო.
კატეგორია: საქართველო
“მედიის ადვოკატირების კოალიცია” საგანგაშოდ მიიჩნევს მმართველი პარტიის მოთხოვნას კომუნიკაციების კომისიამ დაასანქციროს სამი კრიტიკული ტელევიზია აქცია “შინ ევროპისკენ” ვიდეორგოლის გაშვების გამო.

კონტექსტი


“ქართული ოცნება” “მთავარ არხს”, “ფორმულასა” და ტელეკომპანია “პირველს” კომუნიკაციების მარეგულირებელ კომისიაში უჩივის 2022 წლის 23 და 24 ივნისს გასული ვიდეორგოლის გამო. მმართველი პარტიის აზრით:

  • ვიდეო წინასაარჩევნო/პოლიტიკური შინაარსისაა და არაწინასაარჩევნო პერიოდში ასეთი რეკლამის განთავსება და გავრცელება კანონდარღვევაა.
  • ემსახურება “ქართული ოცნების” და მისი იდეის უარყოფითად ფორმირებას და მიზნად ისახავს სამომავლო არჩევნებში არჩევისათვის ხელის შეშლას.

ვრცლად “შინ ევროპისკენ” ვიდორგოლზე წაიკითხეთ ამ ბმულზე.

რატომ არის მნიშვნელოვანი?

მედიაკოალიცია, რომელიც 16 არასამთავრობო ორგანიზაციას აერთიანებს, აცხადებს, რომ მმართველი პარტიის მიმართ კრიტიკული შინაარსის ვიდეორგოლების განთავსების ხელშეშლა სამართლებრივ საფუძველს მოკლებულია და საფრთხეს უქმნის პლურალიზმს ქვეყანაში.

ამგვარი დამოკიდებულება კი შეუთავსებელია თანამედროვე დემოკრატიული სახელმწიფოს მართვის პრინციპებთან.

მედიაკოალიცია მიიჩნევს, რომ:

  • “ქართული ოცნება” საჩივარში თავადვე მიუთითებს, რომ ამ საქმის წარმოების მიზანი მედიასივრცეში პარტიის მიმართ უარყოფითი მესიჯების გაქრობა და მათთვის არასასურველ საკითხებზე კრიტიკული მოსაზრებების შეზღუდვაა.
  • კამპანია “შინ ევროპისკენ” სახელით გავრცელებულ რგოლში არ ჩანს არცერთი საარჩევნო სუბიექტი - საჯარო ხელისუფლების თანამდებობის არცერთი კანდიდატი. აქედან გამომდინარე, მასალა ვერ აკმაყოფილებს პირობებს, რომელთა ერთობლიობაც წინასაარჩევნო რეკლამად შეფასების შესაძლებლობას შექმნიდა.

მედიის ადვოკატირების კოალიცია მოუწოდებს კომუნიკაციების კომისიას: არ გააგრძელოს კრიტიკული მედიასაშუალებების შეზღუდვის პრაქტიკა და გადაწყვეტილების მიღებისას გაითვალისწინოს როგორც სადავო საკითხის მნიშვნელობა, ისე მედიის თავისუფლების შეზღუდვის რისკები.

აქამდე, პოლიტიკური რეკლამის განთავსების საკითხზე კომუნიკაციების კომისიამ “მთავარი არხი” 2020 და 2021 წლებში უმაღლესი ზომით ორჯერ დააჯარიმა, რაც კოალიციამ ცენზურის მცდელობად შეაფასა.
კატეგორია: საქართველო
მმართველი პარტია “ქართული ოცნება” ხელისუფლებისადმი კრიტიკულად განწყობილი არხებისთვის ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობის დაკისრებას ითხოვს აქცია “შინ ევროპისკენ” ვიდეორგოლის გაშვების გამო.

პარტიამ კომუნიკაციების მარეგულორებელ კომისიას 5 აგვისტოს მიმართა.

რას ედავება “ქართული ოცნება” კრიტიკულ მედიას?

“ქართული ოცნების” საჩივრის მიხედვით, სამ არხზე 2022 წლის 23 და 24 ივნისს გასული ვიდეორგოლი წინასაარჩევნო/პოლიტიკური შინაარსისაა და არაწინასაარჩევნო პერიოდში ასეთი რეკლამის განთავსება და გავრცელება კანონდარღვევაა.

მმართველი პარტია მიიჩნევს, რომ ვიდეორგოლი:

  • ემსახურება „ქართული ოცნება-დემოკრატიული საქართველოს“ და მისი იდეის უარყოფითად ფორმირებას.
  • მიზნად ისახავს სამომავლო არჩევნებში არჩევისთვის ხელის შეშლას.
  • მასში ცხადად იდენტიფიცირებულია „ქართული ოცნება“ კონკრეტული პარტიის სახეებზე მითითებით.
  • შეიცავს მმართველი პარტიის, მათი ლიდერების, ხელისუფლების წარმომადგენლების, სახელმწიფო-პოლიტიკური თანამდებობის პირების უარყოფით კონტექსტში წარმოჩენას მათ მიერ ევროპარლამენტის რეზოლუციასთან, კანდიდატის სტატუსთან და უკრაინაში მიმდინარე ომთან დაკავშირებით გაკეთებული განცხადებების კონტექსტიდან ამოგლეჯილი ამონარიდების საფუძველზე.
  • ემსახურება მათ მიმართ საზოგადოებაში უარყოფითი აზრის ფორმირებას.

სადავო ვიდეო

ვიდეორგოლი, რომელსაც მმართველი პარტია პოლიტიკურ წინასაარჩევნო რეკლამად მიიჩნევს, მოძრაობის, “შინ ევროპისკენ” ორგანიზატორების მომზადებულია.

2 წუთამდე ხანგრძლივობის ვიდეოში ჩანს, როგორ ისმენს ოჯახის სხვადასხვა თაობის წარმომადგენელი პოლიტიკურ განცხადებებს.



  • ვიდეოში ისმის ამონარიდები საქართველოს პრემიერ-მინისტრის ირაკლი ღარიბაშვილის, მომღერლისა და ტელეწამყვანის გია გაჩეჩილაძის, “ოცნების” გენერალური მდივნის კახა კალაძის, პარტიის თავმჯდომარის ირაკლი კობახიძის, “ოცნების” წევრის გია ვოლსკის, კულტურის მინისტრის თეა წულუკიანის განცხადებებიდან უკრაინაში რუსეთის ომის, ევროპარლამენტის რეზოლუციის, ევროკავშირის კანდიდატის სტატუსისა და “ქართული ოცნების” დამფუძნებლის ბიძინა ივანიშვილისთვის სანქციების დაწესების თემებზე.

ვიდეოს ბოლოს კი ტექსტის სახით 24 ივნისს 20:00 საათზე პარლამენტის წინ დაგეგმილი აქცის ანონსია.

როგორ პასუხობენ კრიტიკული ტელევიზიები?

“მთავარ არხში”, “ფორმულასა” და ტელეკომპანია “პირველში” ამბობენ, რომ “ოცნების საჩივრის მიზანი ტელევიზიებისთვის ფინანსური პრობლემების შექმნაა.

  • "ქართულ ოცნებას" ჰყოფნის თავხედობა, რომ მარეგულირებელი კომისია გამოიყენოს იმისთის, რომ ერთგვარად დაგვაჯარიმოს. ამ ყველაფრის მიზანი იქნება ფინანსური სანქციები. ეს ცხადია. მიზანი ნამდვილად არის ჩვენი კიდევ უფრო დიდი გასაჭირში და წნეხში ჩაგდება, მაგრამ არა უშავს, ამასაც გავუძლებთ,” - ამბობს "ტვ პირველის" აღმასრულებელი დირექტორი ნანა აბურჯანიძე.

“მთავარ არხში” ფიქრობენ, რომ კომუნიკაციების კომისია სამივე ტელევიზიას დააჯარიმებს და ამით “ხელისუფლების დაკვეთას შეასრულებს.”

  • "ვფიქრობ [მარეგულირებელი კომისია] განსაკუთრებულ სადამსჯელო ღონისძიებას გაატარებს “მთავარი არხის” წინააღმდეგ, იმიტომ, რომ ჩვენ განსაკუთრებულად ვაწუხებთ მათ. შეგახსენებთ, რომ წინა ჯერზე მარეგულირებელმა კომისიამ 112 ათასი ლარით დაგვაჯარიმა პუტინის გამოსახულების გამო,"- ამბობს "მთავარი არხის" იურისტი თამთა მურადაშვილი.

კომუნიკაციების კომისია “ქართული ოცნების” საჩივრის განსახილველად მიღების საკითხს 2022 წლის 11 აგვისტოს 15:00 საათზე განიხილავს.
კატეგორია: საქართველო
“ყველა მთავრობას ეკისრება პასუხისმგებლობა უზრუნველყოს, რომ ჟურნალისტებს თავიანთი სამუშაოს შესრულება უსაფრთხოდ და ჩარევის გარეშე შეეძლოთ” - თქვა საქართველოში ამერიკის შეერთებული შტატების ელჩმა, კელი დეგნანმა ტელეკომპანია “ფორმულას” ეთერში.

გადაცემა “პოლიტიკის ფორმულას” აშშ-ის ელჩი 8 აგვისტოს სტუმრობდა.

მედიის თავისუფლების მნიშვნელობა

კელი დეგნანი შეკითხვაზე: როგორ აფასებს საქართველოს ხელისუფლების დამოკიდებულებას კრიტიკული მედიისადმი პასუხობს, რომ მედიის თავისუფლება მნიშვნელოვანი პრიორიტეტია როგორც აშშ-ის საელჩოსთვის, ისე მსოფლიოს მრავალი სახელმწიფოსთვის, რადგან:

  • “სწორედ ასე იღებს საზოგადოება ზუსტ ინფორმაციას, ასე უზრუნველყოფს საზოგადოება მთავრობის ანგარიშვალდებულებას.”
  • “მედია არის მოქალაქეების თვალი და ყური და მათ უნდა შეეძლოთ თავიანთი სამუშაოს შესრულება უსაფრთხოდ, შევიწროების, ცემის ან დაშინების შიშის გარეშე.”
  • “ამიტომ, ყველა მთავრობას ეკისრება პასუხისმგებლობა, უზრუნველყოს, რომ ჟურნალისტებს შეეძლოთ თავიანთი სამუშაოს შესრულება უსაფრთხოდ და ჩარევის გარეშე.”

აშშ-ის ელჩის განმარტებით, ჟურნალისტები იმისთვის მუშაობენ, რომ საზოგადოება იყოს კარგად ინფორმირებული და მათ არჩეული ლიდერების ანგარიშვალდებულება უზრუნველყონ.

  • “ჩვენ მას [მედიას] ვუწოდებთ მეოთხე ძალას - აღმასრულებელ, საკანონმდებლო და სასამართლოსთან ერთად, რადგან ის ნებისმიერი დემოკრატიის ფუნდამენტური ნაწილია. იმედი მაქვს, რომ საქართველოში ჟურნალისტები მიიღებენ დაცვას და იგრძნობენ, რომ მათ შეუძლიათ უსაფრთხოდ გასვლა და თავიანთი საქმის კეთება საქართველოს ხალხის სახელით.”, - ამბობს დეგნანი.

დეზინფორმაცია “ომში ჩართვაზე”

გავრცელებულ განცხადებებს, თითქოს “ამერიკის შეერთებული შტატები საქართველოს ომში ჩართვას ცდილობს” ელჩი კიდევ ერთხელ პასუხობს, რომ შეერთებულ შტატებს “არავითარი ინტერესი არ აქვს საქართველო ჩაითრიოს რაიმე ომში და ეს არასდროს უცდია”.

ამერიკელი დიპლომატი პრობლემას დეზინფორმაციულ კამპანიებში ხედავს, რომელიც მისივე თქმით, უგულებელყოფს ან ამახინჯებს სიმართლეს.

  • “ვხედავთ ბევრ ასეთ კამპანიას საქართველოში, განსაკუთრებით რუსეთის თავდასხმის შემდეგ უკრაინაზე. ეს გამიზნულია ქართველი ხალხის დაბნეულობისა და განხეთქილების შეტანისთვის. ისინი შექმნილია იმისთვის, რომ ხალხი შეაშინოს და ეს არის შედეგი, რასაც ჩვენ ვხედავთ.”
  • “ეს არის უბრალოდ პროპაგანდა - იქნება ეს რუსეთიდან თუ სხვისგან, რომ დაადანაშაულონ ამერიკა საქართველოს ინტერესების, მისი სუვერენიტეტის ან დამოუკიდებლობის წინააღმდეგ მოქმედებაში.”

დეზინფორმაციასთან ბრძოლის აუცილებლობა

კელი დეგნანი მიიჩნევს, რომ დეზინფორმაცია ხალხის დასაბნევად არის შექმნილი და ხალხის დაშინებას ემსახურება, ის ამას საქართველოში ხედავს - “ხალხი შეშინებულია”.

  • ელჩი ამბობს, რომ ასეთ მომენტში სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია დეზინფორმაციასთან დაპირისპირება, მისი ცრუ ინფორმაციად გამოცხადება და საზოგადოების დახმარება.
  • “ეს ის დროა, როცა ყველა უნდა გაერთიანდეს სიმართლის გასარკვევად, იმ დეზინფორმაციის წინააღმდეგ საბრძოლველად, რომელიც განხეთქილების გამომწვევია.”
  • “თუკი ეს ქვეყანა ნამდვილად აპირებს ერთიანი პასუხი გასცეს საქართველოში არსებულ ნებისმიერ გამოწვევას, დეზინფორმაციასთან ბრძოლა პირველია, რითაც უნდა დაიწყოს.”
კატეგორია: საქართველო
მედიის უფლებადამცველი ორგანიზაციის “მედიაომბუდსმენის” შეფასებით, საქართველოს ხელისუფლება ვერ აცნობიერებს პროპაგანდისტული მედიიდან მომდინარე საფრთხეს და მის შესაჩერებლად სათანადო ნაბიჯებს არ დგამს.

ორგანიზაციის დასკვნით, საქართველოში შესაბამის უწყებებს 2022 წლის 24 თებერვლიდან (რუსეთის უკრაინაში შეჭრიდან) დღემდე სათანადოდ არ შეუფასებია რუსული პროპაგანდის რისკები და არ დაუსახავს რეაგირების საჭირო მექანიზმები.

ამიტომ, “მედიაომბუდსმენი საქართველოს ხელისუფლებას, კომუნიკაციების კომისიასა და საჯარო სექტორის სხვა წარმომადგენლებს რუსული დეზინფორმაციის შესაჩერებლად რეკომენდაციებით მიმართავს.


რატომ არის მნიშვნელოვანი? “მედიაომბუდსმენის” კვლევის “ვინ და როგორ (შე)აჩერებს რუსულ პროპაგანდას?” მიხედვით რუსული დეზინფორმაცია:

  • მედიის, პოლიტიკოსების და საჯარო ინსტიტუტების მიმართ საზოგადოების ნდობის შემცირებას იწვევს.
  • საზოგადოებაში თესავს შიშს, დაბნეულობას, გაურკვევლობასა და შფოთვას.
  • საქართველო, ტერიტორიის 20% ოკუპაციის ფონზე, რუსული დეზინფორმაციის ერთ-ერთ მთავარ სამიზნედ რჩება.
  • საქართველოში კრემლის პროპაგანდის ძირითადი საყრდენი მედია საშუალებებია.
  • არაერთი მედიასაშუალების მუშაობის სტილი გახდა ანტი-დასავლური გზავნილებითა და ინფორმაციის გავრცელებისას რუსული წყაროების გამოყენება.
  • იზრდება დეზინფორმაციის ან ანტიდასავლური ნარატივის შემცველი ინტერნეტ-მასალების ვირუსული გავრცელების ტემპიც.

როგორ ებრძვის დეზინფორმაციას ევროკავშირი და საქართველო?

უკრაინაში რუსეთის ფედერაციის შეიარაღებული ძალების შეჭრის შემდეგ, ევროპის სხვადასხვა ქვეყნებმა რუსულ პროგრამებზე ხელმისაწვდომობა შეზღუდეს. ევროკავშირმა აკრძალა რუსული სახელმწიფო პროპაგანდისტული მედიასაშუალებები RT და Sputnik.

“მედიაომბუდსმენის” კვლევაში დეტალურადაა აღწერილი სტანდარტები და აკრძალვები, რომლებიც ევროპის ქვეყნებმა რუსული დეზინფორმაციისა და პროპაგანდის წინააღმდეგ გაატარეს. ორგანიზაციის შეფასებით, ამ მხრივ საქართველოს ხელისუფლებას ინერტული პოზიცია აქვს.

რა ნაბიჯები გადადგა ხელისუფლებამ რუსული პროპაგანდის წინააღმეგ?

“მედიაომბუდმსენის” მკვლევრები დაინტერესდნენ უკრაინაში რუსეთის ომის ფონზე მოახერხა თუ არა საქართველოს მთავრობამ, პარლამენტმა და კომუნიკაციების კომისიამ რუსული საფრთხეების რეალურად შეფასება და რეაგირების მექანიზმის ამოქმედება.

ამისთვის: “მედიაომბუდსმენმა” გამოითხოვა ინფორმაცია: 2022 წლის 24 თებერვლიდან დღემდე (2022 წლის 26 ივნისის წერილით) რა ნაბიჯები გადადგა საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნულმა კომისიამ საქართველოში რუსული პროპაგანდის შეჩერების მიზნით?

  • პასუხი: 7 ივლისის წერილით კომისიამ დაასახელა რამდენიმე აქტივობა, რომელიც უშუალოდ 2022 წლის 24 თებერვლის თარიღს არ უკავშირდება. კერძოდ, საუბარია მედია წიგნიერებისგანვითარების ხელშეწყობის, ფინანსური გამჭვირვალეობის საკითხებისა და მაუწყებლის თვითრეგულირების პროცესის ცვლილების შესახებ.

კვლევის გუნდმა უკრაინაში სამხედრო აგრესიის დაწყების შემდეგ მიღებული გადაწყვეტილებების შესახებ მიმართა საქართველოს პარლამენტსა და საქართველოს მთავრობას.

  • პასუხი პარლამენტიდან: 2022 წლის 13 ივლისის წერილში წერია,რომ შემუშავებულია დეტალური კითხვარი და გადაგზავნილია შესაბამის უწყებებთან, რომელთა კომპეტენციასაც განეკუთვნება დეზინფორმაციისა და ანტიდასავლური პროპაგანდის წინააღმდეგ საქმიანობის განხორციელება.
  • კომიტეტი აპირებს, კითხვარი გაუგზავნოს აგრეთვე სამოქალაქო საზოგადოების წარმომადგენლებს, გამართოს მათთან ინდივიდუალური შეხვედრები და გაეცნოს მათ შეფასებებს.
  • საშემოდგომო სესიის პერიოდში თავდაცვისა და უშიშროების კომიტეტი გეგმავს დეზინფორმაციისა და ანტიდასავლური პროპაგანდის წინააღმდეგ ბრძოლის საკითხზე საკომიტეტო მოსმენის გამართვას.
  • საქართველოს მთავრობამ მკვლევრებს არ უპასუხა.

რას უნდა აკეთებდეს ხელისუფლება?

უფლებადამცველი ორგანიზაცია წერს, რომ საქართველოს ტერიტორიის 20 % ოკუპაციის ფონზე, საქართველოს ხელისუფლება ვალდებულია იხელმძღვანელოს საერთაშორისო პრაქტიკით, დაიცვას მოსახლეობა რუსული დეზინფორმაციისგან და შეასრულოს საქართველოს კონსტიტუციის ერთ-ერთი მთავარი მიზანი - მიიღოს სათანადო ზომები პროდასავლური კურსის გასაძლიერებლად.

“მედიაომბუდმსენი” მიიჩნევს, რომ რუსული დეზინფორმაციისა და პროპაგანდის შეჩერებისთვის ეფექტური სახელმწიფო პოლიტიკის შექმნისა და შესრულების პროცესში ერთ-ერთი მთავარი მონაწილე კომუნიკაციების კომისია უნდა გახდეს.

რეკომენდაციები საქართველოს პარლამენტს

  • პარლამენტმა დაუყოვნებლივ დააწესოს სანქციები ოკუპანტი სახელმწიფოს პროპაგანდის გავრცელებისთვის.
  • დაუყოვნებლივ ჩაატაროს თემატური გამოძიება რუსული დეზინფორმაციის და პროპაგანდის შესახებ.
  • საპარლამენტო კომიტეტებმა გამართონ საჯარო მოსმენები რუსული დეზინფორმაციის და პროპაგანდისტული კამპანიების წინააღმდეგ გამოსაყენებელი აუცილებელი ზომების შესახებ.
  • სსიპ კვლევითმა ცენტრმა დაუყოვნებლივ შეისწავლოს სხვადასხვა სახელმწიფოს მიერ გატარებული შესაბამისი ანტიდეზინფორმაციული ინიციატივები და საპარლამენტო კომიტეტებს ურჩიოს იმ ქმედებების შესახებ, რომელიც შეიძლება გატარდეს პარლამენტის მიერ რუსეთის დეზინფორმაციული კამპანიების წინააღმდეგ.

რეკომენდაციები აღმასრულებელ ხელისუფლებას

  • შეფასდეს და განახლდეს ჰიბრიდულ საფრთხეების მარეგულირებელი პოლიტიკა სახელმწიფო უშიშროების და უსაფრთხოების მისაღწევად.
  • ეროვნული თავდაცვის სტრუქტურაში ჩამოყალიბდეს კონკრეტული დანაყოფი ან სააგენტო, რომელიც ეროვნულ დონეზე იქნება მთავარი საკონტაქტო და მაკოორდინირებელი ორგანო დეზინფორმაციის მონიტორინგის, ანალიზის და შესაბამისი წინააღმდეგობის გაწევის უზრუნველსაყოფად, რათა სახელმწიფომ პროაქტიულად და დეტალურად შეისწავლოს რუსული დეზინფორმაციული კამპანიების გავრცელების მასშტაბები, მიზნები და გამოვლინებები საქართველოში და, საჭიროების შემთხვევაში, ოფიციალურად უარყოს რუსული დეზინფორმაციული ნარატივით გავრცელებული ყალბი ინფორმაციები.
  • შეიქმნას პლატფორმა მოსახლეობისთვის ინფორმაციისა და ცოდნის გაზიარებისთვის დეზინფორმაციისა და მასთან ეფექტური ბრძოლის მეთოდების შესახებ ქართულ, ოსურ, აფხაზურ და სხვა უმცირესობების ენებზე.
  • სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურმა და საქართველოს პროკურატურამ, დაუყოვნებლივ დაიწყოს გამოძიება „ალტ-ინფოსა“ და პარტია „კონსერვატიული მოძრაობის“ მმართველი პირების მიმართ, ვინაიდან მათ ქმედებებში იკვეთება საქართველოს კონსტიტუციური წყობილებისა და უშიშროების წინააღმდეგ მიმართული დანაშაულის ნიშნები.

რეკომენდაციები კომუნიკაციების კომისიას

  • დაუყოვნებლივ გამოიყენოს მარეგულირებელი ორგანოების ევროპული პლატფორმის (EPRA) წევრი ქვეყნების წარმატებული პრაქტიკა რუსული პროპაგანდის შესაჩერებლად.
  • დაუყოვნებლივ დანერგოს ელექტრონული კომუნიკაციების ევროპული მარეგულირებლების ორგანოს (BEREC) წევრი ქვეყნების წარმატებული პრაქტიკა რუსული პროპაგანდის შესაჩერებლად.
  • კომუნიკაციების კომისიამ და ინტერნეტ სერვის პროვაიდერებმა, გამოიყენონ „ელექტრონული კომუნიკაციების სფეროში მომსახურების მიწოდებისა და მომხმარებელთა უფლებების შესახებ რეგლამენტის“ 25-ე მუხლის მე-4 პუნქტის „ზ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული შესაძლებლობა და დაბლოკონ რუსეთის სახელმწიფოს მიერ კონტროლირებადი და კრემლის პროპაგანდისტული ვებგვერდები.
  • ევროპული გამოცდილების შესწავლის შედეგად, კომუნიკაციის კომისიამ დაუყოვნებლივ მოამზადოს სტრატეგია და მიიღოს ზომები, რათა მინიმუმამდე დაიყვანოს რუსული გავლენა მედიაში.

პოლიტიკურმა პარტიებმა უნდა შეწყვიტონ დეზინფორმაციის და პრორუსული ინფორმაციის გავრცელება და/ან იმ ჯგუფების მხარდაჭერა, რომლებიც ჩართულები არიან რუსული პროპაგანდის გავრცელებაში.

საზოგადოებრივი მაუწყებლის როლი გაიზარდოს დეზინფორმაციასთან ბრძოლის და ცნობიერების ამაღლების კუთხით.

ვრცლად რეკომენდაციებსა და კვლევას გაეცანით ამ ბმულზე.
კატეგორია: საერთაშორისო ამბები
რუსეთის სახელმწიფო დუმის დეპუტატი ალექსეი ჟურავლიოვი გერმანელ ჟურნალისტს, რომელიც უკრაინაში რუსეთის ომს აშუქებს სიცოცხლის მოსპობით დაემუქრა.

რა მოხდა?

5 აგვისტოს რუსული სახელმწიფო ტელევიზიის “რასია 1”-ის გადაცემა “60 წუთში” ტელეწამყვანისა და სტუმარaდ მყოფი რუსი დეპუტატის გაღიზიანება გერმანულ არხზე გასულმა რეპორტაჟმა გმოიწვია.

მასალაში გერმანული მედიასაშუალების “ბილდის” ჟურნალისტი, ბიორნ შტრიცელი, ჰყვებოდა, როგორ იყენებენ უკრაინელი ჯარისკაცები გერმანიის მიერ გადაცემულ სამხედრო დახმარებას.

  • რუსული “60 წუთის” წამყვანმა, რომელიც ასევე რუსეთის სახელმწიფო დუმის წევრია, ევგენი პოპოვმა, გერმანელ ჟურნალისტებს “გებელსის შთამომავლები” და “ნაცი აგიტატორები” უწოდა.
  • გადაცემაში მიწვეულმა რუსი დეპუტატი ალექსეი ჟურავლიოვი კი გერმანელ რეპორტიორს პირდაპირ ეთერიდან მოკვლით დაემუქრა: “მინდა ამ ნაციკებს ვუთხრა: ჩვენ ყველანი მოვალთ და ყველას დაგხოცავთ.”
  • დეპუტატს შენიშვნა ტელეწამყვანმა მისცა: “ესენი ჟურნალისტები, პროპაგანდისტები არიან, მაგრამ ასე არ შეიძლება”, თუმცა ჟურავლიოვმა მუქარა კიდევ გაიმეორა.

გადაცემის ფრაგმენტი რუსული მედიის მონიტორმა ჯულია დევისმა “ტვიტერზე” გაავრცელა.

რუსეთის “ლიბერალურ-დემოკრატიულ” პარტიაში მოგვიანებით თქვეს, რომ ჟურავლიოვის განცხადება მისი “პირადი აზრია” და პარტიის ხელმზღვანელობის პოზიციას არ გამოხატავს.

გერმანელი ჟურნალისტების პასუხი

რუსი დეპუტატისა და კრემლის პროპაგანდისტული ტელევიზიის წამყვანის განცხადებები დაგმეს “ბილდის” ტელეწამყვანებმა.
  • ბრიონ შტრიცელმა გამოცემა Newsweek-თან თქვა: “ასეთი შოუს მთავარ ახალ ამბებად ქონა ბევრს მეტყველებს რუსულ საზოგადოებაზე. მიუხედავად იმისა, რომ დასავლელების, როგორც ჩემს მიმართ მუქარა სასაცილოა, უფრო მნიშვნელოვანია გვახსოვდეს, რომ რეჟიმი, რომელიც ამ პათეტიკურ ჯამბაზებს ასაქმებს, უკრაინელებს ყოველდღიურად აწამებს და ხოცავს. ასევე ატყვევებს გაბედულ ჟურნალისტებს, როგორიცაა ვლადიმირ ყარა-მურზა ან ხოცავს მათ, როგორც ანნა პოლიტკოვსკაია მოკლეს.”
კატეგორია: საქართველო
თბილისის პროკურატურამ უკანონო ფარული მოსმენა - მიყურადებისა და თვალთვალის ფაქტებთან დაკავშირებით დაზარალებულად კიდევ რვა ჟურნალისტი ცნო.

დღეის მონაცემებით, სახელმწიფომ 14 აღიარა დაზარალებულად იმ 30 ჟურნალისტიდან, რომლებმაც პროკურატურას დაზარალებულის სტატუსისთვის მიმართეს.

რა ხდება?

2021 წლის 13 სექტემბერს გავრცელდა ე.წ. კრებსები - სავარაუდოდ სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის მიერ უკანონო ფარული მოსმენა-მიყურადების და თვალთვალის შესახებ ჩანაწერები.

მასალები სხვა პირებთან ერთად ჟურნალისტების კერძო კომუნიკაციისა და პირადი ცხოვრების შესახებ დეტალურად დამუშავებულ ინფორმაციასაც მოიცავდა.

ვინ არიან დაზარალებულად ცნობილი ჟურნალისტები?

დამატებით 8 ჟურნალისტი, რომელიც პროკურატურამ ე.წ კრებსების საქმეზე დაზარალებულად ცნო:

  • გიორგი მგელაძე - რადიო თავისუფლების გამომძებელი ჟურნალისტი
  • გელა ბოჩიკაშვილი - On.ge ყოფილი მთავარი რედაქტორი
  • ინგა გრიგოლია - ტელეკომპანია პირველი
  • ვასილ დაბრუნდაშვილი - ტელეკომპანია პირველი
  • ნინია კაკაბაძე - უფლებადამცველი, საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს ყოფილი წევრი
  • თათია ხალიანი - ონლაინგამოცემა პუბლიკა
  • ნინო ჟიჟილაშვილი - ტელეკომპანია ფორმულა
  • რუსუდან ჯაბანიშვილი - ტელეკომპანია პირველი

მანამდე პროკურატურამ გამოკითხა და დაზარალებულად აღიარა:

  • თამუნა ჩიხლაძე - ტელეკომპანია ფორმულა
  • სოფიკო მაისურაძე - ტელეკომპანია ფორმულა
  • გიორგი დარჩაშვილი - ტელეკომპანია ფორმულა
  • Ნინო ბიძინაშვილი - გაზეთი ბათუმელები / ნეტგაზეთი
  • ნოდარ მელაძე - ტელეკომპანია პირველი
  • თამთა დოლენჯაშვილი - ტელეკომპანია პირველი
“მედიაომბუდსმენის” ინფორმაციით, თავდაპირველად, დაზარალებულად ცნობას 11 ჟურნალისტი ითხოვდა, აქედან 2022 წლის 12 ივლისს 10 ჟურნალისტის სახელით უკანონო ფარული მოსმენა - მიყურადების საქმეზე ევროპულ სასამართლოში საჩივარიც გაიგზავნა.

  • ორგანიზაცია სამართლებრივ დახმარებას 30 ჟურნალისტს უწევს.
  • უფლებადამცველ ორგანიზაციაში მედიის წარმომადგენლებისთვის, რომლებიც უკანონო მოსმენა - მიყურადების მსხვერპლი აღმოჩნდნენ, მოქმედებს ცხელი ხაზიც: 555 795 776
ამავე თემაზე: პროკურატურას კიდევ 19 ჟურნალისტი სთხოვს დაზარალებულად ცნობას ე.წ. კრებსების საქმეზე
კატეგორია: კონკურსები
კონკურსისთვის "ევროკავშირის პრიზი ჟურნალისტიკაში 2022" განცხადებების მიღება დაიწყო. პრიზის მფლობელები 8 კატეგორიაში გამოვლინდებიან. 

კონკურსში მონაწილეობა შეუძლია:

ჟურნალისტს ან ჟურნალისტთა ჯგუფს (საქართველოს საერთაშორისოდ აღიარებულ საზღვრებში მცხოვრებ სრულწლოვან მოქალაქეებს), რომლებსაც გამოქვეყნებული აქვთ ნამუშევრები ქართულ ბეჭდურ, ონლაინ ან სამაუწყებლო მედია სივრცეში, 2021 წლის 30 ნოემბრიდან,  2022 წლის 1  ნოემბრის ჩათვლით. 

საპრიზო კატეგორიები 

კონკურსანტმა უნდა შეარჩიოს მხოლოდ ერთი კატეგორია და  წარმოადგინოს მხოლოდ ერთი საკუთარი ნაშრომი. 

  • ა. სტატია ბეჭდურ ან ელექტრონულ მედიაში;
  • ბ. სიუჟეტი სამაუწყებლო ან ელექტრონულ მედიაში; 
  • გ. საგამოძიებო სტატია ან სიუჟეტი ბეჭდურ, ელექტრონულ ან სამაუწყებლო მედიაში;
  • დ. ბლოგი/საავტორო სტატია/სვეტი ბეჭდურ ან ელექტრონულ მედიაში;
  • ე. ორიგინალური და ინოვაციური ნაშრომი ბეჭდურ, ელექტრონულ ან სამაუწყებლო მედიაში;
  • ვ. დოკუმენტური ფოტო, რომელიც ასახავს ევროკავშირის ფასეულობებს (ადამიანის უფლებები, მათ შორის უმცირესობათა უფლებები, სოციალური სამართლიანობა, ადამიანის ღირსების პატივისცემა, სიტყვის თავისუფლება, დემოკრატია, თანასწორობა და კანონის უზენაესობა) და გამოქვეყნებულია ბეჭდურ ან ელექტრონულ მედიაში;
  • ზ. კონფლიქტების თემატიკასთან დაკავშირებული საუკეთესო ჟურნალისტური ნაშრომი, რომელიც ხელს უწყობს საქართველოში მომხდარი სამხედრო კონფლიქტების კონტექსტში ნდობისა და მშვიდობის დამკვიდრებას, რომელიც ეყრდნობა ჟურნალისტური ეთიკისა და პროფესიონალიზმის მაღალ სტანდარტებს (ევროკავშირის სადამკვირვებლო მისიის სპეციალური პრიზი მშვიდობის ჟურნალისტიკაში).
  • თ.  საუკეთესო სტუდენტური ნაშრომი ბეჭდურ, სამაუწყებლო ან ონლაინ მედიაში.

ნებადართული ენები

  • კონკურსში დაიშვება ქართულ, რუსულ ან ინგლისურ ენაზე გამოქვეყნებული, ეთერში გასული ან ინტერნეტით გავრცელებული ნამუშევრები.
  • სამშვიდობო ჟურნალისტიკაში ევროკავშირის სადამკვირვებლო მისიის სპეციალური პრიზის მოსაპოვებლად საკონკურსო ნამუშევრების წარდგენა შესაძლებელია აგრეთვე ოსურ და აფხაზურ ენებზე.

კონკურსში მონაწილეობის უფლება არ აქვთ:

  • კონკურსის „ევროკავშირის პრიზი ჟურნალისტიკაში“ (ევროკავშირის სადამკვირვებლო მისიის სპეციალური პრიზის ჩათვლით) 2019  და 2020 წლების გამარჯვებულებს ან/და თანაავტორებს. 
  •  ჟიურის წევრებს, საქართველოში ევროკავშირის წარმომადგენლობის, ევროკავშირის სადამკვირვებლო მისიის, ,,ომისა და მშვიდობის გაშუქების ინსტიტუტის” თანამშრომლებს, ასევე, კონტრაქტორებს, გრანტის მიმღებ პირებს თუ სხვა ორგანიზაციებს, რომლებიც კონკურსთან უშუალოდ არიან დაკავშირებული. 

რას მიიღებენ გამარჯვებულები?

თითოეულ კატეგორიაში გამოვლინდება მხოლოდ ერთი გამარჯვებული. 

  • (ა), (ბ), (გ), (დ), (ე), (ვ) კატეგორიებში თითოეული გამარჯვებული მიიღებს ფულად ჯილდოს;
  • (ზ) კატეგორიაში გამარჯვებული გაემგზავრება ერთთვიანი პროფესიული მივლინებით ,,ომისა და მშვიდობის გაშუქების ინსტიტუტის” ლონდონის ოფისში; 

ნამუშევრების წარდგენის ბოლო ვადაა 2022 წლის 1 ნოემბერი, 18:00 საათი. 

ვრცლად კონკურსის პირობებს გაეცანით ამ ბმულზე.
კატეგორია: საქართველო
ფარული მოსმენა-მიყურადების საქმეზე პროკურატურას უკვე 30-მა ჟურნალისტმა მიმართა დაზარალებულად ცნობის მოთხოვნით.

უწყებამ 6 მათგანი მხოლოდ მას შემდეგ გამოკითხა და დაზარალებულის სტატუსი მიანიჭა, რაც მათი საქმეები „მედიაომბუდსმენმა“ სტრასბურგში გაგზავნა.

რა ხდება

ჟურნალისტთა უფლებადამცველი ორგანიზაციის - „მედიაომბუდსმენის“ დახმარებით, მოსმენების საქმეზე 27 ივლისს პროკურატურაში კიდევ 19 ჟურნალისტის განცხადება შევიდა.

დაზარალებულად ცნობას სხვადასხვა მედიების წარმომადგენლები ითხოვენ:

  • ნინია კაკაბაძე - უფლებადამცველი, საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს ყოფილი წევრი
  • დავით გამისონია - რადიო თავისუფლება
  • გელა მთივლიშვილი - მთის ამბები
  • თათია ხალიანი - პუბლიკა
  • ლევან სუთიძე - ტაბულა
  • მარიამ ლომაძე - კავკასია
  • სალომე ჩადუნელი - ფორმულა
  • გიორგი კიკაბიძე - ფორმულა
  • ელისაბედ ციციშვილი - ფორმულა
  • ლუკა ხაჩიძე - ფორმულა
  • ნინო ვარძელაშვილი - ფორმულა
  • გიორგი კვიჟინაძე - ფორმულა
  • ნატა ქაჯაია - TV პირველი
  • ნანუკა ქაჯაია - TV პირველი
  • ვასილ დაბრუნდაშვილი - TV პირველი
  • რუსუდან ჯაბანიშვილი - TV პირველი
  • მაია მამულაშვილი - TV პირველი
  • სესილი ბოკერია - TV პირველი
  • ნატო გოგელია - TV პირველი

სარჩელები სტრასბურგში

ფარული მოსმენა-მიყურადების საქმეზე „მედიაომბუდსმენმა“ 10 ჟურნალისტის სარჩელი ევროპის ადამიანის უფლებათა სასამართლოში 12 ივლისს გაგზავნა:

  • გიორგი მგელაძე, გელა ბოჩიკაშვილი - „რადიო თავისუფლება“
  • ნინო ბიძინაშვილი - „ნეტგაზეთი“
  • ნინო ჟიჟილაშვილი, სოფო მაისურაძე, გიორგი დარჩაშვილი და თამუნა ჩიხლაძე - „ფორმულა“
  • ნოდარ მელაძე, ინგა გრიგოლია და თამთა დოლენჯაშვილი - „TV პირველი“

„მედიაომბუდსმენის“ ინფორმაციით, უახლოეს მომავალში გაიგზავნება „ფორმულას“ ჟურნალისტის ხატია შამანაურის საქმეც.

მოთხოვნის მიუხედავად, პროკურატურა ჟურნალისტებს დაზარალებულის სტატუსს არ ანიჭებდა. თუმცა, მას შემდეგ, რაც მათი საქმეები სტრასბურგში გაიგზავნა, პროკურატურამ გამოკითხვა დაიწყო და ამ დრომდე უკვე 6 მათგანს - ნოდარ მელაძეს, თამთა დოლენჯაშვილს, ნინო ბიძინაშვილს, გიორგი დარჩიაშვილს, თამუნა ჩიხლაძეს და სოფო მაისურაძეს, მიანიჭა დაზარალებულის სტატუსი

კონტექსტი

  • 2021 წლის 1 აგვისტოს და 13 სექტემბერს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის მიერ სავარაუდოდ უკანონო ფარული მოსმენა-მიყურადების და თვალთვალის შესახებ ჩანაწერები გავრცელდა.
  • დაახლოებით 58 000-მდე ფაილში ჟურნალისტების, რელიგიურ ორგანიზაციათა წარმომადგენლების, პოლიტიკოსების, სამოქალაქო აქტივისტების, დიპლომატების და სხვა პირთა კერძო კომუნიკაციის და პირადი ცხოვრების შესახებ დეტალურად დამუშავებული ინფორმაციაა.
  • ჩანაწერების ავთენტურობა ბევრმა ადამიანმა, მათ შორის, ჟურნალისტებმაც დაადასტურეს.

„მედიაომბუდსმენი“ ისევ აგრძელებს ე.წ. კრებსების საქმეზე ჟურნალისტების დახმარებას. მედიის წარმომადგენლებისთვის, რომლებიც უკანონო მოსმენა-მიყურადების მსხვერპლი აღმოჩნდნენ, მოქმედებს ცხელი ხაზზე: 555 795 776
კატეგორია: საქართველო
ქვემო ქართლის ტელევიზიის, TV 4-ის ეთერში დღეიდან ძალადობრივი ჯგუფის არხის - „ალტ-ინფოს“ გადაცემები აღარ გავა.

რა ხდება

  • საეთერო ბადიდან „ალტ-ინფოს“ გადაცემების ამოღების შესახებ განცხადება TV 4-მა დღეს, 27 ივლისს გაავრცელა.
  • ტელევიზიის დირექტორმა გიგი მგალობლიშვილმა ჩვენს ზარებს არ უპასუხა. „ნეტგაზეთთან“ კი თქვა, რომ “ალტ-ინფოსთან” თანამშრომლობის შეწყვეტის მიზეზი “ალტ-ინფოს” ფინანსური პრობლემები გახდა, თუმცა, მომავალში აღარ აპირებენ პრორუსულ არხთან თანამშრომლობას.
  • მგალობლიშვილი ამბობს, რომ “ალტ-ინფოს” პროდუქციის შინაარსი TV 4-თვის თავიდანვე სრულიად მიუღებელი იყო, მაგრამ ფინანსური პრობლემების გამო, „სამწუხარო გადაწყვეტილების მიღება მოუწიათ“.

კონტექსტი

  • ტელეკომპანია TV 4-ის ეთერში „ალტ-ინფოს“ გადაცემები სატესტო რეჟიმში მაისიდან გადიოდა.
  • მენეჯმენტმა ეს გადაწყვეტილება მაშინ მაუწყებლის ფინანსური პრობლემებით ახსნა
  • საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის 2021 წლის მედიამონიტორინგის ანგარიშში TV 4 ხელისუფლებისადმი მიკერძოებულ რეგიონულ მაუწყებელად არის მიჩნეული

მოკლედ ალტ-ინფოს შესახებ

  • ალტ-ინფომ 2018 წელს ინტერნეტ ტელევიზია შექმნა - "ლიბერალურ პროპაგანდასთან" საბრძოლველად.
  • 2021 წლის 20 ნოემბერს კი პარტია დააფუძნა სახელწოდებით „ კონსერვატიული მოძრაობა“ და მთელი საქართველოს მასშტაბით ხსნიან ოფისებს.
  • 2021 წლის 5 ივლისს "თბილისი პრაიდის" მიერ დაგეგმილი "ღირსების მარშის" წინააღმდეგ გამოსული ძალადობრივი ჯგუფები, რომლის ორგანიზატორებიც ალტ-ინფოს დამფუძნებლები და წამყვანები იყვნენ, მედიის 53 წარმომადგენელს ფიზიკურად გაუსწორდნენ.
  • ფეისბუქმა არაერთხელ დაიბლოკა ალტ-ინფოს გვერდები, თუმცა მუდმივად სხვადასხვა სახელით ახალ-ახალ გვერდებს ქმნიან. 
კატეგორია: საქართველო
ხელისუფლების მიმართ კრიტიკულად განწყობილი ჟურნალისტს კიდევ ერთხელ მიაყენა შეურაცხყოფა „ქართული ოცების“ წევრმა.

რა მოხდა?

25 ივლისს „მთავარი არხის“ ჟურნალისტმა, ნატაშკა ჯახუტაშვილმა, „ქართული ოცნების“ თავმჯომარეს, ირაკლი კობახიძეს ჰკითხა კომენტარი უკრაინის მმართველი პარტიის საპარლამენტო ფრაქციის ლიდერის, დავით არახამიას განცხადების შესახებ, რომ „ირაკლი კობახიძის მამა „კაგებეშნიკია“.

ირაკლი კობახიძემ, კითხვის საპასუხოდ, „მთავარი არხის“ ჟურნალისტს შეურაცხყოფა მიაყენა და სექსისტური ფრაზებით მიმართა.

რა არის მნიშვნელოვანი?

ეს არ არის პირველი შემთხვევა, როდესაც ხელისუფლების ან მმართველი პარტიის წარმომადგენლები ოპოზიციური მედიის ჟურნალისტებს შეურაცხყოფას აყენებენ. სხვადასხვა გავლენიანი ორგანიზაციის შეფასებით, ეს არის საქართველოში მედიის უსაფრთხოების გაუარესების ერთ-ერთი მიზეზი.

რა თქვა კობახიძემ?

  • “კაგებეშნიკი არის მამათქვენი. ნუ კანკალებ, სახე დაკარგე. არ გრცხვენია? შენც ხარ დავით არახამია. როგორც არახამია არ არის კაცი, ისე შენ არ ხარ ქალი…“
  • „სახე დაკარგე, თავი დაკარგე. პოლიტიკა გიღირს ამად? სამარცხვინო ხარ. გულისამრევი. ქალი აღარ ხარ.“
  • „პირი მოიწმინდე, რომ ლაპარაკობ. სააკაშვილივით გაქვს პირი. დაემსგავსე ყველაფრით შენს ბელადს.“

მოგვიანებით „ქართული ოცნების“ თავმჯდომარემ ფეუსბუქზე პოსტი გამოაქვეყნა და კიდევ ერთხელ გაიმეორა შეურაცხმყოფელი ფრაზები ჟურნალისტების მიმართ.



ვინ ამართლებს ირაკლი კობახიძეს?

  • „ქართული ოცნების“ აღმასრულებელი მდივანი მამუკა მდინარაძე: „ჩემი აზრით, თქვენ ბრძანდებით კრემლის სასარგებლო იდიოტები… მან მოგითმინათ კიდევ, მე თუ მკითხავთ. პოლიტიკოსი რომ არ ყოფილიყო, მე მგონია, რომ გაცილებით მძიმე სიტყვებს დაიმსახურებდით, მაგრამ პოლიტიკოსია და მაგიტომ მოგითმინათ… თქვენ ხართ ფსკერს ქვემოთ, ჟურნალისტები აღარ ხართ”
  • დეპუტატი “ქართული ოცნებიდან” - გივი მიქანაძე: „ეს ის შემთხვევაა, როდესაც ნებისმიერ ადამიანს ვერ მოსთხოვ თმენის ვალდებულებას. ერთი წამით დაფიქრდით, ჩაიყენეთ თქვენი თავი ირაკლის ადგილას და მერე გამოიტანეთ დასკვნები”. 
  • პარლამენტის თავმჯდომარე შალვა პაპუაშვილი: „ჩვენ ვხედავდით ცილისმწამებლურ კამპანიას ბოლო ორი დღეა, რომლის კულმინაცია იყო გუშინ იმ დასმული კითხვის ფორმულირებიდან გამომდინარე, რომელშიც იყო ჩადებული პასუხიც, შეურაცხყოფაც, ცილისწამებაც, დისკრედიტაციაც. ყველაფერი ეს იყო ალბათ მაგალითი იმისა, თუ როგორ ხდება პროპაგანდისტული ინსტრუმენტების გამოყენება მედიის მეშვეობით“.
  • „ქართული ოცნების“ წევრი ნინო წილოსანი: „როცა ყველანაირ წითელ ხაზს ლახავენ და შენთვის ყველაზე ძვირფასს, შენს მშობელს, შეურაცხყოფას აყენებენ და მოღალატეობას აბრალებენ, ერთადერთი რისი თქმაც შემიძლია არის - ჩვენს ოჯახებს თავი დაანებეთ!“.
  • ქართული ოცნების დეპუტატი, დავით მათიკაშვილი: „სრული მხარდაჭერა ღირსეული მამის ძალიან ღირსეულ შვილს. კითხვა, რომლის ტექსტის ნებისმიერი ვარიაცია შეურაცხმყოფელია, ღირსეული ადამიანისგან ყოველთვის მიიღებს ღირსეულ პასუხს“
  • „ქართული ოცნების“ წევრი - რატი იონათამიშვილი: „აუცილებელია, რომ მსგავს პროვოკაციებს სათანადო შეფასება მოჰყვეს, რომ აღარავინ გაბედოს მისი კადრება, თორემ უკუღმართობა იქცევა ნორმად: თითქოს პატრიოტი მოღალატეა, პატიოსანი ადამიანი - უზნეო, ცილისწამება - სიმართლე და ყველაფრის კადრება - ღირსების გამოვლენა“.

როგორ ეხმაურებიან ამ ამბავს მედიის საკითხებზე მომუშავე ორგანიზაციები?

  • საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია: „დაუშვებელია მედიის წარმომადგენლების მიმართ აგრესია და მოვუწოდებთ ხელისუფლებას, შეწყვიტოს ძალადობის წახალისება, სექსისტური და დისკრიმინაციული ენის გამოყენება“
  • მედიის ადვოკატირების კოალიცია“ საქართველოს პარლამენტს მოუწოდებს, ირაკლი კობახიძის გამონათქვამები პარლამენტის წევრის ეთიკის კოდექსის ფარგლებშიც შეისწავლოს.
  • საქართველოს პრეზიდენტი, სალომე ზურაბიშვილი: “კატეგორიულად ვგმობ ბატონი ირაკლი კობახიძის უკადრის საქციელს. ასეთი გამოსვლა არ ეკადრება ამ ქვეყანას, არ ეკადრება ჩვენს კულტურას, არ ეკადრება ჩვენს ტრადიციებს, არ ეკადრება ჩვენს ზრდილობას. “ათასად კაცი დაფასდა, ათიათასად – ზრდილობა!“ ეს მხოლოდ და მხოლოდ პოლიტიკურ სისუსტეს ამჟღავნებს!”

იხილეთ ასევე:
კატეგორია: საქართველო
ბაუმის საქალაქო სასამართლომ აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებლის საინფორმაციო სამსახურის ყოფილი უფროსის - შორენა ღლონტის მაუწყებლიდან გათავისუფლება უკანონოდ მიიჩნია.

რა ხდება

თითქმის 2 წლიანი განხილვის შემდეგ, ბათუმის საქალაქო სასამართლომ აჭარის საზოგადოებრივ მაუწყებელს შორენა ღლონტისთვის 20 000 ლარის ოდენობის კომპენსაციის და, გათავისუფლების დღიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე, განაცდურის სახით, ყოველთვიური 2500 ლარის გადახდა დააკისრა.

ინფორმაციას სოციალური სამართლიანობის ცენტრი ავრცელებს, რომელიც სასამართლოში შორენა ღლონტის უფლებებს იცავდა.

ორგანიზაციის შეფასებით, 2020 წელს საზოგადოებრივი მაუწყებლის დირექტორად გიორგი კოხრეიძის დანიშვნის შემდეგ, „ახალი მენეჯმენტის პროსახელისუფლებო პოზიციებისა და ლოიალობის გათვალისწინებით, იგი მიზანმიმართულად გახდა დისციპლინური დევნის სუბიექტი და გაათავისუფლეს თანამდებობიდან“.

  • „მაუწყებლის დირექტორის ბრძანებით იგი გადაიყვანეს აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებლის ვებგვერდისა და სოციალური მედიის არასაშტატო პოზიციაზე კონსულტანტად, ხოლო მას შემდეგ რაც მან საინფორმაციო სამსახურის უფროსის პოზიციიდან გათავისუფლების გამო სასამართლოს სარჩელით მიმართა საზოგადოებრივი მაუწყებლის დირექტორმა მას კონსულტანტის პოზიციაზე ყოფნის შრომითი ხელშეკრულების ვადა უკანონოდ შეუმცირა და მცირე ხანში ამ პოზიციიდანაც გაათავისუფლა.
  • შორენა ღლონტმა მაუწყებლის წინააღმდეგ სარჩელი სასამართლოში შეიტანა და ითხოვა აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებლიდან გათავისუფლებების უკანონოდ ცნობა, საინფორმაციო სამსახურის უფროსის პოზიციაზე აღდგენა და იძულებით განაცდურის ანაზღაურება.
  • სასამართლომ მისი სარჩელი ნაწილობრივ დააკმაყოფილა სარჩელი და უკანონოდ ცნო შორენა ღლონტის სამსახურიდან გათავისუფლება, თუმცა უარი თქვა საინფორმაციო სამსახურის უფროსის პოზიციაზე აღდგენაზე და სანაცვლოდ საზოგადოებრივ მაუწყებელს კომპენსაციის გადახდა დააკისრა.

კონტექსტი

  • აჭარის მაუწყებლის დირექტორმა გიორგი კოხრეიძემ, დირექტორად დანიშვნის შემდეგ, აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს არაერთი თანამშრომელი გაათავისუფლა ანდა ხელშეკრულება შეუცვალა.
  • აჭარის ტელევიზიიდან გათავისუფლებულმა და არსებითად სხვა პოზიციაზე გადაყვანილმა თანამშრომლებმა მაუწყებლის წინააღმდეგ სამართლებრივი დავა დაიწყეს.
  • კოხრეიძის დირექტორად არჩევის შემდეგ, მაუწყებლის ჟურნალისტების მხარდასაჭერად და დირექტორის გადადგომის მოთხოვნით არაერთი აქცია გაიმართა.
  • მაუწყებელში მიმდინარე მოვლენებს კრიტიკულად აფასებდნენ გავლენიანი ადგილობრივი და საერთაშორისო ორგანიზაციებიც.
კატეგორია: საქართველო
თბილისის სააპელაციო სასამართლომ დღეს, 19 ივლისს, „რუსთავი 2-ის“ ეპიზოდზე ნიკა გვარამიას "მთავარი არხის" დამფუძნებლისა და გენერალური დირექტორის ნიკა გვარამიას წინააღმდეგ წარმოებული საქმის განხილვა დაიწყო.

საქმეს მოსამართლეთა კოლეგიამ მერაბ ჯორბენაძის, ლავრენტი მაღლაკელიძისა და დავით მამისეიშვილის შემადგენლობით განიხილა.

სასამართლო პროცესს ესწრებოდნენ ჩეხეთის ელჩი საქართველოში პეტრ მიკისკა და პოლონეთის საელჩოსა და ევროკომისიის წარმომადგენლები.

რატომ არის თემა მნიშვნელოვანი?

ტელეკომპანია მთავარი არხის დამფუძნებლისა და დირექტორის, ნიკა გვარამიას დაკავებას კრიტიკა მოჰყვა საერთაშორისო საზოგადოების მხრიდან. ზოგ შემთხვევაში ეს მედიაზე ზეწოლადაც შეფასდა.

რა თქვა სასამართლოზე გვარამიამ

  • გვარამიამ თავდაპირველად გამოეხმაურა თავისი საქმის მოსამართლის, ლაშა ჩხიკვაძის ჩხიკვაძის მიერ გაკეთებულ განცხადებას, სადაც ის აშშ-ს აკრიტიკებდა: „მე არ ვიცი რას ემსახურება ზემდგომი სასამართლოს მიმართ მოწოდებები და აქამდე არ გამიგია, სასამართლოს მიმართ თავდასხმებები სტრატეგიულ პარტნიორზე“.
  • გვარამიამ ასევე დასძინა, რომ „დაუშვებელია და გმობს“ თუ, როგორც ჩხიკვაძე ამბობს, მართლაც „არ წყდება ბულინგი მისი მეუღლისა და შვილების მიმართ“.
  • გვარამიამ დანაშაული უწოდა ტელეწამყვან, გიორგი გაჩეჩილაძის, იგივე „უცნობის“ მიერ ფარული ჩანაწერების გავრცელებას, სადაც „მთავარი არხის“ თანამშრომლების საუბარი ისმის.


შემდეგი სასამართლო სხდომა

  •  „რუსთავი 2-ის“ საქმეზე მომდევნო სხდომა თბილისის სააპელაციო სასამართლოში 4 ოქტომბერს, 14:00-ზე ჩაინიშნა.
  • ნიკა გვარამიამ და მისმა ადვოკატმა მოსამართლეს მიმართეს, რომ პროცესის 2 თვეზე მეტით გადადება კანონმდებლობით საქმის განხილვის ვადების დარღვევაა.
  • მოსამართლემ სხდომის ორთვე-ნახევრით გადადება ივლისსა და აგვისტოში მოსამართლეების შვებულებებითა და სექტემბერში უკვე ჩანიშნული სხდომებით ახსნა.

კონტექსტი 

  • 16 მაისს თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ლაშა ჩხიკვაძემ „მთავარი არხის” დირექტორ ნიკა გვარამიას „რუსთავი 2-ის“ საქმეზე 3 წლით და 6 თვით პატიმრობა მიუსაჯა 
  • სასამართლომ ნიკა გვარამია დამნაშავედ ცნო სამეწარმეო ორგანიზაციაში უფლებამოსილების ბოროტად გამოყენების ფაქტზე, სისხლის სამართლის კოდექსის 220-ე მუხლით და საბოლოო სასჯელის სახედ და ზომად 3 წლითა და 6 თვით თავისუფლების აღკვეთა განესაზღვრა. 
  • საქალაქო სასამართლომ გვარამია დამნაშავედ ცნო „რუსთავი 2-სთვის“ 7 მილიონი ლარის ზიანის მიყენების საქმეზეც და ამ ნაწილში სასჯელის ზომად 50 000 ლარის ოდენობით ჯარიმა დააკისრა ●
  • მედიის ადვოკატირების კოალიციის წევრი ორგანიზაციები საქართველოს პრეზიდენტს “მთავარი არხის” დირექტორის, ნიკა გვარამიას შეწყალებისკენ მოუწოდებენ.
კატეგორია: საქართველო

რა ხდება

„TV პირველის“ დამფუძნებლის, ვატო წერეთელის ინფორმაციით, აშშ-ის საელჩოში მომხდარ ინციდენტთან დაკავშირებით, პროკურატურამ გამოძიება დაიწყო.

„პროკურატურას მოუწია საქმის აღძვრა, ასევე მოუწევს დამნაშავეების ციხეში გაშვება“ - ამბობს წერეთელი „ტვ პირველთან“.

მისი ადვოკატი ამბობს, რომ უწყებამ გამოძიება ძალადობის ფაქტზე დაიწყო. მისივე თქმით, წერეთელი გამოკითხვაზე 19 ივლისს, 20:00 საათზეა დაბარებული.

ვატო წერეთელმა აშშ-ს საელჩოს დღესაც მოუწოდა, რომ ვიდეოკამერების ჩანაწერები პროკურატურას გადასცეს, რათა გასაჯაროვდეს ძალადობის კადრები.

კონტექსტი

  • 30 ივნისს ამერიკის შეერთებული შტატების საელჩოს ტერიტორიაზე აშშ-ის დამოუკიდებლობის დღისადმი მიძღვნილ ღონისძიებაზე ტელეკომპანია “პირველის” დამფუძნებელს, ვატო წერეთელს, მისივე თქმით, ფიზიკურად გაუსწორდნენ „ქართული ოცნების“ დეპუტატები: ანრი ოხანაშვილი და ლევან მგალობლიშვილი.
  • ინციდენტში მონაწილეობდნენ ბექა ოდიშარია და ირაკლი ზარქუაც, რომლებიც ასევე მმართველი პარტიის წარმომადგენლები არიან.
  • მმართველი გუნდი ამას „პროვოკაციაზე რეაქციით“ ამართლებდა.
  • აშშ-ის საელჩო აცხადებდა, რომ „სწავლობს ამ ინფორმაციას.”
  • ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია და მედიაკოალიცია მმართველ პარტიას მოუწოდებდა, რომ მომხდარ ფაქტზე პოლიტიკური პასუხისმგებლობა აეღო

ამ თემაზე ვრცლად: დაპირისპირება აშშ-ის საელჩოში - რა მოხდა? - დეტალები
კატეგორია: საქართველო

რა ხდება

18 ივლისს, უკანონო მოსმენების და ფარული მიყურადების საქმეებზე, თბილისის პროკურატურამ „ფორმულას“ კიდევ ორი ჟურნალისტი - გიორგი დარჩაშვილი და სოფო მაისურაძე გამოკითხა და დაზარალებულის სტატუსი მიანიჭა.

  • გამოკითხვას წინ უძღოდა „მედიაომბუდსმენის“ მიერ 12 ივლისს 10 ჟურნალისტის სარჩელის გაგზავნა ევროპის ადამიანის უფლებათა სასამართლოში.
  • 14 ივლისს თბილისის პროკურატურამ დაზარალებულის სტატუსი მიანიჭა „ფორმულას“ ჟურნალისტ თამარ ჩიხლაძესაც.

კონტექსტი

  • 2021 წლის 1 აგვისტოს და 13 სექტემბერს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის მიერ სავარაუდოდ უკანონო ფარული მოსმენა-მიყურადების და თვალთვალის შესახებ ჩანაწერები გავრცელდა.
  • დაახლოებით 58 000-მდე ფაილში ჟურნალისტების, რელიგიურ ორგანიზაციათა წარმომადგენლების, პოლიტიკოსების, სამოქალაქო აქტივისტების, დიპლომატების და სხვა პირთა კერძო კომუნიკაციის და პირადი ცხოვრების შესახებ დეტალურად დამუშავებული ინფორმაციაა.
  • ჩანაწერების ავთენტურობა ბევრმა ადამიანმა, მათ შორის, ჟურნალისტებმაც დაადასტურეს.
  • 12 ივლისს „მედიაომბუდსმენმა“ ევროპის ადამიანის უფლებათა სასამართლოს 4 სხვადასხვა მედიის 10 ჟურნალისტის სარჩელით მიმართა.
  • „მედიაომბუდსმენი“ უკანონო მოსმენების და თვალთვალის შემთხვევებთან დაკავშირებით ყველა მედიის წარმომადგენელს სთავაზობს დახმარებას.
კატეგორია: საერთაშორისო ამბები
რუსული დამოუკიდებელი, კრიტიკული ინტერნეტტელევიზია „დოჟდი“ დღეიდან მაუწყებლობას ნაწილობრივ აღადგენს.

რა ხდება

“დოჟდი” 18 ივლისს, ლატვიიდან, მოსკოვის დროით 20:00 საათზე, მაუწყებლობას ნაწილობრივ განაახლებს. ინფორმაცია ონლაინტელევიზიის ტვიტერის ოფიციალურ გვერდზე გავრცელდა.

  • ინტერნეტარხის ინფორმაციით, ეთერში თავდაპირველად საინფორმაციო გამოშვებები და რამდენიმე საავტორო პროგრამა გავა, შემოდგომიდან კი რამდენიმე ახალი პროექტის დაწყებას გეგმავენ.
  • მაუწყებლობის აღდგენაზე “დოჟდის” გენერალურმა დირექტორმა, ნატალია სინდეევამ 16 ივლისს გამოცემა “ხოლოდან” ისაუბრა.
  • “დოჟდის” Youtube არხზე დაიდო გადაცემის ანონსიც - “აქ და ახლა”.
  • ინტერნეტტელევიზია წერს, რომ ეთერის ძულებითი შეჩერების შემდეგ, გუნდის და ძირითადი პრინციპების შენარჩუნება შეძლეს:
  • „ბოლო 12 წლის მსგავსად, ცენზურის და მანიპულაციის გარეშე ვისაუბრებთ მოვლენებსა და მოვლენებზე“ - წერს „დოჟდი“

კონტექსტი

  • უკრაინაში რუსეთის შეჭრის შემდეგ რუსეთის ხელისუფლებამ დაბლოკა ტელეკომპანია „დოჟდის“ ვებგვერდი დაბლოკა.
  • მოგვიანებით არხმა, სახელმწიფოსგან ზეწოლის გამო, მაუწყებლობა დროებით შეაჩერა.
  • „დოჟდის“ ბოლო ეთერი 3 მარტს გავიდა და სიმბოლურად პეტრე ჩაიკოსვკის ბალეტის „გედების ტბის“ ნაწყვეტით დასრულდა. ამბების გაშუქების ნაცვლად, სწორედ ამ ოპერას გადასცემდა უწყვეტად საბჭოთა ტელევიზია 1991 წლის აგვისტოს პუჩტის დროს სსრკ-ის პრეზიდენტის მიხაილ გორბაჩოვის ჩამოგდების მცდელობისას.
  • მაუწყებლობის შეჩერების შემდეგ ქვეყანა დატოვეს „დოჟდის“ რედაქციის თანამშრომლებმა.
  • ტიხონ ძიადკომ და ეკატერინე კოტრიკაძემ თავიანთი Youtube არხისთვის გადაცემების ჩაწერა კი საქართველოდან დაიწყეს.
  • 6 ივნისს „დოჟდმა“ ლატვიის მედია საბჭოსგან მაუწყებლობის ლიცენზია მიიღო
კატეგორია: საერთაშორისო ამბები
მოსკოვში რუსეთის პირველი არხის ყოფილი თანამშრომელი მარინა ოვსიანიკოვა, რომელმაც რუსეთის უკრაინაში შეჭრა პირდაპირ ეთერში გააპროტესტა, ისევ დააკავეს.

რა ხდება

„ბიბისის“ რუსულენოვანი რედაქციის ინფორმაციით, მარინა ოვსიანიკოვა მოსკოვში, საკუთარ სახლთან დააკავეს და კრასნოსელსკის რაიონის პოლიციის განყოფილებაში გადაიყვანეს. ყოფილი რედაქტორის დაკავების ფოტოები მის ტელეგრამ და ფეისბუქ გვერდზეც ვრცელდება.

  • ოვსიანნიკოვას განმარტებით,მისი დაკავების საბაბი გახდა 13 ივლისს ბასმანის სასამართლოს წინ გამოსვლა, როდესაც ოპოზიციონერი პოლიტიკოს ილია იაშინი დააკავეს.
  • 15 ივლისს ოვსიანიკოვამ ომის საწინააღმდეგო ერთკაციანი საპროტესტო აქცია გამართა კრემლთან. მის პოსტერზე ეწერა: „პუტინი მკვლელია. მისი ჯარისკაცები ფაშისტები არიან. 352 ბავშვი დაიღუპა. კიდევ რამდენი ბავშვი უნდა მოკვდეს, რომ გაჩერდეთ?“.

კონტექსტი

  • პირველი არხის ყოფილი რედაქტორი 14 მარტს, რუსეთის სამთავრობო ტელევიზიის არხის მთავარი საინფორმაციო გამოშვება „ვრემიას“ პირდაპირ ეთერში, სტუდიაში ომის საწინააღმდეგო მოწოდებებით და ბანერით შეიჭრა - „შეაჩერეთ ომი. არ დაუჯეროთ პროპაგანდას. აქ თქვენ გატყუებენ".
  • მალევე, მან სოციალურ ქსელში გაავრცელა ვიდეო მიმართვა, სადაც რუსეთს აგრესორს უწოდებს, ომს უკრაინაში - კი დანაშაულს.
  • ოვსიანკოვა რუსეთის პოლიციამ მალევე დააკავა. იგი სასამართლომ დამნაშავედ ცნო რუსეთის ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის მეორე ნაწილის მე-20.2 მუხლის მიხედვით. ეს საზოგადოებრივი წესრიგის დარღვევას არასანქცირებული შეკრების, მიტინგის ან დემონსტრაციის, მსვლელობის გამართვას ან პიკეტირებას გულისხმობს.
  • 15 მარტს მარინა ოვსიანიკოვა მოსკოვის სასამართლომ 30 000 რუბლით (280$-ით) დააჯარიმა.
კატეგორია: საქართველო
ამერიკის შეერთებული შტატების ელჩმა, კელი დეგნანმა ჟურნალისტებთან ისაუბრა მედიის თავისუფლების მნიშვნელობაზე, ჟურნალისტების ფარულ მიყურადებასა და ნიკა გვარამიას საქმის მოსამართლის განცხადებაზე მის მიმართ.

აშშ-ის ელჩი ჟურნალისტების მოსმენებზე

კელი დეგნანი “უცნობის” მიერ 13 ივლისს გავრცელებულ ფარულ ჩანაწერზე, რომელშიც “მთავარი არხის” ჟურნალისტების საუბარი ისმის, ამბობს, რომ ეს ფაქტი “ყველასთვის შეშფოთების საგანია.”

ელჩის განცხადებით:

  • "ეს ფაქტი ჩვენი [აშშ-ის] შეშფოთების კიდევ ერთი შეხსენებაა მოსმენებთან დაკავშირებით არა მხოლოდ ჟურნალისტებთან მიმართებით, არამედ ზოგადად.”
  • ამერიკული მხარე სწორედ ამიტომ ურჩევდა საკანონმდებლო ორგანოს, შეეყოვნებინა მოსმენებთან დაკავშირებით ახალი კანონმდებლობის მიღება, რადგან ის არ შეესაბამებოდა იმ საუკეთესო პრაქტიკას, რაც ევროპასა და ზოგადად მსოფლიოშია მიღებული.
  • ასევე მოუწოდებდა ხელისუფლებას, გამოეძიებინა ფაქტები, როდესაც პრესაში გავრცელდა საქართველოს ეკლესიის წარმომადგენლების, სამოქალაქო საზოგადოების და სხვადასხვა პირების ფარული ჩანაწერები.
  • “ჩვენ გვინდა, საქართველოში ვიხილოთ თავისუფალი საზოგადოება, რომელიც არ იფიქრებს იმაზე, რომ მას უკანონოდ უსმენენ.”

ელჩი გვარამიას საქმის მოსამართლის განცხადებაზე

კელი დეგნანმა უარყო სასამართლოს საქმიანობაში თითქოსდა ამერიკის შეერთებული შტატების ჩარევის შესახებ გავრცელებული განცხადებები.

ელჩი ამბობს, რომ:

  • „ნებისმიერი ვარაუდი, რომ აშშ ერეოდა სასამართლო პროცესში არ შეესაბამება სიმართლეს.”
  • აშშ წლებია ეხმარება საქართველოს დამოუკიდებელი, მიუკერძოებელი, გამჭვირვალე სასამართლო სისტემის მშენებლობაში.

მანამდე ნიკა გვარამიას საქმის მოსამართლემ თქვა, რომ აშშ-ის საელჩოს წარომადგენელმა “ანგარიში მოსთხოვა კონკრეტულ საქმესთან დაკავშირებით” და პოლიტიკურ პარტიებს, დიპლომატიურ კორპუსს, საერთაშორისო და საქართველოში მოქმედ არასამთავრობო ორგანიზაციებს, მოუწოდა რომ „თავი შეიკავონ სასამართლოზე ზეწოლისაგან”.

მოსამართლე ლაშა ჩხიკვიძემ 15 ივლისს დაადასტურა, რომ "რუსთავი 2"-ის საქმეზე განაჩენის გამოცხადების შემდეგ, აშშ-ში დაგეგმილი პროგრამიდან მოხსნეს.

მედიის თავისუფლება პრიორიტეტია

საქართველოში აშშ-ის ელჩმა მედიასთან საუბრისას კიდევ ერთხელ გაამახვილა ყურადღება მედიის თავისუფლების მნიშვნელობაზე.

დეგნანი ამბობს, რომ აშშ-ის პოლიტიკისთვის მედიის თავისუფლების საკითხი “ძალიან მნიშვნელოვანია” და ეს ნებისმიერი დემოკრატიისთვის პრიორიტეტი უნდა იყოს.

ელჩმა მიმდინარე კვირაში ჟურნალისტური ქარტიის წარმომადგენლებთან შეხვედრაც გაიხსენა და კიდევ ერთხელ გაუსვა ხაზი იმას, რომ - “ ძალიან მნიშვნელოვანია, ჟურნალისტებს ჰქონდეთ შესაძლებლობა, შეასრულონ თავიანთი პროფესიული საქმიანობა დაშინებისა და შიშის გარეშე და შეძლონ საზოგადოების ინფორმირება თავისი საქმიანობით. ეს ნებისმიერი ჯანსაღი დემოკრატიისთვის უაღრესად მნიშვნელოვანი ნაწილია."
კატეგორია: საქართველო
ნიკა გვარამიას საქმის მოსამართლე, ლაშა ჩხიკვიძე ადასტურებს, რომ "რუსთავი 2"-ის საქმეზე განაჩენის გამოცხადების შემდეგ, აშშ-ში დაგეგმილი სასამართლოს მხარდამჭერი პროგრამიდან მოხსნეს.

რა ხდება

15 ივლისს "მთავარი არხის" გენერალური დირექტორის, ნიკა გვარამიას საქმის მოსამართლე ლაშა ჩხიკვაძემ გაავრცელა განცხადება, სადაც იგი ადასტურებს, რომ გვარამიასთვის გამამტყუნებელი განაჩენის გამოტანის შემდეგ აშშ-ში დაგეგმილი სასამართლოს მხარდამჭერი პროგრამიდან მოხსნეს.

„რუსთავი 2“-ის ინფორმაციით, ჩხიკვილაძემ განცხადება ტელევიზიას თვითონ მიაწოდა.

მოსამართლე ამბობს, რომ განცხადების გავრცელება მას შემდეგ გადაწყვიტა, რაც ევროპარლამენტარ მაიკლ გალერის განცხადებას მოუსმინა:

  • ჩხიკვაძის შეფასებით, ევროპარლამენტარი პირდაპირ ზეწოლას ახდენს სასამართლოზე და მიუთითებს სააპელაციო სასამართლოს, რომ 19 ივლისს, როცა სასამართლო სხდომაა ჩანიშნული, პირველივე განხილვაზე გაამართლოს გვარამია და ამით, „თითქოს იქამდე დაშვებული შეცდომა გამოასწოროს“
  • ჩხიკვაძე ამბობს, რომ გვარამიას საქმეზე განაჩენის გამოცხადების შემდეგ, საქალაქო სასამართლოს შენობაში აშშ-ის საელჩოს წარმომადგენელს - კევინ ბურკს შეხვდა.
  • „საუბრისას გამომკითხა საქმის ფაქტობრივი გარემოებები და მითხრა, რომ ელჩს აინტერესებს ამ საქმეზე რატომ მივიღე გამამტყუნებელი განაჩენი და განსაკუთრებით რატომ გამოვიყენე სასჯელად თავისუფლების აღკვეთა“ - ამბობს ჩხიკვაძე. 
  • „ამას კი მოაყოლა, რომ სულ რამდენიმე დღეში დაგეგმილი ვიზიტში, სადაც 6 სისხლის პროფილის მოსამართლე მივდიოდით ა.შ.შ-ში და სადაც ყველაფერი უკვე გაწერილი იყო, სამწუხაროდ ჩემი მონაწილეობა არასასურველი იქნებოდა და სიიდან ამოღებული ვიყავი“ - ამბობს ჩხიკვაძე.

მოსამართლის შეფასებით, ეს იყო ანგარიშის მოთხოვნა კონკრეტულ საქმესთან დაკავშირებით. მისივე თქმით, „ზოგიერთი პოლიტიკური ძალა „სანქციებითაც“ ემუქრება ამ კონკრეტული საქმის განხილვის შედეგის გამო“.

ჩხიკვაძე მოუწოდებს პოლიტიკურ პარტიებს, დიპლომატიურ კორპუსს, საერთაშორისო და საქართველოში მოქმედ არასამთავრობო ორგანიზაციებს, რომ „თავი შეიკავონ სასამართლოზე ზეწოლისაგან და მოსამართლეებს მიეცეთ საშუალება, მართლმსაჯულება განახორციელონ მშვიდ გარემოში და გადაწყვეტილებები მიიღონ საქართველოს კონსტიტუციის, კანონისა და შინაგანი რწმენის საფუძველზე“.

კონტექსტი

  • 16 მაისს თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ლაშა ჩხიკვაძემ „მთავარი არხის” დირექტორ ნიკა გვარამიას „რუსთავი 2-ის“ საქმეზე 3 წლით და 6 თვით პატიმრობა მიუსაჯა 
  • სასამართლომ ნიკა გვარამია დამნაშავედ ცნო სამეწარმეო ორგანიზაციაში უფლებამოსილების ბოროტად გამოყენების ფაქტზე, სისხლის სამართლის კოდექსის 220-ე მუხლით და საბოლოო სასჯელის სახედ და ზომად 3 წლითა და 6 თვით თავისუფლების აღკვეთა განესაზღვრა.
  • საქალაქო სასამართლომ გვარამია დამნაშავედ ცნო „რუსთავი 2-სთვის“ 7 მილიონი ლარის ზიანის მიყენების საქმეზეც და ამ ნაწილში სასჯელის ზომად 50 000 ლარის ოდენობით ჯარიმა დააკისრა
კატეგორია: საქართველო
გამოძიება დაიწყო ტელეწამყვანისა და მომღერალის, გიორგი გაჩეჩილაძის (“უცნობის”) მიერ გავრცელებულ ჩანაწერთან დაკავშირებით, რომელშიც “მთავარი არხის” ჟურნალისტების საუბრი ისმის.

რატომ არის მნიშვნელოვანი? არასამთავრობო სექტორის შეფასებით, ბოლო პერიოდში არაერთხელ გაჩნდა საფუძვლიანი ეჭვი, რომ ჟურნალისტებს სახელმწიფო უკანონოდ უსმენს, რაც სათანადოდ არ არის გამოძიებული. მედიაკოალიციამ 14 ივლისს სპეციალურ საგამოძიებო სამსახურს მოუწოდა სწრაფი და ეფექტიანი გამოძიებით გაფანტოს ჟურნალისტებზე სახელმწიფოს მიერ უკანონო მიყურადების შესახებ ეჭვები.

გამოძიების დეტალები

სპეციალურმა საგამოძიებო სამსახურმა კერძო კომუნიკაციის საიდუმლოების დარღვევის ფაქტზე, გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსის 158-ე მუხლის პირველი ნაწილით დაიწყო.

რას გულისხმობს სსკ-ის 158-ე მუხლი, 1 ნაწილი?
  • კერძო საუბრის უნებართვო ჩაწერა ან მიყურადება, აგრეთვე კომპიუტერულ სისტემაში ან სისტემიდან კერძო კომუნიკაციისას გადაცემული კომპიუტერული მონაცემის ან ამგვარი მონაცემის მატარებელი ელექტრომაგნიტური ტალღების უნებართვო მოპოვება ტექნიკური საშუალების გამოყენებით ან კერძო კომუნიკაციის ჩანაწერის, ტექნიკური საშუალებით მოპოვებული ინფორმაციის ან კომპიუტერული მონაცემის უკანონოდ შენახვა.
  • ისჯება ჯარიმით ან თავისუფლების აღკვეთით ვადით 2-დან 4 წლამდე.
საგამოძიებო უწყება აცხადებს, რომ სპეციალური საგამოძიებო სამსახური ყველა საჭირო საპროცესო და საგამოძიებო მოქმედებას შემჭიდროებულ ვადებში ჩაატარებს.

კონტექსტი

გიორგი გაჩეჩილაძემ ტელეკომპანია “მაესტროს” ეთერში “მთავარი არხის” ჟურნალისტების საუბრის ფარული ჩანაწერი 2022 წლის 13 ივლისს გამოაქვეყნა.

  • 2-წუთიან აუდიო ჩანაწერში გადაცემა “პოსტ ფაქტუმის” მაშინდელი წამყვანის გიორგი გაბუნიას, პროდიუსერის ეკა სარიას და ჟურნალისტების ლაშა კვესელაძისა და გიორგი გვიშიანის საუარი ისმის.
  • ჟურნალისტები წყაროსგან, სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის უფროსის ყოფილი მოადგილის, სოსო გოგაშვილისგან მიწოდებულ მასალაზე საუბრობენ.
  • “მთავარი არხის” ჟურნალისტები ფიქრობენ, რომ ეს სუს-ის უკანონოდ მოპოვებული ჩანაწერია.
ვრცლად ამ თემაზე: “უცნობის” გავრცელებული ჩანაწერები - რა ირკვევა?
კატეგორია: საქართველო
უკანონო მოსმენების საქმეზე ჟურნალისტების საჩივრის სტრასბურგის სასამართლოში გაგზავნის შემდეგ, პროკურატურამ „ფორმულას“ წამყვანი თამარ ჩიხლაძე გამოკითხვაზე დაიბარა და დაზარალებულის სტატუსი მიანიჭა

რა მოხდა

  • 14 ივლისს ე.წ. სუსის კრებსების საქმეზე თბილისის პროკურატურამ „ფორმულას“ ჟურნალისტი თამარ ჩიხლაძე გამოკითხვაზე დაიბარა და დაზარალებულის სტატუსი მიანიჭა.
  • გამოკითხვას წინ უძღოდა „მედიაომბუდსმენის“ მიერ 12 ივლისს 10 ჟურნალისტის, მათ შორის თამარ ჩიხლაძის, სარჩელის გაგზავნა ევროპის ადამიანის უფლებათა სასამართლოში.
  • „მედიაომბუდსმენის“ ინფორმაციით, აქამდე საქართველოს სასამართლო ხელისუფლებამ რამდენჯერმე თქვა უარი ჟურნალისტებისთვის დაზარალებულის სტატუსის მინიჭებაზე და მედიის წარმომადგენლებს საგამოძიებო პროცესში ეფექტურად ჩართვის შესაძლებლობა არ მისცა.

კონტექსტი

  • 2021 წლის 1 აგვისტოს და 13 სექტემბერს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის მიერ სავარაუდოდ უკანონო ფარული მოსმენა-მიყურადების და თვალთვალის შესახებ ჩანაწერები გავრცელდა.
  • დაახლოებით 58 000-მდე ფაილში ჟურნალისტების, რელიგიურ ორგანიზაციათა წარმომადგენლების, პოლიტიკოსების, სამოქალაქო აქტივისტების, დიპლომატების და სხვა პირთა კერძო კომუნიკაციის და პირადი ცხოვრების შესახებ დეტალურად დამუშავებული ინფორმაციაა.
  • ჩანაწერების ავთენტურობა ბევრმა ადამიანმა, მათ შორის, ჟურნალისტებმაც დაადასტურეს.
  • 12 ივლისს „მედიაომბუდსმენმა“ ევროპის ადამიანის უფლებათა სასამართლოს 4 სხვადასხვა მედიის 10 ჟურნალისტის სარჩელით მიმართა
  • „მედიაომბუდსმენი“ უკანონო მოსმენების და თვალთვალის შემთხვევებთან დაკავშირებით ყველა მედიის წარმომადგენელს სთავაზობს დახმარებას.
კატეგორია: საქართველო
ტელეწამყვანმა და მომღერალმა გიორგი გაჩეჩილაძემ იგივე “უცნობმა” “მთავარი არხის” ჟურნალისტების საუბრის ფარული ჩანაწერი გაასაჯაროვა.

რა რის მნიშვნელოვანი?

გიორგი გაჩეჩილაძის თქმით, ის “ოპოზიციურ ტელევიზიებს ამხელს” - კრიტიკული ტელევიზიის წარმომადგენლები “მთავარ არხში” ჟურნალისტებზე უკანონო, ფარულ მიყურადებაზე საუბრობენ.

რა ირკვევა გავრცელებული ჩანაწერით?

გიორგი გაჩეჩილაძემ ტელეკომპანია “მაესტროს” ეთერში “მთავარი არხის” ჟურნალისტების საუბრის ფარული ჩანაწერი 2022 წლის 13 ივლისს გამოაქვეყნა.

  • 2-წუთიან აუდიო ჩანაწერში გადაცემა “პოსტ ფაქტუმის” მაშინდელი წამყვანის გიორგი გაბუნიას, პროდიუსერის ეკა სარიას და ჟურნალისტების ლაშა კვესელაძისა და გიორგი გვიშიანის საუარი ისმის.
  • ჟურნალისტები წყაროსგან, სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის უფროსის ყოფილი მოადგილის, სოსო გოგაშვილისგან მიწოდებულ მასალაზე საუბრობენ.

“უცნობის” მტკიცებით, ჩანაწერიდან იკვეთება, რომ გოგაშვილი სამ ტელევიზიას (“მთავარ არხს”, “ტვ.პირველსა” და “ფორმულას”) აწვდის ინფორმაციას, რომელსაც ეს არხები “სათავისოდ” იყენებენ და “ასე მზადდება ყველანაირი ფეიკი.”

“მთავარი არხის” ჟურნალისტები კი ამბობენ, რომ ჩანაწერში “მთავარი არხის” გადაცემისთვის რეპორტაჟის დაგეგმვის პროცესია ასახული.

ჩანაწერის ავთენტურობა

“უცნობის” გასაჯაროვებული ჩანაწერის ავთენტურობა “მთავარი არხის” ჟურნალისტმა, გიორგი გვიშიანმა დაადასტურა.

გვიშიანის ინფორმაციით, ჩაწერილი საუბარი 2021 წლის ნოემბერში შედგა და იმავე პერიოდში გავიდა ეთერში რეპორტაჟი, რომელსაც ჟურნალისტები “უცნობის” გასაჯაროვებულ ჩანაწერში გეგმავენ.

მოგვიანებით, “მთავარი არხის” გენერალური დირექტორის მოვალების შემსრულებელმა, გიორგი გაბუნიამაც დაადასტურა, რომ ჩანაწერი რეალური საუბრის ფრაგმენტებს შეიცავს, თუმცა შეიმჩნევა მონტაჟის კვალი.

ვინ ჩაიწერა ჟურნალისტების თათბირი?

“მთავარი არხის” ინფორმაციით, აუდიო ჩანაწერის მონაწილეები ფიქრობენ, რომ ეს სუს-ის უკანონოდ მოპოვებული ჩანაწერია, რომელიც გიორგი გაჩეჩილაძეს გაასაჯაროვებინეს.

გაჩეჩილაძის თქმით კი მას ტელეკომპანია “მაესტროს” შესასვლელთან დახვდა ნაცნობი ერთ-ერთი კრიტიკული მედიასაშუალებიდან და ჩანაწერი გადასცა.

ჟურნალისტების მიყურადება

“მთავარ არხში” მიიჩნევენ, რომ მათ სატელეფონო საუბრების გარდა სხვა მეთოდებითაც უსმენენ. არხის ჟურნალისტის გიორგი გვიშიანის თქმით, საგამოძიებო უწყებებმა უნდა დაადგინონ ვისგან გავიდა ინფორმაცია და რას ემსახურებოდა ჟურნალისტების მოსმენა.

  • “თუ ეს იყო კანონიერი, გვითხრან, რომ ე.ი თვალთვალის ობიექტები ვართ, თუ არ არის - ეს ყველაფერი მაშინ უკანონოა და დაადგინონ ვინ გვისმენს უკანონოდ”, - ამბობს გვიშიანი “მთავარ არხთან”.

გამოძიების მოთხოვნაში აზრს ვერ ხედავს არხის დირექტორის მოვალეობის შემსრულებელი.

  • “სამწუხაროდ, ოლიგარქი ივანიშვილის პირობებში სასაცილოა გამოძიების მოთხოვნა - საკუთარ დანაშაულს რანაირად გამოიძიებენ? გამოძიებას თუ დაიწყებენ, ისევ მხოლოდ თავისი მიზნების მისაღწევად და ძალაუფლების კიდევ უფრო მყარად მისატაცებლად, ამიტომ მე არ მოვითხოვ იმას, რასაც აზრი არ აქვს.”, - ამბობს გიორგი გაბუნია.

არხის ხელმძღვანელი სახალხო დამცველს, არასამთავრობო ორგანიზაციებსა და საერთაშორისო პარტნიორებს სთხოვს:

  • აუცილებლად დაინტერესდნენ “მთავარ არხში” ჟურნალისტებზე თვალთვალის ფაქტით.
  • შეისწავლონ ეს ფაქტი და მოახდინონ სათანადო რეაგირება, რადგან “ქვეყანაში აღარ არსებობს არც მიუკერძოებელი გამოძიება და არც დამოუკიდებელი სასამართლო.

ჟურნალისტების მიყურადების ფაქტზე გამოძიების დაუყოვნებლივ დაწყებას ითხოვს “მედიის ადვოკატირების კოალიცია”.

ორგანიზაცია სპეციალურ საგამოძიებო სამსახურს მოუწოდებს სწრაფი და ეფექტიანი გამოძიებით გაფანტოს ჟურნალისტებზე სახელმწიფოს მიერ უკანონო მიყურადების შესახებ ეჭვები.

კოალიციის განცხადებით:

  • ბოლო პერიოდში არაერთხელ გაჩნდა საფუძვლიანი ეჭვი, რომ ჟურნალისტებს სახელმწიფო უკანონოდ უსმენს, რისი გამოძიებაც სათანადოდ არ მომხდარა.
  • 2022 წლის 13 ივლისს, ე.წ. სამთავრობო ტელეარხებზე „მთავარი არხის“ ჟურნალისტების სავარაუდო ფარული ჩანაწერის გავრცელება ამძაფრებს ეჭვს, რომ შესაძლოა ეს ჩანაწერიც სახელმწიფო უსაფრთოების სამსახურს ეკუთვნოდეს.
  • გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსის 158-ე მუხლით უნდა დაიწყოს, რაც კერძო კომუნიკაციის საიდუმლოების დარღვევას გულისხმობს.

ჟურნალისტებზე მიყურადების ფაქტები გასაჯაროვდა გასულ წელსაც. ვრცლად ამ თემაზე: ფარულ მოსმენებზე 10 ჟურნალისტის სარჩელი „მედიაომბუდსმენმა“ სტრასბურგში გაგზავნა.
კატეგორია: საქართველო
„მედიაომბუდსმენმა“ფარული მოსმენა-მიყურადების საქმეზე 10 ჟურნალისტის სარჩელი ევროპის ადამიანის უფლებათა სასამართლოში გაგზავნა.

რა ხდება

12 ივლისს ე.წ. კრებსების საქმეზე „მედიაომბუდსმენმა“ ევროპის ადამიანის უფლებათა სასამართლოს 4 სხვადასხვა მედიის 10 ჟურნალისტის სარჩელით მიმართა:

  • გიორგი მგელაძე, გელა ბოჩიკაშვილი - „რადიო თავისუფლება“
  • ნინო ბიძინაშვილი - „ნეტგაზეთი“
  • ნინო ჟიჟილაშვილი, სოფო მაისურაძე, გიორგი დარჩაშვილი და თამუნა ჩიხლაძე - „ფორმულა“
  • ნოდარ მელაძე, ინგა გრიგოლია და თამთა დოლენჯაშვილი - „TV პირველი“

„მედიაომბუდსმენის“ ინფორმაციით, უახლოეს მომავალში გაიგზავნება „ფორმულას“ ჟურნალისტის ხატია შამანაურის საქმეც.

ორგანიზაცია აცხადებს, რომ საქართველოს სასამართლო ხელისუფლებამ უარი თქვა ჟურნალისტებისთვის დაზარალებულის სტატუსის მინიჭებაზე და მედიის წარმომადგენლებს საგამოძიებო პროცესში ეფექტურად ჩართვის შესაძლებლობა არ მისცა.

„მედიაომბუდსმენის“ დირექტორის, ნათია კაპანაძის შეფასებით, „საქმის წარმატებული წარმოება მედიის უფლებების დაცვის საქმეში მნიშვნელოვან ცვლილებებს გამოიწვევს და გახდება წინაპირობა შეიქმნას ძლიერი გარანტიები ფარული მოსმენა-მიყურადებისგან დაცვის კუთხით, გამყარდეს ჟურნალისტების პირადი და ოჯახური ცხოვრების დაცვის ხარისხი და ჟურნალისტური წყაროების კონფიდენციალობის სტანდარტი.“

კონტექსტი

  • 2021 წლის 1 აგვისტოს და 13 სექტემბერს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის მიერ სავარაუდოდ უკანონო ფარული მოსმენა-მიყურადების და თვალთვალის შესახებ ჩანაწერები გავრცელდა.
  • დაახლოებით 58 000-მდე ფაილში ჟურნალისტების, რელიგიურ ორგანიზაციათა წარმომადგენლების, პოლიტიკოსების, სამოქალაქო აქტივისტების, დიპლომატების და სხვა პირთა კერძო კომუნიკაციის და პირადი ცხოვრების შესახებ დეტალურად დამუშავებული ინფორმაციაა.
  • ჩანაწერების ავთენტურობა ბევრმა ადამიანმა, მათ შორის, ჟურნალისტებმაც დაადასტურეს
  • მოთხოვნის მიუხედავად, თბილისის პროკურატურამ ჟურნალისტებს არ მიანიჭა დაზარალებულის სტატუსი, ხოლო გენერალური პროკურატურა არასამთავრობო ორგანიზაციების 2022 წლის 18 მაისს გავრცელებული ერთობლივი მიმართვის მიუხედავად, ამ დრომდე უმოქმედოა.
კატეგორია: საქართველო
ჟურნალისტი ნატა ქაჯაია ითხოვს, პარლამენტმა დისციპლინური სანქცია გამოიყენოს დეპუტატ მამუკა მდინარაძის წინააღმდეგ, დისკრიმინაციული და დამამცირებელი ქცევის გამო.

რა მოხდა?

11 ივნისს მედიაკოალიციის კოორდინატორმა და “მედიაომბუდსმენის” დირექტორმა ნათია კაპანაძემ, ნატა ქაჯაიას სახელით, დისკრიმინაციის ფაქტის დადგენისა და სამართლებრივი რეაგირებისთვის, დეპუტატ მამუკა მდინარაძის წინააღმდეგ პარლამენტის ეთიკის საბჭოს მიმართა.

კონტექსტი

24 ივნისს პარლამენტში, ინტერვიუს ჩაწერისას, „ქართული ოცნების“ წევრმა მამუკა მდინარაძემ TV პირველის ჟურნალისტ ნატა ქაჯაიას შეურაცხმყოფელი სტყვებით მიმართა:

  • “დაკარგე ადამიანის სახე”
  • „თვალები გადმოგეყარა, ცუდად ხარ, მართლა ცუდად ხარ“
  • „გატყობ, რომ გაგიჟებული ხარ“
  • “მელაპარაკები თვალებგადმოყრილი და გაღიზიანებული, შენ ინტერვიუ გგონია ახლა ეს?”

რა პრობლემაა?

ნატა ქაჯაიას განმარტებით, ეს დამაკნინებელი მოპყრობა პარლამენტის წევრის მხრიდან მასზე ფსიქოლოგიური ზეწოლა იყო.

“საქართველოს პარლამენტის წევრის ეთიკის კოდექსი” პარლამენტის წევრს უზღუდავს მოქალაქეებთან არაკორექტული და შეურაცხმყოფელი ლექსიკით საუბარს:

  • მუხლი 2.7. პარლამენტის წევრმა პატივისცემით უნდა მიმართოს პარლამენტის სხვა წევრებს და მოქალაქეებს. მან უნდა გამოიყენოს კორექტული ლექსიკა მოქალაქეებთან ურთიერთობისას, საჯარო გამოსვლებისას და საპარლამენტო დებატების დროს;
  • მუხლი 2.8. პარლამენტის წევრისთვის დაუშვებელია შეურაცხმყოფელი, პატივისა და ღირსების შემლახველი ქმედებები, უხამსი, სექსისტური, დისკრიმინაციული გამოსვლები, მიმართვები და სიძულვილის ენის გამოყენება;.

მედიაკოალიციის კოორდინატორისა და მედიაომბუდსმენის დირექტორის, ნათია კაპანაძის შეფასებით, ჟურნალისტის მიმართ მამუკა მდინარაძის ქმედება ღირსების მიზანმიმართულად შემლახავი იყო.

„ჟურნალისტების, განსაკუთრებით ქალი ჟურნალისტების დაცინვა და მათთვის დამამცირებელი გარემოს შექმნა, ცალსახად ახალისებს მუქარას და ძალადობას, შესაბამისად, ძირს უთხრის მედიის მიმართ საზოგადოების ნდობას“ - განმარტავს კაპანაძე.

დეტალები

ნათია კაპანაძე პარლამენტის ეთიკის საბჭოს სთხოვს, შეისწავლონ ნატა ქაჯაიას მიმართ უხეში მოპყრობის, დისკრიმინაციული მიმართვების და პატივისა და ღირსების შემლახველი დამოკიდებულების ფაქტი.

ასევე, ითხოვს, რომ საქართველოს პარლამენტის ეთიკის საბჭომ „იმსჯელონ მომხდარ ინციდენტზე და გამოიყენონ დისციპლინური სანქციებიდან ერთ-ერთი“:

  • სარეკომენდაციო ბარათი/გაფრთხილება
  • ხელფასის დაკავება
  • ოფიციალურ ვიზიტებში მონაწილეობის შეჩერება მაქსიმუმ 6 თვის განმავლობაში.

სავარაუდო დისკრიმინაციის ფაქტის შესწავლისა და პარლამენტისთვის რეკომენდაციის მომზადების თხოვნით, ნათია კაპანაძემ მიმართა საქართველოს სახალხო დამცველსაც.
კატეგორია: საერთაშორისო ამბები
რუსი ჟურნალისტი და იუთუბერი იური დუდი მოსკოვის სასამართლომ 120 ათასი რუსული რუბლით ($2,024) დააჯარიმა. ჟურნალისტი “არასრულწლოვნებში არატრადიციული სექსუალური ურთიერთობების პროპაგანდის” გავრცელების მუხლით დაჯარიმდა.

რისთვის დააჯარიმეს იური დუდი?

  • რუსული მედიის ინფორმაციით, საქმე ეხება 2021 წელს Youtube-ზე გამოქვეყნებულ დუდის ინტერვიუს ღიად გეი ხელოვან ფიოდორ პავლოვ-ანდრეევიჩთან.
  • რუსი ჟურნალისტი სასამართლოს სხდომას არ ესწრებოდა, ის, გავრცელებული ინფორმაციით, 2022 წლის იანვრიდან ესპანეთში ცხოვრობს.
  • იური დუდი 2021 წელს “ნარკოტიკების პროპაგანდის” გამოც დააჯარიმეს 100 ათასი რუბლით ($1,689) ორი ინტერვიუს გამო: იუთუბერ “ივანგაისთან” და რეპერ “მორგენშერნთან”.

ვინ არის იური დუდი?

35 წლის იური დუდი სპორტის ყოფილი ჟურნალისტი და რუსეთში ცნობილი იუთუბერია, მის იუთუბ არხს, რომელზეც ინტერვიუები და დოკუმენტური ვიდეოები ქვეყნდება, 10 მილიონზე მეტი გამომწერი ჰყავს.

რუსეთის უკრაინაში შეჭრის შემდეგ, იური დუდი უკრაინაში ომს საჯაროდ შეეწინააღმდეგა, რის შემდეგაც 2022 წლის აპრილში ის რუსეთის იუსტიციის სამინისტრომ “უცხოეთის აგენტად” ცნო.

კონტექსტი

  • რუსეთმა “ბავშვებში არატრადიციული სექსუალური ორიენტაციის პროპაგანდა” 2013 წელს აკრძალა.
  • გასულ კვირას, 2022 წლის ივლისში კი რუსეთის სახელმწიფო დუმის აპიკერი ვიაესლავ ვოლოდინი რუსეთში “არატრადიციული ღირებულებების” სრულად აკრძალვის წინადადებით გამოვიდა.
კატეგორია: საქართველო
სპეციალურმა საგამოძიებო სამსახურმა ქარელში, TV “მონიტორინგის” თანამშრომლებისთვის, ჟურნალისტურ საქმიანობაში უკანონოდ ხელის შეშლის ფაქტზე გამოძიება დაიწყო.

რა მოხდა? ტელეკომპანია “მონიტორინგის” ინფორმაციით, 2022 წლის 5 ივლისს პროფესიული საქმიანობის შესრულების დროს არხის ჟურნალისტს შოთიკო სადაღაშვილს და ოპერატორს თორნიკე გელიტაშვილს ძალადობრივი და პრორუსული პარტიის ,,ალტ-ინფოს,“ არაფხიზელ მდგომარეობაში მყოფი წევრები და მხარდამჭერები დაესხნენ თავს.

 

  • თავდამსხმელებმა ჟურნალისტს ფიზიკური და სიტყიერი შეურაცხყოფა მიაყენეს.
  • სცადეს აპარატურის დამტვრევა.
  • მოძალადე ჯგუფი მედიის წარმომადგენლებს პასუხს იმის გამოც სთხოვდა, რომ ტელევიზიას დასავლური კურსი აქვს და მათი მხრიდან გავრცელებულ დეზინფორმაციას ეწინააღმდეგება.

გამოძიების დეტალები

გამოძიება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 154-ე მუხლის პირველი ნაწილით დაიწყო.

  • სსკ-ის 154-ე მუხლი: ჟურნალისტისათვის პროფესიულ საქმიანობაში უკანონოდ ხელის შეშლას გულისხმობს, ესე იგი მისი იძულება, გაავრცელოს ინფორმაცია ან თავი შეიკავოს მისი გავრცელებისაგან.

საგამოძიებო უწყებაში ტელეკომპანია “მონიტორინგის” ჟურნალისტსა და ოპერატორს გამოკითხავენ.

ტელევიზიის გადამღები ჯგუფი ამბობს, რომ მზადაა ითანამშრომლოს გამოძიებასთან და მომხდარის სრული ვიდეო ჩანაწერი მიაწოდოს.
კატეგორია: საქართველო
"მედიის ადვოკატირების კოალიცია" ჟურნალისტებზე მასშტაბური ძალადობიდან ერთი წლის შემდეგ მედიაგარემოს გაუარესებაზე საუბრობს და ხელისუფლებას მიმართავს.

რა ხდება? მედია კოალიციიის წევრები საქართველოს გენერალურ პროკურატურასთან შეიკრიბნენ და ხელისუფლებას მოუწოდეს:

  • გამოავლინოს და სათანადოდ დასაჯოს 5-6 ივლისის მოვლენების დროს დანაშაულებრივი ქმედებების უშუალო ჩამდენები და ორგანიზატორები.
  • Სწრაფად და ეფექტიანად გამოიძიოს ჟურნალისტების წინააღმდეგ მომრავლებული თავდასხმები, მათ პროფესიულ საქმიანობაში უკანონო ხელშეშლის ფაქტები და სისხლის სამართლებრივ პასუხისგებაში მისცეს შესაბამისი პირები.
  • შეწყდეს კრიტიკული მედიასაშუალებების მიმართ მიმდინარე პოლიტიკურად მოტივირებული გამოძიებები და სასამართლო პროცესები. ციხიდან გათავისუფლდეს ტელეკომპანია „მთავარი არხის“ დირექტორი და დამფუძნებელი ნიკა გვარამია.
  • გამოიძიოს მედიის წარმომადგენლების მასობრივი უკანონო ფარული მოსმენა-მიყურადების და თვალთვალის საქმეები.

რატომ არის მნიშვნელოვანი? ძალადობრივი ჯგუფების მხრიდან მედიის ათობით წარმომადგენელზე ძალადობიდან ერთი წლის შემდეგაც თავდასხმის ორგანიზატორები არ დასჯილან.

მედიაკოალიცია ამბობს, რომ პასუხისმგებლობაში მიცემული არ არიან უშუალოდ ძალადობაში მონაწილეთა ნაწილიც.

მედიაექსპერტის, ზვიად ქორიძის თქმით, 5-6 ივლისის ძალადობის ორგანიზატორები ერთი წლის განმავლობაში  ტელეკომპანიის მფლობელები და პარტიის დამფუძნებლები გახდნენ და ცდილობენ მეტი ლეგიტიმაცია მოიპოვონ საზოგადოებაში თავიანთი "შავრაზმული" საქმიანობისთვის.
  • “ ამას რომ ხელს უწყობს ხელისუფლება, ბუნებრივია ის ხელს უწყობს ქვეყანაში ქვეყანაში თავგასულობის, ულტრანაციონალიზმის, შავრაზმული პოლიტიკის წახალისებას, ეს ყველაფერი აზიანებს ჩვენი საზოგადოების პრინციპულ გადაწყვეტილებას: ევროპულ არჩევანს და ევროკავშირისკენ სწრაფვას.”, - ამბობს ქროიძე.

კოალიციის შეფასებით, დაუსჯელობამ მედიაგარემო გააუარესა:

  • “მუქარა, შევიწროება, უკანონო მოსმენა-მიყურადება და თვალთვალი, ზეწოლა, დისკრიმინაცია, დისკრედიტაცია, ფიზიკური თავდასხმა, ბრიფინგებზე ჟურნალისტების შერჩევით დაშვება - ეს დარღვევების მცირე ჩამონათვალია.”
  • “ჟურნალისტები და მედიის წარმომადგენლები ხელისუფლების მიმართ კრიტიკული სარედაქციო პოლიტიკის გამო თითქმის ყოველდღე ხდებიან პოლიტიკოსების თუ წახალისებული მოძალადეების სიტყვიერი ან/და ფიზიკური თავდასხმის მსხვერპლები.”
  • “ჟურნალისტებს ეზღუდებათ საჯარო ინფორმაციაზე წვდომა, განსაკუთრებით, როცა ხელისუფლების მიერ ძალაუფლების ბოროტად გამოყენების, ადამიანის უფლებების დარღვევის, კორუფციის, ბიუჯეტის არასწორი მართვის თუ დანაშაულებრივი საქმიანობის შემთხვევებს იკვლევენ.”
  • “პატიმრობაშია კრიტიკული ტელევიზიის „მთავარი არხის“ დირექტორი ნიკა გვარამია, რომლის გამამტყუნებელ განაჩენსაც შიდა და საერთაშორისო ორგანიზაციები პოლიტიკურად მოტივირებულად მიიჩნევენ.”

ვის ეკისრება პასუხისმგებლობა?

კოალიცია განმარტავს, რომ გამოხატვის თავისუფლების დაცვა და უზრუნველყოფა სახელმწიფოს ვალდებულებაა.

  • სახელმწიფო პასუხისმგებელია ჟურნალისტური საქმიანობისთვის ხელსაყრელი გარემოს შექმნასა და ხელშეშლის თავიდან აცილებაზე.
  • სახელმწიფო ვალდებულია ეროვნული და საერთაშორისო კანონმდებლობის მოთხოვნების შესაბამისად, დაიცვას მედიის დამოუკიდებლობა და პლურალიზმი.

კონტექსტი

2021 წლის 5 ივლისს "თბილისი პრაიდის" მიერ დაგეგმილი "ღირსების მარშის" წინააღმდეგ გამოსული ძალადობრივი ჯგუფები მედიის 53 წარმომადგენელს ფიზიკურად გაუსწორდნენ.

დაშავებულებს შორის იყო ტელეკომპანია „პირველის“ ოპერატორი, ალექსანდრე ლაშქარავა, რომელიც 11 ივლისს გარდაიცვალა.

ძალადობრივი აქციის ორგანიზატორების დასჯას უშედეგოდ ითხოვს მედია, არასამთავრობო სექტორი და სამოქალაქო საზოგადოება. თუმცა, ამ დრომდე არც ერთი ორგანიზატორი პასუხისგებაში მიცემული არ არის.
კატეგორია: საქართველო
ერთი წელი გავიდა 2021 წლის 5 ივლისიდან, როდესაც თბილისში დაგეგმილი “ღირსების მარშის” წინააღმდეგ გამართულ აქციაზე ძალადობრივი ჯგუფები მედიის 53 წარმომადგენელს დაესხნენ თავს.

მათი ნაწილი მძიმე დაზიანებებით საავადმყოფოში მოხვდა. დაშავებულებს შორის იყო ტელეკომპანია „პირველის“ ოპერატორი, ალექსანდრე ლაშქარავა, რომელიც 11 ივლისს გარდაიცვალა.

უწყვეტი პროტესტის, ადგილობრივი თუ საერთაშორისო ორგანიზაციების მოწოდებების მიუხედავად, გამოძიება არაეფექტურად მიმდინარეობს და თავდასხმის ორგანიზატორების პასუხისმგებლობის საკითხი დღემდე არ დამდგარა.

როგორ შეიცვალა მედიაგარემო საქართველოში ბოლო 1 წელიწადში?

5 ივლისს მედიაზე თავდასხმამ გავლენა იქონია საქართველოში მედიაგარემოს შეფასებაზე გავლენიანი საერთაშორისო ორგანიზაციების მხრიდან:

მთავარი აქცენტები: 

  • ორგანიზაციები წერენ, რომ საქართველოში ბოლო პერიოდში მედიაგარემო გაუარესდა
  • მიუთითებენ პოლიტიკურ ჩარევებზე, სამართლებრივ პრობლემებზე
  • ჟურნალისტებზე გახშირებულ თავდასხმებზე
  • ძალადობის ორგანიზატორების დაუსჯელობაზე

დეტალურად:

საქართველოში მედიაგარემოს გაუარესებამ გავლენა იქონია ევროპარლამენტის რეზოლუციაზეც, საქართველოსთვის ევროკავშირის წევრობის კანდიდატის სტატუსის შესახებ.

  • კანდიდატის სტატუსის მისაღებ 12 პირობას შორის არის თავისუფალი მედიაგარემოს პუნქტიც. 
  • საკითხის განხილვისას, ევროპარლამენტარებმა აღნიშნეს, რომ ბოლო წლებში მედიის თავისუფლება სერიოზულად იზღუდება, რაც ქვეყანაში დემოკრატიის უკუსვლის ტენდენციის ნაწილია და ეს ეწინააღმდეგება ქართველი ხალხის ევროპულ მისწრაფებებს.

„რეპორტიორები საზღვრებს გარეშე“

საქართველომ პრესის თავისუფლების ინდექსში მე-60-დან 89-ე ადგილზე გადაინაცვლა.

  • ორგანიზაციის შეფასებით, საქართველოსთვის უპრეცენდენტო უკუსვლა იყო 2021 ივლისში 50 რეპორტიორზე თავდასხმა უსაფრთხოების ძალების თვალწინ.
  • RSF წერს, რომ საქმის გამოძიებაში გამჭვირვალობისა და პროგრესის არარსებობა აჩვენებს იმ დაუსჯელობას, რომლითაც სარგებლობენ ჟურნალისტებზე თავდამსხმელები.

“ჟურნალისტთა უსაფრთხოების პლატფორმა”

  • ორგანიზაციის ანგარიშში, “პრესის თავისუფლების დაცვა დაძაბულობისა და კონფლიქტის დროს”, საუბარია საქართველოში 5 ივლისის თავდასხმაზე, გარდაცვლილ ოპერატორ ლექსო ლაშქარავაზე და გახშირებულ მუქარებზე ჟურნალისტების მიმართ.

"ამნესთი ინთერნეიშენალი"

  • თავის ბოლო ანგარიშში, საერთაშორისო ორგანიზაცია ყურადღებას ამახვილებს საქართველოში კრიტიკული მედიის, არასამთავრობო ორგანიზაციებისა და ოპოზიციის წარმომადგენლებზე ფარულ თვალთვალზე, დაშინებასა და თავდასხმაზე.

აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი

  • 2021 წლის ანგარიშში ნათქვამია, რომ საქართველოში მედიის პლურალიზმი შემცირდა.
  • პრობლემებს შორის ჩამოთვლილია ჟურნალისტების არდაშვება საჯარო ღონისძიებებზე
  • მთავრობის გავლენა მედიის ნაწილზე, მათ შორის, საზოგადოებრივ მაუწყებელზე.

2021 წელს მედიაპლურალიზმის შეზღუდვის მზარდი საფრთხეზე მიუთითებდა უფლებადამცველი ორგანიზაცია Human Rights Watch-იც.
კატეგორია: საქართველო
რუსი ბლოგერი ინსა ლანდერი (ოგუზი), რომელსაც ორი კვირის განმავლობაში საქართველოში არ უშვებდნენ, ლიეტუვაში გაფრინდა.


რა მოხდა? რუსი ბლოგერი ინსა ლანდერი 29 ივნისს ლიეტუვაში ჩავიდა. ის 12 ივნისიდან დარიალის სასაზღვრო გამშვებ პუნქტთან ე.წ. ნეიტრალურ ზონაში რჩებოდა. ინსა ლანდერს შსს-მ უარი უთხრა საქართველოს ტერიტორიაზე ტურისტული მიზნით შემოსვლაზე, თუმცა 27 ივნისს სახელმწიფომ მისი ქვეყანაში შემოშვების შესახებ გადაწყვეტილება მიიღო და იმავე დღეს, სამინისტროს წარმომადგენლებმა ლანდერი თბილისში ჩაიყვანეს.

ინსა ლანდერის ინტერესებს ორგანიზაცია „უფლებები საქართველო“ იცავდა. ბლოგერის უფლებადამცველების ინფორმაციით:

  • ინსა ლანდერმა 13 ივნისს განმეორებით მოითხოვა საქართველოს საზღვრის გადმოკვეთა და საქართველოში საერთაშორისო დაცვა (თავშესაფარი), რაზეც უარი მიიღო.
  • ორგანიზაციამ 17 ივნისს ადმინისტრაციული სარჩელი წარადგინა საქალაქო სასამართლოში და მოითხოვა ბლოგერისთვის თავშესაფრის პროცედურებზე ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა და დროებითი განჩინების გამოტანა.
  • 20 ივნისს, „უფლებები საქართველომ“ ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოს მიმართა და მოითხოვა, დროებითი ღონისძიების გამოყენების გზით ინსა ლანდერისთვის თავშესაფრის პროცედურებზე ხელმისაწვდომობა უზრუნველყოფილიყო.
  • 22 ივნისს, ევროსასამართლომ კომუნიკაცია დაიწყო მხარეებთან - მოსარჩელეს და სახელმწიფოს გამოუგზავნა კითხვები და კითხვებზე პასუხების წარდგენის საბოლო ვადად 29 ივნისი განუსაზღვრა.
  • 27 ივნისს საქართველოს სახელმწიფომ მიიღო გადაწყვეტილება ინსა ლანდერის ქვეყანაში შემოშვების შესახებ.

რატომ წავიდა ბლოგერი ლიეტუვაში? ინსა ლანდერს ლიეტუვაში გამგზავრება ლიეტუვის ელჩმა საჯაროდ შესთავაზა ჯერ კიდევ მაშინ, სანამ მას საქართველოში შესვლის ნებას მისცემდნენ.

ინსა ლანდერის წინააღმდეგ რუსეთში სისხლისსამართლებრივი დევნა მიმდინარეობს. ვრცლად, ვინ არის რუსი ბლოგერი ინსა ლანდერი წაიკითხეთ ამ ბმულზე.
კატეგორია: საერთაშორისო ამბები
რუსეთის უკრაინაში შეჭრიდან 4 თვის განმავლობაში მედიის 33 წარმომადგენელი დაიღუპა. ინფორმაციას უკრაინული არასამთავრობო ორგანიზაცია “მასობრივი ინფორმაციის ინსტიტუტი” ავრცელებს.


ორგანიზაციის ახალი მონიტორინგის თანახმად, 24 ივნისის მონაცემებით:

  • 33 ჟურნალისტი დაიღუპა, მათგან 8 პროფესიული საქმიანობის შესრულების დროს.
  • დაშავდა 14 ჟურნალისტი.
  • დაიკარგა სულ მცირე 15 ჟურნალისტი.
  • გაიტაცეს 9 ჟურნალისტი.
  • რუსეთმა 413 დანაშაული ჩაიდინა მედიისა და ჟურნალისტების წინააღმდეგ უკრაინაში.
  • 214 მედიასაშუალებამ მუშაობა შეაჩერა საომარი მოქმედებებისა და ოკუპაციის გამო.
  • მედიასა და ჟურნალისტებზე მუქარისა და დევნის 58 შემთხვევა.
  • უკრაინული მედიის ვებგვერდზებზე 32 კიბერთავდასხმა.

პროფესიული საქმიანობის დროს უკრაინაში დაღუპული 8 ჟურნალისტიდან, 3 უკრაინის მოქალაქე და 5 უცხოელია:

  • ევგენი საკუნი - ტელეკომპანია LIVE–ის ოპერატორი (დაიღუპა 1 მარტს კიევში სატელევიზიო ანძაზე რუსული სარაკეტო შეტევის დროს.)
  • ბრენტ რენო - ჟურნალისტი და კინორეჟისორი (რუსმა ჯარისკაცებმა ესროლეს 13 მარტს.)
  • პიერ შაშევსკი - Fox News-ის ოპერატორი (14 მარტს კიევთან ახლოს, ჰორენკაში ცეცხლი გაუხსნეს.)
  • ალექსანდრა (საშა) კუვშინოვა - უკრაინელი ფიქსერი და პროდიუსერი ( 14 მარტს კიევთან ახლოს, ჰორენკაში ცეცხლი გაუხსნეს.)
  • ოკსანა ბაულინა - რუსი ჟურნალისტი The Insider-ისთვის. (23 მარტს კიევის დაბომბილ პოდილსკის რაიონს იღებდა, რა დროსაც რუსეთის ძალებმა ადგილი კიდევ ერთხელ დაბომბეს.)
  • მაქსიმ ლევინი - ფოტორეპორტიორი (დაიკარგა 13 მარტს, ფოტოგრაფის ცხედარი კიევთან ახლოს ერთ-ერთ სოფელში 1 აპრილს ნახეს.)
  • მანტას კვედარავიჩიუსი - ლიეტუველი რეჟისორი და დოკუმენტალისტი. (რუსმა ოკუპანტება მაშინ მოკლეს, როცა ის ქალაქ მარიუპოლის დატოვებას ცდილობდა.)
  • ფრედერიკ ლექლე-იმოფი - ფრანგი ჟურნალისტი BFMTV-სთვის, დაიღუპა, როდესაც ლუჰანსკის რეგიონში 30 მაისს რუსეთის ძალებმა საევაკუაციო მანქანას ცეცხლი გაუხსნეს.

მედიის 25 წარმომადგენელი კი დაბომბვებისა და ბრძოლის დროს, არა ჟურნალისტური საქმიანობის შესრულების დროს დაიღუპა.

ამავე მონიტორინგის 3 თვის მონაცემებს გაეცანით ამ ბმულზე.
კატეგორია: საქართველო
მედიის ადვოკატირების კოალიცია შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიმართავს აირიდოს 2021 წელს 5 ივლისს დაშვებული შეცდომები და დაიცვას მედიისა და ქვიარ აქტივისტების უსაფრთხოება.


რა ხდება?
28 ივნისიდან 2 ივლისამდე „თბილისი პრაიდის“ ორგანიზებით „პრაიდის კვირეული“ იგეგმება, რომლის ფარგმებში ახალი ქართული ქვიარ ფილმის ჩვენება, რეგიონული კონფერენცია და პრაიდ ფესტივალი გაიმართება.

მედიაკოალიცია: “ღონისძიებების გამართვას კვლავაც საფრთხეს უქმნიან ძალადობრივი, ჰომოფობიური ჯგუფები - ისევ საჯაროდ მოუწოდებენ საზოგადოებას ძალადობისკენ.” 

რატომ არის მნიშვნელოვანი? კოალიციის განმარტებით, 2021 წლის 5 და 6 ივლისის გამოცდილებამ აჩვენა, რომ, სახელმწიფო გულგრილად ეპყრობა უმცირესობის უფლებებს, რაც შესაძლებლობას უქმნის მოძალადე ჯგუფებს გააძლიერონ და გაიმეორონ თავდასხმები როგორც აქტივისტების, ისე მედიის წარმომადგენლების მიმართ.

შინაგან საქმეთა სამინისტრო კი ვალდებულია დაიცვას მედია და “თბილისი პრაიდის” მონაწილეთა უსაფრთხოება.

მედიაკოალიცია მიმართავს შინაგან საქმეთა სამინისტროს:

  • უზრუნველყოს თბილისი პრაიდის აქტივისტთა უსაფრთხოება.
  • დაიცვას მედიის წარმომადგენლები ჟურნალისტურ საქმიანობაში უკანონო ხელისშეშლისაგან.
  • ჰქონდეს დროული და შესაბამისი სამართლებრივი რეაგირება ძალადობრივ მოწოდებებსა და შუღლის გაღვივების ყველა მცდელობაზე.
კონტექსტი

2021 წლის 5 ივლისს "თბილისი პრაიდის" მიერ დაგეგმილი "ღირსების მარშის" წინააღმდეგ გამოსული ძალადობრივი ჯგუფები მედიის 53 წარმომადგენელს ფიზიკურად გაუსწორდნენ.

ძალადობრივი აქციის ორგანიზატორების დასჯას უშედეგოდ ითხოვს მედია, არასამთავრობო სექტორი და სამოქალაქო საზოგადოება. თუმცა, ამ დრომდე არც ერთი ორგანიზატორი პასუხისგებაში მიცემული არ არის.
კატეგორია: საქართველო
ტელეკომპანია “პირველის” ჟურნალისტს ნანუკა ქაჯაიას თავს დაესხნენ. ინფორმაციას არხი ავრცელებს.

რა მოხდა? TV "პირველის” ინფორმაციით, თბილისში, დოლიძის ქუჩაზე ჟურნალისტს, ნანუკა ქაჯაიას უცნობი პირები დაესხნენ თავს, აგინეს და ფიზიკური შეურაცხყოფა მიაყენეს.

ტელეკომპანიაში აცხადებენ, რომ:
  • მოძალადეები ჟურნალისტს თავს მხოლოდ იმიტომ დაესხნენ, რომ ხელში TV "პირველის” მიკროფონი ეჭირა.
  • ჟურნალისტებზე თავდასხმას წინ უძღოდა “ქართული ოცნების” ლიდერის მამუკა მდინარაძის შეურაცხყოფა "შაბათის ეთერის" ჟურნალისტის, ნანუკა ქაჯაიას დის, ნატა ქაჯაიას მიმართ.

სამართალდამცავი უწყების რეაგირება

სპეციალურმა საგამოძიებო სამსახურმა TV “პირველის” ჟურნალისტისა და მისი ოპერატორისთვის ჟურნალისტურ საქმიანობაში უკანონოდ ხელის შეშლის ფაქტზე  გამოძიება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 154-ე მუხლის მეორე ნაწილით დაიწყო.

  • “ტვ პირველის” გადამღებ ჯგუფს ბათუმში, 18 ივნისსაც დაესხნენ თავს. სპეციალურმა საგამოძიებო სამსახურმა ბათუმში TV "პირველის" ოპერატორის მიმართ ძალადობის ფაქტზე ორი პირი დააკავა.
კატეგორია: საქართველო

,,საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს“ ყოფილი დირექტორის, ნათია კაპანაძის იმპიჩმენტთან დაკავშირებით დავა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოში გაგრძელდება. 

რა ხდება? მას შემდეგ, რაც ბათუმის სასამართლომ არ დააკმაყოფილა "აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებლის" ყოფილი დირექტორის, ნათია კაპანაძის საჩივარი ტელეკომპანიის წინააღმდეგ. ნათია კაპანაძემ ბათუმის სასამართლოს გადაწყვეტილება ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოში გაასაჩივრა. 

კაპანაძის ინტერესებს "საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაცია" იცავს. ორგანიზაციაში იმედოვნებენ, რომ სააპელაციო სასამართლო გაითვალისწინებს სააპელაციო საჩივარში მითითებულ ფაქტობრივ და სამართლებრივ არგუმენტაციას და კაპანაძის სასარგებლო გადაწყვეტილებას დროულად მიიღებს. 

დეტალები

6 მაისს, სამწლიანი განხილვის შემდეგ, ბათუმის საქალაქო სასამართლომ გამოაცხადა გადაწყვეტილება საქმეზე, ნათია კაპანაძე აჭარის საზოგადოებრივი მაუწყებლის წინააღმდეგ.

მოსამართლე ჯუმბერ ბეჟანიძემ არ დააკმაყოფილა ტელეკომპანიის ყოფილი დირექტორის სარჩელი, რომლითაც ის ითხოვდა:

  • მაუწყებლის ბორდის მხრიდან მის მიმართ გამოცხადებული უნდობლობის საკითხზე მიღებული გადაწყვეტილების ბათილად ცნობას.
  • თანამდებობაზე აღდგენას.
  • იძულებითი განაცდური ხელფასის ანაზღაურებას.
  • დირექტორის პოზიციაზე გამოცხადებული კონკურსის ბათილად ცნობას.

 

კონტექსტი

ნათია კაპანაძე, აჭარის ტელევიზიისა დირექტორობიდან მრჩეველთა საბჭომ იმპიჩმენტის წესით თანამდებობიდან 2019 წლის 19 აპრილს გადააყენა.

იმპიჩმენტის ინიციატორები გიგა ჩხარტიშვილი და ირაკლი დარცმელიძე სხვადასხვა საკითხთან ერთად ნათია კაპანაძეს ედავებოდნენ:

  • „მისი დირექტორობის დროს მაუწყებლის რეიტინგის შემცირებას.“ 
  • „რომ ის არ თანამშრომლობდა მრჩეველთა საბჭოს წევრებთან და მათთან ურთიერთობას ტელევიზიის თანამშრომლებსაც უკრძალავდა.“
  • „რომ ტელევიზიაში არ სრულდებოდა პრიორიტეტები და გარკვეული საკითხები კანონის გვერდის ავლით წყდებოდა.“

ვრცლად ამ თემაზე: ნათია კაპანაძე „პოლიტიკურად მოტივირებულს“ უწოდებს სასამართლოს გადაწყვეტილებას მის წინააღმდეგ.
კატეგორია: საერთაშორისო ამბები
საერთაშორისო არასამთავრობო ორგანიზაცია “რეპორტიორები საზღვრებს გარეშე” აქვეყნებს ინფორმაციასა და მტკიცებულებებს, რომლებიც აჩვენებს, რომ 13 მარტს უკრაინელი ფოტოჟურნალისტი მაკსიმ ლევინი რუსმა სამხედროებმა, სავარაუდოდ, დაკითხვისა და წამების შემდეგ დახვრიტეს.


ვინ არის მაკს ლევინი? ფოტოჟურნალისტი უკრაინული საინფორმაციო მედიასაშუალება LB.ua-სთვის მუშაობდა და 2013 წლიდან სააგენტო “როიტერის” კონტრიბუტორი იყო.

  •  40 წლის ლევინის გაუჩინარების შესახებ ცნობები 22 მარტს გავრცელდა.
  •  ჟურნალისტისა და მისი თანმხლები სამხედროს ცხედარები კიევთან ახლოს ერთ-ერთ სოფელში პირველ აპრილს ნახეს. ის მუშაობის დროს შეუიარაღებელი იყო და პრესის ჟილეტი ეცვა.

რა დადგინდა გამოძიებით?

“რეპორტიორებმა საზღვრებს გარეშე” (RSF) იმ ადგილას, სადაც მაკს ლევინის ცხედარი ნახეს მტკიცებულებების შესაგროვებლად ორი გამომძიებელი გაგზავნა. საგამოძიებო მოქმედებები 24 მაისიდან 3 ივნისამდე გაგრძელდა.

ორგანიზაციის ინფორმაციით, 10 მარტს:

  • ლევინი თავის მეგობარ სამხედროსა და კიდევ ერთ ჯარისკაცთან ერთად კიევის ჩრდილოეთით ტყეში, დრონით რუსეთის მიერ ოკუპირებული ზონისთვის კადრების გადასაღებად წავიდა.
  • დრონის დაბრუნების დროს ელემენტი დაჯდა, აპარატი ტყეში დაეშვა და დაიკარგა.
  • ლევინმა დრონის ადგილმდებარეობის გასარკვევად GPS სისტემა გააქტიურა, თუმცა იმ დროს მისი და თანმხლები პირების მიმართულებით რუსეთის ძალებმა ცეცხლი გახსნეს.
  • ლევინმა და ორმა უკრაინელმა ჯარისკაცმა ტყე დრონის მოძებნის გარეშე დატოვეს.

3 დღის შემდეგ:

  •  ფოტოჟურნალისტი მეგობარ სამხედროსთან ერთად ტყეში დაბრუნდა დრონის მოსაძებნად.
  •  მაკს ლევინი დარწმუნებული იყო, რომ დრონით გადაღებული ფოტოები მნიშვნელოვანი იყო.
  • ტყის ნაწილი ამ დროს რუსეთის ძალებს უკვე ოკუპირებული ჰქონდათ.

გამომძიებლებმა გაარკვიეს, რომ:

  •  მაკს ლევინის ავტომობილი დამწვარი იყო.
  • ფოტოჟურნალისტთან მყოფი უკრაინელი სამხედროს ცხედარი, რომელიც ნაწილობრივ დამწვარი იყო ავტომობილის გახსნილ კართან ნახეს.
  •  მაკს ლევინის ცხედარს სამი ცეცხლსასროლი ჭრილობა ჰქონდა: ერთი გულმკერდის არეში, ორი კი თავში.
  • ლევინის მობილური ტელეფონი, დოკუმენტები, ფეხსაცმელი და ტყვიაგაუმტარი ჟილეტი ადგილზე არ იყო და, სავარაუდოდ, მოპარულია.

მტკიცებულებები

“რეპოპრტიორები საზღვრებს გარეშეს” გამომძიებლებმა ადგილზე ნახეს:

  • 14 ნატყვიარი ლევინისა და მისი მეგობრის ავტომობილზე.
  •  სამი ტყვია.
  •  საკვების შეკვრა.
  •  პოლიეთილენის ჭურჭელი, რომელზეც შესაძლოა დნმ-ის კვალი იყოს.
  •  ლევინის ჩაფხუტი, შვეიცარიული დანა და თავზე დასამაგრებელი სანათი.
  •  ლევინთან მყოფი სამხედროს დოკუმენტები.

RSF-ის ამ გამოძიებამ წვლილი შეიტანა ოფიციალურ გამოძიებაში, რომელსაც უკრაინული მხარე და საერთაშორისო სისხლის სამართლის სასამართლო ერთობლივად ატარებენ. RSF-სგან ორივემ მიიღო ოფიციალური მოთხოვნა გამოძიების შესახებ.
კატეგორია: საქართველო
სპეციალურმა საგამოძიებო სამსახურმა ბათუმში TV "პირველის" ოპერატორის მიმართ ძალადობის ფაქტზე ორი პირი დააკავა.


რა მოხდა? უწყების ინფორმაციით, საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 156-ე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენისთვის (ადამიანის დევნა მის პროფესიულ საქმიანობასთან დაკავშირებით) 2001 წელს დაბადებული 2 ბრალდებული დააკავეს.

დეტალები

გამოძიების ინფორმაციით, 2022 წლის 18 ივნისს, 23:15 საათზე ბათუმში, 6 მაისის პარკის მიმდებარე ტერიტორიაზე, TV "პირველის“ ოპერატორი რესპოდენტთან ერთად პირდაპირი ჩართვისთვის ემზადებოდა.ამ დროს:
  • მასთან მივიდნენ ბრალდებულები და TV "პირველის“ საქმიანობასთან დაკავშირებით აგრესიული საუბრითა და გინებით უკმაყოფილება გამოთქვეს.
  • რასაც ოპერატორსა და ბრალდებულებს შორის სიტყვიერი შელაპარაკება და ფიზიკური დაპირისპირება მოჰყვა.
  • ბრალდებულებმა ოპერატორს ფიზიკური შეურაცხყოფა მიაყენეს და შემთხვევის ადგილიდან მიიმალნენ.
TV "პირველის“ ინფორმაციით:
  • 18 ივნისს ბათუმის ბიუროს ოპერატორს პროფესიული სამუშაოს შესრულების დროს ფიზიკურად რამდენიმე პირი გაუსწორდა. 
  • შემთხვევა იმ დროს მოხდა, როდესაც ოპერატორი პირდაპირ ეთერში 20 ივნისის აქციის მონაწილეების ჩართვას უზრუნველყოფდა.
  • თავდამსხმელები ოპერატორს ფიზიკურად მცირეწლოვანი ბავშვების თვალწინ უსწორდებოდნენ და შეურაცხყოფას აყენებდნენ.
კატეგორია: საერთაშორისო ამბები
16 ივნისს რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ პერსონალური სანქციების მორიგი სია გამოაქვეყნა, რომელშიც ავსტრალიელი ჟურნალისტებიც არიან.

რა ხდება? რუსეთის ხელისუფლება ქვეყანაში შესვლას უკრძალავს ავსტრალიის 121 მოქალაქეს, მათ შორის არიან ჟურნალისტები ABC-დან, 9news-დან და სხვა მედიასაშუალებებიდან.

რუსეთის არგუმენტი
  • რუსეთის საგარეო უწყების ინფორმაციით, სანქციები შეეხო ავსტრალიელ ბიზნესმენებს, ექსპერტებსა და ჟურნალისტებს, რომლებიც ქვეყანაში “რუსოფობიის დღის წესრიგს” უწყობენ ხელს.
  • რუსეთმა ავსტრალიელ მოქალაქეებს შეზღუდვები ავსტრალიის მთავრობის სანქციების პასუხად დაუწესა.
  • “იმის გათვალისწინებით, რომ ოფიციალური კანბერა არ აპირებს ანტირუსული კურსის მიტოვებას და განაგრძობს ახალი სანქციების დაწესებას, რუსეთი სანქციების სიის განახლებაზე მუშაობას გააგრძელებს”, - წერია უწყების განცხადებაში.
რუსეთმა 14 ივნისს ამავე მიზეზებით ქვეყანაში შესვლა აუკრძალა 29 ბრიტანელ ჟურნალისტს.

რუსეთის საინფორმაციო პოლიტიკა ომის შემდეგ
  • უკრაინის წინააღმდეგ რუსეთის მიერ ომის დაწყების შემდეგ კრემლმა დაბლოკა არაერთი დამოუკიდებელი მედიასაშუალება და ქვეყნის შიგნით ინფორმაციაზე წვდომა შეზღუდა.
  • რუსეთში მიიღეს ე.წ ფეიკების კანონი, რომლითაც იკრძალება უკრაინის ომის შესახებ ნებისმიერ ინფორმაციის გავრცელება, რომელიც მთავრობის ოფიციალურ ინფორმაციას ეწინააღმდეგება.
  • კანონდარღვევის შემთხვევაში კი რუსეთის მოქალაქე დაისჯება ჯარიმით ან 15 წლამდე პატიმრობით.
  • რუსეთის ოფიციალური უწყებები არ იყენებენ სიტყვებს “შეჭრა” და “ომი”, უკრაინაში დაწყებულ ომს “სპეციალურ სამხედრო ოპერაციად” მოიხსენიებენ.
კატეგორია: საქართველო
საქართველოში მეხუთე დღეა არ უშვებენ რუს ბლოგერ ინსა ლანდერს, რომლის წინააღმდეგაც რუსეთში სისხლისსამართლებრივი დევნა მიმდინარეობს. შსს ამბობს, რომ არშემოშვების მიზეზი მისი ურთიერთსაწინააღმდეგო განცხადებები და სახელმწიფოს უსაფრთხოებისა და ინტერესების დაცვაა.


რა ხდება?

საქართველოში მცხოვრები რუსი უფლებადამცველი და ჟურნალისტი ეგორ კუროპტევი ამბობს, რომ რუსი ბლოგერი ინსა ლანდერი მეხუთე დღეა ლარსის გამშვებ პუნქტზეა გაჩერებული.

  • 16 ივნისს, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრომ გაავრცელა განცხადება, რომლის მიხედვითაც, 12 ივნისს, ინსა ლალნდერს უარი უთხრეს საქართველოში შემოსვლაზე, რადგან „იგი იძლეოდა აშკარად ცრუ და ურთიერთსაწინააღმდეგო ინფორმაციას თავისი ვიზიტის მიზნების შესახებ“.
  • 13 ივნისს კი იგი კიდევ ერთხელ გამოცხადდა დარიალის გამშვებ პუნქტზე და საერთაშორისო დაცვა მოითხოვა. მან განმარტა, რომ ბრალდებულია ტერორისტულ ორგანიზაციასთან თანამშრომლობაში და შიდა პატიმრობა ჰქონდა მისჯილი
  • შსს აცხადებს, რომ, აქედან გამომდინარე, კანონის მიხედვით, უფლება აქვთ არ შემოუშვან მოქალაქე სახელმწიფოს ინტერესებისა და უსაფრთხოების გათვალისწინებით.

ვინ არის ინსა ლანდერი?

  • ინსა ლანდერის სრული სახელი ონგუზ ინსა სოლთან-ხამიდოვაა.
  • იგი ყაბარდო-ბალყარეთის რესპუბლიკაში სამართალდამცავებმა 2021 წლის 9 დეკემბერს დააკავეს და ტერორიზმის ხელშეწყობის ბრალდებით შინაპატიმრობა მიუსაჯეს.
  • მისმა ადვოკატმა დიმიტრი ზახვატოვმა, გამოცემა Caucasian Knot-თან თქვა, რომ ლანდერის საქმე ეფუძნებოდა სოციალურ ქსელ "VKontakte"-ში 2014 წლის მის მიმოწერას კაცთან, რომელიც ნასამართლევი და დაჯარიმებული იყო თავისი ნაცნობის „ისლამურ სახელმწიფოსთან“ კავშირის შესახებ შეუტყობინებლობის გამო.
  • ლანდერის მეგობრის თქმით კი, მიმოწერაში ისინი საუბრობდნენ რელიგიაზე და მასთან დაკავშირებულ საკითხებზე.
  • გამოცემის ინფორმაციით, დაკავებამდე, ინსა ლანდერი რამდენიმე თვის განმავლობაში მუშაობდა გამოძიებაზე, ერთ-ერთი საჯარო მოხელის მიერ საქველმოქმედო ფონდიდან ფულის ფლანგვაზე. 
  • უფლებადამცველ ეგორ კუპატოვის თქმით, ბლოგერის დაკავებას პოლიტიკური საფუძვლები აქვს და მის ჟურნალისტურ საქმიანობას უკავშირდება, რუსეთში დაბრუნების შემთხვევაში კი მას საზღვარზევე დაიჭერენ.
  • ლანდერს შინაპატიმრობა 2022 წლის თებერვლამდე ჰქონდა მისჯილი, თუმცა, გაუგრძელეს.

რუსი უფლებადამცველის თქმით, საქმის კურსშია საქართველოს სახალხო დამცველი, თუმცა, მის წარმომადგენელს პოლიციამ ინსა ლანდერის მონახულების საშუალება არ მისცა:

"არ აქვს არც წყალი და არც საჭმელი, სკამზე სძინავს, იმიტომ, რომ საქართველოს ხელისუფლებამ ქვეყანაში არ შემოუშვა. ეს ადამიანი რუსი ბლოგერია ნალჩიკიდან და შინა პატიმრობიდან გაიქცა. საბედნიეროდ, მოახერხა და კვირას რუსეთის საზღვარი გადმოლახა”, - ამბობს ეგორ კუროპტევი „ფორმულასთან“ საუბრისას.
კატეგორია: საქართველო
მედიის ადვოკატირების კოალიციის წევრი ორგანიზაციები საქართველოს პრეზიდენტს “მთავარი არხის” დირექტორის, ნიკა გვარამიას შეწყალებისკენ მოუწოდებენ.


მედიაკოალიცია მიიჩნევს, რომ ხელისუფლების მიმართ კრიტიკულად განწყობილი მაუწყებლის - “მთავარი არხის” დამფუძნებლის და გენერალური დირექტორის დაპატიმრებით, ქვეყნის ევროპულ მომავალს რეალური საფრთხე შეექმნა.

„მოგმართავთ, როგორც საქართველოს სახელმწიფოს მეთაურს, შეიწყალოთ ნიკა გვარამია და ამ გზით შეასრულოთ საკუთარი როლი ქვეყანაში მიმდინარე პოლიტიკური კრიზისის განმუხტვასა და საქართველოს ევროპის კავშირში ინტეგრაციის პროცესში“ - მოუწოდებს მედიაკოალიცია სალომე ზურაბიშვილს.

ორგანიზაციების შეფასებით, ნიკა გვარამიას დაკავებასთან დაკავშირებით, ევროპარლამენტის 2022 წლის 8 ივნისის რეზოლუციაში სამართლიანი კრიტიკაა და მიიჩნევენ, რომ პრეზიდენტმა უნდა გაითვალისწინოს ის ფაქტი, რომ გვარამიას განაჩენი, დანაშაულის შემადგენლობის და სასჯელის ზომის განსაზღვრის თვალსაზრისით, მნიშვნელოვან დარღვევებს შეიცავს.

სასამართლოს განაჩენს დაუსაბუთებლობაზე საუბრისას, მედიაკოალიცია იშველიებს საქართველოს სახალხო დამცველის, საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველოს და საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის შეფასებებს.




„ის ფაქტი, რომ საქართველოს ევროკავშირში გაწევრიანება ჩვენი მოსახლეობის გაცხადებული სურვილია, საქართველოს პრეზიდენტს აძლევს შესაძლებლობას უფლებამოსილების ფარგლებში მიიღოს ყველა ზომა ევროპის კავშირსა და ჩრდილოატლანტიკური ხელშეკრულების ორგანიზაციაში საქართველოს სრული ინტეგრაციის უზრუნველსაყოფად“ - ნათქვამია განცხადებაში

პრეზიდენტის მიმართვას 13 არასამთავრობო ორგანიზაცია აწერს ხელს.
კატეგორია: საერთაშორისო ამბები
14 ივნიისს გამოქვეყნებული ინფორმაციით, რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრო ქვეყანაში შესვლას უკრძალავს 29 ბრიტანელ ჟურნალისტს.

მოსკოვი შეზღუდვებს უწესებს თავდაცვის სფეროს წარმომადგენლებსაც, გაერთიანებული სამეფოს “ანტი რუსული ქმედებების”, რუსი ჟურნალისტებისა და თავდაცვის ინდუსტრიის წარმომადგენლებისთვის დაწესებული სანქციების პასუხად.


რუსეთის სანქციები ჟურნალისტებს

რუსეთის საგარეო უწყების გამოქვეყნებულ სიაში არიან რეპორტიორები, ტელეწამყვანები, რედაქტორები და ხელმძღვანელები BBC-დან, The Times-დან, Daily Telegraph-დან, Independent-დან Guardian-დან, Sky TV-დან, ITV-დან და სხვა ბრიტანული მედიასაშუალებებიდან.

რუსეთის არგუმენტი

  • რუსული მხარე სიაში შეყვანილ ბრიტანელ ჟურნალისტებს რუსეთის შესახებ, ასევე “უკრაინასა და დონბასში” განვითარებულ მოვლენებზე ცრუ და ცალმხრივი ინფორმაციის მიზანმიმართულ გავრცელებაში ადანაშაულებს.
  • რუსეთის საგარეო უწყება ამბობს, რომ ჟურნალისტები “მიკერძოებული შეფასებებით ასევე ხელს უწყობენ რუსოფობიის გაღვივებას ბრიტანულ საზოგადოებაში.”

კრემლი სანქცირებულთა სიის გაფართოებაზე მუშაობს.

კონტექსტი

  • უკრაინის წინააღმდეგ რუსეთის მიერ ომის დაწყების შემდეგ კრემლმა დაბლოკა არაერთი დამოუკიდებელი მედიასაშუალება და ქვეყნის შიგნით ინფორმაციაზე წვდომა შეზღუდა.
  • რუსეთში მიიღეს ე.წ ფეიკების კანონი, რომლითაც იკრძალება უკრაინის ომის შესახებ ნებისმიერ ინფორმაციის გავრცელება, რომელიც მთავრობის ოფიციალურ ინფორმაციას ეწინააღმდეგება.
  • კანონდარღვევის შემთხვევაში კი რუსეთის მოქალაქე დაისჯება ჯარიმით ან 15 წლამდე პატიმრობით.
  • რუსეთის ოფიციალური უწყებები არ იყენებენ სიტყვებს “შეჭრა” და “ომი”, უკრაინაში დაწყებულ ომს “სპეციალურ სამხედრო ოპერაციად” მოიხსენიებენ.
2022 წლის მარტში ბრიტანეთის მედიის მარეგულირებელმა რუსეთის სახელმწიფოს კონტროლირებად მედიას RT-ს მაუწყებლობის ლიცენზია გაუუქმა, რადგან ის არ შეესაბამებოდა ბრიტანეთის მაუწყებლობის კოდექსის მიუკერძოებლობის წესებს და უკავშირდებოდა რუსეთის სახელმწიფოს, რომელმაც ჯარები გაგზავნა უკრაინაში და თავს დაესხა დამოუკიდებელ ჟურნალისტიკას.
კატეგორია: საქართველო
შინაგან საქმეთა სამინისტრო ტელეკომპანია “ტვ პირველს” გადაცემა “ნოდარ მელაძის შაბათში” გასული მასალის შესახებ ინფორმაციას სთხოვს.

ტელეკომპანიის დირექტორის ვახტანგ წერეთლისთვის თბილისის პოლიციის დეპარტამენტის გაგზავნილი წერილი 13 ივნისით თარიღდება.


რა ხდება?
“ტვ. პირველის” გავრცელებული წერილის თანახმად, შსს ითხოვს ინფორმაციას “ნოდარ მელაძის შაბათში” 11 ივნისს გასულ სიუჟეტში გამოყენებული მასალების შესახებ.

ჟურნალისტური გამოძიება 5 ივლისს ეხებოდა და ძალადობრივი მოვლენების დაგეგმვაში სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის სავარაუდო მონაწილეობაზე მიუთითებდა. სიუჟეტში ნაჩვენები იყო, სავარაუდოდ, სუს-ის თანამშრომლების შიდა მიმოწერა.

რას ითხოვს შსს?

“ტვ. პირველის” გასაჯაროვებული წერილილში წერია, რომ თბილისის პოლიციის დეპარტამენტის საგამოძიებო მთავარ სამმართველოში მიმდინარეობს გამოძიება 2021 წლის 5-6 ივლისს ჯგუფური ძალადობის ორგანიზების, ხელმძღვანელობის ან მასში მონაწილეობის, დევნის, ჟურნალისტისთვის პროფესიულ საქმიანობაში უკანონოდ ხელის შეშლის ან ძალადობრივი მოქმედებებისკენ საჯაროდ მოწოდების ფაქტზე.

შსს-სთვის ცნობილია, რომ ნოდარ მელაძის გადაცემაში გასული მასალა სიუჟეტის თანახმად, 5 ივლისის მოვლენებს უკავშირდება, ამიტომ “გამოძიების ინტერესებიდან გამომდინარე” უწყება არხს სთხოვს:

  • “ტვ.პირველმა” აცნობოს ფლობს თუ არა მატერიალური ან ელექტრონული სახით 11 ივნისს “ნოდარ მელაძის შაბათში” გავრცელებულ მასალას
  • მიუთითოს ამ მასალის შენახვის ადგილი
  • აცნობოს ფლობს თუ არა ტელეკომპანია მატერიალური ან ელექტრონული სახით რაიმე სხვა სახის მასალას, (მათ შორის ინტერვიუს ჩანაწერს) რაც შესაძლოა უკავშირდებოდეს 2021 წლის 5-6 ივლისის მოვლენებს

“დაანონსებული ჩხრეკა” - ასე აფასებენ “ტვ.პირველში” სამართალდამცავი უწყებიდან მიღებულ წერილს.

"ტვ პირველის" საინფორმაციო სამსახურის ხელმძღვანელის, ნოდარ მელაძის თქმით, ვახტანგ გომელაურის უწყებას სიუჟეტის გასვლის შემდეგ სასწრაფოდ უნდა დაეწყო გამოკითხვების სერია, ამოეღო სიუჟეტში ნახსენები პირების ტელეფონები და ექსპერტიზაზე გადაეგზავნა, რათა მტკიცებულებები არ განადგურებულიყო.

  • “ეს ყველაფერი აჩენს განცდას, მათი სურვილი არ არის, რეალურად დაიწყოს გამოძიება, იმ მაღალჩინოსნების თანამონაწილეობაზე იმ სისხლისღვრაში, რომელიც ჟურნალისტების წინააღმდეგ მოაწყვეს რუსთაველის გამზირზე.”
  • “ეს ადამიანები ჭიმავენ დროს, ცდილობენ დაადგინონ, კიდევ რა ჟურნალისტური გამოძიება შეიძლება გავაკეთოთ, იმისთვის რომ ამ ადამიანებმა მტკიცებულებები გაანადგურონ და შემდეგ თქვან, რომ ჩვენ არაფერ შუაში არ ვართ"

კონტექსტი

5 ივლისს "თბილისი პრაიდის" მიერ დაგეგმილი "ღირსების მარშის" წინააღმდეგ გამოსული ძალადობრივი ჯგუფები მედიის 53 წარმომადგენელს ფიზიკურად გაუსწორდნენ.

ძალადობრივი აქციის ორგანიზატორების დასჯას შვიდ თვეზე მეტია უშედეგოდ ითხოვს მედია, არასამთავრობო სექტორი და სამოქალაქო საზოგადოება. თუმცა, ამ დრომდე არც ერთი ორგანიზატორი პასუხისგებაში მიცემული არ არის.
კატეგორია: საქართველო
„მთავარ არხზე“ იუმორისტული პროექტების დახურვის შესახებ გავრცელებული ინფორმაცია სიმართლე არ არის.

რა ხდება

11 ივნისს, მსახიობმა და ტელეწამყვანმა ნიკა ქავთარაძემ, ფეისბუკზე გაავრცელა ინფორმაცია „მთავარ არხზე“, ფინანსური პრობლემების გამო, იუმორისტული პროექტების დახურვის შესახებ.

  • „მთავარი არხის“ დირექტორი თამთა მურადაშვილი ამ ინფორმაციას უარყოფს: „ჩვენ არ ვხურავთ გადაცემას, პირიქით, ჩვენ გვჭირდება გადაცემები“
  • მისი თქმით, ტელევიზიას ფინანსურად უჭირს, ამიტომაც უარის თქმა უწევთ დაქირავებულ სტუდიაზე, სადაც სხვადასხვა გადაცემა, მათ შორის, იუმორისტული შოუები იწერებოდა.
  • ზოგი გადაცემისთვის არხმა უკვე იპოვა გადასაღები სივრცე.

კონტექსტი

  • „მთავარი არხის“ ფინანსური პრობლემები მას შემდეგ გამწვავდა, რაც 16 მაისს თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ლაშა ჩხიკვაძემ „მთავარი არხის” დირექტორ ნიკა გვარამიას „რუსთავი 2-ის“ საქმეზე 3 წლით და 6 თვით პატიმრობა მიუსაჯა.
  • გვარამიას დაპატიმრების შემდეგ „მთავარი არხის" გადასარჩენად, „მედიის თავისუფლების ფონდი“ შეიქმნა, რომლის მიზანი ტელეკომპანიის ფინანსური მხარდაჭერაა.
კატეგორია: საქართველო
თბილისის საქალაქო სასამართლომ „მთავარ არხში“ მუშაობის დაწყების გამო, ეკა კვესიტაძეს რ2-სთვის 25 000 ლარით დააჯარიმა. ჟურნალისტის უფლებადამცველი ორგანიზაცია აცხადებს, რომ განაჩენს გაასაჩივრებენ

რა ხდება

  • „რუსთავი 2-ის“ წინააღმდეგ სარჩელი თბილისის საქალაქო სასამართლოში ეკა კვესიტაძემ შეიტანა.
  • ჟურნალისტი ითხოვდა დისკრიმინაციული მოტივების გამო მიღებული გათავისუფლების ბრძანების ბათილად ცნობას, სამსახურში აღდგენას, იძულებითი განაცდურის ანაზღაურებასა და ნამუშევარი პერიოდის სახელფასო ანაზღაურებას.
  • სასამართლოში ეკა კვესიტაძის უფლებებს საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაცია იცავდა.

სასამართლოს გადაწყვეტილება

კვესიტაძის საქმეზე სამართლომ გადაწყვეტილება დღეს, 10 ივნისს გამოაცხადა. განაჩენის მიხედვით:

  • სასამართლომ ეკა კვესიტაძის სამსახურიდან გათავისუფლება კანონიერად მიიჩნია და „რუსთავი 2-ს“ მხოლოდ ნამუშევარი პერიოდის სახელფასო ანაზღაურების გადახდა დააკისრა.
  • „მთავარ არხში“ მუშაობის გაგრძელება კი სასამართლომ შრომითი ხელშეკრულების პირობების დარღვევად მიიჩნია და კვესიტაძეს „რუსთავი 2-ის“ სასარგებლოდ 25 000 ლარის გადახდა დააკისრა.
სხვაგვარი განაჩენი გამოიტანა თბილისის საქალაქო სასამართლომ 4 მაისს ნოდარ მელაძისა და ნანუკა ჟორჟოლიანის მსგავს საქმეებზე.

სასამართლომ მათი გათავისუფლება უკანონოდ სცნო, ბრძანება გააუქმა და ტელეკომპანიას კომპენსაციის სახით ნოდარ მელაძისთვის - 80 000 ლარის, ნანუკა ჟორჟოლიანისთვის კი 62 000 ლარის გადახდა დააკისრა.

რას აპირებენ

ეკა კვესიტაძის უფლებადამცველი ორგანიზაციის - საიას განცხადებით, დასაბუთებული გადაწყვეტილების ჩაბარებისთანავე, პირველი ინსტანციის განაჩენს სააპელაციო წესით გაასაჩივრებენ.

საია მიიჩნევს, რომ ეკა კვესიტაძე, სხვა ჟურნალისტებთან ერთად, კრიტიკული ჟურნალისტური საქმიანობის გამო, დამსაქმებლის მხრიდან დისკრიმინაციული მოპყრობის მსხვერპლი გახდა.

საიას განცხადებით, ეკა კვესიტაძის სამსახურიდან გათავისუფლება მოხდა ხელშეკრულების უხეში დარღვევის მოტივით და მენეჯმენტმა კვესიტაძეს და რამდენიმე ჟურნალისტს ხელფასის გადახდა შეუწყვიტა.

„ხელფასის შეწყვეტასთან ერთად მას ურჩიეს შვებულებაში გასვლა. რჩევა მოდიოდა ადამიანური რესურსების განყოფილების წარმომადგენლისგან, რომლის მოწმედ დაკითხვაც, სამწუხაროდ, სასამართლომ არ ისურვა. სამწუხაროდ ეს და სხვა მრავალი ფაქტობრივი გარემოება, სასამართლომ არ მიიღო მხედველობაში გადაწყვეტილების მიღებისას“ - აცხადებს საია.

კონტექსტი

  • ეკა კვესიტაძე „რუსთავის 2“-დან 2019 წელს გათავისუფლდა, მას შემდეგ, რაც 2019 წლის 18 ივლისს სტრასბურგის სასამართლომ ძალაში დატოვა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილება, არხის მფლობელად ქიბარ ხალვაშის ცნობის შესახებ.
  • მფლობელის შეცვლის შემდეგ, გენერალური დირექტორის, ნიკა გვარამიას ადგილი პაატა სალიამ დაიაკავა. სწორედ მან მიიღო ეკა კვესიტაძის გათავისუფლების გადაწყვეტილება, 2019 წლის აგვისტოში, ნოდარ მელაძესთან, ნანუკა ჟორჟოლიანთან და გიორგი ლაფერაშვილთან ერთად. მიზეზად კი, ინტერესთა კონფლიქტი დაასახელა.
  • იმავე პერიდში ტელევიზია, პროტესტის ნიშნად, თანამშრომლების დიდმა ნაწილმა დატოვა.
კატეგორია: საქართველო
ევროპარლამენტმა მხარი დაუჭირა რეზოლუციას სახელწოდებით „მედიის თავისუფლების დარღვევები და ჟურნალისტების უსაფრთხოება საქართველოში“.

რეზოლუციაში ევროპარლამენტი შეშფოთებას გამოთქვამს საქართველოში მედიის მდგომარეობისა და ჟურნალისტების უსაფრთხოების გაუარესების გამო და ხაზს უსვამს, რომ სულ რაღაც ერთ წელიწადში მსოფლიო პრესის თავისუფლების ინდექსით ქვეყანა 60-დან 89-ე ადგილამდე დაქვეითდა.


რატომ არის მნიშვნელოვანი? რეზოლუციის შესახებ პრესრელიზში წერია, რომ თუკი საქართველო შეასრულებს დოკუმენტში ჩაწერილ პირობებს, ევროპარლამენტი მოუწოდებს ევროკავშირის ინსტიტუტებს, იმუშაონ საქართველოსთვის ევროკავშირის კანდიდატის სტატუსის მინიჭებისთვის.

ევროპარლამენტის რეზოლუციის ძირითადი მოწოდებები:

  • გადაიხედოს ქვეყნის მთავარი ოპოზიციური მაუწყებლის მთავარი რედაქტორის ნიკა გვარამიას სასჯელი.
  • საქართველომ თავი უნდა შეიკავოს მზარდი რუსული დეზინფორმაციისა და პროპაგანდის გამოყენებისგან მათი პოლიტიკური ოპონენტების წინააღმდეგ.
  • საქართველოს ხელისუფლებამ უნდა დაიცვას დემოკრატიის, კანონის უზენაესობისა და ფუნდამენტური თავისუფლებების უმაღლესი სტანდარტები, როგორიცაა მედიის თავისუფლება.
  • საქართველომ შეზღუდოს საზოგადოების მონაწილეობის წინააღმდეგ სტრატეგიული საჩივრების (SLAPPs) გამოყენება, რაც მიმართულია უფლებადამცველებისა და მედიის წარმომადგენლების წინააღმდეგ და ზღუდავს მათ დამოუკიდებელ მუშაობას.
  • საქართველოს ხელისუფლებამ თავი შეიკავოს მედიის თავისუფლებაში ჩარევისგან ან პოლიტიკურად მოტივირებული სასამართლო საქმეების წარმოებისგან მედიის მფლობელებისა და წარმომადგენლების წინააღმდეგ.
  • “ევროპარლამენტარები მიუთითებენ გამოძიებისა და სისხლისსამართლებრივი დევნის ნაკლებობაზე იმ პირების მიმართ, ვინც პასუხისმგებელია ჟურნალისტებზე ძალადობაზე 2021 წლის 5 ივლისს თბილისში ღირსების მარშის დროს, სადაც ძალადობრივი თავდასხმის შედეგად ერთი ჟურნალისტი დაიღუპა.”
  • ევროპარლამენტარები საბჭოს და დემოკრატიულ პარტნიორებს განიხილონ ოლიგარქ ბიძინა ივანიშვილზე პერსონალური სანქციების დაწესება კრემლთან მისი კავშირებისა და მთავრობაში მისი გავლენების გამო ჟურნალისტებისა და პოლიტიკური ოპონენტების დევნისთვის.

რეზოლუციის მიღებას 8 ივნისს ევროკავშირის საკანონმდებლო ორგანოში გამართული დებატები უძღოდა.

ევროპარლამენტარებმა მედიაგარემოს გაუარესებაზე, კრიტიკული მედიასაშუალებების მფლობელების წინააღმდეგ სამართლებრივ დევნასა და ჟურნალისტებზე გახშირებულ თავდასხმებზე ისაუბრეს. ვრცლად მათ მთავარი გზავნილები წაიკითხეთ აქ.
კატეგორია: საქართველო
ევროპარლამენტის ვებგვერდზე გამოქვეყნდა რეზოლუციის 14-პუნქტიანი პროექტი საქართველოში მედიის თავისუფლების დარღვევებისა და ჟურნალისტების უსაფრთხოების შესახებ.


რა არის მნიშვნელოვანი?
დოკუმენტში ზოგიერთი პუნქტი შეიცავს მკაცრ ტერმინოლოგიას, როგორიცაა Demand (მოთხოვნა) და Condemn (დაგმობა) და Strongly Condemn (მკაცრად დაგმობა). მასში მოწოდებაა “მთავარი არხის” დირექტირის ნიკა გვარამიას გათავისუფლებისა და მედიის მიმართ აგრესიული რიტორიკის შეწყვეტის შესახებ.

რა წერია რეზოლუციის პროექტში?

  • ევროპარლამენტი ღრმად შეშფოთებულია საქართველოში დამოუკიდებელი და ოპოზიციური მედიის მიმართ მზარდი საფრთხეებით.
  • ევროპარლამენტი გმობს გამოხატვის თავისუფლებაზე ნებისმიერ თავდასხმას.
  • ხელისუფლებისგან მოითხოვს ბოლო მოუღოს ჟურნალისტებისა და მედიის წინააღმეგ ძალადობას, შევიწროებას, დაშინებასა და ცენზურის ყველა გამოვლინებას.

რეზოპლუციის პროექტით, ევროპარლამენტი გმობს:

  • ლგბტქი+ ადამიანების მიმართ სიძულვილის დისკურსს.
  • მართლმსაჯულების სისტემის გამოყენებას მედიის ცენზურისა და დაშინებისთვის.

ადასტურებს, რომ ჟურნალისტზე თავდასხმების გამოძიების არარსებობა მეტყველებს დამნაშავეების დაუსჯელობაზე.

  • მოუწოდებს დაუყონებლივ,ზუსტ, დამოუკიდებელ და გამჭვირვალე გამოძიებისკენ ქვეყანაში ჟურნალისტების წინააღმდეგ ჩადენილ დანაშაულებზე, პასუხისგებაში მიეცნენ დამნაშავეები.
  • მოუწოდებს ჩატარდეს დაუყონებლივ სრული, გამჭვირვალე, სანდო და მიუკერძოებელი გამოძიება და პასუხისგებაში მიეცნენ 2021 წლის 5 ივლისს 50-ზე მეტ ჟურნალისტზე მასობრივი ძალადობის ორგანიზატორები.
  • მოითხოვს ალექსანდრე ლაშქარავას გარდაცვალების გარემოებების სიღრმისეულ, მიუკერძოებელ და გამჭვირვალე გამოძიებას;

საქართველოს ხელისუფლებას მოუწოდებს:

  • უზრუნველყოს გამოხატვის თავისუფლება, მათ შორის მედიის მუშაობაში ჩაურევლობა და უზრუნველყოს პრესის თავისუფლად და უსაფრთხოდ მუშაობა.
  • დაუყონებლივ ჩაატაროს ნიკა გვარამიას განაჩენის დამოუკიდებელი გადახედვა და ამავდროულად დაუყოვნებლივ გაათავისუფლოს ის. ხელისუფლებას სთხოვს, გამოხატვის თავისუფლების უფლების გამოყენების გამო დაკავებული ყველა ჟურნალისტის გათავისუფლებას.
  • უზრუნველყოს არსებული კანონმდებლობის გადახედვა საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისად ისე, რომ არ შეზღუდოს გამოხატვის თავისუფლება და უზრუნველყოს პროპორციულობა და კანონის წინაშე თანასწორობა.
  • უზრუნველყოს მშვიდობიანი შეკრებისა უფლება ქალთა და ლგბტი+ უფლებებთან დაკავშირებით.
  • შეწყვიტოს საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის მიერ ჟურნალისტების, სამოქალაქო აქტივისტების, პოლიტიკოსების, სასულიერო პირების და დიპლომატების თვალთვალი და მოსმენები. ითხოვს პროკურატურის მიერ 14 სექტემბერს დაწყებული გამოძიება სრულიად გამჭვირვალე და დამოუკიდებელი იყოს.
  • მოუწოდებს ლგბტქი+ ადამიანების უფლებადამცველების დაშინების შეწყვეტისკენ.
  • უზრუნველყოს სასამართლოს დამოუკიდებლობა.

რეზოლუციის პროექტით, ევროპარლამენტი მოითხოვს:

  • საქართველოს პარლამენტმა მხარი არ დაუჭიროს მედიის თავისუფლების შემზღუდავ საკანონმდებლო კანონპროექტებს.
  • ხელისუფლებამ შეწყვიტოს აგრესიული რიტორიკა და დისკრიმინაციული მოპყრობა მედიის წარმომადგენლების მიმართ, დაგმოს ძალადობრივი მოწოდებები და ქმედებები და საჯარო განცხადებებში ტოლერანტული, ადამიანის უფლებებზე ორიენტირებული პოზიცია დაიცვას.

რეზოლუციის პროექტით, ევროპარლამენტი ევროკავშირს მოუწოდებს: ურზუნველყოს საქართველოს მიერ კანონის უზენაესობისა და ადამიანის ძირითადი უფლებების ვალდებულებების სრული შესრულება ევროკავშირი-საქართველოს ურთიერთობის განუყოფელი ნაწილი იყოს.

ხაზს უსვამს, რომ უკრაინაში ომისა და საქართველოს გეოსტრატეგიული პოზიციის გამო ევროკავშირმა თვალი არ უნდა დახუჭოს ქვეყანაში მედიის თავისუფლებისა და ადამიანის უფლებების ვითარებაზე.

ევროპარლამენტის პრეზიდენტს მიუთითებს ეს რეზოლუცია გაუგზავნოს საბჭოს, კომისიას, ევროკომისიის ვიცე-პრეზიდენტს, წევრი სახელმწიფოების მთავრობებსა და პარლამენტებს, ევროკავშირის სპეციალურ წარმომადგენელს ადამიანის უფლებათა საკითხებში. საქართველოს პრეზიდენტს, მთავრობასა და პარლამენტს, ეუთოს, ევროპის საბჭოს და გაეროს ადამიანის უფლებათა საბჭო.

  • რეზოლუციის პროექტის ტექსტი საქართველოში მედია გარემოს გაუარესებასთან დაკავშირებული ბოლოდროინდელი მოვლენებითა და შეფასებებიდან გამომდინარეობს.
  • ევროპარლამენტში ქართული მედიაგარემოს შესახებ დღეს იმსჯელებენ, ხვალ, 9 ივნისს კი კენჭს უყრიან რეზოლუციას, რომელიც პარლამენტის მემარცხენე ჯგუფის სახელით ესპანელმა ევროდეპუტატმა მიგელ ურბან კრესპომ მოამზადა.
კატეგორია: საქართველო
საქართველოს სახალხო დამცველი ნიკა გვარამიას საქმეზე სასამართლოს განაჩენს დაუსაბუთებელად მიიჩნევს და პრეზიდენტს მთავარი არხის დირექტორის შეწყალებას სთხოვს.


ომბუდსმენის შეფასება: მთავარი არხის დამფუძნებლის, ნიკა გვარამიას საქმეზე სასამართლოს მსჯელობა დაუსაბუთებელია როგორც მსჯავრდების, ისე - სასჯელის განსაზღვრის კუთხით.

სასამართლომ თავი აარიდა ყველა მნიშვნელოვან სამართლებრივ კითხვაზე პასუხს:

  • ე.წ. რეკლამების გაყიდვის ეპიზოდი
  • ე. წ. მანქანის ეპიზოდი
  • ე.წ. ფულის გათეთრების ეპიზოდი

სახალხო დამცველის ასკვნის, რომ ნიკა გვარამიას განაჩენი უხეშად არღვევს კანონმდებლობით განმტკიცებული კანონიერების პრინციპს, და მიმართავს პრეზიდენტს, შეიწყალოს მთავარი არხის დირექტორი.

სახალხო დამცველამდე, მსგავსი შეფასება გამოაქვეყნეს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციამ და საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველომაც.


ვრცლად TI-ის შეფასებას გაეცანით ამ ბმულზე.
ვრცლად: საიას შეფასება იხილეთ ამ ბმულზე.


კონტექსტი

  • 16 მაისს თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ლაშა ჩხიკვაძემ „მთავარი არხის” დირექტორ ნიკა გვარამიას „რუსთავი 2-ის“ საქმეზე 3 წლით და 6 თვით პატიმრობა მიუსაჯა 
  • სასამართლომ ნიკა გვარამია დამნაშავედ ცნო სამეწარმეო ორგანიზაციაში უფლებამოსილების ბოროტად გამოყენების ფაქტზე, სისხლის სამართლის კოდექსის 220-ე მუხლით და საბოლოო სასჯელის სახედ და ზომად 3 წლითა და 6 თვით თავისუფლების აღკვეთა განესაზღვრა.
  • საქალაქო სასამართლომ გვარამია დამნაშავედ ცნო „რუსთავი 2-სთვის“ 7 მილიონი ლარის ზიანის მიყენების საქმეზეც და ამ ნაწილში სასჯელის ზომად 50 000 ლარის ოდენობით ჯარიმა დააკისრა
კატეგორია: საქართველო
საერთაშორისო გამჭვირვალობა საქართველო მთავარი არხის დამფუძნებლის, ნიკა გვარამიას საქმის განაჩენს დაუსაბუთებლად მიიჩნევს.


„საერთაშორისო გამჭვირვალობა საქართველომ“ ტელეკომპანია „რუსთავი 2-ის“ ყოფილი დირექტორისა და „მთავარი არხის“ დამფუძნებლის ნიკა გვარამიას საქმე შეისაწავლა. ორგანიზაცია აცხადებს, რომ მის მიმართ გამოტანილი გამამტყუნებელი განაჩენი ვერ პასუხობს კანონიერების, დასაბუთებულობისა და სამართლიანობის კრიტერიუმებს.

ასეთივე შეფასება გამოაქვეყნა საიამ 3 ივლისს.

ვრცლად: საია: ნიკა გვარამიას განაჩენი დაუსაბუთებელია

TI-იმ 5 მიზეზი გამოყო, რის გამოც ორგანიზაცია განაჩენს დაუსაბუთებლად მიიჩნევს:

მოსამართლის აცილების საკითხი

  • TI-ის შეფასებით, საქმის შედეგით დაინტერესებულ პირთან ახლო მეგობრობის ფაქტი მოსამართლის აცილების საფუძველი უნდა გამხდარიყო.

2015 წლის ეპიზოდი (ე.წ. რეკლამის გაყიდვის საქმე)

  • TI-ის შეფასებით, ნიკა გვარამიას სისხლისამართლებრივი პასუხისმგებლობა მხოლოდ იმ შემთხვევაში შეიძლებოდა დაკისრებოდა, თუ დადასტურდებოდა, რომ იგი მოქმედებდა ერთპიროვნული გადაწყვეტილების, მისი პირადი დაინტერესების, თაღლითობის, კორუფციული თუ სხვა დანაშაულებრივი ქმედების საფუძველზე.
  • ორგანიზაცია მიიჩნევს, რომ განაჩენში მითითებული არაერთი დასკვნა ზოგადი ხასიათისაა ანდა არ შეიცავს მსჯელობას თუ რა მტკიცებულებებზე დაყრდნობით მივიდა სასამართლო ამ დაშვებამდე.

2019 წლის ეპიზოდი (ე.წ. ავტომანქანის საქმე)

  • TI-ის შეფასებით, მოსამართლეს არ უმსჯელია კომპანიის დირექტორის ქმედება რამდენად იყო სამეწარმეო სამართლით შესაფასებელი კატეგორია.
  • ავტომობილის ფაქტობრივ მფლობელობაში მიღებასთან დაკავშირებით სასამართლო წინააღმდეგობრივ დასკვნას აკეთებს. ასევე, სასამართლოს არ უმსჯელია ნიკა გვარამიას მოტივაციასა და განზრახვის ელემენტზე

სასჯელის დანიშვნა

  •  საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველოს შეფასებით, სასჯელის დანიშვნისას მოსამართლის მსჯელობა ზოგადი და აბსტრაქტული იყო, ხოლო მის მიერ მიღებული გადაწყვეტილება დაუსაბუთებელი და არაპროპორციული. სასამართლოს მეგობრის მოსაზრებების კრიტიკა საქმის არსებითი განხილვის ეტაპზე, სასამართლომ განიხილა რამდენიმე ორგანიზაციისა და პირის, ე.წ. „სასამართლოს მეგობრის“ მოსაზრება, რომელიც არცერთ მხარეს არ წარმოადგენს.
სასამართლოს მეგობრის მოსაზრებების კრიტიკა

სასამართლომ დაასკვნა, ზოგიერთი შეფასება სუბიექტური იყო და მიზნად ისახავდა დაცვის მხარის მხარდაჭერას

  • TI-ის დასკვნით, სასამართლომ არ დააკონკრეტა რომელი მოსაზრების რომელი შეფასება ჩათვალა მიკერძოებულად და მხოლოდ ზოგადი მითითებით შემოიფარგლა.
  • ასევე, მოსამართლემ არ დააკმაყოფილა მხარის შუამდგომლობა, ამ მოსაზრებების ავტორთა გამოძახებაზე სასამართლოში და არ დააკონკრეტა რა გახდა ამ გადაწყვეტილების მიღების მიზეზი. 
ვრცლად TI-ის შეფასებას გაეცანით ამ ბმულზე.

კონტექსტი:

  • 16 მაისს თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ლაშა ჩხიკვაძემ „მთავარი არხის” დირექტორ ნიკა გვარამიას „რუსთავი 2-ის“ საქმეზე 3 წლით და 6 თვით პატიმრობა მიუსაჯა 
  • სასამართლომ ნიკა გვარამია დამნაშავედ ცნო სამეწარმეო ორგანიზაციაში უფლებამოსილების ბოროტად გამოყენების ფაქტზე, სისხლის სამართლის კოდექსის 220-ე მუხლით და საბოლოო სასჯელის სახედ და ზომად 3 წლითა და 6 თვით თავისუფლების აღკვეთა განესაზღვრა.
  • საქალაქო სასამართლომ გვარამია დამნაშავედ ცნო „რუსთავი 2-სთვის“ 7 მილიონი ლარის ზიანის მიყენების საქმეზეც და ამ ნაწილში სასჯელის ზომად 50 000 ლარის ოდენობით ჯარიმა დააკისრა
კატეგორია: საერთაშორისო ამბები

რუსულმა დამოუკიდებელმა და კრიტიკულმა მედიასაშუალება "დოჟდმა" ლატვიის მედია საბჭოსგან მაუწყებლობის ლიცენზია მიიღო, რაც იმას ნიშნავს, რომ არხი მაუწყებლობას რიგიდან დაიწყებს. 


რა ხდება? ლატვიური მედიის ინფორმაციით, "დოჟდი" ლატვიაში რეგისტრირებული არხების სიაში 9 ივნისიდან გამოჩნდება. ლატვიურ მხარესა  და რუსულ ტელეკომპანიას შორის მოლაპარაკებები 3 თვეს მიმდინარეობდა. 

  • ტელეკომპანია “დოჟდის"  მთავარი რედაქტორი, ტიხონ ძიადკო წერს, რომ არხი მაუწყებლობის დაწყებას 9 ივნისს ვერ შეძლებს, თუმცა  ეს მალე მოხდება
  • "დოჟდის" რედაქცია გეგმავს მაუწყებლობა ლატვიის, ნიდერლანდების, საფრანგეთისა და საქართველოს სტუდიებიდან განაახლოს. 

"დოჟდის" მაუწყებლობის შეჩერება 

უკრაინაში რუსეთის შეჭრის შემდეგ რუსეთის ხელისუფლებამ დაბლოკა ტელეკომპანია „დოჟდის“ ვებგვერდი. მოგვიანებით არხმა სახელმწიფოსგან ზეწოლის გამო მაუწყებლობა დროებით შეაჩერა.

დოჟდის“ ბოლო ეთერი 3 მარტს გავიდა და სიმბოლურად პეტრე ჩაიკოსვკის ბალეტის „გედების ტბის“ ნაწყვეტით დასრულდა. ამბების გაშუქების ნაცვლად, სწორედ ამ ოპერას გადასცემდა უწყვეტად საბჭოთა ტელევიზია 1991 წლის აგვისტოს პუჩტის დროს სსრკ-ის პრეზიდენტის მიხაილ გორბაჩოვის ჩამოგდების მცდელობისას.

მაუწყებლობის შეჩერების შემდეგ ქვეყანა დატოვეს „დოჟდის“ რედაქციის თანამშრომლებმა. ტიხონ ძიადკომ და ეკატერინე კოტრიკაძემ თავიანთი Youtube არხისთვის გადაცემების ჩაწერა კი საქართველოდან დაიწყეს. 

ლატვიის მედია პოლიტიკა

  • 6 ივნისს ლატვიის ეროვნულმა მედია საბჭომ 80 რუსული არხის მაუწყებლობის აკრძალვის გადაწყვეტილება მიიღო
  • გადაწყვეტილება  9 ივნისიდან ამოქმედდება და იქამდე იქნება ძალაში, სანამ  რუსეთი არ შეაჩერებს ომს უკრაინაში და არ დაუბრუნებს ყირიმს. 
კატეგორია: საქართველო

"მთავარი არხის" დირექტორი, ნიკა გვარამია ტელეკომპანია "რუსთავი 2-სგან" გათავისუფების გამო 5 მილიონი აშშ დოლარის ოდენობით კომპენსაციას ითხოვს. 


რა ხდება? ნიკა გვარამიას ადვოკატმა, დიტო საძაგლიშვილმა, "მთავარი არხის" დირექტორის რუსთავის ციხეში მონახულების შემდეგ განაცხადა, რომ გვარამია "რუსთავი 2-სგან" კომპენსაციას ითხოვს. 

ადვოკატის განმარტებით:

  • "რუსთავი 2-ის" ყოფილ დირექტორის, ნიკა გვარამიას "რუსთავი 2-თან" აკავშირებდა სასამსახურო ხელშეკრულება, რომლის თანახმადაც მისი გათავისუფლება თანამდებობიდან 2020 წლის 31 დეკემბრამდე იყო აკრძალული.
  • ნიკა გვარამია ქიბარ ხალვაშმა თანამდებობიდან ამ ხელშეკრულების მოთხოვნათა უხეში დარღვევით გაათავისუფლა, რის გამოც ნიკა გვარამიას წარმოეშვა მოთხოვნის უფლება 5 მილიონი აშშ დოლარის ოდენობით. "რუსთავი 2" ვალდებულია გვარამიას გადაუხადოს კომპენსაცია.
  • ეს არის ზიანი, რაც გვარამიას მადგა 'რუსთავი 2-ის" მხრიდან ხელშეკრულების დარღვევით.
"თუ ვინმე დაზარალებულია ამ ურთიერთობაში, არის ნიკა გვარამია. შესაბამისად, ჩვენ გადავწყვიტეთ, რომ ოფიციალურად, წერილობით ვაცნობოთ რუსთავი 2-ს ჩვენი პოზიცია და დაველოდოთ მათ პასუხს", - ამბობს გვარამიას ადვოკატი.  

კონტექსტი

  • "რუსთავი 2-ში" ცვლილებები მას შემდეგ დაიწყო, რაც 2019 წლის 18 ივლისს სტრასბურგის სასამართლომ ძალაში დატოვა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილება, არხის მფლობელად ქიბარ ხალვაშის ცნობის შესახებ.
  • მფლობელის შეცვლის შემდეგ, გენერალური დირექტორის, ნიკა გვარამიას ადგილი პაატა სალიამ დაიაკავა.
  • შედეგად, ტელევიზია, პროტესტის ნიშნად, თანამშრომლების დიდმა ნაწილმა დატოვა.
  • 2-წლიანი დავის შემდეგ, 2022 წლის მაისში, თბილისის საქალაქო სასამართლომ, "რუსთავი 2-ის" საინფორმაციო სამსახურის უფროსის თანამდებობიდან ნოდარ მელაძის გათავისუფლება უკანონოდ სცნო, ბრძანება გააუქმა და ტელეკომპანიას კომპენსაციის სახით 80 000 ლარის გადახდა დააკისრა.
  • ტელეწამყვან ნანუკა ჟორჟოლიანის გათავისუფლებისთვის კი  "რუსთავი 2-ს" 62 000 ლარის ოდენობის კომპენსაციის გადახდა დაეკისრა. 
ნიკა გვარამიას16 მაისს თბილისის საქალაქო სასამართლომ „რუსთავი 2-ის“ საქმეზე 3 წლით და 6 თვით პატიმრობა მიუსაჯა.
კატეგორია: საქართველო
საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაცია (საია) ამბობს, რომ ‘მთავარი არხის“ დირექტორის ნიკა გვარამიას მიმართ „რუსთავი 2-ის“ საქმეზე გამოტანილი განაჩენი დაუსაბუთებელია და სასამართლო სხდომის დარბაზში გამოკვლეული მტკიცებულებით, მის ქმედებაში არ იყო დანაშაულის ნიშნები.


რა ხდება? საია გაეცნო ე.წ რუსთავი 2-ის საქმეზე კომპანიის ყოფილი დირექტორის ნიკა გვარამიას, ყოფილი ფინანსური დირექტორის კახაბერ დამენიას და „ინტერ მედია პლუსის“ დირექტორის ზურა იაშვილის მიმართ გამოტანილ განაჩენს. ორგანიზაცია ამასთანავე ახორციელებდა სასამართლო სხდომების მონიტორინგს.

ასოციაციამ განიხილა მოსამართლე ლაშა ჩხიკვაძის განაჩენი, რომლითაც ნიკა გვარამია 2 ეპიზოდშია დამნაშავედ ცნობილი და 50 ათასლარიან ჯარიმასთან ერთად 3 წლითა და 6 თვით თავისუფლების აღკვეთა აქვს მისჯილი.

საიას ძირითადი შეფასება

ორგანიზაციის განცხადებით, განაჩენი არ პასუხობს სასამართლოში საქმის განხილვის სხვადასხვა ეტაპზე არსებულ კითხვებს, რაც ბრალდებულთა მიმართ ბრალის წარდგენის, სასამართლო განხილვის, გამამტყუნებელი განაჩენის გამოტანის სტანდარტებთან და მოსამართლის დამოუკიდებლობასა და მიუკერძოებლობასთან მიმართებით არსებობდა, რის გამოც მიაჩნია, რომ განაჩენი დაუსაბუთებელია.

ე.წ 2015 წლის ეპიზოდი


ამ ეპიზოდში მოსამართლემ ნიკა გვარამიას და კახაბერ დამენიას მიმართ წარდგენილი ბრალის კვალიფიკაცია შეცვალა და ისინი დამნაშავედ ცნო უფლებამოსილების ბოროტად გამოყენებაში.

ნიკა გვარამიას და კახაბერ დამენიას ბრალად ედებოდათ 2015 წლის სექტემბრიდან დეკემბრის ჩათვლით პერიოდში სარეკლამო შემოსავლების ხელოვნურად შემცირების გზით ტელეკომპანიისთვის განზრახ ზიანის მიყენება.

საიას შეფასება:

„2015 წლის იმ პერიოდში რუსთავი 2-ის გარშემო მიმდინარე მოვლენები, რეკლამის განთავსების წესის ცვლილება და მათი გავლენა კომპანიის მიერ შემოსავლის მიღებაზე სასამართლოს ყოველმხრივ სრულად და ობიექტურად არ აქვს შეფასებული, რის გამოც, მიგვაჩნია, რომ განაჩენი ამ ეპიზოდთან მიმართებით ვერ აკმაყოფიულებს გამამტყუნებელი განაჩენის გამოტანისთვის დადგენილ გონივრულ ეჭვს მიღმა სტანდარტს.“

კერძოდ:

  •  სასამართლო შეფასების გარეშე ტოვებს იმ გარემოებას, რომ 2015 წლის იანვარში შეიცვალა რეკლამის განთავსების წესი, რამაც გავლენა იქონია მანამდე არსებულ შედეგებზე.
  •  გაუგებარია, სასამართლოს მსჯელობა იმასთან დაკავშირებით, რომ ნიკა გვარამიას განზრახული ჰქონდა ქიბარ ხალვაშის მიერ სარჩელის შეტანის შემდეგ რუსთავი 2-სთვის ზიანის მიყენება, რადგან მას გაუჩნდა ტელეკომპანიაში წილის მფლობელის ცვლილების გონივრული მოლოდინი, მაშინ როდესაც სასამართლოს გადაწყვეტილება საქმეზე ჯერ კიდევ არ იყო გამოტანილი.
  •  სასამართლოს, ამ მსჯელობაზე დაყრდნობისას, არ უჩნდება კითხვა იმასთან დაკავშირებით, რომ თუ არსებობდა ბრალდებულების მხრიდან ტელეკომპანიისთვის ზიანის მიყენების განზრახვა, რატომ არ გაგრძელდა აღნიშნული განგრძობადად მომდევნო პერიოდებშიც, განსაკუთრებით სასამართლოს გადაწყვეტილების გამოტანის შემდეგ, როდესაც რეალურად უნდა გაჩენილიყო ტელეკომპანიაში მესაკუთრის ცვლილების მოლოდინი და არა სარჩელის შეტანისას.
  •  საიას მიაჩნია, რომ სასამართლოს შეფასება მენეჯერული უფლებამოსილების განხორციელებისას მიღებული კონკრეტულ გადაწყვეტილების, გვარამიას მიერ დადებულ ხელშეკრულებისა და ამ ხელშეკრულების გავლენების შესახებ არ წარმოადგენს სისხლის სამართლის კანონმდებლობით შესაფასებელ ქმედებას.

ე.წ ავტომანქანის ეპიზოდი

სასამართლომ ნიკა გვარამია ამ ეპიზოდშიც უფლებამოსილების ბოროტად გამოყენებაში ცნო დამნაშავედ. გვარამიას ბრალი ედებოდა იმაში, რომ მან პირადი სარგებლობისთვის შეიძინა ავტომობილი შპს „პროესკო მედიასგან“ და თანხის ანაზღაურება ხდებოდა კონტრაქტორითვის რუსთავი 2-ის სარეკლამო დროის ანაზღაურების შემცირების ხარჯზე.

საიას შეფასება - „ალოგიკური მსჯელობა“ : ამ ნაწილში მოსამართლის შეფასებები წინააღმდეგობრივია. განაჩენში, მოწმის ჩვენებაზე დაყრდნობით, მოსამართლე თავადვე აღნიშნავს, რომ ნიკა გვარამიას შეეძლო ავტომობილი პრემიის სახით მიეღო, მაგრამ როგორც სასამართლო განმარტავს მან დანაშაულებრივი სქემა არჩია, რაც სიას მიაჩნია, რომ მოკლებულია სამართლებრივ საფუძველს და შესაძლებელია შეფასდეს როგორც ალოგიკური მსჯელობა.

კერძოდ:

  •  საიასთვის გაუგებარია, რატომ შეიძლება გაუჩნდეს ადამიანს დანაშაულებრივი გზით იმის მიღების სურვილი რის მიღებაც მისი უფლებამოსილებას განეკუთვნება.
  •  სასამართლო დასაშვებად მიიჩნევს კომპანიის დირექტორის მიერ საკუთარი თავისთვის პრემიის გაცემის შესაძლებლობას, რომელიც შეიძლება იყოს როგორც ფულადი, ისე არაფულადი ფორმით გაცემული. ნიკა გვარამია პრემიის სახით მიიღებდა ავტომობილს, თუ ტელეკომპანიის სხვა აქტივით მოხდებოდა ავტომობილის საფასურის გადახდა, (როგორც სასამართლო განმარტავს, „დანაშაულებრივი სქემით“), „რუსთავი 2“- ისთვის მატერიალურად იდენტური შედეგის მომტანი იყო და არ შეგვიძლია მივიჩნიოთ სისხლის სამართლის კოდექსით გათვალისწინებულ დანაშაულად.
  •  საიასთვის სასამართლოს პოზიცია გაუგებარია მხარეთა თანასწორობა-შეჯიბრობითობასთან დაკავშირებით.
  •  სასამართლომ დაცვის მხარეს საჯარო სხდომაზე არ მისცა მისთვის კანონმდებლობით მიცემული შესაძლებლობის რეალიზების და თუნდაც ბრალდების მხარის ნუსხიდან დუბლირებული მოწმეთა პირდაპირი დაკითხვის წესით დაკითხვის შესაძლებლობა.
  •  გაგაუგებარია, სასამართლოს მიერ პოლიტიკური კონტექსტის ნაწილში ბრალდების მხარის პოზიციების ადვოკატირება.
  •  წარმოდგენილ გადაწყვეტილებაში არ გვხდება იმგვარი დასაბუთება, რაც გონივრულ ეჭვს მიღმა სტანდარტით გახდებოდა გამამტყუნებელი განაჩენის გამოტანის საფუძველი.

სასჯელი - საიას შეფასებით, სასჯელის პროპორციულობის ნაწილში სასამართლოს მსჯელობა განსაკუთრებით დაუსაბუთებელია. საიას განმარტებით:

  •  სასამართლოს არგუმენტი საპატიმრო სასჯელის გამოყენებაზე ე.წ ავტომანქანის ეპიზოდზე: ბრალდებულს ჯარიმის გადახდასთან დაკავშირებით წინასწარ აქვს გაცხადებული პოზიცია, რომ არანაირ ჯარიმას არ გადაიხდის.
  •  ე.წ. 2015 წლის ეპიზოდზე სასამართლომ ჯარიმის სახით 50 000 ლარის შეფარდებით ივარაუდა, რომ - მიუხედავად კომპანიისთვის მიყენებული მილიონიანი ზიანისა, რომელიც არ არის ანაზღაურებული სასჯელის სახედ განსაზღვრული ჯარიმა მოცემულ ნაწილში შესაბამისობაში იყო სასჯელის მიზნებთან.
  •  ხოლო ე.წ ავტომანქანის ეპიზოდზე, სადაც გვარამიას თვითონვე შეეძლო საკუთარი თავისთვის პრემიის სახით განესაზღვრა ავტომანქანის მიღება ამგვარი ქმედებისთვის თავისუფლების აღკვეთაზე უფრო მსუბუქი სასჯელის სახე მიზანშეუწონლად მიიჩნია.

როგორ განმარტავს სასამართლო სასჯელად შინაპატიმრობის არ გამოყენებას?

ორგანიზაციის ინფორმაციით, სასამართლომ სასჯელის სახით ნაკლებად მკაცრი სასჯელის - შინაპატიმრობის გამოყენებაზე საუბრისას განმარტა, რომ ეს ვერ დააზღვევდა ახალი დანაშაულის ჩადენის რისკს.

საია კი ამბობს, რომ ნიკა გვარამია არ არის წარსულში ნასამართლევი და მოცემული საქმის განხილვის დროს, გირაოს პირობებში მისი მხრიდან დანაშაულის ჩადენის ან გირაოს პირობების დარღვევის ფაქტი არ დადასტურებულა.

  • საიასთვის გაუგებარია, თუ აღკვეთის ღონისძიების სახით შეფარდებული გირაო იყო დანაშაულის ჩადენის ნაწილში შემაკავებელი ხასიათის სასჯელის სახით შეფარდებული თუნდაც შინაპატიმრობა რატომ ვერ მოახდენდა აღნიშნული რისკის დაზღვევას.

მოსამართლის აცილება

  •  2021 წლის 15 დეკემბერს ნიკა გვარამიამ მოსამართლე ლაშა ჩხიკვაძის აცილება მოითხოვა.
  •  მისი თქმით, ჩხიკვაძე ამავე საქმეზე გამოკითხული ერთ-ერთი მოწმის, “რუსთავი 2-ის” მმართველი კომპანიის, სს "მედია ჰოლდინგის" დირექტორის ზაზა გველესიანის მეგობარია.

საია ამბობს, რომ:

  •  მოსამართლის აცილების საკითხზე პასუხი გაცემული არ არის განაჩენში.
  •  მოსამართლის ობიექტურობასა და მიუკერძოებლობასთან დაკავშირებით არსებულ კითხვებზე, რაც უკავშირდებოდა საქმის განმხილველი მოსამართლის ტელეკომპანია რუსთავი 2-ის მფლობელი ჰოლდინგის დირექტორთან ახლო მეგობრობას (რაც თავად მოსამართლემაც დაადასტურა) და ამ მიზეზით საქმის შედეგით სავარაუდო დაინტერესების ეჭვებს, მოსამართლემ განაჩენშიც დაუთმო ადგილი, თუმცა ვერ გააქარწყლა საზოგადოებაში გაჩენილი ეჭვები მისი მიკერძოებულობის თაობაზე.
  •  მოსამართლემ არ შეაფასა განაჩენის გამოტანის შედეგად, მისი მეგობრის ზაზა გველესიანის სამოქალაქო სამართლის მიმართულებით შესაძლო ინტერესი, რასაც მის მიერ მიღებული გადაწყვეტილება შეიძლება დაედოს საფუძვლად. ეს კი ჩრდილს აყენებს მთლიანად ამ საქმეზე მიმდინარე მართლმსაჯულებას.
ვრცლად განაჩენის შესახებ საიას განმარტებებს გაეცანით ამ ბმულზე.
კატეგორია: საქართველო
ევროპარლამენტში ქართული მედიაგარემოს შესახებ იმსჯელებენ. ევროკავშირის ერთ-ერთი საკანონმდებლო ორგანოს ვებგვერდზე გამოქვეყნებული დღის წესრიგის თანახმად, 8 ივნისს დებატები გაიმართება თემაზე „მედიის თავისუფლების დარღვევები და ჟურნალისტების უსაფრთხოება საქართველოში“, 9 ივნისს კი ამავე სახელწოდების რეზოლუციის კენჭისყრა შედგება.

გაუარესებული მედიაგარემო

საერთაშორისო და ადგილობრივი ორგანიზაციები საქართველოში ბოლო პერიოდში გაუარესებულ მედიაგარემოზე მიუთითებენ. ყოველწლიიურ ანგარიშებში ყურადღებაა გამახვილებული 5 ივლისის ძალადობრივ მოვლენებზე, რა დროსაც 50-ზე მეტი ჟურნალისტი დაშავდა, თავდასხმიდან 1 კვირაში კი „ტვ პირველის“ ოპერატორი ლექსო ლაშქარავა გარდაიცვალა.

საქართველომ მე-60-დან 89-ე ადგილზე გადაინაცვლა პრესის თავისუფლების ინდექსში. „რეპორტიორები საზღვრებს გარეშეს“ შეფასებით, 2021 წელს ქვეყანამ ჟურნალისტებზე ფიზიკური შეურაცხყოფის უპრეცედენტო რაოდენობა ნახა.

საერთაშორისო ორგანიზაციები ყოველწლიურ ანგარიშებში მედიასაშუალებების სარედაქციო შინაარსში პოლიტიკურ ჩარევებზე, პოლარიზებულ მედიაგარემოზე, სამართლებრივ პრობლემებსა და ჟურნალისტებზე თავდასხმების ორგანიზატორების დაუსჯელობაზე წერენ.

  • "ამნესთი ინთერნეიშენალის" ბოლო ანგარიშის მიხედვით, საქართველოში კრიტიკული მედიის, არასამთავრობო ორგანიზაციებისა და ოპოზიციის წარმომადგენლებს ფარულად უთვალთვალებენ, აშინებენ და თავს ეხსმიან.
  • საქართველოში ჟურნალისტებისთვის მტრულ გარემოსა და გართულებულ სამუშაო პირობებზეა საუბარი ევროპარლამენტის კვლევის სამსახურის მომზადებულ ანგარიშში.
  • აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის 2021 წლის ანგარიშში კი ნათქვამია, რომ ოპოზიციური მედიის მიმართ მმართველი პარტიის წარმომადგენლების განცხადებების, ჟურნალისტების საჯარო ღონიძიებებზე არდაშვების, მედიის ნაწილზე, მათ შორის საზოგადოებრივ მაუწყებელზე მთავრობის გავლენის გათვალისწინებით ქვეყანაში მედიის პლურალიზმი შემცირებულია.
  • მედიაპლურალიზმის შეზღუდვის მზარდი საფრთხეზე მიუთითებდა უფლებადამცველი ორგანიზაცია Human Rights Watch-იც.

ოპოზიციურად განწყობილი მედიასაშუალების მფლობელებისა და დირექტორების წინააღმდეგ სისხლის სამართლებრივ დევნის საკითხზე კი საერთაშორისო და ადგილობრივი კრიტიკა მოჰყვა „მთავარი არხის” დირექტორის, ნიკა გვარამიასთვის, „რუსთავი 2-ის“ საქმეზე 3 წლით და 6 თვით პატიმრობის მისჯას.

  •  ხელისუფლების ბოიკოტისა და კრიტიკული მედიის წინააღმედგ აგრესიული რიტორიკის
  •  წახალისებული ძალადობისა და ჟურნალისტებზე გახშირებული თავდასხმების
  •  კომუნიკაციების კომისიის ჯარიმების
კატეგორია: საერთაშორისო ამბები

3 ივნისს აღმოსავლეთ უკრაინაში საინფორმაციო სააგენტო Reuters-ის გადამღები ჯგუფის ავტომობილს ცეცხლი გაუხსნეს. დაშავდა ორი ჟურნალისტი და დაიღუპა მძღოლი. 

ფოტოგრაფი ალექსანდრ ერმოჩენკო და ოპერატორი პაველ კლიმოვი რუსეთის მხარდაჭერილი სეპარატისტების ურზუნველყოფილი ავტომობილით რუსეთის კონტროლირებად ტერიტორიაზე ქალაქ სევეროდონეცკისკენ მოძრაობდნენ. 

Reuters-ის თქმით, მძღოლი, რომელიც დაიღუპა, სერაპატოსტების მიერ დანიშნული იყო. 

ჟურნალისტები ქალაქ რუბიჟნეს საავადმყოფოში გადაიყვანეს

სააგენტო დაღუპული მძღოლის ოჯახს სამძიმარს უცხადებს. 

რუსეთის უკრაინაში შეჭრიდან დღემდე მედიის 30-მდე წარმომადგენელია დაღუპული.

 
კატეგორია: საერთაშორისო ამბები
თურქეთის მმართველმა და ულტრამემარჯვენე პარტიებმა პარლამენტს წარუდგინეს კანონპროექტი, რომელიც ციფრულ პლატფორმებზე „ყალბი ამბებისა“ და „დეზინფორმაციის“ გავრცელებისთვის პატიმრობას ითვალისწინებს.

რა მოხდა?

თურქეთში მმართველმა „სამართლიანობისა და განვითარების“ პარტიამ (AKP) და „ნაციონალისტური მოძრაობის პარტიამ“ (MHP) თურქეთის პარლამენტს წარუდგინეს კანონპროექტი, რომლითაც დასჯადი გახდება “ცრუ ინფორმაციის“ ციფრულ პლატფორმებზე გავრცელება.

გერმანული გამოცემის „დოიჩე ველეს“ ინფორმაციით, კანონის მიღების შემთხვევაში თურქეთის სისხლის სამართლის კოდექსს დაემატება დანაშაული - „ინფორმაციის ღიად გავრცელება, რომელსაც შეცდომაში შეჰყავს საზოგადოება“.

ჟურნალისტების ნაწილი, უფლებადამცველები და ოპოზიცია კანონპროექტში ცენზურის ნიშნებს ხედავენ.

კანონპროექტის მიხედვით:

  • ნებისმიერი პირს, ვინც „ცრუ ინფორმაციას“ ავრცელებს თურქეთის შიდა და გარე უსაფრთხოების, საზოგადოებრივი წესრიგისა და საზოგადოებრივი ჯანდაცვის შესახებ, შესაძლოა ერთიდან სამ წლამდე თავისუფლების აღკვეთა დაემუქროს „საზოგადოებაში შეშფოთების, შიშისა და პანიკის“ გაღვივებისთვის.
  • სასჯელი უფრო მკაცრი იქნება, თუ დანაშაულს ჩაიდენს ის პირი, ვინც თავის რეალურ იდენტობას მალავს ან მცდარად მიჩნეული ინფორმაციის გავრცელება ორგანიზაციის საქმიანობის ნაწილია.
  • „ჩვენ არასოდეს დაგვიშვია და არასდროს დავუშვებთ დეზინფორმაციას და მანიპულაციას სოციალური მედიის პლატფორმებზე.“ - ამბობს თურქეთის ტრანსპორტისა და ინფრასტრუქტურის მინისტრის მოადგილე ომერ ფატიჰ საიანი.
კანონპროექტის ინიციატორ ორ პარტიას თურქეთის საკანონმდებლო ორგანოს 600 ადგილიდან 333 უკავია. 26 მაისს წარდგენილი კანონპროექტის განხილვას კი იუსტიციის საპარლამენტო კომიტეტი 1 ივნისიდან იწყებს.

ცენზურის საფრთხე

წარდგენილ კანონპროექტს გმობს და მის დაუყოვნებლივ უკან გაწვევას ითხოვს თურქეთის ჟურნალისტთა გაერთიანება. ისინი ქვეყანაში ცენზურისა და თვითცენზურის გაძლიერების მცდელობაზე საუბრობენ.

კანონპროექტს ეწინაარმდეგება ოპოზიციაც და მიიჩნევს, რომ ხელისუფლების მიზანი არჩევნებამდე ინტერნეტსა და სოციალურ მედიაზე კონტროლის მოპოვებაა.

  • თურქეთის მთავრობამ ონლაინ კონტენტსა და ციფრულ პლატფორმებზე კონტროლი ბოლო წლებში გააძლიერა.
  • სოციალურ ქსელებში გამოქვეყნებული პოსტები ხშირად გამოიყენება ჟურნალისტებისა და პოლიტიკოსების სასამართლო პროცესებზე მტკიცებულებად. ასევე „პრეზიდნეტის შეურაცხყოფის“ ბრალდებებში.
  • თურქეთის პრეზიდენტი რეჯეფ თაიფ ერდოღანი ხშირად აკრიტიკებს სოციალური მედიის პლატფორმებს და მათ „დემოკრატიის საფრთხედ” და „ეროვნული სუაფრთხოების პრობლემად“ მოიხსენიებს.
  • „რეპორტიორები საზღვრებს გარეშეს“ მონაცემებით, პრესის თავისუფლების ინდექსში თურქეთი 180 ქვეყანას შორის 149-ე ადგილზეა. ეროვნული მედიის 90%-ს კი მთავრობა აკონტროლებს.
კატეგორია: საერთაშორისო ამბები

უკრაინაში, ლუჰანსკის რეგიონში რუსეთის ძალებმა სევაკუაციო მანქანას ცეცხლი გაუხსნეს, დაიღუპა ფრანგი ჟურნალისტი ფრედერიკ ლექლე-იმოფი. ინფორმაციას ლუჰანსკის  რეგიონალური სამხედრო ადმინისტრაციის ხელმძღვანელი სერგეი გაიდაი ავრცელებს.

მომხდარის გამო შეწყდა მშვიდობიანი მოქალაქეების ევაკუაციის პროცესი. 

საევაკუაციო ავტომობილს 10 ადამიანი უნდა გადაეყვანა. აკრედიტირებული ფრანგი ჟურნალისტი ევაკუაციის პროცესის შესახებ მასალას ამზადებდა. მან სასიკვდილო ჭრილობა ჭურვის ნამსხვრევებისგან კისრის არეში მიიღო. 

რუსეთის უკრაინაში შეჭრიდან დღემდე მედიის 30-მდე წარმომადგენელია დაღუპული.

კატეგორია: საერთაშორისო ამბები
რუსეთის უკრაინაში შეჭრიდან 3 თვეში მედიის 29 წარმომადგენელი დაიღუპა. ინფორმაციას უკრაინული არასამთავრობო ორგანიზაცია “მასობრივი ინფორმაციის ინსტიტუტი” ავრცელებს.


ორგანიზაციის მონიტორინგის თანახმად, 24 მაისის მონაცემებით:
  • 29 ჟურნალისტი დაიღუპა, მათგან 7 პროფესიული საქმიანობის შესრულების დროს.
  • დაშავდა 9 ჟურნალისტი.
  • დაიკარგა სულ მცირე 15 ჟურნალისტი.
  • გაიტაცეს 9 ჟურნალისტი.
  • რუსეთმა 280 დანაშაული ჩაიდინა მედიისა და ჟურნალისტების წინააღმდეგ უკრაინაში.
  • 113 რეგიონული მედიასაშუალება იძულებული გახდა დახურულიყო რუსი ოკუპანტების მუქარებისა და ოკუპაციის გამო.
  • ჟურნალისტების დაშინებისა და შევიწროვების 50 შემთხვევა.
  • უკრაინული მედიის ვებგვერდზებზე 32 კიბერთავდასხმა.

პროფესიული საქმიანობის დროს უკრაინაში დაღუპული 7 ჟურნალისტი:
  • ევგენი საკუნი - ტელეკომპანია LIVE–ის ოპერატორი (დაიღუპა 1 მარტს კიევში სატელევიზიო ანძაზე რუსული სარაკეტო შეტევის დროს.)
  • ბრენტ რენო - ჟურნალისტი და კინორეჟისორი (რუსმა ჯარისკაცებმა ესროლეს 13 მარტს.)
  • პიერ შაშევსკი - Fox News-ის ოპერატორი (14 მარტს კიევთან ახლოს, ჰორენკაში ცეცხლი გაუხსნეს.)
  • ალექსანდრა (საშა) კუვშინოვა - უკრაინელი ფიქსერი და პროდიუსერი ( 14 მარტს კიევთან ახლოს, ჰორენკაში ცეცხლი გაუხსნეს.)
  • ოკსანა ბაულინა - რუსი ჟურნალისტი The Insider-ისთვის. (23 მარტს კიევის დაბომბილ პოდილსკის რაიონს იღებდა, რა დროსაც რუსეთის ძალებმა ადგილი კიდევ ერთხელ დაბომბეს.)
  • მაქსიმ ლევინი - ფოტორეპორტიორი (დაიკარგა 13 მარტს, ფოტოგრაფის ცხედარი კიევთან ახლოს ერთ-ერთ სოფელში 1 აპრილს ნახეს. )
  • მანტას კვედარავიჩიუსი - ლიეტუველი რეჟისორი და დოკუმენტალისტი. (რუსმა ოკუპანტება მაშინ მოკლეს, როცა ის ქალაქ მარიუპოლის დატოვებას ცდილობდა.)
მედიის 22 წარმომადგენელი კი დაბომბვებისა და ბრძოლის დროს, არა ჟურნალისტური საქმიანობის შესრულების დროს დაიღუპა.

უკრაინის თავდაცვის სამინისტროს მონაცემებით, სამი თვის განმავლობაში საბრძოლო ზონებში მუშაობისთვის აკრედიტაცია გაიარა მედიის 8,727 წარმომადგენელმა.

24 მაისის მონაცემებით, აკრედიტაციისთვის სამინისტროში შევიდა ცხრა ათასზე მეტი განაცხადი.
კატეგორია: საქართველო
საერთაშორისო არასამთავრობო ორგანიზაცია “რესპორტიორები საზღვრებს გარეშე” (RSF) “მთავარი არხის” დირექტორისადმი გამოტანილი განაჩენის გადახედვას ითხოვს.

კონტექსტი

16 მაისს თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ლაშა ჩხიკვაძემ „მთავარი არხის” დირექტორ ნიკა გვარამიას „რუსთავი 2-ის“ საქმეზე 3 წლით და 6 თვით პატიმრობა მიუსაჯა. სასამართლოს ამ გადაწყვეტილებას აკრიტიკებენ მედიის უფლებების დამცველი ქართული და საერთაშორისო ორგანიზაციები.

რას წერს RSF?

  • “RSF ითხოვს ოპოზიციური არხის დირექტორის ნიკა გვარამიას მიმართ უპრეცედენტო და, სავარაუდოდ, პოლიტიკურად მოტივირებული განაჩენის გადახედვას.”
  • ორგანიზაცია შემაშფოთებელს უწოდებს საქართველოში დამოუკიდებელი და ოპოზიციური მედიის მიმართ მზარდ საფრთხეებს.

“რესპორტიორები საზღვრებს გარეშე” ხაზს უსვამს, რომ ეს პირველი შემთხვევაა, როდესაც “ოპოზიციური მედიის ხელმძღვანელს საქართველოში პატიმრობა მიუსაჯეს”.

RSF-ის აღმოსავლეთ ევროპისა და ცენტრალური აზიის ოფისის ხელმძღვანელი ჟან კაველიე ამბობს:

  • „ასეთი საეჭვო საფუძვლების მქონე საქმეში გამოტანილი განაჩენისა და სასჯელის სიმძიმე მიუთითებს, რომ ის პოლიტიკურად მოტივირებული იყო ოპოზიციური მედიის დასუსტების მიზნით“
  • „ბოლო წლებში საქართველოს ხელისუფლებამ პრესის თავისუფლებაზე თავდასხმების ფონზე გამოავლინა არამხოლოდ გარკვეული უმოქმედობა, არამედ მზადყოფნაც, შეაფერხოს ოპოზიციური ჟურნალისტების მუშაობა.”
  • "მოვუწოდებთ სასამართლოებს დაუყონებლივ ჩაატარონ ნიკა გვარამიას განაჩენის დამოუკიდებელი განხილვა და მოვუწოდებთ ხელისუფლებას, შეასრულოს საერთაშორისო ვალდებულებები, რათა უზრუნველყოს უსაფრთხო გარემო ყველა მედიისთვის საქართველოში“

“რეპორტიორები საზღვრებს გარეშე” წერს, რომ “მთავარი არხი” ხშირად ხდება ხელისუფლების თავდასხმების სამიზნე და ამის მაგალითებად არხის 111, 303 ლარით დაჯარიმება და თეა წულუკიანისა და კახა კალაძის მიერ “მთავარის” ჟურნალისტების მიმართ აგრესიული დამოკიდებულება მოჰყავს.

ნიკა გვარამიას განაჩენთან დაკავშირებით 20 მაისს განცხადება გაავრცელა “ჟურნალისტთა დაცვის კომიტეტმა” და “მთავარი არხის” დირექტორის გათავისუფლების მოწოდებით გამოვიდა. საერთაშორისო გამოხმაურებებს შეუერთდნენ სხვა ორგანიზაციებიც.

ამ თემაზე ვრცლად: სასაამართლომ ნიკა გვარამიას პატიმრობა მიუსაჯა - საქმის დეტალები და შეფასებები
კატეგორია: საქართველო
საქართველოში ყველაზე დახურული საჯარო უწყება კულტურის სამინისტროა, ყველაზე ღია კი სახელმწიფო ინსპექტორის სამსახური.

“ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტმა” (IDFI) 2021 წელს საჯარო ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის კუთხით უწყებების რეიტინგი გამოაქვეყნა.


რატომ არის მნიშვნელოვანი? “საჯარო დაწესებულებათა ყველაზე ღია თუ დახურულ უწყებად დასახელების მრავალწლიანი უწყვეტი პრაქტიკა, ხელს უწყობს ანგარიშვალდებულების მაღალი სტანდარტების შენარჩუნებას და საჯარო სექტორში ჯანსაღი კონკურენციის წახალისებას”, - განმარტავს IDFI.

დეტალები

ორგანიზაციამ 2021 წელს საქართველოში საჯარო ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის ხარისხი 285 საჯარო დაწესებულებისათვის გაგზავნილ მოთხოვნებზე მიღებული პასუხების მიხედვით შეაფასა.
  • 2021 წელს 285 საჯარო დაწესებულებაში გაგზავნილი 8 446 მოთხოვნიდან IDFI-იმ პასუხი 6,961 განცხადებაზე (82%) მიიღო.
  • წინა წელთან შედარებით საქართველოში საჯარო დაწესებულებებიდან მიღებული პასუხების მაჩვენებელი 2%-ით გაუმჯობესდა.

არცერთი პასუხი თეა წულუკიანის უწყებიდან

2021 წლის 16 მარტს კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის სამინისტროს ცალკე გამოყოფისა და მინისტრად თეა წულუკიანის დანიშვნის შემდეგ, IDFI-ს სამინისტროდან მოთხოვნილ საჯარო ინფორმაციაზე პასუხი აღარ მიუღია.

  • თეა წულუკიანის კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის მინისტრად დანიშვნის შემდეგ, სამინიტრომ აღარ გასცა ისეთი ინფორმაცია, რომელსაც ამ სამინისტროდან (კულტურის და სპორტის სამინისტროს ცალკე გამოყოფამდე) IDFI შეუფერხებლად იღებდა წინა წლებში.
  • თეა წულუკიანის კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის მინისტრობის პერიოდი უარყოფითად აისახა სამინისტროს სისტემაში შემავალი სხვა საჯარო სამართლის იურიდიული პირების ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის ხარისხზეც.
  • 2021 წელს კულტურის სამინისტროს მიერ უპასუხოდ დატოვებული მოთხოვნები უმეტესწილად სამინისტროს ფინანსების განკარგვასთან და მის საქმიანობასთან იყო დაკავშირებული.
  • კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის სამინისტროს, მისი განათლების სამინისტროსგან გამოყოფიდან დაახლოებით ერთი წლის გასვლის შემდეგ, საკუთარი ვებგვერდი არ გააჩნია. შესაბამისად, არ არის უზრუნველყოფილი მთავრობის დადგენილებით პროაქტიულ გამჭირვალობასთან დაკავშირებით დადგენილი მოთხოვნები.

პიროვნული ცვლილების ფაქტორი

“ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტის” თანახმად, თეა წულუკიანის მინისტრობის დროს იგივე პრობლემა არსებობდა იუსტიციის სამინისტროს სისტემაშიც, რომელიც წლების განმავლობაში IDFI-ის საჯარო ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის ანგარიშებში ყველაზე დახურულ უწყებად სახელდებოდა.

  • მინისტრ თეა წულუკიანის ცვლილების შემდეგ, იუსტიციის სამინიტრომ 2021 წელს გასცა ისეთი საჯარო ინფორმაცია რომელიც, მისი ხელმძღვანელობის პირობებში დახურული იყო დაინტერესებული პირებისათვის.
  • “პიროვნული და მოსალოდნელი პოლიტიკური ცვლილებების ფაქტორის გავლენა ადმინისტრაციული ორგანოს საჯაროობის ხარისხზე, ცალსახად მიუთითებს ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის მიზნით ქვეყანაში ქმედითი მექანიზმების შექმნის აუცილებლობაზე.”, - წერს IDFI.

ყველაზე დახურული უწყებები

ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის მიხედვით 2021 წლის რეიტინგში 262 დაწესებულებას შორის 5 ყველაზე დახურული საჯარო უწყებაა:

  1. კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის სამინისტრო
  2. ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის მერია
  3. წალკის მუნიციპალიტეტის მერია
  4. ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტის მერია
  5. მესტიის მუნიციპალიტეტის მერია

ცენტრალურ საჯარო დაწესებულებებს შორის საჯარო ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის ყველაზე დაბალი მაჩვენებლები მიიღო მთავრობის ადმინისტრაციამ (30,44%) და კულტურის, სპორტის და ახალგაზრდობის სამინისტრომ (0%).

ყველაზე ანგარიშვალდებული უწყებები

5 ყველაზე ანგარიშვალდებული საჯარო უწყებაა:

  1. სახელმწიფო ინსპექტორის სამსახური
  2. სახალხო დამცველის აპარატი
  3. ნატოსა და ევროკავშირის შესახებ საინფორმაციო ცენტრი
  4. აჭარის ა/რ-ის უმაღლესი საბჭო
  5. აჭარის ა/რ-ის განათლების, კულტურისა და სპორტის სამინისტრო
IDFI-ის ანგარიშის თანახმად, ცენტრალურ საჯარო დაწესებულებებს შორის საჯარო ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის ყველაზე მაღალი მაჩვენებლები მიიღო საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრომ (95,93%) და საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრომ (95,65%).
კატეგორია: საქართველო
4 ტელევიზიის ჟურნალისტებმა ნიკა გვარამიას პატიმრობის გასაპროტესტებლად აქცია-პერფომანსი გამართეს და აშშ-ს სახელმწიფო მდივნის თანაშემწეს ერთობლივი წერილი გაუგზავნეს.


სასტუმრო "ქორთიარდ მერიოტთან", სადაც პოლიტიკის საკითხებში აშშ-ის სახელმწიფო მდივნის ენტონი ბლინკენის უფროსი მრჩეველი დერეკ შოლე ოფიციალური ვიზიტის ფარგლებში დილიდან შეხვედრებს მართავს, 4 ტელევიზიის წარმომადგენლები შეიკრიბნენ.

„მთავარი არხის“, „ფორმულას“, „ტვ პირველის“ და „კავკასიის“ მენეჯერებმა და ჟურნალისტებმა ნიკა გვარამიას მხარდასაჭერად აქცია-პერფორმანსი გამართეს და ოპოზიციური პარტიის ლიდერ ელენე ხოშტარიას აშშ-ს სახელმწიფო მდივნის თანაშემწესთან ერთობლივ წერილი გაატანეს.

ჟურნალისტები წერილის დეტალურ შინაარსზე არ საუბრობენ, მაგრამ ამბობენ, რომ წერილში დერეკ შოლე გაეცნობა, თუ „რამდენად დრამატულია ქვეყანაში მდგომარეობა მედიის თავისუფლების და დემოკრატიის კუთხით“.

ჟურნალისტებს აქციაზე მიტანილი აქვთ ბანერები წარწერებით, რომ საქართველოში დამოუკიდებელი მედია და სიტყვის თავისუფლება საფრთხეშია. მათ სიმბოლურად ყელსახვევები გაიკეთეს ყელზე და პირზე იმის საილუსტრაციოდ, რომ ქვეყანაში ჟურნალისტებს ახრჩობენ და აჩუმებენ და ხელისუფლება ცდილობს თავისუფალი სიტყვა ჩაახშოს.

დერეკ შოლე საქართველოში 18 მაისს ჩამოვიდა. ის არასამთავრობო ორგანიზაციების წარმომადგენლებთან, ხელისუფლებასთან და ოპოზიციასთან შეხვედრებს მართავს.

კონტექსტი

16 მაისს თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ლაშა ჩხიკვაძემ „მთავარი არხის” დირექტორ ნიკა გვარამიას „რუსთავი 2-ის“ საქმეზე 3 წლით და 6 თვით პატიმრობა მიუსაჯა.

მედიის უფლებებზე მომუშავე ადგილობრივი და საერთაშორისო ორგანიზაციები აცხადებენ, რომ საქმე პოლიტიკურად მოტივირებულია.

სასამართლოს გადაწყვეტილების გამოცხადების შემდეგ დამოუკიდებელი მედიების წარმომადგენლები, სამოქალაქო აქტივისტები, არასამთავრობო ორგანიზაციები და ოპოზიციური პოლიტიკური პარტიების წარმომადგენლები აქციებს მართავენ

18 მაისს 50-მდე მედიამ სარედაქციო განცხადებაც გაავრცელეს და სოლიდარობა გამოუცხადეს გვარამიას და „მთავარ არხს“. მედიები მიიჩნევენ, რომ კრიტიკული ტელევიზიის დამფუძნებლის დაპატიმრებით ხელისუფლება ღიად ემუქრება დამოუკიდებელ მედიებს.
კატეგორია: საქართველო
მედიასაშუალებების ორგანიზებით, თბილისში მედიის სოლიდარობის მარში იმართება.

ორგანიზატორებმა რესპუბლიკის მოედნიდან პარლამენტამდე მსვლელობა მას შემდეგ დაგეგმეს, რაც 16 მაისს, „მთავარი არხის“ დამფუძნებელი ნიკა გვარამია დააპატიმრეს.

აქციაზე მედიამენეჯერებთან და ჟურნალისტებთან ერთად იმყოფებიან მოქალაქეები, სამოქალაქო აქტივისტები, არასამთავრობო ორგანიზაციების და ოპოზიციური პოლიტიკური პარტიების წარმომადგენლები.

ორგანიზატორების თქმით, ნიკა გვარამიას დაპატიმრებით „ქართულმა ოცნებამ“ ფეხქვეშ გათელა ადამიანის უფლებები, სასამართლო, სიტყვის თავისუფლება და ქვეყნის ევროპული მომავალი“.

  • „დღეს, როცა გახსნილია შესაძლებლობის ფანჯარა, კრიტიკული მედიის მფლობელის დაპატიმრება არის უკან დახევა ათწლეულობით ნაბრძოლი და ნაშრომი ევროინტეგრაციის შესაძლებლობისგან და დაბრუნება რუსეთში, საიდან თავის დაღწევასაც საქართველოს პატრიოტთა არაერთი თაობის წარმომადგენელთა სიცოცხლე შეეწირა და ეწირება ახლაც.
  • კრიტიკული მედია დღეს ერთადერთია, რაც საქართველოს რუსეთისგან განასხვავებს და ახლა მედიას სოლიდარობა სჭირდება“ - აცხადებენ აქციის ორგანიზატორები.


სოლიდარობის აქცია იმართება ბათუმშიც. ჟურნალისტები, სამოქალაქო აქტივისტები და ოპოზიციური პარტიების წევრები ბათუმში ცენტრალურ პარკთან შეიკრიბნენ და აჭარის მთავრობის სახლამდე მსვლელობით მივიდნენ.

კონტექსტი

16 მაისს თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ლაშა ჩხიკვაძემ „მთავარი არხის” დირექტორ ნიკა გვარამიას „რუსთავი 2-ის“ საქმეზე 3 წლით და 6 თვით პატიმრობა მიუსაჯა.

მედიის უფლებებზე მომუშავე ადგილობრივი და საერთაშორისო ორგანიზაციები აცხადებენ, რომ საქმე პოლიტიკურად მოტივირებულია.

დღეს ნიკა გვარამიას დაპატიმრებასთან დაკავშირებით 50-მდე მედიამ სარედაქციო განცხადებაც გაავრცელეს და სოლიდარობა გამოუცხადეს „მთავარ არხს“. მედიები მიიჩნევენ, რომ კრიტიკული ტელევიზიის დამფუძნებლის დაპატიმრებით ხელისუფლება ღიად ემუქრება დამოუკიდებელ მედიებს.

კატეგორია: საქართველო
ნიკა გვარამიას დაპატიმრებაზე „რეგიონულ მაუწყებელთა ალიანსმა“ და ონლაინგამოცემებმა - „პუბლიკამ“, „სტუდია მონიტორმა“ „ნეტგაზეთმა“ და „ბათუმელებმა“ სარედაქციო განცხადებები გაავრცელეს.

მედიები მიიჩნევენ, რომ ნიკა გვარამიას დაპატიმრება არის ხელისუფლების ღია მუქარა დამოუკიდებელი მედიების მიმართ.

  • „რეგიონულ მაუწყებელთა ალიანსი“, რომელიც 45 რეგიონულ მედიას აერთიანებს, აცხადებს, რომ „გადაწყვეტილება ატარებს მედიაზე ზეწოლის ნიშნებს და განსაკუთრებულ უარყოფით გავლენას იქონიებს როგორც მედიაგარემოზე, ისე ზოგადად ქვეყნის ბედზე, მის ევროპულ მომავალზე, გაზრდის დაპირისპირების ფონს და პოლარიზაციას, რაც „დამოკლეს მახვილვით“ ჰკიდია, როგორც ქართული მედიის, ისე საქართველოს საზოგადოების თავზე“.
  • პუბლიკა“ მიიჩნევს, რომ პროკურატურისა და სასამართლოს ქმედება ემსახურებოდა არა მართლმსაჯულების ინტერესს, არამედ პოლიტიკურ მოტივს და ეს მოტივი ხელისუფლებისთვის არასასურველი მედიის გაჩუმების მცდელობაა“
  • ნეტგაზეთი“ და „ბათუმელები“ აცხადებენ, რომ ნიკა გვარამიასთვის ბრალის წარდგენა და პატიმრობის მისჯა „ცალსახად აღიქმება, როგორც გაფრთხილება და მუქარა თითოეული იმ მედიისა და ჟურნალისტის მიმართ, ვინც არ ემორჩილება ხელისუფლების ცენზურას, კრიტიკულად აშუქებს მის საქმიანობას, იკვლევს კორუფციაში მაღალჩინოსანთა სავარაუდო ჩართვის შემთხვევებსა და სააშკარაოზე გამოაქვს ისეთი ფაქტები, რომლის გაშუქებაც ხელისუფლებას არ სურს“.
  • „სტუდია მონიტორის“ შეფასებით, გვარამიას დაკავების ფაქტი განსაკუთრებით საგანგაშოა იმ დროს, „როდესაც მოქმედი ხელისუფლება ახალისებს ჟურნალისტებზე ფიზიკურ ძალადობას და სათანადოდ არ სჯის ძალადობის ორგანიზატორებს, როგორც ეს მოხდა 2021 წლის 5 ივლისს“. „მონიტორი“ აცხადებს, რომ მედიის წარამომდგენლების მიმართ ხელისუფლება უკანონო ფარულ მიყურადებას ახორციელებს და ეს ფაქტი არა მხოლოდ ჟურნალისტების, არამედ მათი წყარობის უსაფრთხოებას უქმნის პრობლემებს.

მედიები სოლიდარობას უცხადებენ ნიკა გვარამიას და „მთავარ არხს“ და მოუწოდებენ მედიის საკითხებზე მომუშავე ორგანიზაციებსა და ინსტიტუტებს, რომ გააკეთონ ყველაფერი მდგომარეობის გამოსასწორებლად.



ვრცლად განცხადებები იხილეთ შემდეგ ბმულებზე:


კონტექსტი

16 მაისს თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ლაშა ჩხიკვაძემ „მთავარი არხის” დირექტორ ნიკა გვარამიას „რუსთავი 2-ის“ საქმეზე 3 წლით და 6 თვით პატიმრობა მიუსაჯა.
კატეგორია: საქართველო
ნიკა გვარამიას განაჩენთან დაკავშირებით საერთაშორისო გამოხმაურებებს 17 მაისს შეუერთდა უფლებადამცველი ორგანიზაცია “ამნესტი ინთერნეიშენალიც”.

  • ორგანიზაციის დირექტორმა აღმოსავლეთ ევროპასა და ცენტრალურ აზიაში, მარი სტრუტერსმა განაჩენი გვარამიას მიერ ხელისუფლების კრიტიკის საპასუხოდ პოლიტიკურად მოტივირებულ დევნად და გამოხატვის თავისუფლების ჩახშობის მცდელობად შეაფასა.
  •  “ამნესთი ინტერნეიშენალი” გვარამიას დაუყოვნებლივ გათავისუფლებას მოითხოვს და საქართველოში მედიის თავისუფლების გაუარესებასა და ოპონენტების ხელის შეშლის მიზნით სასამართლოზე ხელისუფლების მზარდი გავლენის შესახებ საუბრობს.

განაჩენს საქართველოს ევროპული მომავალის სერიოზული საფრთხის წინაშე დაყენებად აფასებს 9 ევროპარლამენტარი 17 მაისს გამოქვეყნებულ ერთობლივ განცხადებაში. ნიკა გვარამიასთვის პატიმრობის მისჯაზე სხვა საერთაშორისო შეფასებებს გაეცანით აქ.

კონტექსტი 

16 მაისს თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ლაშა ჩხიკვაძემ „მთავარი არხის” დირექტორ ნიკა გვარამიას „რუსთავი 2-ის“ საქმეზე 3 წლით და 6 თვით პატიმრობა მიუსაჯა. .

ამ თემაზე ვრცლად: სასაამართლომ ნიკა გვარამიას პატიმრობა მიუსაჯა - საქმის დეტალები და შეფასებები
კატეგორია: საქართველო
ამერიკის შეერთებული შტატების სახელმწიფო დეპარტამენტში გამართულ პრესკონფერენციაზე ნიკა გვარამიას განაჩენის შესახებ “მთავარი არხის” ჟურნალისტის შეკითხვებს უპასუხეს.

შეერთებული შტატების სახელმწიფო მდივნის პრესსპიკერი ნედ პრაისი ამბობს, რომ:

  • აშშ განაგრძობს მტკიცედ დგომას დამოუკიდებელი მედიის გვერდით, იქნება ეს საქართველოში თუ მსოფლიოს სხვა ნაწილში.
  • “ჩვენ მუდმივად ვსაუბრობთ თავისუფალი, დამოუკიდებელი მედიის შეუცვლელ როლზე მთელ მსოფლიოში. ჟურნალისტების მოვალეობა სიმართლის გაშუქებასა და მსოფლიოში გავრცელებაზე მეტი არაფერია”.
  • პრაისი ყურადღებას ამახვილებს საქართველოში დემოკრატიული ინსტიტუტებისა და კანონის უზენაესობის განმტკიცების საჭოროებაზე.

ვაშინგტონში მიიჩნევენ, რომ საქართველოს მისწრაფებების მიღწევა ერთ წელიწადში ან თუნდაც ერთი ათწლეულის განმავლობაში შეუძლებელია და ამისთვის მძიმე შრომა, მოთმინება და მნიშვნელოვანი რესურსებია საჭირო. აშშ-ის ამოცანის ნაწილი კი საქართველოსთან პარტნიორობის გაგრძელება და ამ გზაზე დახმარებაა.

სახელმწიფო დეპარტამენტის პრესსპიკერის განმარტებით:

  • აშშ გააგრძელებს ქართველ ხალხთან პარტნიორობას მის დემოკრატიულ, წარმატებულ, მშვიდობიან და ევროატლანტიკურ მომავალზე ორიენტირებულ მისწრაფებებში.
  • აშშ საქართველოს სტრატეგიულ პარტნიორად განიხილავს და მას აქვს კარგი შესაძლებლობები წაახალისოს საქართველო რეფორმების გზაზე.

კონტექსტი
 

16 მაისს თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ლაშა ჩხიკვაძემ „მთავარი არხის” დირექტორ ნიკა გვარამიას „რუსთავი 2-ის“ საქმეზე 3 წლით და 6 თვით პატიმრობა მიუსაჯა.
კატეგორია: საქართველო
კრიტიკული მედიების მენეჯერები და ჟურნალისტები ნიკა გვარამიას პატიმრობის საქმეზე აშშ-ს ელჩ კელი დეგნანს შეხვდნენ.

„ვთხოვეთ აშშ-ს ელჩს, რომ გამოიყენონ მათ ხელთ არსებული ყველანაირი ბერკეტი, რათა ნიკა და მისი სახით, მედია გათავისუფლდეს“ - თქვა მედიებთან „მთავარი არხის“ საინფორმაციო სამსახურის უფროსმა გიორგი გაბუნიამ შეხვედრის დასრულების შემდეგ.

შეხვედრა დახურულ ფორმატში გაიმართა და დეტალებზე არ უსაუბრიათ, თუმცა აღნიშნეს, რომ კელი დეგნანი საქმის დეტალებს კარგად იცნობს და მიმდინარე მოვლენებზე ინფორმირებულია.

„ფორმულას“ ტელეწამყვანი, ნინო ჟიჟილაშვილის ამბობს, რომ ელჩთან შეხვედრის შემდეგ აქვს აღქმა, რომ „მედიას ძალიან სერიოზული მხარდაჭერა ექნება“.

მედიის წარმომადგენელთა ნაწილმა ელჩთან შეხვედრის შემდეგ საქართველოს პრეზიდენტსაც მიმართა და ნიკა გვარამიას შეწყალებასთან დაკავშირებით შეხვედრა სთხოვა.

„მთავარი არხის“ საინფორმაციო სამსახურის უფროსი გიორგი გაბუნია ამბობს, რომ ნიკა გვარამიას პოზიციის და სურვილის გათვალისწინებით, „მთავარი არხი“ პრეზიდენტს მის შეწყალებას არ სთხოვს, თუმცა ფორმულას ჟურნალისტის, ნინო ჟუჟილაშვილის თქმით, გვარამიას გასათავისუფლებლად „ყველა რესურსი უნდა გამოიყენონ“.

კონტექსტი

16 მაისს თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ლაშა ჩხიკვაძემ „მთავარი არხის” დირექტორ ნიკა გვარამიას „რუსთავი 2-ის“ საქმეზე 3 წლით და 6 თვით პატიმრობა მიუსაჯა.

მედიის უფლებებზე მომუშავე ორგანიზაციების შეფასებით, გვარამიას საქმე პოლიტიკურად მოტივირებულია.
კატეგორია: საქართველო
"მთავარი არხის" დირექტორის ნიკა გვარამიას დაპატიმრებას საერთაშორისო გამოხმაურება მოჰყვა:

ბრიტანეთის საელჩო საქართველოში

იმედგაცრუებულები ვართ, „მთავარი არხის“ გენერალური დირექტორის, ნიკა გვარამიას დაპატიმრების გამო. ეს განსაკუთრებით საგულისხმოა „რეპორტიორები საზღვრების გარეშეს“ ბოლო ანგარიშის ჭრილში, რომელშიც საერთაშორისო პრესის თავისუფლების ინდექსში საქართველოს რეიტინგი მნიშვნელოვნად დაკლებულია.

დიდი ბრიტანეთი გლობალური მედია თავისუფლების სადარაჯოზეა. თავისუფალი მედიის გარეშე, მოქალაქეები, პოლიტიკური სპექტრის რომელ მხარესაც არ უნდა იდგნენ, ვერ შეძლებენ თავიანთი დემოკრატიული უფლებების განხორციელებას.

პოლონეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრო

პოლონეთი შეშფოთებულია ოპოზიციური ტელეკომპანია „მთავარი არხის“ გენერალური დირექტორისა და ყოფილ პრეზიდენტ მიხეილ სააკაშვილთან დაახლოებული პირის - ნიკა გვარამიას დაკავების გამო.

გადაწყვეტილებამ შესაძლოა უარყოფითად იმოქმედოს როგორც კანონის უზენაესობის აღქმაზე, ისე - მედიის თავისუფლებაზე საქართველოში

ჯიმ რიში - სენატის საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტის წევრი

ნიკა გვარამიას, ქართული მედიის, „მთავარი არხის“ დირექტორს პოლიტიკურად მოტივირებული ბრალდებით 3.5 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიესაჯა. პოლიტიკური ოპოზიციის გაჩუმება საქართველოს ძალიან შემაშფოთებელი მიმართულებთ დააყენებს. კანონის უზენაესობა და თავისუფალი პრესა აუცილებელია დემოკრატიისთვის

ამერიკის შეერთებული შტატების საელჩო საქართველოში

დღევანდელი სასამართლო გადაწყვეტილება გვარამიას, იაშვილისა და დამენიას საქმეებზე ეჭვქვეშ აყენებს საქართველოს ერთგულებას კანონის უზენაესობისადმი და უფრო მეტად წარმოაჩენს საქართველოში დამოუკიდებელი, მიუკერძოებელი სასამართლო სისტემის არსებობის ფუნდამენტურ მნიშვნელობას.

თავიდანვე ამ საქმემ წარმოშვა კითხვები დროის გარემოებასა და ბრალდებებთან დაკავშირებით. შერჩევითი გამოძიებისა და სისხლისსამართლებრივი დევნის შემაშფოთებელი პრაქტიკა, მიმართული ამჟამინდელი მთავრობის ოპოზიციაში მყოფი პირების მიმართ, ძირს უთხრის საზოგადოების ნდობას პოლიციის, პროკურატურის, სასამართლოებისა და თვით მთავრობის მიმართ.

განსაკუთრებით ამ დროს, როდესაც საქართველოს ევროატლანტიკური ინტეგრაციის გაღრმავების უპრეცედენტო შესაძლებლობა აქვს, სისხლის სამართლებრივი დევნის პოლიტიზირებულად აღქმაც კი ზიანის მომტანია.

აშშ-ის მტკიცე პოზიციაა, რომ ჯანსაღი დემოკრატია სასამართლო დამოუკიდებლობის უზრუნველყოფასა და მედიის თავისუფლების დაცვაზეა დამოკიდებული. სწორედ ამიტომ, მუდმივად მოვუწოდებდით მთავრობას არსებითი რეფორმების განხორციელებისკენ, ამ ფუნდამენტური დემოკრატიული პრინციპების დასაცავად.

მირიამ ლექსმანი - ევროპარლამენტარი

ნიკა გვარამიასთვის 3.5 წლით თავისუფლების აღკვეთა სერიოზული შეტევაა მედიის თავისუფლებაზე და საქართველოში ფუნდამენტური თავისუფლებების, დემოკრატიისა და კანონის უზენაესობის შელახვის უწყვეტი მცდელობების ნაწილია. საქართველოს ევროკავშირში წევრობის განაცხადის ფონზე არ შეიძლება ამ მოვლენების უგულებელყოფა.

ჟიგიმანტას პავილიონისი - ლიეტუვის სეიმის წევრი

როგორც ჩანს, „ქართული ოცნებას“ სურს, რაც შესაძლებელია ყველაფერი გააკეთოს ქვეყნის დემოკრატიული მიღწევების გასანადგურებლად და დაუშვას ყველა შეცდომა – მათ შორის უკრაინისთვის სოლიდარობის გამოცხადების ნაწილში, ასევე ევროკავშირის მიერ კანდიდატის სტატუსის შესახებ ისტორიული განხილვის წინ პრეზიდენტ სააკაშვილის დაკავების ნაწილში. სამწუხაროა იმის ყურება, როგორ კარგავს საქართველო შესაძლებლობას

კონტექსტი

16 მაისს თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ლაშა ჩხიკვაძემ „მთავარი არხის” დირექტორ ნიკა გვარამიას „რუსთავი 2-ის“ საქმეზე 3 წლით და 6 თვით პატიმრობა მიუსაჯა.

ამ თემაზე ვრცლად: სასაამართლომ ნიკა გვარამიას პატიმრობა მიუსაჯა - საქმის დეტალები და შეფასებები
კატეგორია: საქართველო
"მთავარი არხის" დირექტორის ნიკა გვარამიასთვის პატიმრობის მისჯას ეხმაურება ამერიკის შეერთებული შტატების საელჩო საქართველოში.
 
საელჩოს განცხადებით, სასამართლოს გადაწყვეტილება გვარამიას, იაშვილისა და დამენიას საქმეებზე ეჭვქვეშ აყენებს საქართველოს ერთგულებას კანონის უზენაესობისადმი და უფრო მეტად წარმოაჩენს საქართველოში დამოუკიდებელი, მიუკერძოებელი სასამართლო სისტემის არსებობის ფუნდამენტურ მნიშვნელობას.

დიპლომატიური მისიის გავრცელებულ განცხადებაში წერია, რომ ამ საქმემ თავიდანვე წარმოშვა კითხვები დროის გარემოებასა და ბრალდებებთან დაკავშირებით.
  • "შერჩევითი გამოძიებისა და სისხლისსამართლებრივი დევნის შემაშფოთებელი პრაქტიკა, მიმართული ამჟამინდელი მთავრობის ოპოზიციაში მყოფი პირების მიმართ, ძირს უთხრის საზოგადოების ნდობას პოლიციის, პროკურატურის, სასამართლოებისა და თვით მთავრობის მიმართ.
  • განსაკუთრებით ამ დროს, როდესაც საქართველოს ევროატლანტიკური ინტეგრაციის გაღრმავების უპრეცედენტო შესაძლებლობა აქვს, სისხლის სამართლებრივი დევნის პოლიტიზირებულად აღქმაც კი ზიანის მომტანია.
  • აშშ-ის მტკიცე პოზიციაა, რომ ჯანსაღი დემოკრატია სასამართლო დამოუკიდებლობის უზრუნველყოფასა და მედიის თავისუფლების დაცვაზეა დამოკიდებული. სწორედ ამიტომ, მუდმივად მოვუწოდებდით მთავრობას არსებითი რეფორმების განხორციელებისკენ, ამ ფუნდამენტური დემოკრატიული პრინციპების დასაცავად.", - წერია საელჩოს განცხადებაში, 

16 მაისს თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ლაშა ჩხიკვაძემ „მთავარი არხის” დირექტორს, ნიკა გვარამიას „რუსთავი 2-ის“ საქმეზე 3 წლით და 6 თვით პატიმრობა მიუსაჯა. განაჩენის დეტალები და შეფასებები წაიკითხეთ ამ ბმულზე.
კატეგორია: საქართველო
მორიგი საერთაშორისო ანგარიში აღნიშნავს საქართველოში მედიის მდგომარეობის გაუარესებას.

84-გვერდიანი პუბლიკაციაში, “პრესის თავისუფლების დაცვა დაძაბულობისა და კონფლიქტის დროს”, საუბარია საქართველოში 5 ივლისს, ჟურნალისტებზე თავდასხმიდან 1 კვირაში გარდაცვლილ ოპერატორ, ლექსო ლაშქარავაზე და გახშირებულ მუქარაზე ჟურნალისტების მიმართ.

ეს ანგარიში ევროპის საბჭოს წევრ ქვეყნებში მედიის თავისუფლების საფრთხეებსა აფასებს და ეყრდნობა მედიის მკვლევარი საერთაშორისო ორგანიზაციების დასკვნებს.

ანგარიშის მიხედვით:

  • 2021 წელს ევროპაში ჟურნალისტთან მკვლელობების ყველაზე მაღალი მაჩვენებელი იყო 2015 წლის შემდეგ (პარიზში ჟურნალ Charlie Hebdo-ზე ტერორისტული თავდასხმა).
  • გასულ წელს 3 ჟურნალისტი დაიღუპა საბერძნეთში, ნიდერლანდებსა და თურქეთში მიზანმიმართული სასიკვდილო თავდასხმების შედეგად.
  • ერთი მათგანი დაიღუპა საქართველოში ძალადობრივი საპროტესტო აქციების შედეგად და 2 აზერბაიჯანში ნაღმთან დაკავშირებული ინციდენტის გამო.

საქართველო:

  • ანგარიშში საუბარია 2021 წლის 11 ივლისს გარდაცვლილ ოპერატორ ლექსო ლაშქარავაზე, რომელსაც 5 ივლისს ძალადობრივი ჯგუფები ფიზიკურად გაუსწორდნენ სხვა 50-მდე ჟურნალისტთან ერთად.
  • აქვე აღნიშნულია ისიც, რომ გარდაცვალებიდან 5 თვის შემდეგაც არ იყო ხელმისაწვდომი ლაშქარავას ცხედრის ექსპერტიზის დასკვნა, ხოლო 5 ივლისის თავდასხმის ორგანიზატორების პასუხისგებაში მისიაცემად სახელმწიფომ საკმარისად არ იმუშავა.
  • ჟურნალისტებს ემუქრებოდნენ ჯანდაცვის კრიზისის საჯარო მენეჯმენტში არსებული ხარვეზების, დარღვევების ან პოტენციური დანაშაულის გამოძიების დროს. ასეთი შემთხვევები იყო ბელგიაში, კვიპროსში, საფრანგეთში, საქართველოში, რუმინეთსა და უკრაინაში.
“ჟურნალისტთა უსაფრთხოების პლატფორმა” ევროსაბჭომ 2015 წელს შექმნა მედიის სფეროში საერთაშორისო არასამთავრობო ორგანიზაციებთან თანამშრომლობით. მისი ფუნქციაა ევროპის საბჭოს წევრ ქვეყნებში მედიის თავისუფლებისა და ჟურნალისტების უსაფრთხოების სერიოზული საფრთხეების შესახებ ინფორმაციის შეგროვებისა და გავრცელების ხელშეწყობა.

პლატფორმა საშუალებას აძლევს ევროსაბჭოს დროულად და სისტემატურად მიიღოს ინფორმაცია ამ საფრთხეების შესახებ და საჭიროების შემთხვევაში კოორდინირებულად და სწრაფად იმოქმედოს.

ანგარიშში გამოთქმული მოსაზრებები არ ასახავს ევროსაბჭოს ოფიციალურ პოლიტიკას.
კატეგორია: საქართველო
ბათუმსა და ქუთაისში ადგილობრივმა ჟურნალისტებმა ნიკა გვარამიას სოლიდარობის ნიშნად აქციები გამართეს.

რა მოხდა?

16 მაისს, ბათუმსა და ქუთაისში ცენტრალურ მოედანზე „მთავარი არხის“ დირექტორის ნიკა გვარამიას დაკავება გააპროტესტეს ადგოლიბრივმა ჟურნალისტებმა, არასამთავრობო ორგანიზაციებისა და პოლიტიკური პარტიების წარმომადგენლებმა.

აქციის მონაწილეები გვარამიას დაკავებას მედიაზე წეზოლად აფასებენ და ამბობენ, რომ სასამართლომ ნიკა გვარამიას წინააღმდეგ პოლიტიკური გადაწყვეტილება გამოიტანა და არა - სამართლებრივი.

კონტექსტი

16 მაისს თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ლაშა ჩხიკვაძემ „მთავარი არხის” დირექტორ ნიკა გვარამიას „რუსთავი 2-ის“ საქმეზე 3 წლით და 6 თვით პატიმრობა მიუსაჯა.

მედიის უფლებებზე მომუშავე ორგანიზაციები ამას პოლიტიკურად მოტივირებულ გადაწყვეტილებას უწოდებენ.

ამ თემაზე ვრცლად: სასაამართლომ ნიკა გვარამიას პატიმრობა მიუსაჯა - საქმის დეტალები და შეფასებები
კატეგორია: საქართველო
სასაამართლომ ნიკა გვარამიას 3 წლითა და 6 თვით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა. მედიის უფლებებზე მომუშავე ორგანიზაციების შეფასებით, გვარამიას საქმე პოლიტიკურად მოტივირებულია.


რა ხდება

16 მაისს თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსამართლე ლაშა ჩხიკვაძემ „მთავარი არხის” დირექტორ ნიკა გვარამიას „რუსთავი 2-ის“ საქმეზე 3 წლით და 6 თვით პატიმრობა მიუსაჯა.

  • დარჩით "მთავარზე" და მოიპოვეთ ჩვენთან ერთად თავისუფლება! - დაწერა ნიკა გვარამიამ ფეისბუკის პირად გვერდზე სასამართლო დარბაზიდან, დაპატიმრებამდე რამდენიმე წუთით ადრე.

ნიკა გვარამიას რუსთავის მე-12 სასჯელაღსრულების დაწესებულებაში უკვე გადაიყვანეს.

განაჩენის გამოცხადების შემდეგ, ნიკა გვარამიას ადვოკატმა დიტო საძაგლიშვილმა თქვა, რომ გადაწყვეტილებას გაასაჩივრებენ, თუმცა, არც სააპელაციო სასამართლოსგან აქვთ მიუკერძოებელი განაჩენის გამოტანის იმედი:

  • „ესენი ხომ არ იღებენ გადაწყვეტილებას, არამედ - აჟღერებენ. როგორც ჩხიკვაძეს დღეს არ ეყო არანაირი ღირსება, დამოუკიდებლობა და გააჟღერა ბიძინა ივანიშვილის მიერ მიღებული გადაწყვეტილება, იგივე იქნება ზედა ინსტანციებშიც, მაგრამ ჩვენ, ცხადია, სამართლებრივად მაინც მოგვიწევს შესაბამისი ნაიჯების გადადგმა.”

რას ედავებოდა პროკურატურა გვარამიას

ნიკა გვარამიას წინააღმდეგ სადავო საქმე „რუსთავი 2-ის“ დირექტორობის პერიოდში მის მიერ მიღებულ გადაწყვეტილებებს ეხება.

  • საქართველოს პროკურატურამ ნიკა გვარამიას ბრალი 2019 წლის 9 აგვისტოს, სისხლის სამართლის კოდექსის 220-ე მუხლით წარუდგინა.
  • “რუსთავი 2-ის” ყოფილ დირექტორს უფლებამოსილების ბოროტად გამოყენებას, ტელევიზიის კუთვნილი დიდი ოდენობით თანხების სამსახურებრივი მდგომარეობის გამოყენებით მითვისებას და ქონების მოჩვენებითი ან/და თვალთმაქცური გარიგებით გადამალვას და ორგანიზაციის ინტერესის საწინააღმდეგოდ მოქმედებას ედავებოდა, რითაც მაუწყებელს 7 მილიონ ლარამდე ზარალი მიადგა.
  • საქმე ეხება 2015 წელს, სარეკლამო კომპანია „ინტერ მედია პლიუსთან“ გაფორმებულ ხელშეკრულებას.
  • ამავე საქმეზე გვარამიასთან ერთად ბრალი წარედგინათ მაუწყებლის ყოფილ ფინანსურ დირექტორს კახაბერ დამენიასა და “ინტერ მედია პლიუსის” დირექტორ ზურაბ იაშვილს.
  • ნიკა გვარამიას წინააღმდეგ გამოძიება მას შემდეგ დაიწყო, რაც 2019 წლის 16 ივლისს „რუსთავი 2-ის“ 9%-იანი წილის ყოფილმა მფლობელმა, ნინო ნიჟარაძემ მის წინააღმდეგ პროკურატურაში საჩივარი შეიტანა.

საქმის დეტალები ვრცლად: “რუსთავი 2-ის” ყოფილ დირექტორს პროკურატურამ ბრალი წაუყენა


განაჩენი

  • თბილისის საქალაქო სასამართლომ გვარამია დამნაშავედ ცნო „რუსთავი 2-სთვის“ 7 მილიონი ლარის ზიანის მიყენების ფაქტზე.
  • ამ ნაწილში, თბილისის საქალაქო სასამართლომ სრულად გაიზიარა პროკურატურის მიერ წარდგენილი მტკიცებულებები, თუმცა არ დაეთანხმა ბრალდების მხარის შეფასებას ჩადენილი დანაშაულის სამართლებრივ კვალიფიკაციაში, რის გამოც გვარამიას ქმედება დაკვალიფიცირდა სამეწარმეო ორგანიზაციაში უფლებამოსილების ბოროტად გამოყენებად, სისხლის სამართლის კოდექსის 220-ე მუხლით, ნაცვლად ამავე კოდექსის 182-ე მუხლისა.
  • ამ ნაწილში, გვარამიას სასჯელის ზომად დაეკისრა 50 000 ლარის ოდენობით ჯარიმა
  • სასამართლომ ნიკა გვარამია დამნაშავედ ცნო სამეწარმეო ორგანიზაციაში უფლებამოსილების ბოროტად გამოყენების ფაქტზე, სისხლის სამართლის კოდექსის 220-ე მუხლით და საბოლოო სასჯელის სახედ და ზომად 3 წლითა და 6 თვით თავისუფლების აღკვეთა განესაზღვრა.
  • სხვა ყველა წარდგენილ ბრალდებაში კი გვარამია გამართლდა
  • პროკურატურის განცხადებით, სასამართლოს გადაწყვეტილებას სააპელაციო სასამართლოში გაასაჩივრებენ
  • განაჩენამდე, სასამართლო პროცესის მიმდინარეობისას, ნიკა გვარამიას აღკვეთის ზომად 40 000 ლარიანი გირაო ჰქონდა შეფარდებული.
  • 2022 წლის 11 მაისს საქმის განხილვა კახაბერ დამენიასა და ზურაბ იაშვილის საქმეზე დასრულდა და მათ სასამართლომ 50 000 ლარის ოდენობით გირაოები შეუფარდათ.

ვინ გაასამართლა გვარამია

  • ნიკა გვარამიას პატიმრობა მოსამართლე ლაშა ჩხიკვაძემ მიუსაჯა
  • 2021 წლის 15 დეკემბერს გვარამიამ ლაშა ჩხიკვაძის აცილება მოითხოვა.
  • მისი თქმით, ჩხიკვაძე ამაბვე საქმეზე გამოკითხული ერთ-ერთი მოწმის, “რუსთავი 2-ის” მმართველი კომპანიის, სს "მედია ჰოლდინგის" დირექტორის ზაზა გველესიანის მეგობარია.
  • მოსამართლემ გვარამიას შუამდგომლობა არ დააკმაყოფილა.

საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის თავმჯდომარე ნიკა სიმონიშვილის განცხადებით ნიკა გვარამიას განაჩენი გამოუტანა მოსამართლემ, რომელსაც ამ საქმის განხილვის უფლებაც კი არ ჰქონდა:

„დაუსაბუთებელი ბრალდება და წარმართული პროცესი მხოლოდ იმის თქმის საფუძველს გვაძლევს, რომ ეს პროცესი პოლიტიკურად მოტივირებულია, მიზანი კი კრიტიკულ მედიასთან ანგარიშსწორება", - წერს ნიკა სიმონიშვილი.

შეფასებები

საერთაშორისო გამჭვირვალობა საქართველოს შეფასებით, ნიკა გვარამიას დასჯით სასამართლომ პოლიტიკური დაკვეთა შეასრულა:

  • საქმე პოლიტიკურად მოტივირებულია და მისი მიზანი ნიკა გვარამიას დასჯა და კრიტიკული ტელეკომპანიის საქმიანობის შეფერხებაა.
  • მედიის ცენზურისა და დაშინებისათვის მართლმსაჯულების სისტემის გამოყენება სახიფათო გზავნილია სხვა კრიტიკული მედიასაშუალებებისთვისაც.
  • განაჩენი გაგრძელებაა იმ პოლიტიკური დევნისა, რომელსაც სახელმწიფო ოპონენტების წინააღმდეგ წლებია აწარმოებს. ბოლო პერიოდში მიმდინარე მოვლენებით ცხადი ხდება, რომ კრიტიკული მედიასაშუალებების საქმიანობა საშიში გახდა.
  • ჩნდება განცდა, რომ მმართველი პარტიის და მთავრობის ბოლო პერიოდის რიტორიკა და კონკრეტული ქმედებები მიზანმიმართულია იმისაკენ, რომ საქართველომ ევროკავშირის მხრიდან დადებითი პასუხი არ მიიღოს.
განაჩენის გამოტანამდე, მედიის და გამოხატვის თავისუფლების საკითხებზე მომუშავე 16 არასამთავრობო ორგანიზაციისგან შემდგარ მედიაკოალიციას “ლეგიტიმური მოლოდინი” ჰქონდა, რომ სასამართლო სათანადო ყურადღებას დაუთმობდა ნიკა გვარამიას საქმესთან დაკავშირებით მომზადებულ დასკვნებს.

ნიკა გვარამიასათვის წარდგენილი ბრალდების შეფასებისას კი სახალხო დამცველმა განმარტა, რომ:

  • კომპანიის დირექტორის მიერ მიღებული გადაწყვეტილება არათუ სისხლის სამართლის, არამედ საკორპორაციო-სამართლებრივ პასუხისმგებლობასაც კი მხოლოდ განსაკუთრებულ შემთხვევებში ექვემდებარება.
  • ხოლო პროკურატურის მიერ ნიკა გვარამიასთვის წარდგენილი ბრალდება არ შეიცავს სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობის დაკისრებისთვის საკმარის მკაფიო ნიშნებს.

მთავარი ფოტო: ინტერპრესნიუსი
კატეგორია: საერთაშორისო ამბები
ისრაელის უსაფრთხოების ძალების რეიდის გაშუქებისას „ალ-ჯაზირას“ ერთი ჟურნალისტი მოკლეს, ერთი კი - დაჭრეს


ტელეკომპანია „ალ-ჯაზირას“ ცნობით, 11 მაისს მდინარე იორდანეს დასავლეთ სანაპიროზე მდებარე ქალაქ ჯენინში, ისრაელის უსაფრთხოების ძალების მიერ მოწყობილი ოპერაციის დროს, მათი ჟურნალისტი შირინ აბუ აკლი მოკლეს.

  • ჟურნალისტს პრესის ნიშნის მქონე ჯავშანჟილეტი ეცვა, სხვა ჟურნალისტებთან ერთად იდგა და ისრაელის ძალების რეიდს აშუქებდა.
  • პალესტინის ჯანდაცვის სამინისტროს ცნობით, ჟურნალისტს ცეცხსასროლი იარაღიდან ნასროლი ტყვია თავში მოხვდა.

ალ-ჯაზირას ინფორმაციით, რეიდის დროს ზურგში დაჭრეს მათი კიდევ ერთი ჟურნალისტი - ალი ალ-სამუდი. მისი მდგომარეობა სტაბილურია.

  • ალ-სამუდი, ამბობს, რომ იმ დროს, როცა მის კოლეგას ესროლეს, ადგილზე პალესტინელი შეიარაღებულები არ იმყოფებოდნენ.
  • ისრაელის თავდაცვის ძალები კი აცხადებს, რომ სროლა იყო როგორც პალესტინის, ისე ისრაელის ჯარების მხრიდან.

შირინ აბუ აკილა 51 წლის იყო. იგი 1997 წლიდან „ალ-ჯაზირას“ ერთ-ერთი პირველი საველე კორესპონდენტი იყო და ბოლო წლებში ისრაელ-პალესტინის კონფლიქტს აშუქებდა.
კატეგორია: საქართველო
დემოკრატიის კვლევის ინსტიტუტის შეფასებით, „ალტ-ინფო“ რუსეთ-უკრაინის ომის ფონზე ღიად ატარებს პროკრემლისტურ დისკურსს და რუსეთის მიერ ჩადენილი სამხედრო დანაშაულების გამართლებას ან უარყოფას ცდილობს.

რა ხდება

  • 11 მაისს დემოკრატიის კვლევის ინსტიტუტმა (DRI) ულტრა-მემარჯვენე ღიად პრორუსული პოლიტიკური აქტორებისა და მედია საშუალებების დისკურსზე დაკვირვების ანგარიში გამოაქვეყნა.
  • ორგანიზაცია აკვირდებოდა მარტი-აპრილის პერიოდში რუსეთ-უკრაინის ომის ფონზე დეზინფორმაციის გამავრცელებელი ულტრამემარჯვენე მედია საშუალებების გზავნილებს და სწავლობდა მათი მანიპულაციური დისკურსის ძირითად ტენდენციებს.
  • კვლევაში გაანალიზებულია სოციალურ და ონლაინ მედიაში გავრცელებული პროპაგანდისტული შინაარსის მქონე 475 შემთხვევა

რა აჩვენა 2 თვიანმა დაკვირვებამ

DRI-ის დაკვირვებით, საქართველოში კრემლისტური სადეზინფორმაციო კამპანიის მთავარი პლატფორმა „ალტ-ინფოა“.

ორგანიზაცია ამბობს, რომ „ალტ-ინფოს“ რიტორიკაში ორი ძირითადი მიმართულება გამოიკვეთა:

  • ერთი მხრივ, შესამჩნევი იყო რუსეთ-უკრაინის ომში რუსეთის პირდაპირი მხარდაჭერა და უკრაინის დისკრედიტაციის მცდელობა
  • ხოლო მეორე მხრივ, ძირითადი აქცენტები კეთდებოდა ანტიდასავლური და ანტი-ნატო ნარატივების გავრცელებაზე.

DRI-ის შეფასებით, „ალტ-ინფო“ რუსეთ-უკრაინის ომის ფონზე ღიად ატარებს პროკრემლისტურ დისკურსს და რუსეთის მიერ ჩადენილი სამხედრო დანაშაულების გამართლებას ან უარყოფას ცდილობს.

  • „უკრაინაში მიმდინარე მოვლენების შეფასებისას, „ალტ-ინფოს“ წამყვანები, რომლებიც ამავე დროს ღიად პროკრემლისტური პარტია „კონსერვატიული მოძრაობის“ ლიდერები არიან, აქტიურად აკეთებდნენ რუსეთის მხარდამჭერ განცხადებებს, ახდენდნენ კრემლის აგრესიული სამხედრო ინტერვენციის ნორმალიზაციას და ავრცელებდნენ დეზინფორმაციას უკრაინის წინააღმდეგ“.

DRI-ის დაკვირვებით, „ალტ-ინფოს“ ეთერში უწყვეტ რეჟიმში მიმდინარეობს პრორუსული, პროპაგანდისტული მედია კამპანია და ომის მაპროვოცირებელ ძალად დასავლეთია წარმოჩენილი.

ორგანიზაციის დაკვირვებით:

  • ტენდენციად ჩამოყალიბდა „ქართული ოცნებისა“ და „ალტინფოს“ ერთმანეთის მსგავსი განცხადებები, როდესაც საქმე უკრაინის ხელისუფლების დისკრედიტაციას ეხება.
  • „ალტ-ინფოს“ წამყვანებმა საქართველოს ხელისუფლებას მხარდაჭერა გამოუცხადეს რუსეთის წინააღმდეგ დაწესებულ სანქციებთან არ შეერთების გამო.
  • „ალტ ინფოს“ წამყვანები ცდილობენ, უკრაინაში მიმდინარე ომის ფონზე, ხაზი გაუსვან საქართველოს რუსეთთან დაახლოებისა და პირდაპირი დიალოგის აუცილებლობას, როგორც ქვეყნის გადარჩენის ერთადერთ გზას.

ალტ-ინფოს მთავარი გზავნილები

DRI-იმ თავის ანგარიშში„ალტ-ინფოს“ მიერ გაჟღერებული რამდენიმე ძირითადი გზავნილი გამოკვეთა:

  1. რუსეთი, თავს არ ესხმის მშვიდობიან მოსახლეობას და არ ბომბავს დასახლებულ პუნქტებს.
  2. რუსეთის სამხედრო უპირატესობა აშკარაა და ომში უკრაინა დამარცხდება.
  3. დასავლეთის მიერ რუსეთისთვის დაწესებული სანქციები არაეფექტიანია.
  4. უკრაინა თავად ვაჭრობს რუსეთთან, შესაბამისად, მისი პრეტენზიები საქართველოს მიმართ დაუშვებელია.
  5. დასავლეთს საქართველოში „მეორე ფრონტის“ გახსნა სურს.

„ერთი მხრივ, ეს არის რუსეთის მხარდამჭერი მოწოდებები და მისი სამხედრო პოტენციალის გაიდეალება, ხოლო მეორე მხრივ, უკრაინის დემონიზებისა და ანტიდასავლური განწყობების გაღვივების მცდელობები“ - ვკითხულობთ ანგარიშში.


ანგარიში სრულად: ულტრამემარჯვენე რიტორიკა და ტენდენციები სოციალურ მედიაში
კატეგორია: საერთაშორისო ამბები
9 მაისს ჟურნალისტიკაში ყველაზე პრესტიჟული პრემიის - პულიცერის 2022 წლის გამარჯვებულები გამოცხადდნენ.

წელს პულიცერის სპეციალური ჯილდო უკრაინელ ჟურნალისტებს მიენიჭათ.

პულიცერის საბჭოს განმარტებით, სპეციალური ჯილდო უკრაინელ ჟურნალისტებს ვლადიმერ პუტინის მიერ უკრაინაში შეჭრისა და რუსეთში მისი პროპაგანდისტული ომის დროს, სიმამაცის, გამძლეობისა და ჭეშმარიტი გაშუქებისადმი ერთგულებისთვის მიენიჭათ.

„დაბომბვების, გატაცების, ოკუპაციისა და მათ შორის ჟურნალისტების სიკვდილის მიუხედავადაც კი, აგრძელებენ ამ საშინელი რეალობის ზუსტი სურათის ჩვენებას ურაინისა და მსოფლიოში ჟურნალისტების პატივისაცემად“ - ვკითხულობთ ოფიციალურ გვერდზე.




პულიცერის პრემიის 2022 წლის გამარჯვებულები:


  1. საზოგადოებრივი სამსახური (Public Service) - ვაშინგტონ პოსტი
  2. Breaking News Reporting – Miami Herald-ის თანამრომლები
  3. საგამოძიებო რეპორტინგი - Tampa Bay Times-ის თანამშრომლები - კორი ჯონსონი, რებეკა ვულინგტონი და ელი მიურეი
  4. Explanatory Reporting - Quanta Magazine-ის თანამშრომლები, განსაკუთრებით ნატალი ვოლჩოვერი
  5. ადგილობრივი რეპორტინგი (Local Reporting) - მედისონ ჰოპკინსი Better Government Association-დან და სესილია რეიესი Chicago Tribune-დან
  6. ნაციონალური რეპორტინგი (National Reporting) - The New York Times-ის თანამშრომლები
  7. საერთაშორისო რეპორტინგი - The New York Times-ის თანამშრომლები
  8. ფიჩერსი - ჯენიფერ სენიორი The Atlantic-დან
  9. კომენტარი - მელინდა ჰენებერგერი The Kansas City Star-დან
  10. კრიტიკა - სალამიშა ტილე, კრიტიკოსის მონაწილე, The New York Times
  11. სარედაქციო სვეტი - ლიზა ფალკენბერგი, მაიკლ ლინდენბერგერი, ჯო ჰოლი და ლუის კარასკო Houston Chronicle-დან
  12. სარედაქციო კარიკატურა - ფაჰმიდა აზიმი, ენტონი დელ კოლ, ჯოშ ადამსი და უოლტ ჰიკი ინსაიდერის, ნიუ-იორკში
  13. ახალი ამბების ფოტო - მარკუს იამი Los Angeles Times-დან
  14. ფოტოისტორია - ადნან აბიდი, სანა ირშად მატუ, ამიტ დეივი და გარდაცვლილი დანიელი სიდიკი „როიტერიდან“
  15. აუდიო რეპორტინგი - Futuro Media-ს თანამშრომლები, ნიუ-იორკი, ნიუ-იორკი და PRX, ბოსტონი, მას.

გამარჯვებულების შესახებ მეტი ინფორმაცია ნახეთ ბმულზე
კატეგორია: საქართველო
თბილისის საქალაქო სასამართლომ, "რუსთავი 2-ის" საინფორმაციო სამსახურის უფროსის თანამდებობიდან ნოდარ მელაძის გათავისუფლება უკანონოდ სცნო, ბრძანება გააუქმა და ტელეკომპანიას კომპენსაციის სახით 80 000 ლარის გადახდა დააკისრა.

რუსთავის 2-ის საინფორმაციო სამსახურის ყოფილი უფროსის, ნოდარ მელაძის, ინტერესების დამცველი იურისტი თეო ზაქარაშვილი ამბობს, რომ სასამართლოში ორ-წლიანი დავის შემდეგ მათი ძირითადი მოთხოვნები დაკმაყოფილებულია.

ნოდარ მელაძე სასამართლოს გზით ითხოვდა:
  • მისი გათავისუფლების ბრძანების ბათილად ცნობას
  • განაცდურის ანაზღაურებას
  • სამსახურში აღდგენას
  • დამატებითი კომპენსაციის განსაკუთრებული წესით გამოთვლას

“2-წლიანი დავის შემდეგ, ჩვენ დავამტკიცეთ, რომ ბოლო წუთამდე ჩემს მოვალეობას კეთილსინდისიერად ვასრულებდი და გათავისუფლება მოხდა გამოგონილი მიზეზით, ჰოდა ეს ბრძანება გაუქმებულია”, - წერს მელაძე.

მოსამართლემ არ დააკმაყოფილა მოთხოვნა კომპენსაციის გაანგარიშების განსაკუთრებული წესის შესახებ. “საერთაშორისო გამჭვირვალობა საქართველოს” იურისტი ამ საკითხზე სასამართლოს დასაბუთებულ გადაწყვეტილებას დაელოდება და, ამბობს, რომ, სავარაუდოდ, ამ ნაწილს გაასაჩივრებს.

თეო ზაქარაშვილის ინფორმაციით, არ დაკმაყოფილდა მოთხოვნა აღდგენის ნაწილშიც და სანაცვლოდ სასამართლომ ტელეკომპანიას ნოდარ მელაძისთვის კომპენსაცია დააკისრა. 

კონტექსტი

ნოდარ მელაძე, რომელიც ამჟამად “ტვ პირველის” საინფორმაციო სამსახურის უფროსია, 2019 წლის აგვისტოში “რუსთავი 2-დან” “სამსახურეობრივი მოვალეობის უხეში დარღვევის გამო” გაათავისუფლეს.
  • "რუსთავი 2-ში" ცვლილებები მას შემდეგ დაიწყო, რაც 2019 წლის 18 ივლისს სტრასბურგის სასამართლომ ძალაში დატოვა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილება, არხის მფლობელად ქიბარ ხალვაშის ცნობის შესახებ.
  • მფლობელის შეცვლის შემდეგ, გენერალური დირექტორის, ნიკა გვარამიას ადგილი პაატა სალიამ დაიაკავა.
  • შედეგად, ტელევიზია, პროტესტის ნიშნად, თანამშრომლების დიდმა ნაწილმა დატოვა.
კატეგორია: საერთაშორისო ამბები
კიევში სარაკეტო თავდასხმას  "რადიო თავისუფლების" კიევის ბიუროს ჟურნალისტი და პროდიუსერი  ვერა გირიჩი ემსხვერპლა.
ინფორმაციას ადასტურებს "რადიო თავისუფლების" კიევის ბიურო.

რა მოხდა?

უკრაინის ხელისუფლების ინფორმაციით, 28 აპრილს რუსეთის ძალებმა უკრაინის დედაქალაქში საჰაერო იერიში მიიტანეს. ვერა გირიჩი კიევში საკუთარ სახლში იმყოფებოდა, როდესაც კორპუსს ჭურვი მოხვდა. გირიჩის ცხედარი დილით ნახეს. 

ვერა გირიჩი "რადიო თავისუფლებაში" 2018 წლიდან მუშაობდა. მანამდე ის უკრაინულ სატელევიზიო არხებთან თანამშრომლობდა.

დაღუპული ჟურნალისტები

უკრაინის ჟურნალისტთა ეროვნული კავშირის ბოლო მონაცემებით, უკრაინაში რუსეთის დაწყებულ ომში დაიღუპა მედიის 20 თანამშრომელი ადგილობრივი და უცხოური გამოცემებიდან.
კატეგორია: საერთაშორისო ამბები
სანკტ-პეტერბურგის სასამართლომ რუს ჟურნალისტს მარინა პონომარენკოს “ფეიკების” კანონით წინასწარი პატიმრობა შეუფარდა. დამნაშავედ ცნობის შემთხვევაში ჟურნალისტს თავისუფლების 10 წლამდე აღვეთა ემუქრება.

რა მოხდა? რუსული მედიასაშუალების Rosnews-ის ჟურნალისტს მარინა პონომარენკოს რუსეთის არმიის შესახებ მიზანმიმართულად ცრუ ინფორმაციის გავრცელებას ედავებიან.

ჟურნალისტი 23 აპრილს დააკავეს. მომდევნო დღეს სამართალდამცველებმა გაჩხრიკეს მისი სახლი და გამოკითხეს მარინა პონომარენკოს 16 წლის შვილი.

რატომ არის მნიშვნელოვანი?

უკრაინის წინააღმდეგ ომის დაწყების შემდეგ რუსეთის ხელისუფლება ცდილობს ქვეყანაში ინფორმაციული ვაკუუმი შექმნას, ჩაახშოს დამოუკიდებელი მედია და ყველა მისთვის არასასურველი ინფორმაცია, რომელიც რუსეთის უკრაინაში ქმედებებს ეხება.

  • ამავე მიზანს ემსახურება რუსეთის უკრაინაში შეჭრის შემდეგ მიღებული ე.წ. “ფეიკების კანონიც, რომლის მიხედვითაც იკრძალება უკრაინის ომის შესახებ ნებისმიერი ინფორმაციის გავრცელება, რომელიც მთავრობის ოფიციალურ ინფორმაციას ეწინააღმდეგება.

ბრალდების თანახმად: ჟურნალისტმა 17 მარტს ტელეგრამის არხზე სახელით “Цензуре нет” ( “არა ცენზურას”) დაწერა, რომ უკრაინაში მარიუპოლის თეატრი რუსულმა ძალებმა დაბომბეს.

  • სანკტ-პეტერბურგის სასამართლოს პრესსამსახურის განცხადებით, ჟურნალისტმა იცოდა, რომ რუსეთის თავდაცვის სამინისტრო ოფიციალურად უარყოფს მარიუპოლის თეატრზე თავდასხმებს.
  • მარინა პონომარენკო ტელეგრამის არხთან კავშირს უარყოფს.
სასამართლოს გადაწყვეტილებით: ჟურნალისტს წინასწარი დაკავების იზოლატორში 22 ივნისამდე დატოვებენ.

მოსამართლე მიიჩნევს, რომ სხვაგვარად შეუძლებელი იქნებოდა პონომარენკოს დასწრების უზრუნველყოფა მომდევნო სხდომებზე.

“ჟურნალისტთა დაცვის კომიტეტი”, რომელიც ამერიკული არასამთავრობო ორგანიზაციაა რუსეთის ხელისუფლებას მოუწოდებს:
  • ჟურნალისტს დაუყოვნებლივ მოუხსნას ბრალდება
  • გაათავისუფლოს პატიმრობიდან
  • შეწყვიტონ პრესის წარმომადგენლების გასამართლება უკრაინის წინააღმდეგ რუსეთის ომის შესახებ “ფეიკების” გავრცელების ბრალდებით.
კატეგორია: საქართველო
პოსტსაარჩევნო მედიამონიტორინგის ანგარიშის მიხედვით, სამაუწყებლო მედია მკვეთრად მიკერძოებულია ხელისუფლების ან ოპოზიციის მიმართ, ონლაინ მედიის უმრავლესობა კი ამბებს ჟურნალისტური სტანდარტის დაცვით აშუქებს.


რა ხდება?

27 აპრილს პოსტსაარჩევნო მედიამონიტორინგის ანგარიში გამოქვეყნდა.

  • მედიას ევროკავშირისა და გაეროს განვითარების პროგრამის ხელშეწყობით, საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის მონიტორები აკვირდებოდნენ.
  • ანგარიშში შევიდა 6 ტელევიზიასა და და 9 ონლაინ გამოცემის მონიტორინგის შედეგები 2022 წლის 24 იანვრიდან - 24 მარტამდე პერიოდში.

რა არის მნიშვნელოვანი?

  • ანგარიშის მიხედვით, პოსტსაარჩევნო პერიოდში, რომელიც რუსეთ-უკრაინის ომს დაემთხვა, წინა ანგარიშთან შედარებით მკვეთრად გაიზარდა პოლარიზაცია.
  • ტელევიზისების ერთი ნაწილი ხელისუფლებისადმი იყო მიკერძოებული, მეორე კი ოპოზიციისადმი.
  • ონლაინ მედიების უმრავლესობა, ისევე, როგორც წინა პერიოდში, სიღრმისეულად და დაბალანსებულად აშუქებს მოვლენებს.

ვის აკვირდებოდნენ?

  • სატელევიზიო თოქშოუები და ახალი ამბები: საზოგადოებრივი მაუწყებლის პირველი არხი, აჭარის ტელევიზია, „მთავარი არხი“, „იმედი“, „ტვ პირველი“, ‘რუსთავი 2“.
  • ონლაინ მედია: ამბები.ჯი, ინტერპრესნიუსი, მარშალპრესი, ნეტგაზეთი, ონ.ჯი, რადიო თავისუფლება, პუბლიკა, ტაბულა, სპუტნიკი

წინასაარჩევნო მონიტორინგისგან განსხვავებით, ქარტია აღარ აკვირდებოდა რეგიონულ მედიას.

რას აკვირდებოდნენ?

პოსტსაარჩევნო პერიოდში, ისევე როგორც არჩევნებისას, მედიამონიტორები აკვირდებოდნენ სხვადასხვა სუბიექტის გაშუქებას. მათ შორის:

  • 2021 წლის თვითმმართველობის არჩევნებში მონაწილე პარტიები, პოლიტიკოსები და დამოუკიდებელ კანდიდატები;
  • ცენტრალური, ადგილობრივი და ავტონომიური მთავრობა და პრეზიდენტი;
  • ბიძინა ივანიშვილი;
  • მიხეილ სააკაშვილი.

ამავე სუბიექტებს ქარტია წიანასაარჩევნო პერიოდში, 2021 წლის შემოდგომაზეც აკვირდებოდა.

პოსტსაარჩევნო მედიამონიტორინგის მიგნებები დიდად არ განსხვავდება წინა მონიტორინგის შედეგებისგან.

მიგნებები მოკლედ

სატელევიზიო ახალი ამბები

რა შეიცვალა?

  • თუ წინასაარჩევნო პერიოდში აქტუალური თემა არჩევნებთან დაკავშირებული საკთხები იყო, პოსტსაარჩევნო პერიოდში სატელევიზიო ახალ ამბებში ძირითადად, რუსეთ-უკრაინის ომის თემები შუქდებოდა.

რა არ შეცვლილა?
 
  • ტელევიზია მკვეთრად პოლარიზებულია - ნაწილი ხელისუფლების მიმართ არის მიკერძოებული (მაგალითად, „პირველი არხი“, „რუსთავი 2“, „იმედი“), ნაწილი - ოპოზიციის („მთავარი არხი“, „ტვ პირველი“).
  • მიკერძოება აისახებოდა პოლიტიკური სუბიექტების არათანაბრად გაშუქებაში - ხშირად ირღვეოდა სამართლიანი გაშუქების პრინციპიც.
  • საზოგადოებრივი მაუწყებლის აჭარის ტელევიზია ყველაზე პოზიტიურად ადგილობრივ ხელისუფლებას აშუქებდა;

ტოქშოუები

რა შეიცვალა?

  • ამ მონიტორინგის პერიოდში, ყველაზე აქტუალური თემა ტოქშოუებშიც რუსეთ-უკრაინის ომი იყო, განსხვავებით წინასაარჩევნო პერიოდისგან.
  • ომის დაწყების შემდეგ, პოლარიზაცია კიდევ უფრო გაღრმავდა.

რა არ შცვლილა?

  • მმართველი პარტიის წარმომადგენლები ისევ არ დადიან ოპოზიციურ მედიაში, ხოლო ოპოზიციური პარტიები იშვიათად ჩანან ტელეკომპანია „იმედში“.
  • ტელეკომპანია „იმედის“ გზავნილები ემთხვეოდა „ქართული ოცნების“ გზავნილებს.
  • „TV პირველი“ და „მთავარი არხი“ კი, მიკერძოებული იყო ოპოზიციური პარტიების ნაწილის მიმართ.
  • „რუსთავი 2“ მაქსიმალურ კომფორტს უქმნიდა მმართველ პარტიას. ხშირად ტელეკომპანია ხელისუფლებისთვის მხოლოდ ტრიბუნის როლს ასრულებდა.

ონლაინ მედია

რა შეიცვალა?

  • თუ წინასაარჩევნო პერიოდში ონლაინ მედია ყველაზე მეტად საარჩევნო სუბიექტებსა და მიხეილ სააკაშვილის პატიმრობის საკითხს აშუქებდა - პოსტსაარჩევნო პერიოდში მათი მთავარი თემაც რუსეთ-უკრაინის ომი იყო.
  • ონლაინ მედიაში სულ უფრო იკლებს გენდერული ნიშნით შეურაცხმყოფელი განცხადებების გაშუქება.

რა არ შეცვლილა?

  • ონლაინ მედია მოვლენებს დაბალანსებულად, სიღრმისეულად და სტანდარტების დაცვით აშუქებს და არ არის მიკერძოებული არცერთი პარტიული მხარის მიმართ.
  • გამონაკლისია, გამოცემები „მარშალპრესი“ და „სპუტნიკი“, რომლებიც რუსეთ უკრაინის ომს ტენდენციურად აშუქებენ და მიკერძოებულები არიან ხელისუფლების მიმართ.
  • ინტერპრესნიუსსა და ამბები.ჯი-ზე კვლავ პრობლემაა სარეკლამო სტატიების არასათანადო გამიჯვნა სარედაქციო მასალისგან.
კატეგორია: საქართველო
27 აპრილს, “როსკომნადზორმა” ქართული გამოცემის, „სოვა ნიუსის“ დაცენზურება სცადა რუსეთისთვის არასასურველი ინფორმაციის გამოქვეყნების გამო.

რა ხდება?

თბილისში დაფუძნებულმა რუსულენოვანმა გამოცემამ რუსეთის კომუნიკაციების მარეგულირებლისგან “როსკომნადზორისგან” გაფრთხილების წერილი მიიღო, სადაც წერია, რომ „სოვამ“ ომთან დაკავშირებული მასალა რუსეთის “კანონის დარღვევით” გაავრცელა.

“როსკომნადზოირი”ითხოვს:
  • “სოვამ” 24 საათში წაშალოს მასალა რუსეთის ფედერაციის მიერ ჩადენილი ომის დანაშაულების შესახებ.
  • წინააღმდეგ შემთხვევაში ვებგვერდი დაიბლოკება რუსეთის ფედერაციის ტერიტორიის ფარგლებში.

რატომ არის მნიშვნელოვანი?

  • რუსეთი საკუთარი კანომდებლობის გავრცელებას სხვა ქვეყნებშიც ცდილობს.
  • უკრაინაში შეჭრის შემდეგ, რუსეთის მიერ მიღებული “ფეიკების” შესახებ კანონით იკრძალება უკრაინის ომის შესახებ ნებისმიერ ინფორმაციის გავრცელება, რომელიც მთავრობის ოფიციალურ ინფორმაციას ეწინააღმდეგება.
  • “სოვა ნიუსის” შემთხვევა პირველი არ არის, როდესაც კრემლი ქართულ მედიაზე რუსეთის კანონმდმებლობის გავრცელებას ცდილობს. მსგავსი წერილები აპრილის დასაწყისში მიიღეს, ონლაინ მედია „ნეტგაზეთმა“ და საინფორმაციო სააგენტო „აქცენტმაც”.
  • ქართულმა მედიასაშუალებებმა მასალები არ წაშალეს, რის შემდეგაც კრემლმა რუსეთში ru.netgazeti.ge და accentnews.ge-ზე წვდომა დაბლოკა.

Sova-ს მასალა
, რომლის წაშლასაც რუსული მხარე ითხოვს „რუსეთის ფედერაციის დანაშაულები: საქართველოს გასაბჭოებიდან უკრაინის ომამდეა“. 23-წუთიანი ვიდეო “იუთუბზეა ატვირთული”, ასევე ტექსტური ვერსია გამოქვეყნებულია გამოცემის ვებგვერდზე.
კატეგორია: ვაკანსიები
საქართველოს ჟურნალისტური ეთიკის ქარტია საბჭოს მდივნის პოზიციაზე ვაკანსიას აცხადებს.

ძირითადი მოვალეობები:

  • შემოსული განცხადებების მიღება და დასაშვებობის შემოწმება;
  • განცხადების განხილვისთვის მომზადება, მხარეებთან კომუნიკაცია;
  • საბჭოს სხდომების მომზადება, მონაწილეობის მიღება და გადაწყვეტილების სამუშაო ვერსიის მომზადება.

საკვალიფიკაციო მოთხოვნები:

  • უმაღლესი იურიდიული განათლება;
  • იურისტად მუშაობის 2-წლიანი გამოცდილება;
  • მედიაგარემოს ცოდნა;
  • საბჭოს გადაწყვეტილებების ცოდნა.

დაინტერესებულმა პირებმა 2022 წლის 6 მაისის 18:00 საათამდე უნდა გააგზავნონ CV და სამოტივაცი წერილი ელექტრონულ მისამართზე ethicscharter@gmail.com.

სათაურში უნდა მიუთითოთ პოზიციის დასახელება.
კატეგორია: ვაკანსიები
ონლაინგამოცემა „პუბლიკა“ ახალი ამბების ჟურნალიტის პოზიციაზე ვაკანსიას აცხადებს.

მოთხოვნები:


  • გამოცდილება ახალი ამბების მომზადებაში;
  • ქართულ ენაზე გამართულად წერის უნარი;
  • მულტიმედია უნარები – ფოტო/ვიდეოგადაღება/მონტაჟი;
  • ინგლისური (სავალდებულო) და რუსული (სასურველი) ენების ცოდნა. 

ანაზღაურება:

ახალი ამბების რეპორტიორისთვის ანაზღაურება განისაზღვრება კანდიდატის სამუშაო გამოცდილებისა და უნარ-ჩვევების შესაბამისად (დამატებით ინფორმაციას ანაზღაურების შესახებ შერჩეული კანდიდატები გასაუბრების დროს მიიღებენ);

სამუშაო გრაფიკი:

ორშაბათი-პარასკევი, 10:00-18:00 საათი. ასევე – შეთანხმებით განსაზღვრული მორიგეობები.

მსურველებმა რეზიუმე და სამოტივაციო წერილი უნდა გაგზავნონ მისამართზე: info@publika.ge;

განაცხადების მიღების ბოლო ვადაა 6 მაისი, 18:00 საათი;


განაცხადის ელექტრონული ფოსტით გაგზავნისას სათაურის ველში აუცილებლად მიუთითეთ პოზიციის დასახელება – რეპორტიორი!
კატეგორია: საქართველო
ზუგდიდიში, 17 მარტს „მთავარი არხის“ გადამღებ ჯგუფზე თავდასხმის გამო, „ალტ-ინფოს“ მიერ დაფუძნებული პოლიტიკური პარტია „კონსერვატიული მოძრაობის“ ზუგდიდის ოფისის ხელმძღვანელი და მისი თანამზრახველი დააკავეს. 

ინფორმაციას სპეციალური საგამოძიებო სამსახური ავრცელებს.

საგამოძიებო სამსახურის უფროსის განცხადებით, გაომძიებამ დაადგინა, რომ:

  • ბრალდებულები შეურაცხმყოფელი შეძახილებით და გინებით, ჟურნალისტს და მის ოპერატორს ინტერვიუს ჩაწერის შეწყვეტას და მიმდებარე ტერიტორიის დატოვებას სთხოვდნენ.
  • განხორციელებული დევნის დროს, ბრალდებულებმა ჟურნალისტს და მის ოპერატორს სხეულის სხვადასხვა არეში მრავლობითი დაზიანებები მიაყენეს.

რა მოხდა

17 მარტს “მთავარი არხის” ჟურნალისტ ემა გოგოხიასა და ოპერატორ ზვიად აბლოთიას ზუგდიდში, ძალადობრივი ჯგუფის “ალტ-ინფოს” პარტიის ოფისთან თავს დაესხნენ.

ემა გოგოხიას თქმით, ჟურნალისტები ქალაქის მერიის დაქვემდებარებაში მყოფი აიპის თანამშრომლების მიერ “ალტ-ინფოს” ოფისის შენობაზე უკრაინის მხარდამჭერი წარწერების წაშლას იღებდნენ. ჟურნალისტი ცდილობდა ოფისის ერთ-ერთი წარმომადგენლის ჩაწერას. გადაღების დროს ოფისთან რამდენიმე ერთდროულად გაჩერდა და იქიდან გადმოსული “კასტეტებით” შეიარაღებული პირები მათ თავს დაესხნენ.

გოგოხია ჰყვებოდა, რომ ოპერატორს დაახლოებით 8 კაცი სცემდა, საპატრულო პოლიცია კი ფაქტს შორიდან უყურებდა, პოლიციის ეკიპაჟი მხოლოდ მას შემდეგ ჩაერთო, რაც ხმაური მოქალაქეებმა გაიგეს და დახმარება სცადეს.

გამოძიება ჟურნალისტურ საქმიანობაში უკანონოდ ხელის შეშლის ფაქტზე, საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 154-ე და 156-ე მუხლის მეორე ნაწილით მიმდინარეობდა

ამავე თემაზე: ღამით 5 ჟურნალისტს თავს დაესხნენ - რა მოხდა?
კატეგორია: საქართველო
პარლამენტის დამტკიცებულმა საკონკურსო კომისიამ საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს 12 მსურველიდან მეურვეობის 10 კანდიდატი შეარჩია. ახლა მათგან 3 პარლამენტმა უნდა აირჩიოს.

7 აპრილს, საკონკურსო კომისიამ შეარჩია საზოგადოებრივი მაუწყებლის მეურვეობის 10 კანდიდატი, რომელთა სიაც განსახილველად პარლამენტს წარედგინება. მათ შორის მაუწყებლის დირექტორი 2017-2020 წლებში - ვასილ მაღლაფერიძე. 

  • საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს წევრობის სურვილი თავდაპირველად 12 პირმა გამოთქვა, მოგვიანებით კანდიდატურა მოხსნა ყოფილმა დეპუტატმა გუგული მაღრაძემ ბორდის “მის ერთ-ერთ სამსახურთან ინტერესთა კონფლიქტის” გამო.
  • დარჩენილი კანდიდატებიდან კომისიამ არ შეარჩია მხოლოდ ერთი, გიორგი ჭანტურია, რომელიც 2009-2012 წლებში საზოგადოებრივი მაუწყებლის გენერალური დირექტორი იყო. 

შერჩეული კანდიდატების სია

  1. ალექსი ნონიაძე - საპარლამენტო პოლიტიკური ჯგუფი „რეფორმების ჯგუფის“ აპარატის თანამშრომელი, საქართველოს ავტო იმპორტიორთა ასოციაციის თავმჯდომარის მოადგილე.
  2. ბელა კოპალიანი - აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის განათლებისა და კულტურის მინისტრის მოადგილე.
  3. გიორგი იასაშვილი - საზოგადოებრივი მაუწყებლის პროფკავშირების იურისტი.
  4. დონარა შონავა - სხვადასხვა წლებში იყო საზოგადოებრივი მაუწყებლის ახალი და მიმდინარე ამბების ბლოკის კონსულტანტი,საზოგადოებრივ-პოლიტიკური მიმართულების სამსახურის უფროსი, მაუწყებლის მე-2 არხის გენერალური პროდიუსერი.
  5. ვასილ მაღლაფერიძე - საზოგადოებრივ მაუწყებელზე პროექტის “ჩვენი საქართველოს” წამყვან-პროდიუსერი, საზოგადოებრივი მაუწყებლის ყოფილი გენერალური დირექტორი 2017-2020 წლებში.
  6. ზაზა ხუციშვილი - მომღერალი, ყოფილი დეპუტატი “ქართული ოცნებიდან”.
  7. ლაშა ტუღუში - თსუ-ის პროფესორი, აღმოსავლეთ პარტნიორობის სამოქალაქო საზოგადოების ფორუმის საქართველოს ეროვნული პლატფორმის თავმჯდომარე.
  8. ლია შავგულიძე - ჟურნალისტი, კვლევითი ჟურბალისტიკის და ეკონომიკური ანალიზის ცენტრის დირექტორი. 2014-დან 2018 წლამდე იყო ვებპორტალის eugeorgia.info-ს მთავარი რედაქტორი.
  9. მარინა გიორგაძე - პარლამენტის პრესცენტრის სპეციალისტი.
  10. არინა თავაქარაშვილი - სულხან-საბა ორბელიანის უნივერსიტეტის ასისტენტ-პროფესორი, 2018 წელს იყო საზოგადოებრივი მაუწყებლის რეგიონალური საბჭოს წევრი.

სამეურვეო საბჭოს ფუნქციებში მაუწყებლის პროგრამული პრიორიტეტების განსაზღვრა, დებულების მიღებას, ბიუჯეტის მიღებას და სხვა ფუნქციებს მოიცავს.

9-წევრიანი სამეურვეო საბჭოს ამჟამინდელ სამ წევრს - ირინა ფუტკარაძეს, გიორგი ნიჟარაძეს და ირაკლი პაპავას, რომლებიც 2016 წლიდან არიან სამეურვეო საბჭოში, ვადა 18 აპრილიდან ეწურებათ. სწორედ მათ ჩაანაცვლებენ ბორდის ახალი წევრები.

საბჭოს წევრები ასევე არიან: მიხეილ ჩიკვილაძე, გრიგოლ მურღულია, ზაზა აბაშიძე, ბონდო მძინარაშვილი, იზაბელა ოსიპოვა, ბესიკ ლილუაშვილი.

  • 30 მარტს საქართველოს პარლამენტმა 89 ხმით მხარი დაუჭირა საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს მეურვეობის კანდიდატთა შესარჩევ საკონკურსო კომისიის შემადგენლობას.
  • შერჩეული 9 წევრიდან სამი - ბაკურ ბაკურაძე, ეკა მელქაძე და ნინო მეუნარგია - ტელეკომპანია „იმედის“ ჰოლდინგში მუშაობს.

როგორ ირჩევს კომისია კანდიდატებს

საკონკურსო კომისიამ 3 მეურვე კანდიდატურების წარდგენის ვადის ამოწურვიდან 10 კალენდარული დღის ვადაში, ორ ეტაპად უნდა შეარჩიოს:

პირველ ეტაპზე

კანდიდატები შეირჩევიან „მაუწყებლობის შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი საკვალიფიკაციო მოთხოვნების შესაბამისად. კანდიდატთა შეფასების დამატებითი კრიტერიუმები განისაზღვრება საკონკურსო კომისიის დებულებით.

მეორე ეტაპზე

კანდიდატები შეირჩევიან მათ მიერ წარდგენილი საზოგადოებრივი მაუწყებლის განვითარების კონცეფციების განხილვის და მათთან გასაუბრების შედეგად.

კანდიდატთა შერჩევის შემდეგ

საკონკურსო კომისია უმრავლესობას, უმრავლესობის გარეთ დარჩენილ პარლამენტის წევრებს, საქართველოს სახალხო დამცველსა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლეს საბჭოს წარუდგენს ასარჩევზე სულ ცოტა სამჯერ მეტ კანდიდატურას.

სამეურვეო საბჭოს დაკომპლექტების წესი

  • საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭო სულ 9 წევრისგან შედგება.
  • მეურვის უფლებამოსილების ვადა არაუმეტეს 6 წელია.
  • სამეურვეო საბჭოს შემადგენლობის ერთი მესამედი როტაციის წესით 2 წელიწადში ერთხელ იცვლება.
  • არ შეიძლება, ერთი და იგივე ადამიანი კი მეურვედ ერთ ვადაზე მეტი ხნით აირჩეს.
მეურვეობის კანდიდატებიდან:

  • ორ მეურვეს საქართველოს პარლამენტი სიითი შემადგენლობის უმრავლესობით ირჩევს საქართველოს სახალხო დამცველის წარდგენით.
  • სამს – საპარლამენტო უმრავლესობის წარდგინებით.
  • სამს – საპარლამენტო უმრავლესობის გარეთ დარჩენილ პარლამენტის წევრთა არანაკლებ ერთი მეოთხედის წარდგინებით.
  • ერთს – აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს წარდგინებით.
კატეგორია: საქართველო
საქართველო-ევროკავშრის ასოცირების შეთანხმების განხორციელების განახლებულ შეფასებაში საუბარია საქართველოს პოლარიზებულ მედასა და მტრულ გარემოზე ჟურნალისტებისთვის.

მოკლედ:

• ანგარიში ევროპარლამენტის ვებგვერდზე 25 მარტს გამოქვეყნდა.

• 85-გვერდიანი დოკუმენტი საგარეო საქმეთა კომიტეტის მოთხოვნით ევროპარლამენტის კვლევის სამსახურმა მოამზადა ევროპარლამენტის წევრებისა და თანამშრომლებისთვის როგორც დამატებითი მასალა მათს საპარლამენტო მუშაობაში დასახმარებლად.

• დოკუმენტში გამოთქმული მოსაზრებები ევროპარლამენტის ოფიციალურ პოზიციას არ წარმოადგენს.

უფრო დეტალურად:

• შეფასებით ანგარიშში ნახსენებია 2019 წელს რუსთავი 2-ისა და აჭარის ტელევიზიაში მფლობელებისა და მენეჯმენტის ცვლილება სარედაქციო პოლიტიკაში ჩარევასთან მიმართებით, ასევე 2021 წელს აჭარის ტელევიზიიდან სამი ჟურნალისტის გათავისუფლება, რუსთავი 2-დან გურამ როგოავასა და თეონა ცხომელიძის წასვლა სარედაქციო პოლიტიკის ცვლილების მიზეზით, „სუსის ფაილების“ გავრცელება, რომლებშიც ფარული ჩანაწერები ჟურნალისტებზეც იყო.

• დოკუმენტში საუბარია კომუნიკაციების კომისიის მიერ „მედიაკრიტიკის“ პლატფორმის დამოუკიდებელ მედიაზე თავდასხმისთვის გამოყენებასთან დაკავშირებული ბრალდებები, თბილისის მერის კახა კალაძის განცხადებები კრიტიკული მედიის მიმართ, ცესკოს მედიამონიტორინგში „ნეტგაზეთის“, „პუბლიკასა“ და „ონ.ჯის“ შეცდომით დადანაშაულება დეზინფორმაციის გავრცელებაში.

• მედიაგარემოს შეფასებაში წერია 5 ივლისის მოვლენებზეც, ლექსო ლაშქარავას გარდაცვალების შესახებ, მოყვანილია მსოფლიო პრესის თავისუფლების ინდექსში საქართველოს მონაცემები და Freedom House-ის 2021 წლის შეფასება,.

• ამასთანავე ანგარიშში ნათქვამია, რომ საქართველოს ხელისუფლებამ ვერ ჩაატარა ეფექტური გამოძიება 2019 წლის ივნისსა და 2021 წლის ივლისში მომხდარ ძალადობრივ ინციდენტებზე და რომ 2021 წლის ივლისში განხორციელებულ ძალადობაზე პასუხისმგებელი არც ერთი ორგანიზატორი არ არის დაკავებული.

კონკრეტული შეფასებები:

• ქართული მედიის მდგომარეობა მნიშვნელოვნად გაუარესდა.

• 2021 წელს ჟურნალისტებზე 90-ზე მეტი თავდასხმა დაფიქსირდა.

• მედიის წარმომადგენლების მიმართ მუქარა და ძალადობა შიშს იწვევს ჟურნალისტებში. ბევრი მათგანი ცდილობს წაშალოს თავისი პროფესიული იდენტობა, მაგალითად, დემონსტრაციების დროს აქციის მონაწილეებად წარმოაჩინონ თავი.

• მიუხედავად იმისა, რომ წინა რეფორმებმა შედარებით პლურალისტური მედია ლანდშაფტის გაჩენის საშუალება შექმნა, ბოლო პერიოდში მედია პოლარიზაციის მსხვერპლი გახდა და ჟურნალისტები ახლა უფრო რთული სამუშაო პირობების წინაშე დგანან.

• მედია გარემო პლურალისტულია, მაგრამ მედიის პოლარიზაცია პოლიტიკური კრიზისის პარალელურად გაიზარდა.

• უფრო მეტი გამოწვევა აქვს ჟურნალისტების სამუშაო გარემოს მედიის მუშაობაში პოლიტიკური ჩარევის, ასევე ჟურნალისტების მიმართ სიტყვიერი და ფიზიკური თავდასხმების გამო.

• 2021 წლის საარჩევნო კამპანიამ მზრდადი აგრესიული რიტორიკა და მედიის გარემოს მკვეთრი გაუარესება ასახა.

• ისევ პრობლემაა მედიის მფლობელობის საკითხი და პოლიტიკურ პარტიებთან მათი კავშირები. • საქართველოში მედია კანონმდებლობა ლიბერალური და პროგრესულია. თუმცა, ბოლოდროინდელმა საკანონმდებლო ცვლილებებმა საერთაშორისო და ადგილობრივი ორგაბიზაციების შეშფოთება გამოიწვია.

საუბარია "ელექტრონული კომუნიკაციების შესახებ“ კანონში მთავრობისა და კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის მიერ ინიცირებულ და შემდგომ უკვე მიღებულ ცვლილებებზე. ასევე „ქართული ოცნების“ საკანონმდებლო პაკეტის შესახებ, რომელიც საარჩევნო კამპანიისას პოლიტიკური სუბიექტის მიმართ „უარყოფითი დამოკიდებულების შემქმნელი“ სარეკლამო მასალის გავრცელებას კრძალავს ითვალისწინებდა.

• მმართველმა კოალიციამ გააგრძელა მედიაგარემოში ჩარევა, როგორც ფორმალური, ისე არაფორმალური ბერკეტების გამოყენებით.

• მმართველი უმრავლესობა უფრო მეტად აკრიტიკებს მედიას. „ქართული ოცნების“ წევრები და სამთავრობო უწყებები ცდილობდნენ ოპოზიციური გამოცემების დისკრედიტაციას მათი დეზინფორმაციის წყაროებად წარმოჩენით.

• მმართველი უმრავლესობის მხრიდან სიტყვიერი თავდასხმები ქართული მედიისთვის მტრულ გარემოს ქმნის და გზას უხსნის ფიზიკურ ძალადობას.
კატეგორია: საქართველო
სასამართლომ 5 ივლისს „ინტერპრესნიუსის“და „ტვ პირველის“ რეპორტიორების მიმართ ძალადობაში ბრალდებულებს ორგანიზებულ ჯგუფურ დანაშაულში მონაწილეობის მუხლი მოუხსნა და მათ 12 და 18 თვით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა


5 ივლისს „ინტერპრესნიუსის“ ფოტოგრაფ გიორგი ნიკოლიშვილის და „ტვ პირველის“ ოპერატორის, ლევან ბრეგვაძის მიმართ ძალადობაში ბრალდებულებს სასაართლომ განაჩენი დღეს, 6 აპრილს გამოუტანა.

სასჯელი

მოსამართლე ვალერიან ბუგიანიშვილმა ყველა პირს ორგანიზებულ ჯგუფურ დანაშაულში მონაწილეობა მოუხსნა და ის ძალადობის მუხლით გადაუკვალიფიცირა.

მოსამართლის გადაწყვეტილებით,

1 წლიანი პატიმრობა მიესაჯათ „ინტერპრესნიუსის“ ფოტოგრაფ გიორგი ნიკოლიშვილზე ძალადობაში ბრალდებულებს:

  • ბაქარ მაისურაძეს
  • ნიკოლოზ დადვანს
  • თორნიკე გაბელიანს

„ტვ პირველის“ ოპერატორის ძალადობაში ბრალდებულ ვანო ბურდულს კი, წარსულში ნასამართლეობის გამო, სხვ